4.TEMA: KANUNDA RAST DİZİSİ ÖĞRENİYORUM
SAB11. Müziksel Çalma
E3.2. Odaklanma
SDB2.1. İletişim
D12. Sabır
OB2. Dijital Okuryazarlık
KNN.4.4.1. Rast dizisini, özelliklerini örnek etüt ve eserlerle çalabilme
a) Rast dizisini, seslerini ve mandal sayılarını öğrenip çalabilmesi için yazılmış etüt veya eserleri çözümler.
b) Rast rast dizisinin seslerini ve mandal sayılarını öğrenerek kanuna özgü duruş pozisyonu alır.
c) Rast dizisinin seslerini ve mandal sayılarını öğrenerek kanuna özgü teknikleri kullanır.
ç) Rast dizisinin seslerini ve mandal sayılarını öğrenerek kanuna özgü müziksel bileşenleri kullanır.
Rast Makamının Öğretilmesi
dizi, makam, müzik, kanun
Öğrenme çıktıları; gözlem formu, kontrol listesi, öz değerlendirme, akran değerlendirme formu eşleştirme kartları kullanılarak değerlendirilebilir. Dinlediğini anlama ve tanıma becerisini ölçen performans görevi verilebilir. Öğrencilerden rast dizisinin özelliklerini örnek etüt ve eserlerle çalabilme performans görevi istenebilir. Performans görevi analitik dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.
Çargâh ve kürdi dizileri hakkında bilgi sahibi olduğu kabul edilmektedir.
Daha önce öğrendiği Türk müziği perde isimleri ve yerleriyle ilgili sorular sorulabilir.
• Seslerin ve perdelerin dizilişlerinde dikkatinizi çeken bir şey var mı?
• Perde isimlerinin önüne gelen kaba, tiz, nim gibi isimlerin kendi arasında bir ilişki ya da bir düzen var mı?
Önceden öğrenilen Türk müziği seslerini (perdelerini) diziler içerisine nasıl yerleştirip kullanılabileceği konusunda bilgiler verilebilir.
KNN4.2.1
Rast dizisinin genel özellikleri anlatılır, dizinin seyri gösterilerek solfej çalışmaları yapılır ve öğrencilerin odaklanması sağlanır (E3.2). Öğrencinin çalışacağı eser veya etütler öğrenciyle birlikte çözümlenir. Öğrencilere rast dizisinin sesleri ve mandal sayılarıyla ilgili kanun üzerinde bilgi verilerek öğrencinin mandal sistemine odaklanması sağlanır (E3.2). Daha sonra rast dizisinden oluşan etüt ve Türk sanat müziği eserleri bona ve solfej teknikleri kullanılarak öğretmen tarafından öğrenciye sergilenir (SDB2.1). Öğrencilerin öğretmen tarafından yapılan bona ve solfeji inceleyip etüt ve Türk sanat müziği eserlerinin uygun teknikleri kullanarak önce bona ardından solfejini yapmaları beklenir (KB2.14). Ardından bona ve solfeji yapılan etüt ve Türk sanat müziği eserleri öğretmen tarafından kanunda çalınır. Öğrencinin dikkati duruş, oturuş ve mızrap tekniğine çekildikten sonra öğrencinin de kanunda bunları tekrar etmesi (D12.3) sağlanır. Ayrıca öğrencinin dijital platformlarda bu makamda çeşitli formlarda eserler dinleyip, konserler seyrederek makamı pekiştirmesi sağlanır (OB2).Dinlediğini anlama ve tanıma becerisini ölçen performans görevi verilebilir. Performans görevi analitik dereceli puanlama anahtarı öz değerlendirme, akran değerlendirme formu kullanılarak değerlendirilebilir.
Hikâyeleştirerek bir etkinlik yapmak üzere “Rast Makamı Krallığı“ veya “Rast Makamı Köyü“ gibi hayali bir dünya oluşturulabilir. Bu dünyada her nota bir karakter olabilir (Do, Re, Mi, Fa, Sol, La, Si). Örneğin: “Mi ve La, Rast Makamı Krallığında sihirli notalar. Onları tanımaya hazır mısın?“ denilebilir. Mandalları işaretleyerek yada boyayarak bir etkinlik yapmak için çocukların mandalları tanıması adına kanunda rast dizisinin mandalları renkli etiketlerle işaretlenebilir. Mandal pozisyonlarını gösteren basit bir çizim verilip öğrencinin doğru yerlere renk koyması istenebilir.
Öğrencilerin rast dizisi ile ilgili öğrenmeleri takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Etütleri metronom yavaşlatılarak çalınabilir. Yavaş metronom ile öğrenilen etütler, öğrencinin öğrenmelerine göre hızlandırılarak çaldırılabilir.