4. TEMA: KANUNDA ÇARGÂH DİZİSİNİ ÖĞRENİYORUM
SAB11. Müziksel Çalma
E3.2. Odaklanma
SDB2.1. İletişim
D3. Çalışkanlık
OB2. Dijital Okuryazarlık
KNN.3.4.1. Çargâh dizisi ve dizisinin özelliklerini örnek etüt ve eserlerle çalabilme
a) Çargâh dizisi seslerini ve mandal sayılarını öğrenmesi için yazılmış etüt veya eserleri çözümler.
b) Çargâh dizisini çalarken kanuna özgü duruş pozisyonu alır.
c) Çargâh dizisini çalarken kanuna özgü teknikleri kullanır.
ç) Çargâh dizisini çalarken müziksel bileşenleri uygular.
KNN.3.4. 2. Buselik dizisini, dizinin özelliklerini örnek etüt ve eserlerle çalabilme
a) Buselik dizisinin seslerini ve mandal sayılarını öğrenip çalabilmesi için yazılmış etüt veya eserleri çözümler.
b) Buselik dizisini, seslerini ve mandal sayılarını öğrenerek kanuna özgü duruş pozisyonu alır.
c) Buselik dizisini, seslerini ve mandal sayılarını öğrenerek kanuna özgü teknikleri kullanır.
ç) Buselik dizisini, seslerini ve mandal sayılarını öğrenerek kanuna özgü müziksel bileşenleri kullanır.
Çargâh ve Buselik Dizisinin Öğretilmesi
dizi, kanun, makam, müzik
Öğrenme çıktıları; gözlem formu, kontrol listesi, öz değerlendirme, akran değerlendirme formu eşleştirme kartları kullanılarak değerlendirilebilir. Dinlediğini anlama ve tanıma becerisini ölçen performans görevi verilebilir. Öğrencilerden çargâh ve buselik dizilerini ve bu dizilerin özelliklerini örnek etüt ve eserlerle çalmaları performans görevi istenebilir. Performans görevi analitik dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.
Öğrencinin Türk müziğindeki ana perde isimlerini ve bunların hangi oktavlarda yer aldığını bildiği ve bu perdeleri kanun üzerinde gösterebildiği kabul edilmektedir.
Önceden öğrenilen Türk müziği seslerini çargâh ve buselik dizilerinda nasıl kullanıldığına dikkat çekilerek bir önceki konu ile mevcut konu arasında bağlantı kurulabilir.
KNN.3.4.1
Çargâh dizisinin genel özellikleri anlatılır, dizinin seyri gösterilerek solfej çalışmaları yapılır ve öğrencilerin çalışmaya odaklanması sağlanır (E3.2). Öğrencinin çalışacağı eser veya etütler öğrenciyle çözümlenir. Öğrencilere çargâh dizisinin sesleri ve mandal sayılarıyla ilgili kanun üzerinde bilgi verilerek öğrencinin mandal sistemine odaklanması sağlanır (E3.2). Öğrenciye çargâh dizisinin mandal sayıları öğretilerek kanuna uygun tekniklerle uygun pozisyon aldırılarak, kanuna özgü müziksel bileşenler kullanılarak makamın mandal sayılarını ve seslerini öğrenme süreci tamamlanır. Öğrenciye, dijital kaynaklardan (OB2) çargâh makamına ait örnekler dinletilir ve öğrenciden bu makama benzeyen bir şarkı ya da türkü söylemesi istenir (D3.3). Daha sonra çargâh dizisinden oluşan etüt ve Türk sanat müziği eserleri, bona ve solfej teknikleri kullanılarak öğrencilere sergilenir (SDB2.1). Öğretmen, bona ve solfeji inceleyip etüt ve Türk sanat müziği eserlerine uygun teknikleri kullanarak önce bona, ardından solfeji öğrencilere sergiler (SDB2.1). Ardından bona ve solfeji yapılan etüt ve Türk sanat müziği eserleri öğretmen tarafından kanunda çalınır. Öğrencinin dikkati duruş, oturuş ve mızrap tekniğine çekildikten sonra aynı şekilde öğrencinin de kanunda bunları tekrar etmesi sağlanır.
KNN.3.4.2
Buselik dizisinin genel özellikleri anlatılır, dizisi ve seyri gösterilir, solfej çalışmaları yapılır ve öğrencilerin odaklanması sağlanır (E3.2). Öğrencinin çalışacağı eser veya etütler öğrenciyle çözümlenir. Öğrencilere buselik dizisinin sesleri ve mandal sayılarıyla ilgili kanun üzerinde bilgi verilerek öğrencinin mandal sistemine odaklanması sağlanır. (E3.2). Öğrenciye buselik dizisinin mandal sayıları öğretilerek kanuna uygun tekniklerle uygun pozisyon aldırılarak, kanuna özgü müziksel bileşenler kullanılıp makamın mandal sayıları ve seslerini öğrenme süreci tamamlanır. Öğrencilere buselik dizisinin sesleri ve mandal sayılarıyla ilgili kanun üzerinde bilgi verilerek öğrencinin mandal sistemine odaklanması sağlanır (E3.2). Daha sonra buselik dizisinden oluşan etüt ve Türk sanat müziği eserleri, bona ve solfej teknikleri kullanılarak öğrencilere sergilenir. Öğretmen, bona ve solfeji inceleyip etüt ve Türk sanat müziği eserlerine uygun teknikleri kullanarak önce bona, ardından solfeji öğrencilere sergiler. Ardından bona ve solfeji yapılan etüt ve Türk sanat müziği eserleri öğretmen tarafından kanunda çalınır. Öğrencinin dikkati duruş, oturuş ve mızrap tekniğine çekildikten sonra aynı şekilde öğrencinin de kanunda bunları tekrar etmesi sağlanır. Dinlediğini anlama ve tanıma becerisini ölçen performans görevi verilebilir. Performans görevi analitik dereceli puanlama anahtarı öz değerlendirme, akran değerlendirme formu kullanılarak değerlendirilebilir.
Öğrencilerin öğrendikleri dizileri ve etütleri farklı metronom hızlarıyla çalışılarak zenginleştirilebilir.
Her öğrencinin gelişimi takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir.