4. TEMA: REPERTUVAR OLUŞTURUYORUM

SAB11. Müziksel Çalma

KB1. Temel Beceriler

E2.2. Sorumluluk, E3.2. Odaklanma

SDB2.2. İş Birliği

D3. Çalışkanlık, D16. Sorumluluk

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık

GTR.8.4.1. Repertuvarını belirleyebilme

GTR.8.4.2. Repertuvarını çalabilme

a) Repertuvarındaki çalınacak eserleri çözümler.

b) Repertuvarını çalarken duruş ve tutuş pozisyonu alır.

 c) Repertuvarını çalarken çalgıya özgü teknikleri kullanır.

ç) Repertuvarını çalarken müziksel bileşenleri uygular.

Gitar Repertuvarı

gitar, performans, repertuvar

Öğrenme çıktıları; grup değerlendirme formu, öz değerlendirme formu, akran değerlendirme formu, derecelendirme ölçeği ve birlikte çalma performans gözlem formu kullanılarak ölçülebilir. Öğrencilere repertuvar oluşturmaları ve bunu çalmaları şeklinde performans görevi verilebilir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir. Verilen performans görevi, birlikte çalma performans gözlem formuna göre değerlendirilebilir. Öğrencilerin kendilerini değerlendirmeleri için öz değerlendirme formu, birbirlerini değerlendirmeleri için akran değerlendirme formu kullanılabilir.

Bu tema kapsamında öğrencilerin bireysel olarak gitar çalma deneyimine sahip oldukları ve belirli eserleri çalıştıkları kabul edilir. Öğrencilerin farklı gitar tekniklerini (parmakla çalma, arpej, akor geçişleri vb.) uygulayabildikleri ve bu tekniklerin müzikal ifade üzerindeki etkisini kavradıkları kabul edilir. Öğrencilerin repertuvar oluşturma sürecine katılım sağlayarak teknik ve müzikal gereklilikleri analiz edebildikleri ve kendilerine uygun eserler seçebildikleri kabul edilir. Ayrıca çalım sırasında doğru duruş ve tutuş tekniklerine dikkat edebildikleri ve öğretmenden gelen geri bildirimleri uygulamaya açık oldukları kabul edilir. Öğrencilerin müzikal ifadeye yönelik farkındalık geliştirdikleri, eserlerin duygusal ve teknik yönlerini analiz edebildikleri ve yorumlama sürecinde dinamikleri, tempoyu ve müzikal bileşenleri bilinçli şekilde kullanabildikleri kabul edilir.

Öğretmen dersin başında öğrencilerin repertuvar oluşturma, eser analizi ve gitar teknikleri konularındaki mevcut bilgi ve deneyimlerini değerlendirmek için sorular yöneltebilir. Örneğin ”Şimdiye kadar hangi gitar eserlerini çalıştınız?”, ”Repertuvarınıza eklemek istediğiniz belirli bir parça var mı? Neden?”, ”Bir gitar eserini seçerken hangi kriterlere dikkat ediyorsunuz?” gibi sorularla öğrencilerin konuya dair farkındalık geliştirmeleri sağlanabilir. Ardından öğretmen öğrencilerden daha önce çalıştıkları eserlerden birini seçerek eserin hangi teknikleri içerdiğini ve nasıl bir müzikal anlatım sunduğunu açıklamalarını isteyebilir. ”Bu eseri çalarken hangi teknikleri kullanıyorsunuz?”, ”Bu parçanın duygusal ifadesini güçlendirmek için hangi müzikal unsurlara dikkat edilmelidir?” gibi sorular yöneltilerek öğrencilerin teknik ve müzikal analiz yapmaları teşvik edilebilir. Daha sonra öğrencilerden repertuvarlarına eklemek istedikleri bir parçayı belirlemeleri ve bu parçanın teknik ve müzikal gereklilikleri üzerine düşünmeleri istenebilir. Bu süreçte öğretmen; öğrencilerin eser seçme sürecine nasıl yaklaştıklarını, müzikal ifadeye yönelik farkındalıklarını ve teknik becerilerini gözlemleyerek derse yön verebilir.

Öğrenciler, kendi gitar repertuvarlarını oluşturma sürecini günlük hayatta yaptıkları tercihler ve planlamalarla ilişkilendirirler. Örneğin öğretmen ”Bir kitap seçerken ya da bir film izlerken hangi kriterlere göre karar veriyorsunuz? Gitar repertuvarınızı oluştururken de benzer bir süreçten geçiyor musunuz?” gibi sorular yönelterek öğrencilerin eser seçimi ve müzikal kimlikleri üzerine düşünmelerini sağlayabilir. Ayrıca ”Bir sporcunun antrenman programı yaparken güçlü ve geliştirmesi gereken yönlerine odaklanması gerekir. Gitar çalarken repertuvarınızı oluştururken hangi teknikleri geliştirmek için parça seçimi yapıyorsunuz?” gibi sorularla öğrencilerin teknik becerilerini bilinçli şekilde geliştirmelerine yardımcı olabilir. Öğrenciler, farklı müzik türlerinde çaldıkları eserlerin kendilerine kattığı becerileri tartışarak repertuvarlarını çeşitlendirmenin müzikal gelişimlerine nasıl katkıda bulunacağını keşfedebilirler.

GTR.8.4.1 

Öğretmen, dersin başında öğrencilerin gitar repertuvarlarını belirlerken nelere dikkat etmeleri gerektiği hususunda onlara rehberlik eder. Öğrencilerin kendi teknik seviyelerine uygun hem öğrendikleri teknikleri pekiştirecekleri hem de yeni beceriler kazanacakları parçaları seçmeleri sağlanır. Bir sonraki aşamada öğrenciler hangi kaynağı kullanacaklarını belirlerler (OB1). Öğrencilerin sevdikleri ve çalmaktan keyif alacakları eserleri seçmeleri teşvik edilir. Böylelikle motivasyonlarının artması sağlanır (D3.1). Ayrıca öğrencilerin yaratıcılıklarını geliştirecek, yorum gücünü artıracak ve kendilerini müzikal anlamda ifade etmelerine olanak tanıyacak eserler üzerinde durulmalıdır. Bu süreçte öğrencilerin odaklanma becerilerini de ön plana çıkarmaları sağlanır (E3.2). Öğrencilerin eserleri analiz ederken ayrıntılara dikkat etmeleri, ritmik ve melodik yapılarına yoğunlaşmaları sağlanmalıdır.

GTR.8.4.2

Öğretmen dersin başında öğrencilerine kendilerine ait bir gitar repertuvarı oluşturmaları ve seçtikleri eserleri etkileşimli tahtadaki kendi kişisel klasörlerine kopyalamaları gerektiğini belirtir. Öğrenciler etkileşimli tahtayı kullanarak istedikleri eserleri belirleyip seçerler (OB1). Öğrenciler seçtikleri eserleri analiz edip çözümlerler (KB2.4). Her öğrenci seçtiği eserin notalarını diğer arkadaşlarıyla iş birliği yaparak etkileşimli tahtadaki kendi kişisel klasörlerine hafıza kartı aracılığıyla yüklerler ( SDB2.2, OB2). Öğrencilere repertuvar oluşturmaları ve bunu çalmaları şeklinde performans görevi verilebilir. Öğrenciler gitarda doğru duruş ve tutuş pozisyonlarını alırlar. Ardından öğrenciler kendi aralarında gruplara ayrılıp notaları inceler ve eserin farklı bölümlerini çalışarak sorumluluk alırlar (D16.1). Böylece sorumluluk bilinçlerini geliştirmeleri sağlanır (E2.2). Öğrenciler belirledikleri yerleri çalgıya özgü teknikleri kullanarak çalışırlar. Bu esnada diğer arkadaşlarını gözlemler ve hataları tespit ederek akran değerlendirmesinde bulunurlar (KB2.2). Öğrenciler belirledikleri eserleri müziksel bileşenlerine uyarak çalarlar. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir. Verilen performans görevi, birlikte çalma performans gözlem formuna göre değerlendirilebilir.

Belirlenen repertuvarı tamamlayan topluluklara yeni şarkılar verilebilir. Yeni şarkılar eklenerek öğrencilerin repertuvarlarını geliştirmeleri istenebilir. Repertuvara farklı çalgılar eklenebilir. Örneğin bir şarkıya ritmik çalgılar (davul, darbuka, bendir vb.) veya melodik çalgılar (kanun, ney, flüt vb.) eklenerek repertuvar içeriği zenginleştirilebilir.

Öğrenciler belirli teknikleri içeren egzersizlerle repertuvarlarını çalışabilirler. Öğretmen, çalgıya özgü önemli teknikleri gösterebilir ve bu tekniklerin repertuvar parçasında nasıl uygulanması gerektiği üzerine açıklamalar yapabilir. Örneğin yaylı çalgı çalan bir öğrenci için yay tekniğini geliştirecek çalışmalara yer verilebilir.