2. TEMA: GÜNCEL VE POPÜLER MÜZİKLERLE İCRA

SAB11. Müziksel Çalma

E1.5. Kendine Güvenme

SDB2.2. İş Birliği

D6. Dürüstlük

OB4. Görsel Okuryazarlık

GTR.8.2.1. Gitarda popüler ve güncel müzikleri çalabilme

a) Gitarda popüler ve güncel müzikleri çözümler.

b) Gitarda popüler ve güncel müzikleri çalarken duruş ve tutuş pozisyonu alır.

c) Gitarda popüler ve güncel müzikleri çalarken çalgıya özgü teknikleri kullanır.

ç) Gitarda popüler ve güncel müzikleri çalarken müziksel bileşenleri uygular.

Popüler ve Güncel Müzikler

pop müzik, ritim, rock müzik, Türk sanat müziği

Öğrenme çıktıları; grup değerlendirme formu, öz değerlendirme formu, akran değerlendirme formu, derecelendirme ölçeği ve birlikte çalma performans gözlem formu kullanılarak ölçülebilir. Öğrencilerin oluşturdukları çalgı topluluklarıyla belirledikleri popüler müzikleri topluluk önünde icra etmeleri için performans görevi verilebilir. Verilen performans görevi, birlikte çalma performans gözlem formu ile değerlendirilebilir. Öğrencilerin kendilerini değerlendirmeleri için öz değerlendirme formu, birbirlerini değerlendirmeleri için akran değerlendirme formu kullanılabilir.

Bu tema kapsamında öğrencilerin gitar üzerinde temel tekniklere hâkim oldukları ve çalma sürecinde bu teknikleri uygulayabilecekleri kabul edilir. Öğrencilerin ritmik yapı, akor ilerleyişleri ve şarkı formlarına dair temel bilgiye sahip oldukları kabul edilir. Öğrencilerin daha önce bireysel ve toplu icra deneyimi yaşadıkları, grup içinde müzikal uyum sağlama becerisi geliştirdikleri ve şarkıların melodik ve armonik yapısını analiz edebildikleri kabul edilir. Ayrıca nota veya akor şemalarını okuyarak eserleri çözümleyebildikleri ve duydukları müziği takip ederek icraya katılabildikleri kabul edilir. Öğrencilerin performansları sırasında teknik doğruluk ve müzikal ifadeye odaklanabilecekleri, geri bildirim alıp değerlendirebilecekleri ve geliştirilmesi gereken alanlar üzerine düşünerek yeni teknikler uygulamaya açık oldukları kabul edilir.

Öğretmen, dersin başında öğrencilerin popüler ve güncel müziklerin ritmik yapıları, akor geçişleri ve gitar teknikleri konularındaki mevcut bilgi ve deneyimlerini değerlendirmek için sorular yöneltebilir. Örneğin ”Daha önce hangi popüler şarkıları çaldınız?”, ”Bir şarkının akor yapısını nasıl analiz edersiniz?”, ”Parmakla çalma ve akor geçişlerinde zorlandığınız noktalar nelerdir?” gibi sorularla öğrencilerin konuya dair farkındalık geliştirmeleri sağlanabilir. Ardından öğretmen kısa bir şarkı bölümü çalabilir veya öğrencilere akor şemaları göstererek ”Bu şarkının ritmik yapısını nasıl tanımlarsınız?”, ”Bu akor dizisi size tanıdık geliyor mu?”, ”Bu şarkıyı çalarken hangi teknikleri kullanmak gerekir?” gibi sorular yöneltebilir. Böylece öğrencilerin şarkının yapısını analiz etmeleri ve önceki bilgilerle ilişkilendirmeleri sağlanabilir. Daha sonra öğrencilerden belirlenen bir akor dizisini gitarlarında denemeleri veya ritmik yapıyı takip etmeleri istenebilir. Bu süreçte öğretmen; öğrencilerin akor geçişleri, ritmik takip ve teknik uygulamalarını gözlemleyerek derse yön verir.

Öğrenciler, günlük yaşamlarında sıkça duydukları popüler ve güncel müzikleri analiz ederek bu müziklerin yapısını ve gitarla icrasını daha iyi anlamaya çalışırlar. Örneğin öğretmen ”Sosyal medyada veya reklamlarda sürekli duyduğunuz bir şarkıyı neden kolayca hatırlıyorsunuz? Bu şarkıların ritmik yapısı ve akor dizileri onları daha akılda kalıcı hâle nasıl getiriyor?” gibi sorular yönelterek öğrencilerin popüler müziklerin yapısal özellikleri üzerine düşünmelerini sağlayabilir. ”Bir şarkıyı dinlediğinizde anında mırıldanmaya başlıyorsunuz. Peki, bu şarkıları gitarla çalmaya çalışırken hangi unsurlar size tanıdık geliyor ve hangi teknikler zorlayıcı oluyor?” gibi sorular üzerinden öğrencilerin müzikal algılarıyla çalma deneyimlerini ilişkilendirmeleri sağlanabilir. Öğrenciler; günlük hayatlarında dinledikleri müzikleri analiz ederek ritmik kalıpları, akor geçişlerini ve gitar tekniklerini nasıl uygulayabileceklerini tartışabilirler. Grup çalışmaları sırasında popüler şarkılardaki gitar tekniklerini keşfedip bu teknikleri kendi çalma stillerine nasıl entegre edebileceklerini araştırabilirler.

GTR.8.2.1

Öğretmen, dersin başlangıcında etkileşimli tahta aracılığıyla notaları öğrencilere sunar (OB4). Öğrenciler, gitarda popüler ve güncel müzikleri çalmaya başlamadan önce parçaların ritmik yapısını, akor ilerleyişlerini, melodik ve armonik bileşenlerini detaylı bir şekilde çözümler (KB2.4). Öğretmen, öğrencilerin müzikal ilgilerini göz önünde bulundurarak günümüz popüler parçalarından örnekler verir. Öğrenciler, seçilen şarkılardaki akor dizilerini analiz eder, ritmik kalıpları belirler ve parçaların genel müzikal formunu inceler. Öğretmen öğrencileri gruplara ayırır. Her öğrenci gitarın melodik ve armonik bileşenlerini uyum içinde birleştirerek müziksel bütünlüğü sağlar. Öğrenciler gitara özgü duruş ve tutuş pozisyonu alır, ardından çalgıya özgü teknikleri kullanarak yavaş tempoda parçayı müziksel bileşenlere göre çalar. Güncel şarkıların farklı versiyonları dinletilir ve öğrencilerden bu versiyonlar arasında karşılaştırma yapmaları istenir. Örneğin bir şarkının akustik ve orijinal versiyonu arasındaki farkları inceleyerek çalma tekniklerini belirlerler. Grup içindeki iş birliği önem kazanır. Öğrenciler; birbirlerine geri bildirimde bulunarak teknik, sanatsal ve müzikal ifadelerini geliştirirler (SDB2.2). Öğrenciler, grup olarak belirledikleri bir popüler parçayı kendi yorumlarıyla çalmaya çalışır ve eserin duygu aktarımına odaklanarak müzikal ifadelerini geliştirirler. Ayrıca dijital müzik platformları üzerinden benzer armonik yapıdaki şarkılar keşfederek kendi repertuvarlarını genişletirler. Bu sayede kendi kapasitelerine olan inancında geliştirilmesi sağlanır (E1.5). Öğrencilerden değerlendirmelerinde dürüst olmaları beklenir (D6.2). Öğretmen, her öğrencinin çalımını izleyerek doğru tekniklerin nasıl daha etkili kullanılacağına dair geri bildirimlerde bulunur. Öğrencilere günümüz müzik prodüksiyon teknikleriyle gitarın nasıl kullanıldığı hakkında bilgiler verilir. Örneğin popüler şarkılardaki fingerstyle, arpej ve ritim vuruşları analiz edilir ve öğrenciler bu teknikleri kendi performanslarına uyarlamaya teşvik edilir.

Öğrenciler, popüler bir şarkıyı yeniden düzenleyebilir veya bu şarkıya özgün bir yorum katabilirler. Öğrencilerin çalgılarına özgü tekniklerini geliştirmek için popüler müzik şarkılarındaki hızlı pasajlar, arpejler gibi teknik varyasyonlar üzerinde çalışılabilir.

Öğrencilere çalacakları parçaların daha basitleştirilmiş versiyonları sunulabilir. Öncelikle temel akorlar ile şarkıyı çalmaları sağlanabilir ve parça ilerledikçe daha karmaşık akorlar eklenerek aşamalı bir öğrenme süreci oluşturulabilir.