1. TEMA: FLÜTTE İKİNCİ OKTAV LA, Sİ, DO VE Sİ BEMOL/LA DİYEZ SESLERİ

SAB11. Müziksel Çalma

E1.3. Azim ve Kararlılık, E1.4. Kendine İnanma (Öz Yeterlilik)

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB1.3. Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma)

D3. Çalışkanlık

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

FLT.7.1.1. Flütte “2. oktav la, si, do“ seslerini çalabilme

a) 2. oktav la, si, do seslerini çözümler.

b) 2. oktav la, si, do seslerini çalabilmek için duruş, tutuş pozisyonu alır.

c) 2. oktav la, si, do seslerini çalabilmek için flüte özgü teknikleri kullanır.

ç) Öğrendiği seslerden oluşan egzersizleri çalarken müziksel bileşenleri uygular.

FLT.7.1.2. Flütte “2. oktav si bemol/la diyez“ sesini çalabilme

a) 2. oktav si bemol/la diyez sesinden oluşan egzersizleri çözümler.

b) 2. oktav si bemol/la diyez sesini çalabilmek için duruş, tutuş pozisyonu alır.

c) 2. oktav si bemol/la diyez sesini çalabilmek için flüte özgü teknikleri kullanır.

ç) Öğrendiği seslerden oluşan etüt, egzersiz ve eserleri çalarken müziksel bileşenleri uygular.

2. Oktav La, Si, Do ve Si Bemol/La Diyez Seslerinin Öğretimi

crescendo, decrescendo, dinamikler, diyafram nefesi, duruş ve tutuş, melodik egzersiz, müziksel ifade, nefes kontrolü, parmak pozisyonları, teknik çalışma, tonlama

Öğrenme çıktıları; bireysel performans değerlendirmeleri, kontrol listeleri, gözlem formları, öz değerlendirme ve akran değerlendirme formları ile ölçülebilir. Öğrencilerin 2. oktav la, si, do ve si bemol/la diyez seslerini doğru pozisyonlarla çalma, bu sesleri içeren egzersizleri ve etütleri analiz etme becerileri doğru-yanlış, eşleştirme ve açık uçlu sorularla değerlendirilebilir. Performans görevi olarak öğrencilerden 2. oktav la, si, do veya si bemol/ la diyez seslerini içeren bir eser ya da etüt çalmaları istenebilir. Performans sırasında ritmik doğruluk, nefes kontrolü, parmak pozisyonları, melodik akıcılık ve karar seslerinin vurgulanması, müzikal ifade ve tonlama dikkate alınır. Performans görevi; analitik dereceli puanlama anahtarı, gözlem formu ve öz değerlendirme formu ile ölçülebilir.

Öğrencilerin Türk müziği makamları hakkında genel bir fikri olduğu; rast, nihavent, hüseyni ve kürdi makamlarında eserler çalabildiği, temel müzik teorisi bilgisine (diyez, bemol, notaların yazım şekilleri) sahip olduğu; flütün temel yapısının ve çalma tekniklerinin önceki öğrenme çıktılarında öğrenildiği; temel nota bilgisine sahip olunduğu müziksel bileşenler (ton, ritim, dinamik vb.) konusunda temel düzeyde farkındalık kazanıldığı kabul edilir.

Daha önce öğrenilen flüt tekniklerinin (tutuş, üfleme, nefes kontrolü) ne kadar hatırlandığını değerlendirmek için kısa bir uygulama yaptırılabilir. Temel nota bilgisi ve ritim okuma becerisini ölçmek için kısa bir çalışma veya soru-cevap etkinliği düzenlenebilir. Öğrencilerin flüt tutuşları ve çalma tekniklerini gözlemleyerek eksik ya da hatalı uygulamaları tespit edilebilir. Grup içindeki uyum ve bireysel performans gözlemleri yapılabilir. “Flütle hangi sesleri daha rahat çıkarıyorsunuz?“, “Makamlarla ilgili daha önce öğrendiğiniz hangi bilgileri hatırlıyorsunuz?“ gibi sorular sorularak öğrencinin bilgi düzeyi ve öğrenme ihtiyaçları belirlenebilir.

Oktav sesleri öğrenirken dünya müziklerinde flütün nasıl kullanıldığını düşünülebilir. Örneğin Türk halk müziğindeki tiz notalar ya da Batı klasik müziğindeki hızlı pasajlar bu tekniklerle çalınabilir. Öğrenciler, önceki bilgileriyle yeni öğrendikleri 2. oktav sesleri birleştirerek melodik geçişler ve küçük etütler yapabilirler. Bu adımlarla öğrenciler, önceki bilgilerini yeni öğrenmelerine entegre ederek günlük yaşamla bağlantı kurabilirler.

FLT.7.1.1

Flütte sırasıyla 2. oktav la, si ve do seslerini öğrenmek, öğrencilerin hem teknik hem de müzikal becerilerini geliştirecek önemli bir adımdır. Bu süreçte öğrenciler, doğru duruş ve tutuşu öğrenerek teknik detaylara dikkat eder ve müziksel bileşenleri uygulayarak becerilerini pekiştirir. Aynı zamanda düzenli çalışma, azim ve kararlılık ile kendine inanmanın başarıya etkisi üzerinde durulur. (E1.3, E1.4) Öğrencilerin 2. oktav la, si ve do seslerini öğrenmeleri; bu sesleri içeren egzersiz, etüt ve eserleri çözümlemeleri; bona ve solfej yapmaları için özel çalışmalar gerçekleştirilir. Bu süreçte öğrenciler, bu seslerin dizi içindeki yerlerini, melodik işlevlerini ve teknik uygulamalarını öğrenir. Çalışmaya 2. oktav la, si ve do seslerini içeren bir etüt veya egzersizin bonası ile başlanır. Bona sırasında öğrencilerden bu seslerin doğru pozisyonlarda ifade edilmesi istenir. Ardından solfej çalışması yapılır. Solfej sırasında öğrenciler 2. oktav la, si ve do seslerini belirli bir ritim ve tonlama ile seslendirmeye odaklanır. Çalışma sırasında bu seslerin birbiriyle olan melodik geçişleri ve farklı bağlamlarda (arpej ya da gam) nasıl kullanıldığı analiz edilir. Örneğin 2. oktav la'dan si'ye geçişteki tonlama, ardından do’ya ulaşmadaki melodik çizgi üzerinde durulur. Süreç; öğrencilerin flüte özgü doğru duruş ve tutuş pozisyonunu almasıyla devam eder. Flütün paralel tutulması, dirseklerin rahat bir pozisyonda olması ve parmakların delikleri doğru bir şekilde kapatması gerektiği açıklanır. Öğrenciler, birbirlerini gözlemleyerek eksikliklerini fark ederler. Gözlemler sonucu elde edilen bilgiler düzenlenir ve kaydedilir (KB2.2). Öğretmen öğrencilere la, si ve do seslerini sırasıyla tanıtır. La sesiyle başlayan süreçte diyafram nefesi kullanımı, dil ile “tu“ hecesiyle sesi netleştirme ve parmak pozisyonlarına dikkat edilmesi gerektiği açıklanır. Teknik çalışmalar sırasında öğrenciler düzenli ve disiplinli bir şekilde ilerlemenin, planlı çalışmanın önemini fark eder (D3.2). Öğretmen, motivasyonu yüksek tutacak şekilde yönlendirme yapar (SDB1.2). Öğrenciler, öğrendikleri sesleri birleştirerek melodik egzersizler yapar. Öğretmen bu süreçte müziksel ifade ve tonlamaya odaklanır. Egzersiz sırasında öğrencilerden crescendo, decrescendo gibi dinamik geçişlere dikkat etmeleri istenir. Grup çalışması sırasında öğrenciler aynı egzersizi birlikte çalar ve grup uyumuna dikkat eder. Öğretmen performans sonunda geri bildirimde bulunur. Dersin sonunda öğrenciler öğrendikleri seslerin teknik detaylarını ve müziksel uygulamalarını analiz eder. Öğrenciler, performanslarını değerlendirerek güçlü ve zayıf yönlerini belirler. Bu öğretim sürecinde öğrenciler, yalnızca yeni sesler öğrenmekle kalmaz, aynı zamanda düzenli çalışmanın ve azimle ilerlemenin önemini deneyimler. Flütte teknik beceriler kazanmanın ötesinde bu süreç onların sabır, öz değerlendirme ve eleştirel düşünme becerilerini geliştirmelerine de katkıda bulunur. Her yeni ses, onları daha geniş bir müzikal dünyaya bir adım daha yaklaştırırken aynı zamanda bireysel gelişimlerini de pekiştirir (OB1, SDB1.3, E1.3, E1.4). Performans görevi olarak öğrencilerden 2. oktav la, si, do seslerini içeren bir eser ya da etüt çalmaları istenebilir. Performans görevi, analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Ayrıca performans gözlemleri; öz değerlendirme formu, akran değerlendirme formu, kontrol listesi, gözlem formu ve çalışma kağıtları ile değerlendirilebilir.

FLT.7.1.2

Flütte 2. oktav si bemol/la diyez sesinin öğrenilmesi, öğrencilerin teknik becerilerini derinleştirmesi ve müzikal ifadelerini zenginleştirmesi için önemli bir aşamadır. Bu süreç; öğrencilerin dikkatini teknik detaylara yoğunlaştırdığı, gözlem ve öz değerlendirme becerilerini geliştirdiği bir öğrenme deneyimi sunar. Aynı zamanda öğrencilerin azim, kararlılık ve düzenli çalışmanın başarı üzerindeki etkisini fark etmeleri hedeflenir (E1.3, E1.4, D3.2). Öğrencilerin 2. oktav si bemol/la diyez sesini tanımaları, bu sesi içeren egzersizleri analiz etmeleri ve yorumlamaları için özel çalışmalar gerçekleştirilir. Bu süreçte si bemol ve la diyez seslerinin enharmonik eşitliği ve 2. oktavdaki işlevi öğrencilerle birlikte incelenir. Egzersiz çalışmasına verilen notaların bonası yapılarak başlanır. Bona sırasında öğrenciler, si bemol ve la diyez sesinin alterasyon işaretlerini doğru bir şekilde ifade eder ve bu sesi çevreleyen notalarla ilişkisini anlar. Bona aşamasında öğrencilerin notaların yazımı kadar dizinin genel yapısını da kavramalarına önem verilir. Bona, ritmik bir doğrulukla seslendirilir ve bu sesin melodik rolü vurgulanır. Sonraki aşamada solfej çalışması yapılır. Solfej sırasında 2. oktav si bemol/la diyez sesinin diğer notalarla olan bağlantıları seslendirilir. Örneğin bu sesin 2. oktav sol ya da la ile nasıl bir geçiş oluşturduğu ya da üst oktava geçişlerde nasıl bir basamak işlevi gördüğü üzerinde durulur. Ritmik yapının ve doğru tonlamanın önemi bu çalışmada vurgulanır. Ayrıca egzersiz içindeki si bemol/la diyez sesinin teknik ve müzikal kullanımına odaklanılır. Bu sesin gam içinde veya melodik dizilerdeki yerini analiz eden öğrenciler, geçişleri akıcı bir şekilde gerçekleştirmek için çalışırlar. Teknik olarak bu sesin icrası sırasında gereken parmak pozisyonları ya da nefes kontrolü üzerinde durularak doğru bir icra hedeflenir. Dersin bu aşamasında doğru duruş ve tutuş pozisyonunun önemi üzerinde durulur. Flütün paralel tutulması gerektiği, parmakların delikleri tam kapatmasının sesin netliğini doğrudan etkilediği ve dirseklerin rahat bir konumda olması gerektiği açıklanır. Öğrenciler, pozisyonlarını düzenlemek ve geliştirmek için sınıf arkadaşlarını gözlemleyerek karşılıklı geri bildirim verir. Gözlemler sonucunda elde edilen bilgiler sınıflandırılır ve kayıt altına alınır (KB2.2). Öğrenciler, si bemol/la diyez sesini çıkarırken gereken teknikleri adım adım öğrenir. Öğretmen; sesin doğru çıkarılması için diyafram nefesi kullanımı, parmak pozisyonları ve dil hareketlerinin birbiriyle nasıl uyumlu olması gerektiğini açıklar. Öğrenciler, tekniklerini geliştirmek için bireysel tekrarlar yapar. Teknik çalışmalar sırasında düzenli çalışmanın etkisi vurgulanır (D3.2). Zorlandıkları noktalarda öğrenciler azimle devam etmeye teşvik edilir, sabırlı çalışmanın önemi vurgulanır (E1.3, SDB1.2). Öğrenciler öğrendikleri sesi önce yavaş tempoda, ardından daha hızlı tempoda deneyerek sesler arasındaki geçişlere odaklanır. Egzersiz sırasında tonlama, nefes geçişleri ve dinamik kontrol üzerinde durulur. Grup çalışmasında öğrenciler, aynı egzersizi birlikte çalarak grup uyumunu geliştirmeye odaklanırlar. Dersin sonunda öğrenciler öğrendikleri sesle ilgili deneyimlerini değerlendirir. Öğretmen sorularla öz değerlendirme yapmalarını teşvik eder. Öğrenciler, performanslarını analiz ederek güçlü ve zayıf yönlerini belirler. Bu süreçte öğretmen “Bugün, si bemol/la diyez sesini öğrenirken gösterdiğiniz çaba ve kararlılık, ilerleyen çalışmalarınız için harika bir temel oluşturuyor. Düzenli çalışarak bu sesi çok daha akıcı hâle getirebilirsiniz.“ şeklinde bir kapanış yapar (SDB1.3, OB1, E1.4). Performans görevi olarak öğrencilerden 2. oktav si bemol/la diyez seslerini içeren bir eser ya da etüt çalmaları istenebilir. Performans görevi, analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Ayrıca performans gözlemleri; öz değerlendirme formu, akran değerlendirme formu, kontrol listesi, gözlem formu ve çalışma kağıtları ile değerlendirilebilir.

Öğrenciler için 2. oktav la, si, do ve si bemol seslerini içeren daha karmaşık teknik etütler sunulabilir. Bu etütlerde öğrencilerden legato, staccato ve dinamik değişimlere dikkat etmeleri istenebilir. Öğrencilerden 2. oktav sesleri içeren kendi melodilerini bestelemeleri ya da doğaçlama yapmaları beklenebilir. Öğrencilere bu seslerin yer aldığı farklı müzik türlerinden veya makamlardan kısa pasajlar çalıştırılabilir. Örneğin Türk müziğinde hicaz makamı ya da Batı müziğinde klasik bir eser önerilebilir. Öğrencilerden çalıştıkları bir parçayı analiz ederek hangi tekniklerin daha etkili olduğunu tartışmaları istenebilir. Öğrencilerden diğer arkadaşlarına ya da küçük bir dinleyici grubuna kısa bir performans sergilemeleri istenebilir. Bu süreç, öğrencilerin müzikal ifade ve sahne deneyimlerini geliştirmelerine katkıda bulunabilir.

Öğrencilere yavaş tempoda çalışmaları için zaman tanınabilir. Hedef, notaların net bir şekilde çalınmasını sağlamak olabilir. Öğretmen flüt pozisyonu, parmak yerleşimi gibi fiziksel detayları bire bir göstererek destekleyebilir. Nota okuma konusunda zorluk yaşayan öğrenciler için notalara renkli işaretleme yapılabilir. Öğrenme materyali, küçük ve kolayca anlaşılabilir parçalara ayrılabilir. Örneğin sadece iki nota arasında geçiş yaparak çalışma yapılabilir. Öğrencilere bol tekrar yapma fırsatı sunulabilir. Her tekrarda öğrencilerin başarıları vurgulanarak motivasyonları artırılabilir. Öğretmen çalışmayı modelleyerek gösterebilir. Öğrenciler bu modeli taklit ederek öğrenebilirler. Öğrenciler öğretmen gözetiminde küçük bir grup oluşturarak çalışabilirler. Bu grup ortamı, destekleyici ve güvenli bir öğrenme alanı sağlayabilir.