2. TEMA: FLÜTTE SES ÜRETME-1

SAB11. Müziksel Çalma

E1.3. Azim ve Kararlılık, E1.4. Kendine İnanma (Öz Yeterlilik)

SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği

D3. Çalışkanlık

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB4. Görsel Okuryazarlık

FLT.2.2.1. Flütte “si, la, sol“ seslerini çalabilme

a) “Si, la, sol“ seslerini çözümler.

b) “Si, la, sol“ seslerini çalabilmek için flüte özgü duruş ve tutuş pozisyonu alır.

c) “Si, la, sol“ seslerini çalabilmek için flüte özgü teknikleri kullanır.

ç) Öğrendiği seslerden oluşan egzersizleri çalarken müziksel bileşenleri uygular.

Flütün Doğru Pozisyonda Tutulması ve Tutuş Tekniklerinin Öğretilmesi

“Si, La, Sol“ Notalarını Çalma Tekniklerinin Öğretilmesi

Flüt Çalma Egzersizleriyle Nota ve Ritim Bağlantısının Kurulması

ayna, ezgi, flüt duruşu, nefes sürekliliği, “si, la, sol“ notaları, ritim, tutuş

Öğrenme çıktıları; doğru-yanlış soruları, eşleştirme soruları, gözlem formu, kontrol listesi araçları ile ölçülebilir. Flütü doğru tutma, parmak pozisyonları ve nefes sürekliliği, doğru- yanlış ve eşleştirme soruları ile ölçülebilir. Performans görevi olarak öğrencilerden si, la, sol seslerini içeren kısa bir ezgi veya egzersiz çalmaları istenebilir. Performans sırasında doğru ritmik vurgu, nefes kontrolü, akıcılık ve teknik doğruluk değerlendirilebilir. Performans görevi, analitik dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu ile değerlendirilebilir

Öğrencinin flütün parçalarını ve diyafram nefesi tekniğini bildiği, flütü parçalarına ayırıp birleştirebildiği, ağızlıkla ses üretebildiği kabul edilir.

Öğrencilerin doğru duruş, tutuş, nefes kontrolü gibi temel unsurlar hakkında farkındalık düzeyleri değerlendirilebilir. Öğrencilere “Flüt Çalma Hikâyeleri“ etkinliği sunulabilir. Bu etkinlikte, öğrencilerden flüt çalan bir karakterin karşılaştığı zorlukları hayal etmeleri istenebilir. Örneğin “Bir gün müzik yarışmasına katılan Elif, flüt çalarken flütün yere paralel olmadığını fark etti. Sesler tam istediği gibi çıkmıyordu. Elif, bu sorunu çözmek için neler yapabilir?“ gibi sorular sorulabilir.

Öğrenciler, öğrendikleri “si, la, sol“ notalarını günlük hayatta duydukları çocuk şarkılarında veya basit melodilerde fark ederler. Bu, müziği anlamlandırmalarını ve hayatla bağ kurmalarını sağlar. Günlük hayatta sıkça karşılaşılan kısa melodilerde (telefon zil sesi, alarm) bu notaların yer alabileceği vurgulanır. Kuş cıvıltısı, rüzgârın uğultusu gibi doğal seslerin ritim ve melodik yapıları ile flütte üretilen notalar arasında ilişki kurulabilir.

FLT.2.2.1

Öğrencilere flütün doğru pozisyonda tutulup tutulmadığını, parmakların deliklere doğru yerleşip yerleşmediğini ve nefesin sürekliliğini gözlemlemeleri için rehberlik edilir. Ayna, video kaydı veya gözlem formları gibi araçlarla öğrencilerin kendi duruşlarını ve çalma tekniklerini gözlemlemeleri sağlanır. Örneğin flütün yere paralel tutulup tutulmadığı ya da parmak pozisyonlarının doğruluğu kontrol edilir. Öğrenciler gözlemlerini “doğru“, “düzeltme gerekli“ gibi kategorilere ayırarak sınıflandırır ve gözlem formuna kaydeder (KB2.2). Öğrenciler; doğru duruş, tutuş, nefes alma ve flüt çalma tekniklerini öğrenmek için ihtiyaç duydukları bilgileri fark eder. Örneğin “'Si, la, sol' seslerini nasıl doğru çıkarırım?“ veya “Flütü doğru nasıl tutarım?“ soruları üzerinden bilgi ihtiyaçlarını tanımlarlar. Öğrenciler; öğretmenin verdiği yönlendirmeler, gözlemler, geri bildirimler ile ayna veya gözlem formu gibi araçlar kullanarak gerekli bilgileri toplar. Öğrenciler, doğru duruş ve tutuşla ilgili öğrendikleri bilgileri basit adımlar hâlinde özetler ve bunları uygularken akıllarında tutarlar (dik dur, flüt yere paralel, sol el üstte). Öğrenciler, uygulamaları sırasında kendi tutuşlarını ve pozisyonlarını gözlemleyip öğretmenin geri bildirimleriyle karşılaştırarak doğruluğunu sorgular ve düzeltmeler yapar (OB1). Uygulama aşamasına geçmeden önce öğrencilere sırasıyla “si, la, sol“ seslerinden oluşan kısa egzersizlerin bonası ve solfeji yaptırılarak çözümlemesi istenir.

Öğrencilerin sırasıyla “si, la, sol“ seslerini çalabilmeleri için flüte özgü duruş ve tutuş pozisyonu almaları sağlanır. Her öğrenci sırayla flütü doğru tutuş pozisyonuna getirmeye çalışır (E1.3). Ayna karşısında duruş ve tutuşlarını gözlemleyerek gördüklerini yorumlar ve kendi eksiklerini düzeltir. Örneğin “Flütüm yere paralel mi?“ veya “Omuzlarım rahat mı?“ gibi sorulara yanıt arar. Öğrenciler, kendi duruşlarını veya öğretmenin gösterdiği örnekleri eleştirel bir şekilde değerlendirerek uygulamada daha iyi olmak için çıkarımlar yapar (OB4). Öğrencilerin flüte özgü teknikleri doğru kullanması sağlanır. Öğrencilere diyaframdan nefes alarak yumuşak ve sürekli bir üfleme yapmaları gerektiği anlatılır. Sırasıyla “si, la, sol“ seslerini çıkarabilmek için gerekli olan parmak pozisyonları detaylı bir şekilde gösterilir ve öğrencilerin elleriyle (parmak pozisyonu vb.) uygulama yapmaları sağlanır. Bu şekilde gürlük, nüans, tempo gibi müziksel bileşenler için ön hazırlık yapılarak öğrencinin birden fazla unsura dikkat etmesi sağlanır. Öğretmen bireysel geri bildirim vererek tekniğin doğru uygulanmasını sağlar. Öğrencilerin flüte özgü teknikleri doğru kullanarak verilen egzersizi müziksel bileşenleri uygulayarak çalması sağlanır. Öğretmen basit ölçülerde (2/4,4/4) si,la,sol notalarını çalışmaya yönelik bir ritim çalışması uygular (E1.4, SDB2.1). Öğrenciler sırasıyla “si, la, sol“ notalarını içeren basit melodiler üzerinde çalışır. Öğrenciler, toplu bir şekilde sırasıyla “si, la, sol“ notalarını çalmaya teşvik edilir. Bu çalışma, birlikte ritmik ve ezgisel çalma becerilerini güçlendirir. Grupla çalışmanın bireysel öğrenmenin ötesinde takım ruhu ve iş birliği becerilerinin geliştirilmesi açısından önemli olduğu vurgulanır (SDB2.2, D3.4). Öğrencilerden “si, la, sol“ seslerinden oluşan ezgi ve egzersizleri çalması ve evde tekrar etmesi istenir. Performans görevi olarak öğrencilerden “si, la, sol“ seslerini içeren kısa bir ezgi veya egzersiz çalmaları istenebilir. Performans görevi, analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Süreçte gözlem formu, kontrol listesi, çalışma gibi araçlar kullanılabilir.

Öğrencilere “si, la, sol“ notalarını kullanarak kendi melodilerini yaratmaları için küçük projeler verilebilir. Öğrenciler; “si, la, sol“ notalarıyla farklı ritmik kalıplar denemeye teşvik edilebilir. Örneğin öğretmen belirli bir ritim çalarak öğrencilerden bunu tekrar etmelerini isteyebilir veya öğrenciler, kendi ritimlerini oluşturabilir. Öğretmen; “si, la, sol“ notalarıyla basit ezgiler çalarken öğrencilerin bu ezgileri duyduktan sonra aynı şekilde çalmalarını isteyebilir.

Öğrencinin her sesi teker teker öğrenmesi için rehberlik edilebilir, süre tanınabilir, uygulama yaptırılabilir Öğrencilerin parmak pozisyonlarını daha iyi öğrenmeleri için notalarla ilgili görseller veya videolar sunulabilir. Öğretmenin yavaş bir tempoyla çalarak öğrencilere dinleme fırsatı vermesi, ritim ve nota arasındaki bağı anlamalarına yardımcı olabilir. Öğrencilerin ritmik algıları gelişene kadar daha yavaş bir tempoda çalışmaları sağlanabilir.