T.C. MİLLÎ EĞİTİM
BAKANLIĞI

2. TEMA: BAĞLAMADA ÇARPMA VE ÇEKME TEKNİĞİNİ UYGULUYORUM

Temada bağlamada çarpma ve çekme tekniklerini tezene ile çalma tekniğine yönelik belirlenen öğrenme çıktılarına ulaşmak amaçlanmaktadır.
Ders Saati
16
Alan Becerileri

SAB11. Müziksel Çalma

Eğilimler

E3.2. Odaklanma

Programlar Arası Bileşenler
Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.1.İletişim

Değerler

D3. Çalışkanlık, D7. Estetik, D10. Mütevazılık, D11. Özgürlük, D16. Sorumluluk

Okuryazarlık Becerileri

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB9. Sanat Okuryazarlığı

Disiplinler Arası İlişkiler
Türkçe, Matematik; Beden Eğitimi, Oyun ve Müzik
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri

BAĞL.6.2.1. Bağlamada çarpma ve çekme tekniğini çalabilme

 a) Bağlamada çarpma ve çekme tekniklerini çözümler.

b) Bağlama ile çarpma ve çekme tekniklerini çalmada duruş ve tutuş pozisyonu alır.

c) Bağlama ile çarpma ve çekme tekniklerini çalmada çalgıya özgü tekniklerini kullanır.

ç) Bağlama ile çarpma ve çekme tekniklerini müziksel bileşenlerini uygular.

İçerik Çerçevesi

Bağlamada Çarpma ve Çekme Tekniği

Anahtar Kavramlar

çarpma, çekme

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme)

Temadaki öğrenme çıktıları; gözlem formu, kontrol listesi ve performans görevi kullanılarak değerlendirilebilir. Performans görevi olarak öğrencilerin bağlamada çarpma ve çekme tekniklerini doğru ve etkili bir şekilde kullanıp kullanmadığı ile ilgili çalışma istenebilir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilir.

Öğrenme-Öğretme Yaşantıları
Temel Kabuller

Öğrencilerin bağlamada çarpma ve çekme tekniklerini uygulayabilmeleri için yeterli parmak kas gücüne, olgunluğa ve parmak kullanım hızına sahip oldukları kabul edilmektedir.

Ön Değerlendirme Süreci

Öğrencilere bağlama üzerinde tek ses üzerinde basit bir çarpma ve çekme denemesi yapabilmeleri istenebilir. Öğrencilerin bu uygulamaları sırasında hangi perdeleri tercih edebildikleri, parmaklarını nasıl konumlandırabildikleri ve sesin net çıkıp çıkmadığı gözlemlenebilir. Ayrıca kısa bir ezgi ya da motif içinde çarpma ve çekme hareketlerini denemeleri sağlanarak, bu teknikleri müzikal bağlamda kullanabilme düzeyleri değerlendirilebilir.

Köprü Kurma

Öğrencilere bağlamada kullanılan çarpma ve çekme tekniklerinin günlük hayattaki hareketlerle benzerlik gösterdiği açıklanabilir. Çarpma tekniği, kapıyı çalmak ya da masaya parmakla kısa dokunuş yapmakla; çekme tekniği ise bir yaylı kapağı geri çekmek veya lastiği gerip bırakmakla ilişkilendirilebilir. Bu örnekler sayesinde öğrenciler, bağlamadaki el ve parmak hareketlerini daha somut biçimde kavrayabilir ve kendi yaşam deneyimleriyle ilişkilendirebilirler.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları

BAĞL.6.2.1

Bağlamada çarpma ve çekme tekniklerinin nasıl kullanıldığı ile ilgili öğretmen tarafından açıklamalar yapılarak görsel ve işitsel örnekler sunulur (SDB2.1, D3.2, OB1). Öğrenciler, öğretmenin rehberliğinde bu teknikleri çalışmaya başlarlar. Öğrencilere bağlamada çarpma ve çekme tekniklerinin daha sağlıklı uygulanabilmesi için doğru duruş ve tutuş pozisyonunun önemi anlatılır. Öğrencinin çarpma tekniğini uygulayabilmesi için parmak hareketlerinin örnek bir nota üzerindeki kullanımı gösterilir. Öğrenci, başlangıçta yavaş tempoda basit etüt ve egzersizlerde çarpma hareketlerini uygulayarak ilerler. Daha sonra çekme hareketini kısa ezgiler üzerinde bağlama ile gösterilerek öğrencilere alıştırmalar yapmaları beklenir. Her öğrencinin bağlamada çarpma ve çekme tekniklerini doğru şekilde kullanıp kullanmadığı gözlem formu ile değerlendirilir ve geri bildirim sağlanır (SDB2.1). Öğrencilerin çalışmalarda etkin rol almaları (D3.4), teknikleri uygulamada cesur olmaları (D11.1), dönütler doğrultusunda hatalarını düzeltip kendilerini değerlendirmeleri (D10.1) sağlanır. Ayrıca çarpma ve çekme tekniklerinin müziğin duygusal ve estetik yönlerine nasıl katkıda bulunduğu anlatılır (SDB2.1, E3.2, D7.1). Öğrenciler, bağlama ile çarpma ve çekme tekniklerini bir eser üzerinde uygulamaya başlarlar (OB9). Örneğin öğrendikleri bir türkü üzerinde çarpma ve çekme teknikleri gösterilerek çalmaları istenir (D16.1). Bu aşama kontrol listesi ile kontrol edilir. Öğrenciler, teknikleri kullanarak birbirlerinin çaldığı parçaları dinler ve geri bildirimde bulunarak öğrencilerin birbirlerinden öğrenmeleri sağlanır (SDB1.2, D3.4). Öğrencinin çarpma ve çekme tekniklerini temel seviyede öğrendikten sonra daha ileri seviye bağlama eserleri ile bu teknikler pekiştirilir (SDB1.2, D3.4). Performans görevi olarak öğrencilerin bağlamada çarpma ve çekme tekniklerini doğru ve etkili bir şekilde kullanıp kullanmadığı ile ilgili çalışma istenebilir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilir.

Farklılaştırma
Zenginleştirme

Öğrenciler, çarpma ve çekme tekniklerini daha hızlı tempolarda uygulayarak bu tekniklerin esnekliğini ve hızını keşfedebilirler. Öğrenciler, ileri seviye bağlama eserlerinde çarpma ve çekme tekniklerini kullanarak melodinin dinamik yapısını ve duygusal yoğunluğunu artırabilirler. Çarpma ve çekme tekniklerinin birleştirilmesiyle zorlu geçişler ve hızlı bölümler üzerinde çalışabilirler. Bu, öğrencilerin teknik becerilerini daha da geliştirmelerine olanak tanıyabilir. Çarpma ve çekme tekniklerini kullanarak öğrencilere emprovizasyon yapmaları öğretilebilir. Bu, onların müzikal ifadelerini ve yaratıcılıklarını artırabilir.

Destekleme

Teknikleri daha iyi anlamalarını sağlamak için video anlatımlarıyla öğrencilere yavaş çekim çarpma ve çekme tekniği gösterilebilir. Öğrencilere parmak numaraları ve oklarla gösterilen notalar verilerek öğrencilerin hangi parmağı nasıl kullanacaklarını anlamalarına yardımcı olunabilir. Öğrencilerin ayna karşısında çalışarak, ellerini izleyerek farkındalık kazanmaları sağlanabilir. Bireysel egzersizler ile öğrenciye özel yönlendirmeler yapılabilir. Çarpma ve çekme teknikleri içeren müzikler eşliğinde öğrencilerin yavaş tempoda çalması sağlanabilir. Öğrencinin seviyesine göre basitleştirilmiş nota ve tablar ile pratikler yapması desteklenebilir.