1. TEMA: BAĞLAMA İLE TÜRKÜ SÖYLEME TEKNİĞİNİ ÖĞRENİYORUM

SAB10. Müziksel Söyleme

E3.2. Odaklanma

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği

D3. Çalışkanlık, D7. Estetik

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık

BAĞL.6.1.1. Bağlama ile türkü söyleyebilme

a) Bağlama ile türkü söylemeye bedenini hazır hâle getirir.

b) Bağlamaya ile çalmada uygun söyleme tekniklerini kullanır.

c) Bağlama ile türkü söylemenin müziksel bileşenlerini uygular.

Bağlama ile Türkü Söyleme Tekniği

türkü

Temadaki öğrenme çıktıları; gözlem formu, performans görevi ve grup değerlendirme kullanılarak değerlendirilebilir. Performans görevi olarak öğrencilerin bağlama ile söyledikleri türkülerde şan ve çalma arasındaki uyum, melodik yapı ve ritmik akışın doğru şekilde yansıtılıp yansıtılmadığı ile ilgili çalışmalar istenebilir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilir.

Öğrencilerin söylenecek eseri bağlama ile çalabildikleri kabul edilmektedir.

Derse başlamadan önce öğretmen, öğrencilere daha önce bağlama eşliğinde türkü söyleyip söyleyemediklerini sorabilir. Öğrencilerin aynı anda hem çalıp hem de söyleme deneyimlerinin olup olmadığı öğrenilebilir. Ardından öğrencilere bir türkü dinletilerek çalma ve söylemenin eş zamanlı olarak nasıl gerçekleşebildiğine dair gözlemlerini paylaşmaları istenebilir. Öğretmen; öğrencilerin nota takibi, ritim duygusu ve ezgiye eşlik edebilme becerileri hakkında fikir edinebilmek için basit bir ezgiyi bağlama eşliğinde birlikte söylemelerini sağlayabilir. Bu uygulama sırasında öğrencilerin ezgiye uyum sağlayabilme, metinle notayı eşleştirebilme ve temel vokal tekniklerini kullanabilme düzeyleri gözlemlenebilir.

Öğrencilerin günlük yaşamlarında şarkı söylerken ya da bir müziğe eşlik ederken kullandıkları ses deneyimlerinden yararlanılabilir. Örneğin arkadaşlarıyla oyun oynarken ritmik şekilde tekerleme söylemeleri ya da bir şarkıya tempo tutarak eşlik etmeleri hatırlatılabilir. Bu örnekler üzerinden bağlama çalarken aynı anda türkü söylemenin de bedenin uyumunu ve doğru söyleme tekniklerini gerektirdiği vurgulanabilir. Böylece öğrenciler, kendi yaşantılarındaki şarkı söyleme deneyimlerini bağlama eşliğinde türkü icrasına aktarabilirler.

BAĞL.6.1.1

Bağlama ile türkü söylerken çalma ve söyleme işleminin eş zamanlı olarak yapılması gerektiği öğrencilere açıklanır (SDB2.1). Öğrencilere söyledikleri türkünün sözlerini doğru anlamanın ve bu anlamı bağlama çalarken doğru bir şekilde ifade etmenin önemi vurgulanır (E3.2). Çaldıkları türkünün notasıyla seslerinin uyumlu olması gerektiği belirtilir (D7.1). Örnek eserler, dijital platformlarda etkileşimli video içerikleriyle sunularak öğrencilerin çalıp söyleme tekniklerini geliştirmeleri sağlanır ve bu süreçte etkileşim düzeyleri gözlemlenir, analiz edilir (OB2, SDB2.1). Öğrencilere bağlama çalarken solfej ve vokal tekniklerini dengelemeyi öğretmek amacıyla çeşitli egzersizler yapmalarına fırsat verilir. Örnek bir eseri bağlama ile çalmayı öğrendikten sonra öğretmen rehberliğinde şan bölümünün notaları incelenir ve öğrencilerin nota ile söz uyumunu fark etmeleri sağlanır (OB1). Eser notasının solfejini yaparak bağlama ile çalma tekniği uygulanır. Ardından şan bölümünün notasını bağlama ile çalarken söyleme tekniği uygulanmaya başlanır. Parça parça ve yavaş tempoda çalıp söyleme çalışmaları yapılır (D3.2). Bu aşamada gözlem formu kullanılabilir. Öğrenciler, bağlama çalarken seslerini doğru şekilde kullanarak türkü söyleme pratiği yapmalıdır (SDB1.2). Daha sonra eserin doğru metronom hızında hem bireysel hem de grup çalışmaları yapılır. Grup çalışmaları grup değerlendirme formuyla değerlendirilir (SDB2.2, D3.4). Öğrencilerin bağlama ile türkü söyleme uygunlukları gözlemlenir ve geri bildirimler verilir. Birden fazla eserle çalıp söyleme etkinliği yapılır. Öğrencinin icrasında melodik yapıların ve ritmik akışın doğru şekilde yansıtılıp yansıtılmadığı değerlendirilir ve ilerlemeleri takip edilir. Performans görevi olarak öğrencilerin bağlama ile söyledikleri türkülerde, şan ve çalma arasındaki uyum, melodik yapıların ve ritmik akışın doğru şekilde yansıtılıp yansıtılmadığı ile ilgili çalışma istenebilir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilir.

Öğrenciler, bağlama çalma ve şarkı söyleme işlemlerini daha derinlemesine ve etkili bir şekilde birleştirebilirler. Öğrenciler hem melodik hem de ritmik yapıların yanı sıra sözlerin duygusal anlamını müziğe doğru şekilde yansıtmayı öğrenebilirler. Bu aşamada öğrencilere şarkının duygusal bağlamını ve anlatılmak istenen hikâyeyi doğru şekilde ifade etmeleri konusunda rehberlik edilebilir. Öğrenciler, bu anlayışla bağlamalarını ve seslerini daha duyarlı ve etkili bir şekilde kullanabilirler. Öğrenciler, teknik olarak daha zorlayıcı eserlerle çalışma fırsatı bulabilirler. Bu eserlerde öğrencilerin hem bağlama çalma hem de türkü söyleme becerilerini birleştirerek daha zengin ve detaylı bir yorum yapmaları teşvik edilebilir. Öğrenciler, eserin hızlı pasajlarında ve teknik bölümlerinde pratik yaparak çalma ve söyleme yeteneklerini daha da geliştirebilirler. Öğrenciler, bağlama çalarken bir grup içinde hem solo hem de eşlik etme rolünü üstlenerek çalma ve söyleme sırasında birbirlerinin seslerine uyum sağlayarak ve karşılıklı geri bildirimde bulunarak müzikal etkileşim ve topluluk oluşturma becerilerini geliştirmeleri sağlanabilir.

Öğrenciler öncelikle sadece bağlama çalmaya odaklanabilir, ardından şarkının sözleri ayrı ayrı çalıştırılabilir. Çalışmalara yavaş tempoda başlanarak hem bağlama çalmayı hem de söylemeyi eş zamanlı olarak daha kolay öğrenmeleri sağlanabilir. Vokal teknikleri ve bağlama çalma üzerinde ayrı ayrı daha fazla pratik yaparak ilerlemeleri teşvik edilebilir.