4. Tema: Finansın Matematiği
MAB3. Matematiksel Temsil (MAB3.1. Matematiksel Temsillerden Yararlanma)
KB2.4. Çözümleme, KB2.7. Karşılaştırma
E2.1. Empati, E3.7. Sistematiklik
SDB3.3. Sorumlu Karar Verme
D3. Çalışkanlık, D14. Saygı, D16. Sorumluluk
OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB3. Finansal Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık
MAT.U.2.4.1. Türlerine göre sigorta poliçelerinin kapsamlarını çözümleyebilme
a) Farklı sigorta türlerine (sağlık, trafik, deprem, seyahat ve tarım) göre sigorta poliçelerinde yer alan kapsamları belirler.
b) Bir sigorta poliçesinde yer alan kapsamlar arasındaki ilişkileri belirler.
MAT.U.2.4.2. Sigorta poliçesi prim hesabında matematiksel temsillerden yararlanabilme
a) Sigorta poliçesi prim hesabında yer alan kapsamların (risk primi, yük primi, teminat, süre vb.) matematiksel temsillerini bağlamlarındaki anlamları ile tanır.
b) Farklı sigorta türlerine ait poliçe prim hesaplamasında kullanılacak uygun matematiksel temsilleri belirler.
c) Farklı sigorta türlerinin poliçe prim hesaplamasında matematiksel temsilleri kullanır.
MAT.U.2.4.3. Aynı tür sigorta poliçelerini kapsamlarına göre karşılaştırabilme
a) Aynı tür sigorta poliçelerine ait teminat kapsamı, prim tutarları, ödeme seçenekleri, ek hizmetler gibi özellikleri belirler.
b) Belirlenen özelliklere göre poliçeler arasındaki benzerlikleri listeler.
c) Belirlenen özelliklere göre poliçeler arasındaki farklılıkları listeler.
Türü ve Kapsamına Göre Sigorta Poliçeleri
Sigorta Poliçesi Prim Hesabı
Aynı Tür Sigorta Poliçelerini Kapsamlarına Göre Karşılaştırma
poliçe, prim, risk, sigorta, teminat
Öğrenme çıktıları; kontrol listesi, açık uçlu sorular, performans görevi ile değerlendirilebilir.
Performans görevi olarak öğrencilerden bir sigorta türü belirleyip o sigorta türüne ait farklı poliçe örneklerini incelemeleri istenebilir. Öğrencilerden bu poliçe örnekleri üzerinde benzerlikleri ve farklılıkları listelemeleri ve poliçelerin tercih edilebilirliğini değerlendirerek sunu hâline getirmeleri istenebilir. Performans görevi analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.
Öğrencilerin risk, sigorta kavramlarını tanıdıkları; tablo ve grafik verilerini okuyabildikleri; ondalık sayılarla dört işlem ve yüzde, oran-orantı hesaplamaları yapabildikleri kabul edilmektedir.
Öğrencilere yüzde, oran-orantı, ondalık sayılarda dört işlem ve grafik okuma becerilerine yönelik açık uçlu sorular sorularak varsa ön bilgilerindeki eksikliklerin belirlenmesi ve giderilmesi sağlanabilir.
Öğrencilere risk ve sigorta kavramları ile ilgili “Sigorta nedir?”, “Hangi durumlarda sigortaya ihtiyaç duyulur?”, “Risk ne demektir ve günlük hayatta nasıl karşımıza çıkar?” gibi açık uçlu sorular sorularak öğrencilerin bilgi düzeyleri belirlenebilir.
Öğrencilerden risk kavramı hakkındaki düşüncelerini sınıf ortamında paylaşmaları istenir. Öğrencilerin risk kavramını tanımlamaları ve risklerin günlük yaşamdaki örnekleri (deprem, hastalık, trafik kazası, ürün kaybı, seyahat iptalleri vb.) üzerinden tartışmaları sağlanabilir. Risklerin hangi durumlarda ortaya çıktığı ve bu risklerin bireyler veya toplumlar üzerindeki etkilerini fark etmeleri sağlanabilir. Öğrencilere “Risklerin önceden tahmin edilmesi neden önemlidir?”, “Riskleri azaltmak ya da yönetmek için neler yapılabilir?” gibi açık uçlu sorular yöneltilebilir. Bu sınıf tartışmaları üzerinden sigortanın risk yönetimi çerçevesinde önemli bir araç olduğuna dair farkındalık oluşturulması amaçlanır.
MAT.U.2.4.1
Öğrencilere farklı sigorta türlerine ait (sağlık, trafik, deprem, seyahat ve tarım sigortası vb.) poliçe örnekleri sunulur. Öğrencilerin bu örnekler üzerinden poliçelerde yer alan kapsamları incelemeleri sağlanır. Örneğin öğrencilerden özel sağlık sigorta poliçesi kapsamı içerisinde yer alabilecek hizmetlerin (ayakta tedavi, laboratuvar testleri, tam bakım, yatarak tedavi vb.) neler olduğunu incelemeleri ve içerikteki ayrıntıları fark etmeleri beklenir. Böylelikle öğrencilerin görsel ve bilgi okuryazarlığı desteklenir (OB1, OB4). Öğrencilere “seyahat sigortası yaptırmış bir kişinin yurt dışı seyahatinde yaşadığı sağlık problemi sonucunda karşılaştığı duruma dair” bir senaryo sunulabilir. Bu senaryo üzerinden seyahat sigortasının teminat kapsamı, poliçede yer alan koruma unsurları, poliçenin süresi ve sınırları belirlenir.
Öğrenciler küçük gruplara ayrılarak her bir gruba farklı bir sigorta türü verilir. Grup, kendi poliçesinin kapsamını belirlerken tablo veya grafik gibi görsel sunum araçlarından da yararlanabilir. Süreçte öğrencilerden belirledikleri kapsamları sınıfta arkadaşlarına sözlü olarak sunmaları istenir. Bu uygulama süresince öğrencilerden birbirlerinin fikirlerine saygı duymakla birlikte fikirlerinin eleştirilmesine açık olmaları ve eleştiriye empatiyle yaklaşmaları beklenir (E2.1, D14.1).
Öğrencilerden örnekler üzerinden bir sigorta türündeki (sağlık, seyahat sigortası vb.) teminat ögeleri arasında ilişki kurmaları istenebilir. Örneğin öğrencilere “Seyahat süresi arttıkça teminat kapsamının genişliği değişiyor mu?”, “Riskli bölgelere yönelik sigorta koşulları farklı mı?” gibi sorular yöneltilerek öğrencilerin poliçe içindeki ilişkili bölümleri (teminat ile süre, istisnalar ile primler) incelemeleri ve bu ilişkileri belirlemeleri istenebilir. Öğrencilerin bu ilişkileri belirleme sürecinde düzenli, örgütlü, odaklı ve gayretli olmaları beklenir (E.3.7). Öğrenme süreci kontrol listesi ile değerlendirilebilir.
MAT.U.2.4.2
Öğrenciler sigorta poliçesi prim hesabında yer alan kapsamların (risk primi, yük primi, teminat, süre vb.) matematiksel temsillerini bağlamlarındaki anlamları ile tanır. Öğrencilere örneklerle farklı sigorta durumlarını içeren senaryolar verilir. Öğrencilerden verilen senaryoda hangi faktörlerin prim hesaplamasında etkili olabileceğini belirlemeleri ve bu bilgileri matematiksel olarak nasıl temsil edebileceklerini (oran, çarpan, süre, sabit bedel vb.) saptamaları istenir. Örneğin trafik sigortasında sürücünün ve aracın yaşı ile kazaya karışma geçmişi gibi faktörlerin prim hesabını hangi oranda etkilediği hesaplanabilir. Bu hesaplamalar yapılırken matematiksel problem çözme becerisi desteklenir (MAB2). Risk primi, yük primi, teminat, süre gibi sigorta kavramları matematiksel temsil bağlamında kullanılarak farklı hesaplama örnekleri ile açıklanır. Poliçe prim hesaplamalarında ekonomi ve finansal matematik disiplinleri ile ilişki kurulur.
Öğrencilerden teminat, risk oranı ve süre içeren örnek sigorta poliçeleri üzerinden matematiksel temsilleri kullanarak prim hesabı yapmaları istenir. Prim hesaplama sürecinde “Risk oranındaki değişim sonucu nasıl etkilemektedir?” sorusuyla prim hesabındaki değişimler bağlamsal anlamında incelenebilir. Örneğin öğrencilerden uygulama ile deprem sigortası poliçe hesaplamasında yaşanılan bölge, yapının tarzı, yaşı, alanı, kat sayısı vb. özelliklere bağlı olarak prim hesabı yapmaları istenebilir. Deprem sigortası prim hesabına etki eden bölge seçiminde coğrafya disiplini ile ilişki kurulur. Bu süreçte öğrencilerin sigorta sistemine ait farkındalıkları arttırılır ve toplumsal hayatı düzenleyen kurallara uygun hareket etmeleri geliştirilir (D16.2, OB3). Bu bağlamda sigortanın bireysel ve toplumsal güvence sağlaması demokrasi ve insan hakları disiplini ile ilişkilendirilerek ele alınır. Öğrenme süreci açık uçlu sorularla değerlendirebilir.
MAT.U.2.4.3
Örnekler ve uygulamalarla aynı sigorta türüne ait örnek poliçelerin kapsamı, prim miktarları, ödeme yöntemleri, ek hizmetler gibi özellikleri belirlenir. Öğrencilerden belirlenen özelliklere göre poliçelere ait benzerliklerin ve farklılıkların listelenmesi istenebilir. Öğrencilerden poliçeleri inceleyerek teminat bedellerini, sigorta primlerini, poliçeye dâhil edilen ek hizmetleri karşılaştırmaları istenebilir. Örneğin öğrencilere bir uygulama ile iki farklı sigorta şirketine ait iş yeri bileşik sigortasının poliçesinde yer alan teminat bedelleri, uygulanacak enflasyon, hasar, muafiyet ve prim oranları ile ödeme seçenekleri verilir. Öğrenciler bu seçenekler üzerinden iki poliçedeki sigorta primlerini, teminat bedelleri toplamlarını karşılaştırır. Bu uygulama sürecinde öğrencilerin disiplinli ve istikrarlı çalışma alışkanlıkları geliştirmeleri desteklenir (D3.1). Uygulama sonrasında öğrencilerden bir poliçenin kişisel anlamda tercih edilebilirliği üzerine kısa bir tartışma yapmaları istenebilir. Öğrencilerin tartışma sırasında kararlarının ahlaki sorumluluğunu üstlenmeleri, başkalarının fikirleri ve duyguları karşısında nazik olmaları; nezaketin ise ince, ölçülü ve zarif davranmak anlamına geldiğini bilmeleri desteklenir. (SDB3.3, D14.1).
Performans görevi olarak öğrencilerden bir sigorta türü belirleyip sigorta türüne ait farklı poliçe örneklerini incelemeleri istenebilir. Öğrencilerden bu poliçe örneklerinin benzerliklerini ve farklılıklarını listelemeleri ve poliçelerin tercih edilebilirliğini değerlendirerek sunu hâline getirmeleri istenebilir. Performans görevi analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.
(*) Öğrencilerden belirli bir sigorta türü (tarım, iş sigortası vb.) üzerine odaklanarak olası bir risk senaryosu oluşturup bu riskin nasıl yönetilebileceğine dair bir rapor hazırlamaları istenebilir. Rapor; poliçe kapsamı, teminat tutarı, prim hesabı ve önerilen çözüm yollarını içerecek biçimde yapılandırılabilir.
(*) Öğrencilerden bir sigorta türü (hayat sigortası, deprem sigortası vb.) belirlemeleri, bu sigorta için matematik yazılımları veya çevrim içi sigorta hesaplama araçları kullanarak poliçe prim hesaplamaları yapmaları istenebilir. Öğrenciler; yaş, meslek, süre vb. değişkenler için poliçe prim miktarının nasıl değiştiğini inceleyebilir. Öğrencilerden değişkenlerin prim hesabına etkisini matematiksel temsillerle (tablo, grafik vb.) ifade etmeleri ve çıkarımlarını bir dijital pano programı aracılığıyla sunmaları istenebilir.
Öğrencilere sigorta kavramına dair bilgilendirici kısa videolar, animasyonlar ve güncel haber içerikleri izletilerek öğrencilerin dikkatleri tema üzerine çekilebilir. Böylece soyut kavramların somutlaştırılması sağlanabilir.
Temel düzeydeki poliçe örnekleri üzerinde teminat kapsamı, süre, prim vb. ögeler incelenerek öğrencilerin sigorta sistemine ait kavramları anlamlandırmaları sağlanabilir.
Öğrencilere sigorta primi hesaplamalarına yönelik basitleştirilmiş senaryolar sunularak öğrencilerden gerekli hesaplamaları yapmaları istenebilir. Bu hesaplamalar süresince öğrencilerin çevrim içi hesaplama araçlarından (hesap makineleri, dijital tablo düzenleyiciler gibi) yararlanmaları teşvik edilir.
Güncelleme tarihi: 02.09.2026