6. Ünite: Cumhuriyet Dönemi Bilimsel Çalışmaları

İBT.6.1

Öğrencilere “Cumhuriyet Dönemi’nin ilk yıllarında yeni bilimsel kurumların açılmasına niçin ihtiyaç duyulmuştur?” sorusu sorulur. Bu kurumlara ve çalışmalarına örnekler vermeleri istenir (E1.1, SDB2.1). Öğrencilerden Cumhuriyet Dönemi bilim politikasının oluşumu ve Türk Tarih Kurumu (TTK), Türk Dil Kurumu (TDK), Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA), Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK), Askerî Elektronik Sanayi (ASELSAN), Türk Havacılık Uzay Sanayii (TUSAŞ) Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA), Türkiye Uzay Ajansı (TUA), Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu (TENMAK) gibi bilimsel araştırma kurumlarında yapılan çalışmaları verilen kaynak metinler üzerinden yorumlamaları istenir (SBAB2.3, SBAB2.5). Öğrencilerden çalışma yaprağı etkinliği ile Cumhuriyet Dönemi bilim politikaları ve araştırma kurumlarının çalışmalarına dair kısa bir metin yazmaları ve paylaşmaları istenir (E2.2, SDB2.1, E3.3). Öğrencilerden arkadaşlarının yazdıkları metinleri paylaşımları sırasında sabırlı bir şekilde dinlemeleri ve saygı çerçevesinde sorular sormaları beklenir (D12.1, D14.1). 2021 yılında gerçekleştirilen 100 Objede İslam Bilim Tarihi Sergisi ile basında çıkan haberleri araştırmaları ve araştırma sonuçlarını sınıf ortamında paylaşmaları istenebilir. Süreç, eşleştirme tablosu ile değerlendirilebilir.

İBT.6.2

Öğrencilerin Cumhuriyet Dönemi bilim insanlarından bildiklerinin isimlerini ve hangi alanda bilimsel çalışmalar yaptıklarını belirtmeleri sağlanır (SDB2.1). Öğrencilerin çağdaş Türk bilim insanlarının çalışmaları ile ilgili basında çıkan haberlerden ilgisini çekenleri söylemeleri istenebilir. Öğrencilerden Cumhuriyet Dönemi bilim insanlarından Halil İnalcık’ın tarih, Mehmet Fuat Köprülü’nün edebiyat tarihi, Cahit Arf’ın matematik, Aziz Sancar’ın moleküler biyoloji ve biyokimya, Hatice Nüzhet Gökdoğan’ın gök bilimi, Mübahat S. Kütükoğlu’nun Osmanlı iktisat tarihi, Mahmut Gazi Yaşargil’in tıp, Atilla Bir’in İslam bilim ve teknoloji tarihi, Oktay Sinanoğlu’nun bilim ve dil, Teoman Duralı’nın felsefe, Özdemir Bayraktar'ın savunma sanayi çalışmaları ile ilgili bilgiye ulaşmak için kullanacağı araçları belirlemeleri istenir. Öğrencilerden belirledikleri kaynaklardan bilim insanlarının çalışmaları ile ilgili bilgileri bulmaları, doğrulamaları ve bu bilgileri sunarak kaydetmeleri istenir (OB1). Öğrencilerin sunum yapan arkadaşlarını saygı ve nezaket çerçevesinde dinlemeleri, konu ile ilgili sorular sormaları beklenir (D14.1, E3.8). Aydın Sayılı’nın bilim tarihi alanındaki çalışmalarını, Fuat Sezgin’in İslam bilim tarihi araştırmaları ve İslam Bilim ve Teknoloji Tarihi Müzesi kurulmasına yönelik çalışmalarını verilen kaynak metinler üzerinden belirlemeleri sağlanır (D19.1, E3.5). Öğrencilere bilim insanları ve çalışma alanlarının yer aldığı kartlar hazırlanarak ben kimim etkinliği yaptırılabilir. Seçilen bilim insanının çalışmaları ile ilgili biyografi çalışması yaptırılabilir. Çalışma öğretmen gözlem formu ile değerlendirilebilir. Performans görevi olarak öğrencilerden Cumhuriyet Dönemi’nde (1923 sonrası) Türkiye’de bilim politikasının gelişimi ve bu dönemin bilim kurumları hakkında kaynaklardan bilgi toplamaları istenebilir. Performans görevi; araştırma yapma, kaynak belirleme, özgünlük, görsel materyal kullanımı, bilgilerin toplanması, bilgilerin düzenlenmesi, sunum yapma, zaman yönetimi ölçütlerini içeren analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Öğrencilerden İstanbul Arkeoloji Müzeleri, Türk ve İslam Eserleri Müzesi ve TEKNOFEST’in bilim ve teknoloji çalışmalarına katkısını tartışmaları ve sonucunu raporlaştırmaları istenebilir. Öğrencilerden Feza Gürsey, Aykut Kazancıgil, İhsan Çetin ve Remziye Hisar’ın bilimsel çalışmaları ile ilgili araştırmalar yapmaları ve araştırma sonuçlarını sınıf ortamında yazılı, görsel veya dijital olarak paylaşmaları istenebilir.

Öğrencilerden bilimin hangi dalında çalışma yapmak istediklerini gerekçeleri ile ifade etmeleri istenebilir.