6. Tema: Nesnelerin Geometrisi (2)
KB1. Temel Beceriler, KB2.4. Çözümleme, KB2.5. Sınıflandırma
E2.2. Sorumluluk, E2.5. Oyunseverlik, E3.7. Sistematiklik
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.2. İş Birliği
D7. Estetik, D16. Sorumluluk
OB2. Dijital Okuryazarlık
MAT. 1.3.3. Günlük yaşamdaki nesneleri biçimsel özelliklerine göre ayırt edebilme
MAT. 1.3.4. Günlük yaşamda karşılaşılan geometrik yapılardaki geometrik şekilleri çözümleyebilme
a) Geometrik yapılardaki şekilleri belirler.
b) Şekiller arasında ilişki kurar.
MAT. 1.3.5. Biçimsel özelliklerine göre geometrik şekilleri sınıflandırabilme
a) Geometrik şekillerin biçimsel özelliklerini belirler.
b) Geometrik şekilleri biçimsel özelliklerine göre ayırır.
c) Geometrik şekilleri tasnif eder.
ç) Geometrik şekilleri adlandırır.
Nesnelerin Biçimsel Özellikleri, Geometrik Yapılardaki Geometrik Şekiller, Geometrik Şekilleri Sınıflandırma
Genellemeler
• Nesneler ile geometrik yapılar ilişkilidir.
• Geometrik yapılar ile geometrik şekiller ilişkilidir.
Anahtar Kavramlar
• nesne, köşe, kenar, üçgen, kare, dikdörtgen, çember
Sembol ve Gösterimler
• -
Bu temanın öğrenme çıktıları; çalışma kâğıdı, performans görevi, bütüncül dereceli puanlama anahtarı ve yapılandırılmış grid ile değerlendirilebilir.
Öğrencilerin üçgen, kare, dikdörtgen ve çemberi adlandırmadan biçimsel olarak tanıdığı kabul edilmektedir.
Öğrencilerden günlük yaşamda karşılaştığı farklı geometrik şekillere benzeyen uygun nesnelerden (bina çatısı, kamp çadırı, futbol topu, meyve suyu kutusu vb.) yuvarlak veya köşeli olanlara örnekler vermeleri istenebilir. Ayrıca içerisinde geometrik şekillerin görsel olarak bulunduğu çeşitli araç gereç gösterilerek köşesi olan veya olmayanları bulmaları, defterlerine yuvarlak ve köşeli şekiller çizmeleri sağlanabilir. Öğrencilerin geometrik şekilleri adlandırmadan ifade etmelerine yönelik çalışma kâğıdı verilebilir. Böylece öğrencilerin bu şekillerin benzer ve farklı biçimsel özelliklerine dair ön bilgileri kontrol edilebilir.
Öğrencilerin farklı nesnelerde yer alan geometrik şekilleri fark etmeleri amacıyla günlük yaşamdan örnekler sunulabilir. Günlük yaşamda karşılaşılan geometrik yapıların mimaride nerelerde kullanıldığı ile ilgili gözlem yapmaları ve bu yapılardaki geometrik şekilleri keşfetmeleri sağlanabilir.
MAT.1.3.3
Sınıfa günlük yaşamda karşılaşılan biçimsel özellikleri aynı olan en az iki nesne getirilerek ya da etkileşimli tahta bulunan sınıflarda bu nesnelerin görselleri sunularak öğrencilerden biçimsel özellikleri bakımından benzer olan nesneleri gruplandırmaları istenir. Öğrencilere sınıfa biçimsel özellikleri aynı ve farklı olan nesneler getirme sorumluluğu verilir ve bu nesnelerin benzer ve farklı yönlerine ilişkin tartışmalar yapılır (D16.3, E2.2, KB2.7). Sınıf içinde günlük yaşamda kullanılan nesneleri geometrik özelliklerine değinmeden benzer özelliklerine göre gruplandırmayı gerektiren oyunlar oynanır. Oyunlar sırasında öğrencilerin kişi ve gruplarla iş birliği yapmanın önemini algılayabilecekleri düzenlemeler yapılır (SDB2.2). Öğrencilerin görsel algılarını zenginleştirmek için uygun çevrim içi araçlara yer verilir. Örneğin öğrencilerle birlikte etkileşimli tahta üzerinden oyun oynamaya izin veren eşleştirme, uygun görselleri bulma, farklı olanı bulma gibi eğitsel oyunlar oynatılır (E2.5, OB2). Öğrencilerin, nesneleri biçimsel özelliklerine göre ayırt edebilme durumlarının değerlendirilmesinde çalışma kâğıdı kullanılabilir.
MAT.1.3.4
Öğrencilerden çevresinde gördükleri geometrik yapıları anlatmaları istenir. Ayrıca günlük yaşamda yer alan çeşitli yapı modelleri sınıf ortamına getirilir ya da etkileşimli tahta üzerinde gösterilir. Böylece geometrik yapılar ile geometrik şekiller arasındaki ilişkinin öğrenciler tarafından keşfedilmesi sağlanır (KB2.16.2). Geometrik yapı modelleri görsellerle veya modellerle somut olarak öğrencilere gösterilip kenar ve köşe sayıları dikkate alınır. Öğrencilerin geometrik yapılardaki düzeni ve görsel uyumu fark etmeleri, yapıların farklı parçalarının bir araya gelerek oluşturduğu bütünün özelliklerini ayırt etmeleri sağlanır (D7.1). Geometrik şekilleri, yapı modelinin içinden keserek veya modelleri parçalayarak ayırmaları ve sınıflandırmaları beklenir. Öğrencilere bir geometrik yapı modeli araştırıp bulmaları, bu modeller üzerinde yer alan geometrik şekilleri kenar ve köşe sayılarına göre belirlemeleri, oyun hamuru gibi araç-gereçler kullanarak geometrik yapılar üzerinde belirlediği şekilleri oluşturmaları için performans görevi verilebilir (SDB1.2). Performans görevinin değerlendirilmesinde bütüncül dereceli puanlama anahtarı kullanılabilir.
MAT.1.3.5
Öğrencilere üçgen, kare, dikdörtgen ve çemberin biçimsel özelliklerini belirlemeye yönelik oyunlar oynatılır. Bu özelliklerin benzer ve farklı yönlerini belirlemelerine, geometrik şekilleri özelliklerine göre ayırmalarına ve tasnif etmelerine yönelik etkinlikler yapılır. Biçimsel özelliklerine göre sistematik bir şekilde (E3.7) üçgen, kare, dikdörtgen, ve çember şeklinde adlandırabilmelerine yönelik çalışmalara yer verilir. Geometrik şekillerin biçimsel özelliklerinin belirlenmesine, şekillerin ayrılmasına ve adlandırılmasına yönelik çeşitli oyunlar oynatılır (E2.5). Geometrik şekillerin sınıflandırılmasında yapılandırılmış grid kullanılabilir.
Günlük yaşamda yer alan geometrik yapılar ile geometrik şekiller arasındaki ilişkinin öğrenciler tarafından keşfedilmesi amacıyla okul dışı öğrenme ortamları kullanılabilir. Ayrıca gerek Türkiye’de gerekse dünya mimarisinde yer alan geometrik yapı modellerinin görselleri sunulabilir. Çevrim içi araçlar ya da matematiksel yazılımlar ile bu yapıların farklı açılardan görünümleri gösterilebilir ve üç boyutlu yapılar oldukları açıklanabilir.
Geometrik şekillerden oluşan yapboz parçaları öğrencilere dağınık hâlde verilir ve öğrencilerden yapbozu tamamlamaları istenebilir. Daha fazla geometrik şekil ile farklı tasarım ya da özgün model oluşturma çalışmalarına yer verilebilir. Öğrencilerin kendi geometrik şekillerini tasarlamaları ve bu şekillerin diğer geometrik şekiller ile olan benzerlik ve farklılıklarını listelemeleri için bir öğrenme ortamı oluşturulabilir.
Nesnelerin biçimsel özelliğinin ve geometrik yapı modellerinde bulunan geometrik şekillerin belirlenmesini, adlandırılmasını kolaylaştıracak gereçle desteklenen farklı zorluk seviyelerinde kolaj çalışmaları yapılabilir. İş birliğine dayalı öğrenme, grup çalışmaları veya bireysel etkinlikler aracılığıyla öğrenciler öğrenme sürecine etkin bir şekilde katılmaya teşvik edilebilir. Öte yandan konunun desteklenmesi için görsel araç gereçlerle maket çalışmaları yapılabilir veya oyun temelli etkinlikler tasarlanabilir.
Güncelleme tarihi: 20.08.2026