T.C. MİLLÎ EĞİTİM
BAKANLIĞI

Hayat Bilgisi Dersi 3.Sınıf

3. Öğrenme Alanı: Ailem Ve Toplum

Bu öğrenme alanında öğrencilerin aile ve toplum arasındaki ilişkiyi çözümlemeleri, yardıma ihtiyacı olan bireylerin yaşamını kolaylaştırmak için fikirlerini eyleme dönüştürmeleri, mesleklerin toplumsal yaşamdaki önemini yorumlamaları amaçlanmaktadır.
Ders Saati
18
Alan Becerileri

SBAB5. Sosyal Katılım (SBAB5.5. Fikri Eyleme Dönüştürme)

Kavramsal Beceriler

KB2.4. Çözümleme, KB2.14. Yorumlama 

Eğilimler

E1.1. Merak, E2.1. Empati, E2.2. Sorumluluk, E3.5. Açık Fikirlilik

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri

SDB2.2. İş Birliği

Değerler

D2. Aile Bütünlüğü, D3. Çalışkanlık, D4. Dostluk, D5. Duyarlılık, D6. Dürüstlük,  D9. Merhamet, D11. Özgürlük, D12. Sabır, D16. Sorumluluk, D20. Yardımseverlik

Okuryazarlık Becerileri

OB3. Finansal Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık, OB6. Vatandaşlık Okuryazarlığı

Disiplinler Arası İlişkiler
İnsan Hakları, Vatandaşlık ve Demokrasi, Sosyal Bilgiler
Beceriler Arası İlişkiler
SBAB5. Sosyal Katılım (SBAB5.1. Sosyal Temas Oluşturma)
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri

HB.3.3.1. Aile ve toplum arasındaki ilişkiyi çözümleyebilme 

a) Aile ve toplumun özelliklerini belirler.

b) Aile ve toplum arasındaki ilişkiyi belirler.

HB.3.3.2. Yardıma ihtiyacı olan bireylerin yaşamını kolaylaştırmak için fikirlerini eyleme  dönüştürebilme 

a) Yardıma ihtiyacı olan bireylerin yaşamını kolaylaştırmak için plan yapar.

b) Yardıma ihtiyacı olan bireylerin yaşamını kolaylaştırmak için yaptığı planı uygular.

c) Yardıma ihtiyacı olan bireylerin yaşamını kolaylaştırmak için yaptığı planı değer lendirir.

HB.3.3.3. Mesleklerin toplumsal yaşamdaki önemini yorumlayabilme 

a) Mesleklerin toplumsal yaşamdaki önemine ilişkin verilen örnekleri inceler. 

b) Mesleklerin toplumsal yaşamdaki önemine ilişkin verilen örnekleri bağlamdan  kopmadan özgün örneklere dönüştürür.

c) Mesleklerin toplumsal yaşamdaki önemine ilişkin oluşturduğu özgün örnekleri  kendi cümleleri ile ifade eder.

İçerik Çerçevesi

Aile ve Toplum
Yardımlaşma
Toplumsal Yaşamda Meslekler

Anahtar Kavramlar

aile, toplum, yardımlaşma, meslek

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme)

Öğrenme çıktıları; rol oynama, canlandırma, çengel bulmaca, sözcük avı, performans  görevi ve portfolyo kullanılarak değerlendirilebilir. Öğrencilerden hazırlayacakları zincir  kavram haritası, kavram ağı, resimli bilgi kartları gibi ürünler dereceli puanlama anahtarı  ile değerlendirilebilir. Bütüncül değerlendirme için tüm öğrenme çıktılarından oluşan bir  izleme testi uygulanabilir. 

Öğrencilerden sınıf içi performans görevi olarak yardıma ihtiyacı olan bireylerin yaşamlarını  kolaylaştırmak için farkındalık projeleri geliştirmeleri istenebilir. Öğrencilerden proje  tanıtım metni yazmaları ve projelerini sunmaları istenebilir. Performans görevi ürün  değerlendirme formu ile değerlendirilebilir.

Temel Kabuller

Öğrencilerin ailenin önemine ilişkin ön bilgiye sahip oldukları; toplumsal yardımlaşmaya  yönelik farkındalıklarının bulunduğu ve aile bireylerinin meslekleri, günlük yaşamda  karşılaşılan meslekler ile okul çalışanlarının mesleklerine ilişkin temel bilgiye sahip  oldukları kabul edilmektedir.

Ön Değerlendirme Süreci

Öğrencilere "Aileniz sizin için neden önemlidir?”, "Bir elin nesi var, iki elin sesi var;  atasözünden ne anlıyorsunuz?”,  "Çevrenizde gördüğünüz meslekler nelerdir?” gibi sorular  sorulabilir.

Köprü Kurma

Öğrencilerden aileleriyle katıldıkları toplumsal etkinliklere (konser, resim sergisi, sinema,  tiyatro vb.) örnekler vermeleri ve deneyimlerini paylaşmaları istenebilir. Öğrencilere  yardıma ihtiyacı olan bireylerin olduğu örnek bir durum verilerek onların yaşamını  kolaylaştırabilmek için neler yapabilecekleri sorulabilir. Öğrencilerin ilgi duydukları  mesleklere örnekler vermeleri istenebilir.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları

HB.3.3.1

Öğrencilerin görseller, eğitici içerikler gibi materyaller kullanarak ailenin ve toplumun özel liklerini belirlemeleri sağlanır (OB4). Ailenin özellikleri vurgulanırken ailenin sahip olduğu te mel değerler, aile içi iletişim, aile içindeki görev ve sorumluluklar ile aile kuralları üzerinde  durulabilir. Toplumun özellikleri vurgulanırken toplum düzenini sağlayan kurumların (aile,  okul, devlet vb.) varlığı, toplumsal kurallar, ortak değerler, farklılıklar, sürekli değişim ve ge lişim gösteren toplumsal yapı üzerinde durulabilir. Öğrencilerin soru cevap, görüş geliştirme  gibi tekniklerle aile ve toplum arasındaki ilişkiyi belirlemeleri istenir (D2.1, D11.3). Aile ve top lum ilişkisi vurgulanırken ailenin topluma karşı görev ve sorumluluklarını yerine getirmesi,  akrabalık, komşuluk ve mahalle ilişkilerinin toplum üzerindeki etkisi gibi hususlar üzerinde  durulur. Aile içinde israftan kaçınmanın, bilinçli tüketici davranışları sergilemenin, vergi ver menin ülke ekonomisine ve toplum düzenine etkileri üzerinde durulur (OB3, OB6). Aile ve  aile birliğinin toplumda önemli bir yeri olduğu vurgulanır. Bu aşamada zincir kavram haritası,  kavram ağı gibi ürünler oluşturmaları istenebilir ve bunlar dereceli puanlama anahtarı ile  değerlendirilebilir.

HB.3.3.2

Yardıma ihtiyacı olan yaşlı, özel gereksinimli bireyler vb. ile ilgili şefkatli olma, sabırlı ve an layışlı davranmaya yönelik verilen örnek olayları öğrencilerin incelemeleri sağlanır (D9.2).  Bu aşamada kavram karikatürleri, düşünme deneyleri gibi teknikler kullanılarak konuya  dikkat çekilir. Öğrencilerin canlandırma, rol oynama gibi yöntemleri kullanarak yardıma ihti yacı olan bireylerle empati yapmaları sağlanır (E2.1). Öğrencilerden küçük grup çalışmaları  yaparak yardıma ihtiyacı olan bireylerin yaşamını kolaylaştırmak için plan yapmaları istenir.  Düşüncelerini arkadaşlarıyla açık bir şekilde paylaşmaları, farklı düşünceler üzerinde uz laşmaları istenir (E3.5, SDB2.2). Bunun gibi süreçlerde öğrencilerin sorumluluk almaları,  kendilerini ifade ederken duygu, düşünce ve davranışlarında kontrollü olmaları beklenir  (D12.2, E2.2). Öğrencilerden hazırladıkları planı uygulamaları ve görev paylaşımına uygun  olarak görevlerini yerine getirmeleri istenir (D3.4, D16.3, SBAB5.1). Süreç boyunca grup  çalışmasında yardımlaşmaları ve dayanışma içinde çalışmaları istenir (D4.1, D20.2). Öğren cilerden uyguladıkları planı grup arkadaşları ile kontrol listesi kullanarak değerlendirmeleri  istenir. Öğrencilerden sınıf içi performans görevi olarak yardıma ihtiyacı olan bireylerin ya şamlarını kolaylaştırmak için farkındalık projeleri geliştirmeleri istenebilir. Öğrencilerden  proje tanıtım metni yazmaları ve projelerini sunmaları istenebilir. Performans görevi, ürün  değerlendirme formu ile değerlendirilebilir.

HB.3.3.3

Öğrencilerin toplumun ihtiyaçları doğrultusunda geçmişten günümüze mesleklerde yaşa nan değişim ve gelişimi gösteren belgesel, çizgi film, video, hikâye gibi eğitici içerikleri in celemeleri sağlanır (OB4). Sunulan içeriklerden hareketle hangi meslek olursa olsun tüm  mesleklerin toplum için çok önemli ve değerli olduğuna ilişkin çıkarım yapmaları sağlanır  (D5.1). Koşullar uygunsa okul veli iş birliği yapılarak çeşitli meslek sahibi velilerin sınıfa gel meleri ve mesleklerine ilişkin bilgi vermeleri istenir (D6.1). Öğrencilerin mesleklerin önemine  ilişkin merak ettiklerini sormaları teşvik edilir (E1.1). Öğrencilere rol oynama, canlandırma,  5N1K gibi tekniklerden yararlanılarak mesleklerin önemi ile ilgili etkinlikler yaptırılır. Öğren cilerin gelecekte ortaya çıkabilecek mesleklere ilişkin tahminde bulunmaları istenebilir. Öğ rencilerden konu ile ilgili resimli bilgi kartları hazırlamaları ve çalışmalarını sunmaları istenir.  Süreç, gözlem formu ile değerlendirilebilir.

 

Zenginleştirme

Öğrencilerden toplum aile ilişkisini anlatan okul gazetesi, duyuru bülteni veya benzeri  ürünler hazırlamaları istenebilir.

Öğrencilerin öğretmen ve okul yönetimi rehberliğinde çevrede yardıma ihtiyacı olan  bireylerin yaşamını kolaylaştırmaya yönelik ihtiyaç analizi yapmaları teşvik edilebilir.  Yapılan ihtiyaç analizi sonucunda bu ihtiyaçlara yönelik çözüm önerileri geliştirmeleri ve  önerilerini arkadaşlarıyla paylaşmaları beklenebilir.

Öğrencilerden gelecekte ortaya çıkabilecek mesleklere ilişkin araştırma yapmaları,   araştırma sonuçlarından hareketle bu mesleklerin toplum yaşamına olası katkılarını  değerlendirmeleri ve araştırma sonuçlarını sunmaları beklenebilir.

Destekleme

Öğrencilere ailenin toplumu etkileyen görev ve sorumlulukları ile ilgili doğru yanlış,  eşleştirme gibi etkinliklerin olduğu çalışma kâğıdı sunulabilir. 

Öğrencilerin yaşadıkları çevrede yardıma ihtiyaç duyan bireylerin toplumsal hizmetlere  erişebilirliklerini artırmaya yönelik gözlemler yapmaları ve belirledikleri ihtiyaçlara ilişkin  çözüm önerileri geliştirmeleri desteklenebilir.

Öğrencilerin geçmişte ve günümüzde yapılan mesleklere ilişkin görselleri karşılaştırmaları  ve benzerlik ile farklılıkları belirlemeleri amacıyla karşılaştırma tabloları ve görsel  eşleştirme etkinliklerinden yararlanılabilir.

Güncelleme tarihi: 20.08.2026