T.C. MİLLÎ EĞİTİM
BAKANLIĞI

Hayat Bilgisi Dersi 3.Sınıf

1. Öğrenme Alanı: Ben Ve Okulum

Bu öğrenme alanında öğrencilerin güçlü ve gelişime açık oldukları alanlara karar vermeleri, okuldaki hak ve sorumluluklarına uygun davranmaları, çocuk haklarını tanıtmak için fikirlerini eyleme dönüştürmeleri amaçlanmaktadır.
Ders Saati
18
Alan Becerileri

 SBAB5. Sosyal Katılım (SBAB5.5. Fikri Eyleme Dönüştürme)

Kavramsal Beceriler

 KB1. Temel Beceriler, KB3.1. Karar Verme

Eğilimler

 E1.4. Kendine İnanma (Öz Yeterlilik), E2.2. Sorumluluk, E3.4. Gerçeği Arama,  E3.5. Açık Fikirlilik, E3.8. Soru Sorma 

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri

 SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği

Değerler

D1. Adalet, D3. Çalışkanlık, D4. Dostluk, D12. Sabır, D16. Sorumluluk, D20. Yardımseverlik

Okuryazarlık Becerileri

OB4. Görsel Okuryazarlık, OB6. Vatandaşlık Okuryazarlığı

Disiplinler Arası İlişkiler
İnsan Hakları, Vatandaşlık ve Demokrasi, Sosyal Bilgiler
Beceriler Arası İlişkiler
KB2.6. Bilgi Toplama
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri

HB.3.1.1. Güçlü ve gelişime açık olduğu alanlara karar verebilme

          a) Güçlü ve gelişime açık olduğu alanlara ilişkin karar vermeye yönelik amacını be lirler. 

          b) Güçlü ve gelişime açık olduğu alanlara ilişkin karar vermeye yönelik bilgi toplar.

          c) Güçlü ve gelişime açık olduğu alanlara ilişkin karar vermeye yönelik seçenekler  oluşturur. 

          ç) Güçlü ve gelişime açık olduğu alanlara ilişkin karar vermeye yönelik seçenekler  üzerinde mantıksal denetleme yapar.

          d) Güçlü ve gelişime açık olduğu alanlara ilişkin karar vermeye yönelik seçenekler  arasından seçim yapar.

          e) Güçlü ve gelişime açık olduğu alanlara ilişkin verdiği karara yönelik yansıtma ya par.

HB.3.1.2. Okuldaki hak ve sorumluluklarına uygun davranabilme 

HB.3.1.3. Çocuk haklarını tanıtmak için fikirlerini eyleme dönüştürebilme 

          a) Çocuk haklarını tanıtmak için plan yapar.

          b) Çocuk haklarını tanıtmak için yaptığı planı uygular.

          c) Çocuk haklarını tanıtmak için uyguladığı planı değerlendirir.

İçerik Çerçevesi

Güçlü ve Gelişime Açık Alanlar

Okuldaki Hak ve Sorumluluklar

 Çocuk Hakları

Anahtar Kavramlar

 güçlü ve gelişime açık alan, iş birliği, hak, sorumluluk

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme)

Öğrenme çıktıları; öz değerlendirme formu, performans görevi, gözlem formu, akran  değerlendirme formu, portfolyo, yapılandırılmış röportaj ve görüşme formu kullanılarak  değerlendirilebilir. Öğrencilerden istenen kişisel gelişim günlüğü, hedef-zaman çizelgesi  gibi ürünler dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Tüm öğrenme çıktılarından  oluşan bir izleme testi uygulanabilir. 

Öğrencilerden sınıf içi performans görevi olarak çocuk haklarını tanıtmak için farkındalık  projeleri geliştirmeleri  istenebilir. Öğrencilerden proje tanıtım metni yazmaları ve proje lerini sunmaları istenebilir. Performans görevi ürün değerlendirme formu ile değerlendi rilebilir.

Temel Kabuller

Öğrencilerin bilim, sanat, spor gibi alanlardan bir ya da birkaçına ilgi duyduğu; ailede üze rine düşen görev ve sorumluluklar ile çocuk haklarına ilişkin günlük yaşamdan örnekler  hakkında temel düzeyde bilgi sahibi oldukları kabul edilmektedir.

Ön Değerlendirme Süreci

Öğrencilerin ilgi duydukları alanları anlatmaları istenebilir. Öğrencilerin evde sahip olduk ları hak ve sorumluluklar ile ilgili soru cevap etkinliği yapılabilir. Çocuk hakları ile ilgili neler  bildiklerini örneklerle açıklamaları istenebilir.

Köprü Kurma

Öğrencilerin ilgi alanlarından yola çıkarak kendilerini geliştirmek istedikleri alana ilişkin  görüşlerini paylaşmaları istenebilir. Öğrencilerden günlük yaşamda sahip olduğu hak ve  sorumluluklara örnekler vermeleri istenebilir. Çocuk haklarına ilişkin bir örnek verilerek  başka hangi haklara sahip olmak istedikleri sorulabilir. 

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları

HB.3.1.1

  Öğrencilerden güçlü ve gelişime açık oldukları alanları belirlemenin amacını ve önemini  küçük gruplar hâlinde tartışmaları istenir. Öğrencilerden yakın çevreleri ile yapılandırılmış  görüşme yapmaları, konu ile ilgili ulaşabildikleri kitap, belgesel gibi kaynakları incelemeleri  veya ilgi duydukları alanlarda bilgi toplamaları beklenir (D3.3, OB4). Öğrencilere ülkemize  katkıda bulunmuş, alanında tanınmış, tarihe geçmiş bilim insanı, sporcu, sanatçı gibi kişiler  örnek olarak verilir. Bu kişilerin başarıları üzerinde durularak öğrencilerin de konu ile ilgili  kendi amaçlarına ilişkin soru sormaları sağlanır (E3.8). Bu süreçte öğrencilerin bilim, spor,  sanat gibi çeşitli alanlarda gösterdiği performanslara ilişkin öğrenci, öğretmen ve aile iş  birliği ile bir liste hazırlanır (E3.4). Öğrencilerin güçlü ve gelişime açık olduğu alanlara ka rar verebilmeleri için seçenekler oluşturulur. Öğrencilerin güçlü ve gelişime açık alanlarına  ilişkin seçeneklerini mantıksal açıdan değerlendirirken karar ve davranışlarına yönelik öz  değerlendirme formu, kontrol listesi gibi araçlar kullanılır (E1.4). Öz değerlendirme formun da öğrencilerden bilim, sanat, spor gibi alanlardaki ilgi ve belirledikleri yetenek düzeyleri ni işaretlemeleri istenir. Öğrencilerin formdan ve topladıkları bilgilerden hareketle güçlü  ve gelişime açık olduğu alanlara ilişkin karar vermeleri beklenir. Verdikleri kararı yansıtan,  güçlü ve gelişime açık alanlarını gösteren bir ürün hazırlamaları ve sunmaları istenebilir.

HB.3.1.2

Öğrencilerden okuldaki hak ve sorumluluklarını fark etmeleri istenir. Bunun için beyin  fırtınası, görüş geliştirme gibi tekniklerle öğrencilerin konu ile ilgili görüşlerini paylaşmaları  teşvik edilir (SDB2.1). Öğrencilerden okuldaki hak ve sorumluluklarına ilişkin sormak  istediklerini  yapılandırılmış röportaj, görüşme gibi yöntemlerle öğretmen ya da okul  yöneticilerine sormaları istenir (E3.8, KB2.6). Grup çalışması yaparak elde ettikleri bilgilerle  okuldaki hak ve sorumluluklarına ilişkin bir liste hazırlamaları sağlanır. Bu süreçte haklarını  bilip korumanın, sorumluluklarını yerine getirmenin her bireyin görevi olduğunu kavramaları  sağlanır (D1.1, D16.2, OB6). Öğrencilerden görev paylaşımı yapmaları istenir. Öğrencilerden  okuldaki hak ve sorumluluklarına uygun davranışlar sergilemeleri beklenir. Öğrencilerle  okulda uygulamak istedikleri sosyal etkinliklerle ilgili isteklerini ifade etmelerine yönelik  çalışmalar yapılır. Öğrencilerden sosyal etkinlik çalışmalarında hak ve sorumluluklarını yerine  getirmeleri istenir. Öğrencilerden okuldaki görev ve sorumluluklarına uygun davranışları  içeren günlük, haftalık vb. çizelgeler öğretmen tarafından hazırlanabilir ve öğrencilerin  bu çizelgeleri doldurmaları istenebilir. Öğrencilerden konu ile ilgili kendi davranışlarını öz  değerlendirme formuyla değerlendirmeleri de istenebilir

HB.3.1.3 

Öğrencilere Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’de yer alan haklara yönelik örnekler sunulur  (OB6). Öğrencilere sahip oldukları haklara ilişkin görüş geliştirme, fikir paylaşma, öğrenme  halkası gibi tekniklerle çeşitli etkinlikler yaptırılır. Küçük gruplar oluşturularak çocuk haklarını  tanıtmak için plan yapmaları istenir (E2.2). Öğrencilerden görev paylaşımı yapmaları  istenir.  Bu süreçte öğrencilerin düşüncelerini arkadaşlarıyla açık bir şekilde (E3.5) paylaşmaları,  farklı düşünceler üzerinde uzlaşmaları, yardımlaşma ve dayanışma içinde çalışmaları  sağlanır (D4.1, D12.2, D20.2, SDB2.2). Öğrencilerden hazırladıkları planı uygulamaları  ve görev paylaşımına uygun olarak görevlerini yerine getirmeleri istenir (D3.4, D16.3).  Uyguladıkları planı grup arkadaşları ile kontrol listesi kullanarak değerlendirmeleri istenir.  Öğrencilerden sınıf içi performans görevi olarak çocuk haklarını tanıtmak için farkındalık  projeleri geliştirmeleri istenebilir. Öğrencilerden proje tanıtım metni yazmaları ve projelerini  sunmaları istenebilir. Performans görevi ürün değerlendirme formu ile değerlendirilebilir.

Zenginleştirme

Öğrencilerden güçlü ve gelişime açık oldukları alanlarda kendilerine örnek aldıkları kişile rin gelişim süreçlerini incelemeleri, bu incelemelerden hareketle kendi kişisel gelişim yol  haritalarını oluşturmaları istenebilir.

Okuldaki hak ve sorumluluklarına yönelik sunum veya duyuru bülteni gibi özgün bir ürün  oluşturmaları teşvik edilebilir.

Sahip olmak istedikleri yeni bir çocuk hakkına ilişkin fikir geliştirmeleri ve bu fikri yazılı ve  görsel olarak sunmaları beklenebilir.

Destekleme

Öğrencilerin güçlü ve gelişime açık oldukları alanları belirlemelerine yönelik farklı ilgi  alanlarını yansıtan durum kartları üzerinden seçim yapmaları ve seçimlerinin gerekçelerini  açıklamaları sağlanabilir.

Öğrencilerden okuldan beklentilerine ilişkin alternatif görüşlerini yansıtabilecekleri bir  istek kutusu hazırlamaları istenebilir.

Sunulan farklı çocuk haklarından birini seçmeleri ve seçtikleri hakkı tanıtmak amacıyla  afiş hazırlamaları teşvik edilebilir.

Güncelleme tarihi: 20.08.2026