T.C. MİLLÎ EĞİTİM
BAKANLIĞI

Hayat Bilgisi Dersi 1.Sınıf

2. Öğrenme Alanı: Sağlığım Ve Güvenliğim

Bu öğrenme alanında öğrencilerin sağlıklı büyüme ve gelişme için yapılması gerekenleri belirlemeleri, kişisel alan sınırlarını korumaları, temel trafik kurallarına uygun davranmaları, acil durumda yapılması gerekenleri belirlemeleri amaçlanmaktadır.
Ders Saati
24
Kavramsal Beceriler

KB1. Temel Beceriler

Eğilimler

E1.1. Merak, E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven), E2.4. Güven, E3.8. Soru Sorma,  E3.10. Eleştirel Bakma

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri

SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği

Değerler

D8. Mahremiyet, D13. Sağlıklı Yaşam, D14. Saygı, D16. Sorumluluk, D18. Temizlik

Okuryazarlık Becerileri

OB4. Görsel Okuryazarlık

Disiplinler Arası İlişkiler
Sosyal Bilgiler, Trafik Güvenliği, Fen Bilimleri
Beceriler Arası İlişkiler
KB2.3. Özetleme
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri

HB.1.2.1. Sağlıklı büyüme ve gelişme için yapılması gerekenleri belirleyebilme

HB.1.2.2. Kişisel alan sınırlarını koruyabilme

HB.1.2.3. Temel trafik kurallarına uygun davranabilme

HB.1.2.4. Acil durumlarda yapılması gerekenleri belirleyebilme 

İçerik Çerçevesi

Sağlıklı Büyüme ve Gelişme
Kişisel Alan
Temel Trafik Kuralları
Acil Durumlar

Anahtar Kavramlar

sağlıklı büyüme ve gelişme, kişisel alan, temel trafik kuralları, güvenlik, acil durum

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme)

Öğrenme çıktıları; kontrol listeleri, performans görevi, gözlem formu ve öz değerlendirme  formları kullanılarak değerlendirilebilir. Öğrencilerin oluşturduğu görsel kavram haritası,  slogan gibi ürünler bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Sınıf içi performans görevi olarak öğrencilerden temel trafik kurallarını canlandırmaları  istenebilir. Hazırlanan çalışma bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.  Bütüncül dereceli puanlama anahtarında; trafik kurallarına yer verme, kurallarla ilgili ör nek senaryo oluşturma, rol paylaşımı yapma gibi kriterler temel alınabilir. 

Temel Kabuller

 Öğrencilerin sağlıklı büyüme ve gelişme, kişisel alan, trafik kuralları ve acil durumlara iliş kin temel bilgiye sahip oldukları kabul edilmektedir.

Ön Değerlendirme Süreci

Öğrencilere   "Sağlıklı olmak için neler yapıyorsunuz?”,   "Kişisel alan denildiğinde ne anlıyor sunuz?” gibi sorular sorulabilir. Trafik kurallarıyla ilgili kart gösterme, üç doğru bir yanlış  gibi tekniklerle öğrencilerin ön bilgileri değerlendirilebilir. Acil durumların neler olduğuna  ilişkin sorular yöneltilebilir.

Köprü Kurma

Beyin fırtınası, konuşma halkası gibi tekniklerden yararlanılarak öğrencilerin sağlıklı bü yüme ve gelişme için yapılması gerekenler ile kişisel alanlarını koruma yollarına ilişkin  düşüncelerini paylaşmaları istenebilir. Öğrencilerin trafik kurallarına örnekler vermeleri  sağlanabilir. Acil durumlarla ilgili örnek olaylar sunularak bu durumlarda öğrencilerden  neler yapabileceklerini ifade etmeleri istenebilir. 

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları

 HB.1.2.1

Öğrencilerden sağlıklı büyüme ve gelişme için yeterli ve dengeli beslenme, spor, düzenli  uyku alışkanlığı, kişisel bakım, ağız ve diş sağlığı, temizlik gibi konularda yapmaları gere kenleri verilen örnekler üzerinden belirlemeleri istenir (D13.4, D18.1). Öğrencilere sağlıklı  büyüme ve gelişmenin önemi ile ilgili belgesel, görsel ve etkileşimli eğitici içerikler su nulur (OB4). Beyin fırtınası, kum saati gibi tekniklerden yararlanılarak öğrencilere sağlıklı  büyüme ve gelişme ile ilgili sorular sorulur. Sağlıklı büyüme ve gelişme için yapılması ge rekenleri ifade etmeleri istenir. Öğrencilerin konu ile ilgili merak ettiklerine ilişkin sorular  sormaları teşvik edilerek küçük grup tartışmaları yapmaları ve sorularına cevap aramaları  sağlanır (E1.1, E3.8). Görsel kavram haritası hazırlamaları ya da slogan üretmeleri istenir.  Ürünlerin değerlendirilmesinde bütüncül dereceli puanlama anahtarı kullanılabilir. 

HB.1.2.2 

Öğrencilere kişisel alan sınırlarına yönelik açıklama yapılır. Konu ile ilgili her bireyin kişisel  bir alanı olduğu vurgulanır. Bireyler arası fiziksel mesafe sınırlarının belirlenmesi, duygula rın ve fikirlerin ne kadarının başkalarıyla paylaşılabileceği hususları üzerinde durulur. Öğ rencilerin kişisel alanını belirlemeye yönelik farkındalıklarını artırmak amacıyla rol oynama,  hulahop oyunu gibi etkinliklerden yararlanılır (D8.1). Öğrencilerden kişisel alanlarıyla ilgili  düşüncelerini paylaşmaları beklenir. Kendilerini güvende hissettikleri kişisel alan sınırlarını  belirlemeleri ve kendi cümleleri ile ifade etmeleri beklenir (D14.2, E2.4, KB2.3). Kişinin ken dini güvende hissetmesi ve insan ilişkilerinde karşılıklı saygı gösterilmesi için kişisel alanı  belirlemenin önemli olduğu ifade edilir. Öğrencilere konu ile ilgili çeşitli örnek olaylar sunu larak öğrencilerin kişisel alanlarıyla ilgili sorular sormaları  sağlanır (E3.8). Öğrencilerden  kişisel alan sınırlarını ihlal eden davranışları belirlemeleri ve kişisel alanını korumaları istenir  (D8.1). Beyin fırtınası, üç doğru bir yanlış gibi tekniklerle kişisel alan sınırlarını korumanın  güvenlik açısından önemine yönelik etkinlikler yapılır. Kişisel bilgilerini paylaşmamaları, ta nımadığı kişilerle iletişim kurmamaları, kişisel alanlarına istemedikleri birinin girmesine izin  vermemeleri, bir kişinin davranışından rahatsızlık hissetme durumunda aile büyüğüne ha ber verme, ortamdan hızlıca uzaklaşma, yüksek sesle yardım isteme gibi durumlara yönelik  düşüncelerini ifade etmeleri sağlanır (SDB2.1). Öğrencilerden canlandırma, dön-konuş gibi  tekniklerle kişisel alan sınırlarını korumalarına yönelik çıkarımlar yapmaları ve çıkarımlarını  ifade etmeleri istenir. Süreç, kontrol listesi veya gözlem formu ile değerlendirilebilir (E3.10).

HB.1.2.3

Öğrencilerden yaya ve yolcu olma durumlarında yaşadığı deneyimleri paylaşmaları beklenir.  Öğrencilere konu ile ilgili görsel bilgi kartları, görsel kavram haritaları gibi bilgilendirici  materyaller sunulur (OB4). Öğrencilerden toplumsal düzenin sağlanması ve kendi güvenliği  için temel trafik kurallarına uygun davranışlar sergilemeleri beklenir. Öğrencilerden  karşıdan karşıya geçerken sağına ve soluna bakma, gerektiğinde alt ve üst geçitleri  kullanma, trafik ışıklarına dikkat etme, emniyet kemeri kullanma, sürücünün dikkatini  dağıtmama, özel araçlarda arka koltukta oturma gibi kurallar hakkında örnekler vermeleri  istenir (D16.1). Bunun için doğru  yanlış, eşleştirme kartları gibi etkinliklerin yanı sıra dur geç, anlamını bul gibi oyunlar oynatılarak konuya ilişkin çeşitli etkinlikler yaptırılır (SDB2.2).   Süreç, kontrol listesi veya gözlem formu ile değerlendirilebilir. Sınıf içi performans görevi  olarak öğrencilerden temel trafik kurallarını canlandırmaları istenebilir. Hazırlanan çalışma  bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

HB.1.2.4

Öğrencilerin yaşanması muhtemel acil durumlar karşısında yapılması gerekenlere ilişkin  fikirleri alınır. Öğrencilere evde, okulda, parkta ve sokakta karşılaşabilecekleri çarpma,  düşme, kaybolma, gaz kaçağı, zehirlenme, trafik kazası gibi acil durumlarla ilgili içerikler  sunulur (OB4). Fikir taraması, beyin fırtınası gibi tekniklerle acil durumlarda doğru  davranmanın önemine ilişkin çıkarımlar yapmaları sağlanır (SDB2.1). Öğrencilere ani gelişen  sağlık ve güvenlik durumlarında öncelikle sakin olmaları gerektiği belirtilir. Öğrencilerden  evdeyse aile büyüklerine, okulda ise öğretmenlerine acil durumla ilgili haber vermeleri  beklenir. Gerekli durumlarda 1-1-2 Acil Çağrı Merkezinin aranması gerektiği üzerinde durulur.  Öğrencilere acil durumlarda yapılması gerekenleri içeren animasyon, çizgi film gibi eğitici  içerikler sunulur. Öğrencilerden acil durumlarda ihtiyaç duyabilecekleri adres ve telefon  bilgilerini öğrenmeleri istenir. Buna yönelik acil durum bilgi kartı hazırlama etkinliği yaptırılır.  Drama, rol oynama gibi tekniklerle acil durumlarda yapılması gereken uygun davranışları  göstermeleri istenir (E1.5). Öğrencilerden davranışlarını öz değerlendirme formu ile  değerlendirmeleri istenebilir.

Zenginleştirme

 Öğrencilerden aile büyüğü veya öğretmeni eşliğinde kendisine en yakın Toplum Sağlığı  Merkezi/Sağlıklı Hayat Merkezi ziyaretlerini gerçekleştirmeleri ve sağlıklı büyüme ve  gelişme ile ilgili uzmanlarla görüşme yapmaları istenebilir. 

Öğrencilerden kişisel alan sınırlarını korumasına ilişkin konu ile ilgili düşüncelerini içeren  bir monolog hazırlamaları beklenebilir. Öğrencilere temel trafik kuralları ve acil durumlarda yapılması gerekenlere ilişkin görsel  bilgi kartları hazırlatılabilir.

Destekleme

 Öğrencilerden sağlıklı büyüme ve gelişme ile ilgili resimler hazırlayıp sunmaları   istenebilir. 

Öğrencilere kişisel alan sınırlarının korunmasına yönelik drama çalışması sözel olarak  yaptırılabilir. 

Temel trafik kurallarına ilişkin şarkılar dinletilerek neler öğrendiklerini ifade etmeleri  istenebilir. Öğrencilere trafik kurallarına ilişkin doğru ve yanlış davranış görsellerinden  oluşan çalışma yaprağı sunulabilir. Acil durumda yapılması gerekenleri görsel bilgi  kartlarını kullanarak ifade etmeleri istenebilir.

Güncelleme tarihi: 21.08.2026