6. Ünite: Elektriğin İletimi Ve Direnç

FB.6.6.1

Öğrencilerin elektrik devrelerinin kurulması hakkındaki ön bilgi ve becerileri açık uçlu sorularla açığa çıkarılabilir. Öğrenciler gruplara ayrılır ve öğrencilerden grup içinde uyumlu bir şekilde görev bilincine sahip olarak yardımlaşmaları istenir (D10.3, D16.3, D20.2, SDB2.2). Öğrencilerden bilimsel bir yaklaşımla grup üyelerinin kendi aralarında sorumluluklarını üstlenmeleri beklenir (D3.3, E2.2, SDB2.1). Daha sonra aktif bir rol sergileyerek öğrencilerden maddelerin elektriği iletme durumlarını test edebilecek elektrik devre düzeneğini tasarlamaları ve kurmaları istenir (SDB1.2). Deney için uygun ortam ve malzemeler sağlanır. Öğrencilerden sistematik bir şekilde maddelerin iletkenlik durumlarını test etmeleri beklenir (E3.2, E3.4, E3.7). Deney düzeneğini kurarken öğrencilerin çalışmalarını planlı bir şekilde yürütmeleri sağlanır (D3.2). Öğrencilerden kurdukları devrede maddelerin iletkenlik durumlarını gözlemlemeleri ve gözlem sonuçlarını iletken ve yalıtkan olarak kaydetmeleri beklenir (OB7, KB2.7). Kaydettikleri verileri analiz etmeleri öğrencilerden Ayrıca elektriksel iletkenlik ve yalıtkanlık konusuyla ilgili öğrenmeleri zenginleştirmek için öğrenciler dijital ortamlara yönlendirilir (E3.1, OB2, KB2.6). Güvenilir genel ağ adresleri yoluyla sanal deneyler yaparak öğrencilerin bilgiyi özetlemeleri sağlanır (OB1). Performans görevi olarak öğrencilerin hazırladıkları poster, afiş kontrol listeleri ile değerlendirilebilir. Ayrıca yapılandırılmış grid, doğru-yanlış testleri, kısa cevaplı testler, eşleştirme testleri vb. kullanılabilir.

 FB.6.6.2

Öğrencilere bir elektrik devresindeki ampul parlaklığının nasıl değişebileceği yönünde açık uçlu sorular sorulur (E3.1,E3.8). Bu süreçte, ampul parlaklığının iletkenin uzunluğuna, dik kesit alanına ve cinsine bağlı olarak değişebileceğine yönelik bilimsel sorgulamalar yapmaları öğrencilerden istenir (D3.3). Öğrencilerin aynı sayıda aracın uzun yol ve kısa yol, tek şeritli yol ve çift şeritli yol, çakıllı yol ve asfalt yolda hedefe ulaşma zorluğu gibi benzetmeleri dikkate alarak analoji tekniği ile elektriksel direncin bağlı olduğu değişkenler arasında ilişki kurmaları sağlanır (OB1). Öğrenciler gruplara ayrılır ve öğrencilerden grup içinde görev bilinciyle yardımlaşmaları istenir (D16.3, D20.1, SDB2.2). Bilimsel bir yaklaşımla grup üyelerinden kendi aralarında sorumluluklarını üstlenmeleri beklenir (D3.3, E2.2). Performans görevi olarak ampul parlaklığının değişimini göstermeye yönelik deney düzeneği tasarlamaları ve kurmaları öğrencilerden istenir. Öğrencilerden deney düzeneğini kurarken planlı bir şekilde deneyi yürütmeleri beklenir (D3.2). Deneyler için uygun ortam ve malzemeler sağlanır. Verilen performans görevleri çerçevesinde öğrencilerden devredeki iletkenin uzunluğu, dik kesit alanı ve cinsi değişkenlerini sistematik bir şekilde kullanarak devredeki ampul parlaklığını gözlemlemeleri istenir (E3.7, SDB1.2). Gözlem sonuçları ile elde ettiği verileri tabloya kaydederek etkin bir şekilde yorumlamaları sağlanır (OB7). Öğrencilerden elektriksel direncin bağlı olduğu faktörlerle ilgili olarak matematiksel bağlantıya girilmemesi istenir. Öğrencilerden deney verilerini raporlaştırmaları istenir. Raporlaştırma sürecinde TGA gibi teknikler kullanılabilir. Öğrenmeleri zenginleştirmek için öğrenciler dijital ortamlara yönlendirilir (KB2.6). Güvenilir genel ağ adresleri yoluyla öğrencilerin sanal deneyler yaparak bilgiyi özetlemeleri sağlanır (OB1, OB2). Öğrencilerin bilgileri özetlemeleri Türkçe dersi ile ilişkilendirilebilir. Performans görevi analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Ampul parlaklığındaki değişimi göstermek için görsel tamamlama testleri kullanılabilir. Tüm sürece ilişkin öğrencilerin öğrenme durumlarını sınamak için tanılayıcı dallanmış ağaç, yapılandırılmış grid vb. ölçme araçları kullanılabilir.

FB.6.6.3

Öğrencilere elektriksel direnç ile ilgili açık uçlu sorular sorulur (E3.8). Günlük yaşamdan elektriksel direncin kullanıldığı alanlar örneklendirilebilir. Daha sonra öğrencilerden performans görevi olarak araştırmacı ve sorgulayıcı bir yaklaşımla reostayı kullanarak ampul parlaklığının değiştiği ile ilgili deney düzeneği kurmaları istenir (D3.3). Reosta bulunmadığı durumlarda basit bir reosta yapmaları sağlanır. Öğrencilerden devredeki reostayı kullanarak ampul parlaklığının değiştiğini gözlemlemeleri beklenir. Öğrencilerden reosta kullanarak elektriksel direncin bağlı olduğu nitelikleri tanımlamaları istenir. Daha sonra, gözlem sonuçlarından elde ettikleri verileri toplamaları ve tablolara kaydetmeleri öğrencilerden istenir (OB7). Öğrencilerden kaydettiği verileri yorumlayıp değerlendirmeleri istenir (OB7, KB2.6). Öğrencilerden gözlemleri sonucunda topladıkları bilgiyi özetleyerek reostanın değiştirilebilir bir direnç olduğu çıkarımına ulaşmaları beklenir (OB1, SDB1.2). Ohm Yasası’na girilmeden direncin birimi verilir. Bu bağlamda, öğrencilerden planlı ve sorumluluk bilinciyle elektriksel direnci kapsayan çalışma yaprağı hazırlamaları istenir (D3.2, E2.2). Öğrenciler verileri V diyagramı yoluyla raporlaştırabilir. V diyagramı analitik dereceli puanlama anahtarı yoluyla değerlendirilebilir. Ayrıca öz/akran değerlendirme formları ile ölçme araçlarında çeşitlilik sağlanabilir. Bu süreçte öğrencilerden tarafsız davranmaları istenir (D6.2, D1.2). Tüm sürece ilişkin öğrencilerin öğrenme durumlarını sınamak için çalışma kâğıdı, yazılı sınavlar, eşleştirme testleri vb. kullanılabilir.

İletken-yalıtkan maddeler ve günlük yaşamdaki kullanım alanları ile ilgili uzman olan kişiler (meslek grupları, üniversitelerin ilgili bölümlerinden araştırmacılar vb.) sınıfa davet edilebilir veya çevrim içi toplantılar planlanabilir. Uzman görüşmesi öncesinde öğrencilerden öncül araştırmalarını yapmaları istenebilir ve sormak istediği soruları belirlemeleri istenebilir.

Öğrenciler, elektronik devreler hakkında sahip oldukları bilgiler dâhilinde internetten araştırma yaparak programlar üzerinden sanal devre kurabilirler.

İletken ve yalıtkan maddeler hakkında animasyonlardan yararlanılabilir