7. ÜNİTE: SİYASET FELSEFESİ

SDB2.2. İş Birliği

D1. Adalet, D3. Çalışkanlık, D16. Sorumluluk, D19. Vatanseverlik

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB6. Vatandaşlık Okuryazarlığı

FEL.10.7.1. Siyaset felsefesinin konusunu, kavramlarını ve problemlerini muhakeme edebilme

a) Siyaset felsefesinin konusunu ve temel kavramlarını açıklar.

b) Siyaset felsefesinin temel problemlerini açıklar.

c) Siyaset felsefesinin temel problemlerine yönelik düşünce ve argümanları değerlendirir.

ç) Siyaset felsefesiyle ilgili metinlerde yer alan kavram, problem ve argümanları inceler.

Siyaset Felsefesinin Konusu ve Temel Kavramları Siyaset Felsefesinin Temel Problemleri (Devletin Kökeni, İktidarın Kaynağı ve Meşruiyeti, İdeal Düzen ve Ütopyalar)

adalet, birey, devlet, eşitlik, iktidar, özgürlük, toplum, ütopya

Bu ünitedeki öğrenme çıktısı; çalışma kağıdı, açık uçlu sorular ve performans görevi ile değerlendirilebilir. Performans görevi: Öğrenciler siyaset felsefesiyle ilgili metinlerde yer alan kavram, problem ve argümanları inceleyerek metin inceleme formunu doldurmaları istenebilir. Performans görevi metin inceleme formu üzerinden dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Değerlendirmede metinde geçen felsefi kavramların, problemlerin, argümanların belirlenmesi ile söz konusu argümanların gerekçelerinin gösterilmesi ve eleştirel olarak değerlendirilmesi gibi ölçütler kullanılabilir.

Öğrencilerin siyaset kavramına ilişkin fikir sahibi oldukları, birey ve vatandaşlık bilincine sahip olduklarıı kabul edilmektedir.

Siyasetin önemi ve gereği üzerine açık uçlu sorular sorulabilir.

Öğrencilerden tarihsel süreçte farklı yönetim biçimlerinin ortaya çıkma nedenleri hakkında tahminde bulunmaları istenebilir.

FEL.10.7.1

Öğrencilerin siyaset felsefesinin konusu ve temel kavramlarını açıklamaları amaçlanır. Bunun için;

• Siyaset felsefesine ilişkin hikâye kartları verilerek öğrencilerin siyaset felsefesinin konusunu ve temel kavramlarını (adalet, birey, devlet, eşitlik, iktidar, özgürlük, toplum ve ütopya) belirlemeleri ve ortaya çıkan kavramların anlamlarını kendi cümleleriyle ifade etmeleri istenir (OB1, KB2.4). Öğrencilerin siyasetin amacı, işlevi, toplumsal hayattaki önemi ile adalet, özgürlük ve eşitlik kavramlarının birbirleriyle ilişkisi hakkında düşüncelerini sınıfta paylaşmaları ve ilgili paylaşımlardan hareketle siyaset felsefesinin konusu hakkında çıkarım yapmaları sağlanır (KB2.10). Süreçte öğrenciler deneyimlerini ifade edebilir ve hak ile özgürlükleri korumanın önemini açık fikirlilikle sözlü biçimde belirtebilir (E3.5, D1.1). Kavram yanılgıları ve öğrenme eksiklikleri hakkında dönüt verilir.

Öğrencilerin siyaset felsefesinin temel problemlerini (devletin kökeni, iktidarın kaynağı ve meşrutiyeti, ideal düzen ve ütopyalar) açıklamaları ve bu problemlere yönelik görüş ve argümanları değerlendirmeleri amaçlanır. Bunun için; 

• Devletin kökeni problemi ile iktidarın kaynağı ve meşruiyeti problemine yönelik hazırlanmış bir çalışma kâğıdı öğrencilere sunulur. Çalışmada söz konusu problemlere yönelik öğrencilere düzen ihtiyacı, güvenlik sorunları ve birlikte yaşama zorunluluğu gibi unsurları yansıtan durum kartları verilir. Öğrencilerin bu kartlarda sunulan durumlar üzerinden devletin ortaya çıkma nedenini, iktidarın hangi temellere dayandığını ve meşruiyetin nasıl sağlandığını sorgulamaları ve bunlara ilişkin görüş geliştirmeleri sağlanır (E3.10, OB6, KB2.8). Görüşlerin yapılandırılması amacıyla öğrencilere cümle tamamlama çalışması yaptırılabilir. Ardından devletin kökeni, iktidarın kaynağı ve meşruiyeti problemlerine ilişkin görüş ve argümanları ifade eden bilgi görselleri verilerek öğrencilerden bu problemleri açıklamaları, verilen düşünce ve argümanların ikna ediciliğini değerlendirmeleri istenir (KB3.3). Bu aşamada küçük veya büyük grup tartışma teknikleri kullanılabilir.

• Öğrencilerden iş birlikli olarak günlük hayatta karşılaşılan toplumsal sorunlara örnekler vermeleri istenir (SDB2.2). Verilen örnekler üzerinden öğrencilerin, insanların adil, eşit, özgür ve güvenli bir düzen içinde yaşamasının mümkün olup olmadığına ilişkin görüş ve argümanlar geliştirmeleri sağlanır (KB2.16). Süreçte öğrencilerin ileri sürdükleri görüş ve argümanların dayandığı gerekçeleri açıklamaları, farklı görüş ve argümanları karşılaştırmaları ve bunların güçlü veya zayıf yönlerini değerlendirmeleri beklenir (KB3.3). Değerlendirmede öğrencilerin haklara saygı, toplumsal düzen ve birlikte yaşama kuralları arasındaki ilişkiyi yorumlamaları istenir (KB2.14). Bununla birlikte öğrencilerin toplumsal düzenin sağlanmasında farkındalık kazanarak millî bilincin rolü ve önemini ifade etmeleri sağlanır (D19.1).

• Ütopya kavramı ve ütopya türlerinin kısaca açıklandığı bilgi notu verilerek öğrencilerin ideal bir toplumsal düzenin mümkün olup olmadığını sorgulayarak görüşlerini gerekçeleriyle birlikte sözlü biçimde açıklamaları sağlanır (KB2.8). Öğrencilerden yapay zekâların ya da robotların insanlar üzerinde hâkimiyet kurduğu bir durumu konu alan ütopya tarzı kısa bir yazı yazmaları istenir (E3.3).

Öğrencilerin siyaset felsefesiyle ilgili metinlerde yer alan kavram, problem ve argümanları incelemeleri amaçlanır. Bu doğrultuda öğrencilere bir performans görevi verilir. Bunun için;

Platon’un Devlet,

- Aristoteles’in Politika,

- Orhon Yazıtları,

- Farabi'nin El-Medinetü’l-Fâzıla,

-Yûsuf Has Hâcib’in Kutadgu Bilig,

- İbn Haldun’un Mukaddime,

- T. Hobbes’un Leviathan adlı eserlerinden kısaltılan veya alıntılanan metinler, öğrencilerin de görüşleri alınarak dengeli bir şekilde dağıtılır.

Öğrencilere bireysel ya da iş birlikli olarak metin inceleme formu doldurtulur ve çalışmalarını paylaşmaları sağlanır (E3.7). Performans görevi metin inceleme formu üzerinden dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Değerlendirmede metinde geçen felsefi kavramların, problemlerin ve argümanların belirlenmesi ile söz konusu argümanların gerekçelerinin gösterilmesi, eleştirel olarak değerlendirilmesi gibi ölçütler kullanılabilir. Bu süreçte öğrenciler çeşitli fikir, argüman ve yeni bilgilere açık olur; görev ve sorumluluklarını etik ilkelere uygun bir şekilde zamanında yerine getirir (D3.3, D16.3).

J. Rawls’ın Bir Adalet Teorisi eserindeki "cehalet örtüsü" (bilinmezlik perdesi) metaforundan hareketle, "adil toplum" kurgusuna dayalı bir ütopya tasarlanabilir.

Öğrencinin, Farabi, Hobbes ve Locke'un görüşlerinden ilham alarak ideal toplum düzenini sağlamak üzere 10 maddelik bir "Sözleşme/Anayasa" taslağı oluşturması sağlanabilir.

* J. Bentham’ın Gözün İktidarı eserinde yer alan “panoptikon” tasarımından hareketle gözetimin toplumsal düzeni sağlamada üstlendiği rol tartışılabilir.

Siyaset felsefesinin konusu ve temel kavramlarının açıklanması sürecinde anlam çözümleme tabloları, kavram haritaları gibi materyaller kullanılabilir.

Siyaset felsefesinin temel problemlerine ilişkin çözümü daha kolay tespit edilebilecek günlük hayattan örnek durum ve olaylardan yararlanılabilir.

Sadeleştirilmiş bir metin üzerinden siyaset felsefesinin temel problemlerine yönelik düşünce ve argümanlar gruplar hâlinde değerlendirilebilir.