2. ÜNİTE: MEKÂNSAL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB1.3. Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma), SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği

D3. Çalışkanlık, D7. Estetik, D8. Mahremiyet

OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık, OB7. Veri Okuryazarlığı

COĞ.12.2.1. Web tabanlı CBS ile oluşturulan tematik haritaları kullanarak uygulamalar yapabilme

 a) Web tabanlı CBS ile oluşturulan tematik haritaları okur.

 b) Web tabanlı CBS ile oluşturulan tematik haritaları çözümler.

c) Web tabanlı CBS ile oluşturulan tematik haritalardan çıkarım yapar. 

ç) Web tabanlı CBS ile tematik haritalar oluşturur.

Web Tabanlı CBS Uygulamaları ve Tematik Haritalar

analiz, birleştirme, çakıştırma, değişken, dijital hikâye haritası, katman, öz nitelik tablosu, sembol, tematik harita, veri aralığı, veri girişi, veri görüntüleme

Öğrenme çıktısı; kontrol listesi, performans görevi, analitik dereceli puanlama anahtarı, öz değerlendirme formu kullanılarak değerlendirilebilir.

Performans görevi olarak öğrencilerden mekânsal verilere ait tanımlayıcı bilgiler aracılığıyla tematik harita oluşturmaları istenebilir. Performans görevi; harita okuma, bilgileri çözümleme, bilgilerden çıkarım yapma ve harita oluşturma ölçütlerine göre değerlendirilebilir.

Öğrencilerin mekânsal bilgi teknolojilerine ait bileşenleri kullanarak basit tematik haritalar oluşturabildiği kabul edilmektedir.

Öğrencilerden tematik haritaları incelemeleri ve bu haritaların oluşturulma amaçlarına ilişkin fikir sunmaları istenebilir.

Öğrencilerden günlük hayatta karşılaşabilecekleri durumlarla (ulaşım durumu, seyahat, hava durumu tahmini vb.) ilgili örnek haritalar kullanarak işlerini nasıl kolaylaştıracaklarına ilişkin yorum yapmaları istenebilir. Daha sonra farklı tematik harita örnekleri gösterilerek öğrencilerin bu haritalarla ilgili düşünceleri alınabilir.

COĞ.12.2.1

CBS programları aracılığıyla oluşturulan örnek tematik haritalarda hangi konularla ilişkili verilerin kullanıldığı ve mekâna ait hangi bilgilerden yararlanıldığı belirlenmeye çalışılır (OB2).Öğrencilerden farklı türdeki tematik haritaları (korokromatik, koroplet, kartogram, izometrik, izoplet, noktalama, oransal, akış vb.) kullanarak okuma, çözümleme ve çıkarım yapmaları istenir. Bu süreçte iş birlikli öğrenme yöntemi kullanılabilir (SDB2.1, SDB2.2). Web CBS’de kullanılan analiz türleri ve bu kapsamda oluşturulabilecek haritalar hakkında bilgi verilir. Öğrencilerin resmî genel ağ sayfalarından (Türkiye İstatistik Kurumu, Meteoroloji Genel Müdürlüğü, Ulusal Akıllı Şehir Açık Veri Platformu, Türkiye Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemi, Bulut Kent Bilgi Sistemi vb.) elde ettiği mekânsal verileri (Türkiye’ye ait nüfus, sıcaklık vb. veriler) amaca uygun şekilde kullanmaları sağlanır. Kullanılacak veriler tasnif edilir (illere, bölgelere göre sıralama vb.). Tasnif edilen veriler, belge hâline getirilerek örnek uygulama şeklinde sınıfta paylaşılabilir (OB7, E1.4, E3.7, MAB4, SBAB11.2, BTYAB1). Daha sonra bu veriler (nüfus, sıcaklık vb.), grup çalışması yoluyla öz nitelik tablosuna girilir. Öğrencilerin altlık haritalar üzerindeki işlem basamaklarını takip ederek tematik harita oluşturmaları sağlanır. Ardından öğrencilerden farklı mekânsal verileri kullanarak çakıştırma haritası ve dijital hikâye haritası oluşturmaları istenir (OB7, OB2, OB4, D3.2, D7.1, KB3.2, E3.4, E3.8, BTYAB4). Oluşturulan haritalar, sınıfta sergilenerek öğrenciler tarafından incelenebilir ve ihtiyaç duyulduğunda kullanılır (SDB2.2). Bu süreçte veri yönetimi ve kişisel bilgilerin korunmasına dikkat edilir(D8.2). Öğrenme sürecinde akran öğretiminden yararlanılabilir. Tematik haritalar, web tabanlı CBS uygulaması dışında masaüstü CBS yazılımları kullanılarak da oluşturulabilir. Bu çalışmada takip edilecek işlem basamaklarını içeren kontrol listesi gruplarla paylaşılır ve bu listeye göre oluşturulan haritalar değerlendirilebilir.

Bu ünitede öğrencilerden mekânsal verilere ait tanımlayıcı bilgileri kullanarak tematik harita oluşturma şeklinde performans görevi yapmaları istenebilir. Performans görevi, analitik dereceli puanlama anahtarı ve öz değerlendirme formuyla değerlendirilebilir (SDB1.2, SDB1.3).

Öğrencilere yaşadıkları ilin çeşitli özelliklerini gösteren tematik harita oluşturma veya yaşadıkları ilin çeşitli özelliklerini metin, görsel, video gibi içeriklerle zenginleştirerek gösteren dijital hikâye haritası oluşturma görevleri verilebilir. Öğrencilerden gerçekleştirdikleri görevlere ilişkin yansıtma yazısı yazmaları istenebilir.

Öğrenciler için tematik haritaları okuma sürecine yönelik adımlar yönerge şeklinde yazılarak öğrencilerin süreci anlamlandırmaları desteklenebilir. Haritaların incelenmesi sürecinde akran öğretiminden yararlanılabilir. Öğrencilerin tematik harita oluştururken klasik yöntemlerle harita oluşturma işlem basamaklarını takip etmeleri de sağlanabilir. Performans görevi, farklı illere ait yıllık ortalama sıcaklık ve yağış dağılış haritalarının incelenmesi ve bu haritalardan çıkarımlar yapılması şeklinde düzenlenebilir.