4. Tema: Gelecek Planlarım
Alt Temalar: Meslek Hayalim, Geleceğimi Planlıyorum
YDAB1. Dinleme / İzleme-Anlamlandırma, YDAB2. Okuma-Anlamlandırma YDAB3. Konuşma-Anlatma, YDAB4. Yazma-Anlatma, YDDB1. Dil Bilgisi Seçme-Kullanma YDDB2. Sözcük Seçme-Kullanma, YDDB3. Sesletim Seçme-Kullanma
E1.4. Kendine İnanma (Öz Yeterlilik), E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven), E1.6. Seçicilik E2.2. Sorumluluk, E2.3. Girişkenlik, E2.4. Güven, E3.1. Muhakeme, E3.2. Odaklanma, E3.5. Açık Fikirlilik, E3.7. Sistematiklik, E3.8. Soru Sorma
SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık), SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme) SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği, SDB2.3. Sosyal Farkındalık, SDB3.1. Uyum, SDB3.2. Esneklik, SDB3.3. Sorumlu Karar Verme
D1. Adalet, D3. Çalışkanlık, D5. Duyarlılık, D10. Mütevazılık, D11. Özgürlük, D12. Sabır D14. Saygı, D15. Sevgi, D16. Sorumluluk, D20. Yardımseverlik
OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık, OB5. Kültür Okuryazarlığı, OB6. Vatandaşlık Okuryazarlığı, OB7. Veri Okuryazarlığı, OB8. Sürdürülebilirlik Okuryazarlığı
ARN.8.4.D. ʻʻGelecek Planlarım” teması kapsamındaki sosyal etkileşim durumlarında meslek tercihleri, bireysel hedefler ve geleceğe yönelik planlama süreçlerine ilişkin temel ifadeleri dinleyebilme / izleyebilme ve bu ifadeleri anlamlandırabilme
a) Temaya ilişkin ön bilgi ve deneyimlerini harekete geçirerek dinleme / izle me-anlamlandırmaya hazırlık yapar.
b) Temaya ilişkin temel bilgileri,ipucunu ve ayrıntıları dikkate alarak bir araya getirir.
c) Temayı, temel ayrıntılar ve ipuçlarından hareketle anlamlandırır.
ç) Temaya ilişkin anlayışını bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.
ARN.8.4.O. ʻʻGelecek Planlarım” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadeleri okuyabilme-anlamlandırabilme
a) Temaya ilişkin ön bilgi ve deneyimlerini harekete geçirerek okumaya hazırlık ya par.
b) Temaya ilişkin temelbilgileri, ipucunu ve ayrıntıları dikkate alarak bir araya getirir.
c) Temaya ilişkin temel bilgileri, ipucunu ve ayrıntıları dikkate alarak anlamlandırır.
ç) Temaya ilişkin anlayışını bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.
ARN.8.4.K. ʻʻGelecek Planlarım” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle konuşabilme-anlatabilme
a) Temaya ilişkin ön bilgi ve deneyimlerini harekete geçirerek konuşmaya ha zırlık yapar.
b) Konuşma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını gözlemleyerek taklit eder ve tekrarlar.
c) Konuşma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını kullanarak taklit yoluyla sözlü içerik oluşturur.
ç) Temaya ilişkin iletişim sürecini dikkate alarak konuşmanın içeriğini yapılan dırır ve uygulamaya geçirir.
d) Temaya ilişkin iletişim sürecini dikkate alarak sözlü içeriği yeniden yapılan dırır ve iletişim kurar.
e) Temaya ilişkin konuşma sürecini bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.
ARN.8.4.Y. ʻʻGelecek Planlarım” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle yazabilme-anlatabilme
a) Temaya ilişkin ön bilgilerini ve deneyimlerini harekete geçirerek yazmaya hazırlık yapar.
b) Yazma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını inceleyerek modelden kopyalar.
c) Yazma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını kulla narak yazılı içerik oluşturur.
ç) Temaya ilişkin yazma sürecini dikkate alarak yazma içeriğini yapılandırır ve uygulamaya geçirir.
d) Temaya ilişkin yazma sürecini dikkate alarak yazma içeriğini yeniden yapı landırır ve iletişim kurar.
e) Temaya ilişkin yazma sürecini bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.
ARN.8.4.DBS. ʻʻGelecek Planlarım” temasında sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun dil bilgisi seçebilme ve kullanabilme
Temaya uygun dil bilgisi yapılarını seçerek doğal, otantik ve otomatik bir şe kilde kullanır.
ARN.8.4.SÖS. ʻʻGelecek Planlarım” temasında sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sözcük seçebilme ve kullanabilme
Temaya uygun sözcükleri seçerek doğal, otantik ve otomatik bir şekilde kullanır.
ARN.8.4.SES. ʻʻGelecek Planlarım” temasında sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sesletimi seçebilme ve kullanabilme
Temaya uygun sesletimi seçerek doğal, otantik ve otomatik bir şekilde kullanır.
Tema: Gelecek Planlarım
Alt Temalar
Meslek Hayalim
Geleceğimi Planlıyorum
İşlevsel Cümle Yapıları
• Geleceğe Yönelik Plan ve Niyet İfade Etme: ʻʻUnë do të bëhem mjek. (Ben doktor olacağım.), Unë do të studioj në universitet. (Ben üniversitede okuyacağım.), Në të ardhmen do të punoj si mësues. (Gelecekte öğretmen olarak çalışacağım.).”
• Meslek Tercihlerini İfade Etme: ʻʻUnë dua të bëhem ... (Ben ... olmak istiyorum.), Më pëlqen profesioni i ... (... mesleği hoşuma gidiyor.), Dua të punoj si ... (... olarak çalışmak istiyorum.).”
• Hedef ve Amaç Belirtme: ʻʻQëllimi im është ... (Benim hedefim ...), Unë dua të arrij ... (Ben ... başarmak / ulaşmak istiyorum.), Ëndrra ime është ... (Benim hayalim ...).”
• Gerekçe ve Neden Belirtme: ʻʻSepse më pëlqen ... (Çünkü ... hoşuma gidiyor.), Sepse është një punë e mirë ... (Çünkü bu iyi bir iştir.), Sepse dua të ndihmoj njerëzit. (Çünkü insanlara yardım etmek istiyorum.).”
• Planlama ve Sıralama İfadeleri: ʻʻNë fillim... (Başta...,), pastaj... (sonra...,), më vonë... (daha sonra), në fund... (sonunda...), Së pari do të mësoj... (Önce öğreneceğim), pastaj do të punoj... (sonra çalışacağım...).”
• Soru-Cevap Kalıplarıyla İletişim Kurma: ʻʻÇfarë do të bëhesh? (Ne olacaksın?), Cili është profesioni yt i ëndrrave? (Hayalindeki meslek nedir?), Pse e zgjedh këtë profesion? (Bu mesleği neden seçiyorsun?), Ku do të punosh në të ardhmen? (Gelecekte nerede çalışacaksın?).”
Hedef Dil Bilgisi Yapıları
• Gelecek Zaman: ʻʻDo të bëhem. (Olacağım.), Do të punoj. (Çalışacağım.), Do të studioj.(Okuyacağım. / Öğrenim göreceğim.).”
• İstek / Niyet Yapıları: ʻʻdua të ... (... istiyorum.), dëshiroj të ... (... arzu ediyorum. / istiyorum.).”
• Gerekçe Yapısı: ʻʻsepse ... (çünkü ...)”
• Bağlaçlar: ʻʻdhe (ve), por (ama), sepse (çünkü).”
• Olumsuzluk: ʻʻnuk dua të ... (istemiyorum), nuk do të ... (... yapmayacağım / ... olmayacağım).”
• Temel Sıfatlar (meslek ve nitelik): ʻʻi mirë/e mirë (iyi), i rëndësishëm / e rëndësishme (önemli), i dobishëm / e dobishme (faydalı).”
Sesletim
• Gelecek Zaman Vurgusu ve Akıcılık Çalışmaları: ʻʻDo të bëhem. (Olacağım.), Do të punoj (Çalışacağım.), Do të mësoj. (Öğreneceğim.).”
• Dinleme-Taklit Çalışmaları: ʻʻUnë do të bëhem mjek. (Ben doktor olacağım.), Dua të punoj si mësues. (Öğretmen olarak çalışmak istiyorum.), Në të ardhmen do të studioj. (Gelecekte öğrenim göreceğim.).”
Hedef sözcükler: ʻʻe ardhme (gelecek), plan (plan), ëndërr (hayal), qëllim (amaç / hedef), profesion (meslek), punë (iş), mjek (doktor), mësues (öğretmen), inxhinier (mühendis), student (öğrenci), universitet (üniversite), shkollë (okul), studioj (okuyorum / öğrenim görüyorum), mësoj (öğreniyorum), punoj (çalışıyorum), arrij (başarıyorum / ulaşıyorum), zgjedh (seçiyorum), dua (istiyorum), dëshiroj (arzu ediyorum / istiyorum), bëhem (oluyorum), i suksesshëm (başarılı), i mirë (iyi), i rëndësishëm (önemli), i dobishëm (faydalı), sepse (çünkü), pastaj (sonra), më vonë (daha sonra), në fund sonunda)."
gelecek, plan, hedef, meslek, kariyer, hayal, amaç, tercih, karar verme, sorumluluk, çalışma, başarı, eğitim, üniversite, beceri, ilgi alanı, yetenek, deneyim, gelişim, araştırma, seçim, alternatif, değerlendirme, motivasyon, çaba, disiplin, zaman yönetimi, planlama, ilerleme
Öğrenme çıktıları; çalışma kâğıtları, kısa yazma ve konuşma uygulamaları, kontrol listeleri, gözlem formları, öğrenme günlüğü, yansıtıcı günlükler, kelime ilişkilendirme ve kümeleme etkinlikleri, zihin haritaları, öz / akran / grup değerlendirme formları, dijital üretimler(poster, video, ses kaydı vb.), performans görevleri, öğrenme duvarı veya bülten panosu çalışmaları ile değerlendirilebilir.
1. Performans Görevi: Ëndrra ime (Benim hayalim)
Öğrenciler, gelecekte yapmak istedikleri mesleği belirleyerek bu mesleği tanıtan görsel destekli bir çalışma hazırlar. Bu süreçte yalnızca meslek ismini ifade etmekle kalmaz, aynı zamanda bu mesleği neden seçtiklerini anlamlı cümlelerle açıklar. Hazırlık aşamasında, öğretmen rehberliğinde mesleklere ve gelecek planlarına ilişkin temel sözcük ve kalıpları "profesion (meslek), dua të bëhem... (... olmak istiyorum), do të punoj... (... çalışacağım), sepse... (çünkü...), më pëlqen... (... hoşuma gidiyor)." gözden geçirir. Farklı meslekler hakkında konuşur ve kendi ilgi alanlarını ifade eder. Ürün aşamasında, seçtikleri mesleği tanıtan bir poster veya kart hazırlar. Bu çalışmada mesleğin adı, ne yaptıkları ve neden bu mesleği seçtikleri yer alır. Öğrencilerden en az 3-4 cümlelik bütünlüklü bir ifade oluşturmaları beklenir. Sözlü aşamada öğrenciler hazırladıkları çalışmayı sınıfa sunar. Sunum sırasında ʻʻÇfarë do të bëhesh? (Ne olacaksın?), Pse ezgjedh këtë profesion? (Bu mesleği neden seçiyorsun?).” gibi sorulara cevap verir. Bu görev, öğrencilerin gelecek planlarını ifade etme, tercih belirtme ve gerekçelendirme yapma becerilerini geliştirmeyi amaçlar.
2. Performans Görevi:Plani im për të ardhmen (Geleceğe yönelik planım)
Öğrenciler, geleceğe yönelik kısa bir plan oluşturarak bu planı yazılı ve sözlü olarak ifade eder. Bu süreçte yalnızca ne yapmak istediklerini söylemekle kalmaz; aynı zamanda bu hedefe nasıl ulaşacaklarını açıklar. Hazırlık aşamasında öğretmen rehberliğinde gelecek zaman ve planlama ifadelerini "do të... (... yapacağım), dua të... (... istiyorum), në fillim... (başta...), pastaj... (sonra), më vonë... (daha sonra)." tekrar eder ve örnek plan metinlerini inceler. Bir hedefe ulaşmak için gerekli adımlar üzerine düşünür. Ürün aşamasında öğrenciler ʻʻNë të ardhmen... (Gelecekte...)” başlığı altında 3-5 cümlelik kısa bir metin oluşturur. Bu metinde hedeflerini ve bu hedefe ulaşmak için yapacaklarını sıralı şekilde ifade eder. Örneğin ʻʻUnë do të bëhem mjek. (Ben doktor olacağım.), Në fillim do të mësoj shumë. (Başta çok öğreneceğim.), Pastaj do të shkoj në universitet. (Sonra üniversiteye gideceğim.)." Sözlü aşamada öğrenciler, hazırladıkları planı sınıfta paylaşır. Ayrıca ʻʻÇfarë do të bësh në të ardhmen? (Gelecekte ne yapacaksın?), Si do ta arrish këtë? (Bunu nasıl başaracaksın?).” gibi sorularla etkileşim kurar. Bu görev, öğrencilerin planlama yapma, sıralama ifadelerini kullanma ve hedef odaklı düşünme becerilerini geliştirmeyi amaçlar. İçeriğe uygun olarak seçilecek performans görevi hedef sözcüklerin doğru ve bağlama uygun kullanımı, temel dil bilgisi yapılarını işlevsel biçimde kullanabilme, yazılı ve / veya sözlü anlatımın anlaşılırlığı, iletişim amacına uygun ifade kullanımı ile göreve katılım, çaba, süreç içindeki ilerleme gibi ölçütleri içeren analitik / bütüncül dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir. Performans görevleri sürecinde öğrencilerin sürece daha etkin katılım göstermelerini desteklemek amacıyla öz veya akran değerlendirme formlarına da yer verilebilir.
Bu temada öğrencilerin gelecek planları, meslek hayalleri ve bireysel hedeflerine ilişkin yaşam deneyimlerine ve gözlemlerine belirli ölçüde aşina oldukları kabul edilmektedir. Öğrenciler bu konular hakkında fikir sahibi olsalar da bu düşüncelerini Arnavutçada daha düzenli, sıralı ve bağlantılı bir biçimde ifade etme konusunda sınırlı dil yeterliğine sahiptir. Dil, bu temada öğrencilerin gelecek planlarını, meslek tercihlerini ve hedeflerini ifade etmelerini sağlayan bir iletişim aracı olarak ele alınır. Öğrencilerin kendi ilgi alanları ve deneyimlerinden hareketle anlamlandırma oluşturmaları, gelecek planları ile Arnavutça arasında bağlantı kurmaları, sözlü ve yazılı iletişimde öz güven geliştirmeleri temel dayanak olarak kabul edilir.
Öğrencilerden ʻʻÇfarë do të bëhesh në të ardhmen? (Gelecekte ne olacaksın?), Cili është profesioni yt i ëndrrave? (Hayalindeki meslek nedir?), Pse e zgjedh këtë profesion? (Bu mesleği neden seçiyorsun?), Çfarë do të bësh për ta arritur këtë? (Bunu başarmak için ne yapacaksın?), Si e planifikon të ardhmen tënde? (Geleceğini nasıl planlıyorsun?).” gibi yönlendirici sorular yoluyla gelecek planları ve meslek tercihleri hakkında kısa açıklamalar yapmaları istenebilir. Bu süreçte öğrencilerin gelecek zaman ve hedef ifade eden yapıları kullanma düzeyi, meslek tercihlerini gerekçelendirme becerisi ve düşüncelerini düzenli ve bağlantılı bir biçimde ifade edebilme / yapabilme hazır bulunuşluk düzeyleri gözlemlenebilir. Gözlem sonucunda öğretmen, öğrencilerin hazır bulunuşluk seviyesini dikkate alarak etkinliklerin kapsamını, içerik yoğunluğunu ve ilerleme hızını düzenleyebilir.
Öğrenciler ʻʻGelecek Planlarım” teması ile meslekler, geleceğe yönelik hedefler ve bireysel planlama süreçleri ile ilgili sahip oldukları bilgileri etkinleştirilerek doğrudan çeviri yapmadan, mevcut öğrenme etkinlikleriyle öğretim sürecine dâhil edebilir. Öğrencilerin önceki öğrenmeleri yeni bağlamlarda işlevsel hâle gelebilir ve öğrenciler, ana dillerinde sahip oldukları etkinliklerle ilgili bilgileri dikkate alınarak Arnavutçadaki temel ifadelerle bağlantılar kurmaları ve tanıtmaları sağlanabilir.
ARN.8.4.D
Öğrenciler, dinleme / izleme-anlamlandırma etkinliklerine başlamadan önce ʻʻMeslek Hayalim” ve ʻʻGeleceğimi Planlıyorum” alt temalarına ilişkin ön bilgilerini günlük yaşam deneyimleri üzerinden harekete geçirir (E3.2, SDB1.1, SDB1.2). Öğretmen farklı meslekleri, çalışma ortamlarını ve bireylerin gelecek planlarını gösteren görseller, kısa video kesitleri veya meslek tanıtım fotoğrafları sunar ve öğrencilerden bu görseller hakkında konuşmalarını ister (E1.4, OB1, OB4, KB2.6). Öğrenciler gelecekte ne olmak istedikleri, hangi meslekleri tanıdıkları ve kendi planları ile ilgili deneyimlerini paylaşır. Bu süreçte öğrenciler, öğrendikleri meslek adlarını, gelecek ifade kalıplarını ve planlama ile ilgili sözcükleri hatırlayarak yaklaşan dinleme / izleme etkinliklerine yönelik zihinsel hazırlık yapar (D16.1).
Ardından öğrenciler, görseller, kısa video kesitleri gibi görsel ipuçlarını inceleyerek bunları ilgili temalarla ilişkilendirir (E3.2, E3.5, E3.8, OB4). Öğretmen ʻʻÇfarë shikon? (Ne görüyorsun?), Çfarë profesioni është ky? (Bu hangi meslektir?), Çfarë do të bëhet ai / ajo? (O ne olacak?), Cili është plani i tij / saj? (Onun planı nedir?).” gibi sorular sorarak dinleme metinlerine yönelik öğrencilerin ilk beklentilerini oluşturur ve konuya ilişkin ön bilgi geliştirir (SDB2.3, OB2, KB2.2, KB2.14).
Öğrenciler ʻʻÇfarë do të bëjë? (Ne yapacak?), Cilin profesion zgjedh? (Hangi mesleği seçiyor?), Çfarë plani ka për të ardhmen? (Gelecek için nasıl bir planı var?).” gibi sorular üzerinden tahminlerde bulunur (E3.1, E3.5). Öğrenciler, metin veya görsellerden hareketle bir kişinin hangi mesleği seçeceğini ya da gelecekte ne yapmak istediğini düşünerek olası sonuçlara ilişkin çıkarımlarda bulunur (SDB3.3, KB2.10, KB2.16). Öğrenciler kendi düşüncelerini ve gelecek hedeflerine ilişkin değerlendirmelerini ifade ederek tahmin sürecine aktif katılım sağlar (E1.6).
Dinleme sürecine geçildiğinde öğrenciler, dinleme sırasında görsel ve işitsel ipuçlarına dikkat ederek anlam oluşturmaya çalışır. İzlerken / dinlerken konuşmacıların ifadeleri, jest ve mimikleri, kullanılan sözcükler ve ses tonuna dikkat ederek içerik hakkında tahminlerini sürdürür (E3.1, E3.5). Öğretmen dinleme metnini kesintisiz olarak sunar ve öğrenciler metnin genel konusunu belirlemeye çalışır. Öğrenciler içeriğin genel konusunu ʻʻmeslekler ve gelecek planları” olarak ifade eder. Bu süreçte metindeki temel unsurları fark eder. Öğretmen metindeki meslek ifadelerini, gelecek zaman kalıplarını ve plan bildiren yapıları öne çıkarır. Öğrenciler bu unsurları tanır ve gösterir (SDB3.3, KB2.10, KB2.16, E1.6).
Dinleme sonrasında öğrenciler, önceki tahminlerini dinleme metni ile karşılaştırarak doğru ya da yanlış olduğunu belirtir (E3.1). Ardından metindeki bilgileri yapılandırılmış bir biçimde düzenler. Öğretmen tahtada bir tablo veya şema oluşturur. Öğrenciler meslekler, gelecek planları ve hedef ifadelerini bu şema içine yerleştirir (E3.7, SDB3.3, D3.1, KB2.5). Alt temalara ait unsurları meslekler, gelecek planları ve hedefler gibi kategorilere ayırarak elde ettikleri bilgileri sınıflandırır ve anlamlandırır (KB2.7, KB2.10). Bunun yanında farklı unsurlar arasında karşılaştırma yaparak farklı meslekler ve planlar arasındaki benzerlik ve farklılıkları söyler. Öğrenciler ayrıca metindeki unsurlar arasındaki ilişkileri fark eder, hedef ile plan arasındaki bağlantıyı ifade eder (KB2.13, KB2.16, KB2.17). Bu süreçte öğrendiklerini kendi yaşamlarıyla ilişkilendirir. Öğrenciler ʻʻNë të ardhmen unë dua të… (Gelecekte ben ... istiyorum)” şeklinde başlayarak kendi yaşamlarından örnek verir (E3.1, SDB2.1, D16.1, OB6).
Son olarak öğrenciler, hazırlık aşamasında dinledikleri veya izledikleri materyallerde fark ettiklerini ifade eder ve bunları kendi ön bilgileriyle ilişkilendirir (E1.5, D20.3, KB2.15). ʻʻÇfarë mësova sot? (Bugün ne öğrendim?)” sorusuna cevap verir ve öğrendiklerini ifade eder. Grup çalışması yaparak birbirlerine meslekler ve gelecek planları hakkında geri bildirim verir (E2.3, SDB2.1, SDB2.2). Mevcut içerik ve dinleme / izleme-anlamlandırma sürecine ilişkin gözden geçirdiği bilgi, deneyim, düşünce ve duygulara yönelik arkadaşlarına etkileşimli olarak aktarım yapar (SDB3.1, D12.1, D15.1, KB2.17).
ARN.8.4.O
Okuma sürecinde öğrenciler, kısa metinlerin ana teması ve temel bilgileri hakkında tahminlerde bulunur (E3.2). Öğretmen ilgili alt temaları kapsayan metni sunar ve öğrenciler okuma sürecinde metnin içeriğini anlamlandırmaya yönelik dikkatlerini metnin temel unsurlarına yönlendirir (SDB1.2). Okuma türü olarak sessiz okuma ve / veya koro okuma kullanılır (OB1). Öğrenciler ilgili metnin genel konusunu ʻʻmeslekler ve gelecek planları” olarak ifade eder ve metnin temel anlamını belirler (KB2.14, KB2.17).
Bir sonraki aşamada öğrenciler, metinlerde belirli bilgileri (meslekler, gelecek hedefleri, plan adımlarıvb.) bulmak amacıyla tarama yapar (E3.2, E3.7). Öğrenciler metinde geçen ʻʻMeslek Hayalim” ve ʻʻGeleceğimi Planlıyorum” alt temalarına ilişkin temel ayrıntıları belirler. Bu sayede önemli bilgileri hızlı ve hedefe yönelik şekilde belirlemeyi öğrenir (OB1, KB2.5, KB2.6, KB2.7) ve elde ettikleri bilgileri anlamlandırarak değerlendirir (SDB3.3).
Okuma sürecinin devamında öğrenciler, günlük yaşamla ilişkili metinlerin (meslek tanıtım yazıları, gelecek planı metinleri, hedef listeleri, kısa diyaloglar vb.) anlamını çözümlemeye odaklanır (E3.2, E3.7, KB2.4, KB2.5). Bu süreçte yapboz okuma etkinliği ile metinler grup içinde paylaştırılır ve öğrenciler metin bölümlerini iş birliği içinde okur (SDB3.3, OB1, KB2.6, KB2.7).
Daha sonra öğrenciler, metne ilişkin anladıklarını birbirleriyle paylaşır ve metnin bütün anlamını birlikte yeniden oluşturur (SDB2.1, SDB2.2, D12.1, KB2.7). Öğrenciler başlangıçtaki tahminlerini metnin içeriği ile karşılaştırarak ilk tahminlerinin doğruluğunu kontrol eder (D12.1, KB2.7, KB2.15, KB2.17).
Bu aşamada öğrenciler, farklı metinlerdeki ifadeleri karşılaştırır ve ifadeleri meslekler, hedefler, gelecek planları gibi kategorilere ayırır (E3.1, E3.5). Alt temalardaki unsurları meslekler, hedefler ve gelecek planları şeklinde sınıflandırır; alt temalarda geçen unsurlar arasındaki farkları belirterek ilişkileri açıklar (KB2.5, KB2.7). Temel çıkarımlar yaparak okuduklarını daha düzenli bir şekilde anlamlandırır (KB2.10, KB2.13). Kapalı, açık ve iletişimsel sorular aracılığıyla metni daha derinlemesine kavrar (SDB3.3, D1.1, KB2.16). Öğrenciler metne dayanarak geleceğe yönelik planlama ve hedef belirleme ile ilgili çıkarımlarda bulunur (SDB3.3, D11.1, D16.1, OB6).
Süreç sonunda öğrenciler kendi metinlerini oluşturur (kısa gelecek planı yazıları, meslek tanıtım metinleri veya diyaloglar) ve bu metinleri sınıf içinde paylaşarak iletişimsel etkileşimi geliştirir (E1.5, E2.2, SDB2.1, SDB2.2). Öğrenciler ʻʻMeslek Hayalim” ve ʻʻGeleceğimi Planlıyorum” alt temalarına ilişkin düşüncelerini ifade eder ve metinleri kendi yaşamlarıyla ilişkilendirir (SDB3.1, D3.1, D15.1, D20.3). Öğrenciler ilgili metinler üzerine grup çalışması yapar ve birbirlerine metinler hakkında geri bildirimlerde bulunur (OB2, KB2.15, KB2.17).
ARN.8.4.K
Bu süreçte ʻʻMeslek Hayalim” ve ʻʻGeleceğimi Planlıyorum” alt temaları merkeze alınır. Öğretmen bu alt temalara uygun görseller, kısa diyaloglar ve yönlendirici sorular sunar. Öğrenciler gelecekte yapmak istedikleri meslekler, bireysel hedefleri ve planları ile ilgili deneyimlerini paylaşarak iletişim durumuna uygun hedef kelime bilgisi, dil bilgisi yapıları ve sosyal dil ifadelerini kullanır (E1.4, E1.5, E2.3, E3.2). Öğrenciler meslek tercihlerini ve gelecek hedeflerini ifade ederken uygun iletişim ortamına katılır (SDB1.1, SDB2.1, SDB2.3). Geleceğe yönelik hedeflerini ve planlarını ifade ederek kişisel gelişim ve sorumluluk bilinci oluşturur (D1.1, D3.1, D11.1). Bu süreçte görseller ve öğrenme materyallerinden yararlanarak hedef ifadeleri ve temel kelime bilgilerini kullanır (OB1, OB4, KB2.6, KB2.16).
Başlangıç aşamasında öğrenciler,dinleme / izleme-anlamlandırma ve okuma etkinlikleri aracılığıyla dilsel yapıların bağlam içinde nasıl kullanıldığını fark eder (E3.2, E3.5, OB4, D12). Öğretmen bu alt temalara uygun kısa diyalog veya videoyu öğrencilere sunarak ʻʻMeslek Hayalim” ve ʻʻGeleceğimi Planlıyorum” alt temalarındaki ilgili ifadeleri dinler, tekrar eder ve ifadelere aşina olur (SDB1.2, OB2, KB2.2, KB2.6).
Öğrenciler, yönlendirilmiş uygulama aşamasında duydukları içerikleri tekrar ederek kendi ifadeleriyle yeniden anlatır veya temel cümlelerle açıklar (E1.4, E3.7, D16.1, KB2.10). Alt temalardaki modeli taklit ederek yeni ifadeler üretir, alt tema ifadelerini düzenleyerek konuşmalarını geliştirir (SDB1.2, SDB2.1, KB2.13, KB2.16).
Ardından öğrenciler, sık kullanılan cümle kalıplarını ve kalıp ifadeleri öğrenerek tipik iletişim durumlarına hazırlanır (E3.2, E3.5, D16.1, KB2.11). Diyaloglarda hangi bilgileri aktaracaklarını planlar, uygun telaffuza dikkat eder ve soru-cevap yapılarıyla konuşma pratiği yapar (E3.7, E3.8, SDB3.3). Alt temalardaki içeriklerin doğru biçimini kullanarak uygun telaffuz eder ve konuşmalarını doğal, gerçekçi ve akıcı biçimde sunar (D14.1, KB2.14, KB2.16, KB2.17).
İlerleyen aşamalarda öğretmen; resimli hikâyeler, rol yapma etkinlikleri, gelecek planı senaryoları, video içerikleri ve diyalog çalışmaları gibi yeni konuşma fırsatları sunar. Bu etkinlikler sayesinde öğrenciler öğrendiklerini bağlama uygun ve doğal bir şekilde kullanma imkânı bulur (E1.5, E3.8, SDB3.3, KB2.7). Öğrenciler meslek seçimini açıklama, hedeflerini ifade etme, planlarını paylaşma, soru sorma ve çıkarımlarda bulunma gibi becerilerini geliştirir (SDB2.2, SDB2.3, SDB3.1, KB2.10). Öğrenciler alt temalara ilişkin konuşmalarını doğal şekilde sunar ve geleceğe yönelik düşüncelerini açık ve anlaşılır biçimde ifade eder. Süreç sonunda öğrenciler grup çalışması yaparak gelecek planlarını paylaşır ve birbirlerine geri bildirim verir (D5.2, D15.1, OB6, KB2.17).
Performans görevi kapsamında öğrencilerden geleceğe yönelik kısa bir plan oluşturmaları ve bu planı yazılı ve sözlü olarak ifade etmeleri istenebilir. Bu süreçte öğrencilerden yalnızca gelecekte ne yapmak istediklerini söylemeleri değil aynı zamanda bu hedefe nasıl ulaşacaklarını da açıklamaları beklenebilir. Hazırlık aşamasında öğrenciler, öğretmen rehberliğinde gelecek zaman ve planlama ifadelerini ʻʻdo të …” ( ... yapacağım), ʻʻdua të …” ( ... istiyorum), ʻʻnë fillim …” (başta ... ), ʻʻpastaj …” (sonra ... ), ʻʻmë vonë …” (daha sonra ... ) gözden geçirebilir ve örnek plan metinlerini inceleyebilir. Ayrıca bir hedefe ulaşmak için gerekli adımlar üzerine düşünebilir. Ürün aşamasında öğrencilerden ʻʻNë të ardhmen …” (Gelecekte ... ) başlığı altında 3-5 cümlelik kısa bir metin oluşturmaları istenebilir. Bu metinde hedeflerini ve bu hedefe ulaşmak için yapacaklarını sıralı bir biçimde ifade etmeleri beklenebilir. Örneğin ʻʻUnë do të bëhem mjek.” (Ben doktor olacağım.), ʻʻNë fillim do të mësoj shumë.” (Başta çok çalışacağım.), ʻʻPastaj do të shkoj në universitet.” (Sonra üniversiteye gideceğim.) gibi ifadelere yer verilebilir. Sözlü aşamada öğrencilerden hazırladıkları planı sınıfta paylaşmaları istenebilir. Ayrıca ʻʻÇfarë do të bësh në të ardhmen?” (Gelecekte ne yapacaksın?), ʻʻSi do ta arrish këtë?” (Bunu nasıl başaracaksın?) gibi sorulara cevap vererek etkileşim kurmaları beklenebilir.
ARN.8.4.Y
Öğretim süreci kapsamında, öğrencilerin ʻʻGelecek Planlarım” teması doğrultusunda yazılı ifadeler oluşturabilmelerini sağlamak amacıyla yazma etkinliklerine yer verilir. Bu süreçte ʻʻGelecek Planlarım” temasına ilişkin ön bilgilerini harekete geçirmeleri amacıyla öğretmen, alt temalara uygun görseller, kısa diyaloglar ve temel sözcükler sunar (E1.4, E3.2, SDB1.1, SDB1.2). Öğrenciler ʻʻMeslek Hayalim” ve ʻʻGeleceğimi Planlıyorum” alt temaları ile ilgili bilgilerini hatırlar ve paylaşır. Öğretmen ʻʻGelecekte ne olmak istediğin ve bunun için neler yapmayı planladığın hakkında kısa bir metin yaz.” şeklinde yazma görevini açıklar (D3.1, D11.1). Öğrenciler bu alt temalar ile ilgili neler yazacaklarını ifade ederek yazma sürecine hazırlanır (OB1, OB4, KB2.6).
Örnek cümleler, meslek tanıtım metinleri, hedef listeleri veya plan şemaları aracılığıyla öğrenciler, yazma görevinden ne beklendiğini ve hangi dilsel araçları kullanabileceklerini kavrar (E3.2, E3.7). Bu aşamada öğretmen, alt temalara uygun örnek metinler ve cümleler sunar; öğrenciler bu metinleri inceleyerek benzer yapıdaki ifadeleri yazar (SDB1.2, KB2.2, KB2.5). Ardından öğrenciler kendi meslek hedeflerine ve gelecek planlarına ilişkin kısa metinler yazar ve düşüncelerini açık ve doğru bir şekilde yapılandırır (E1.4, D3.1). Bu süreçte modelden hareketle kendi içeriklerini oluşturur (OB4, KB2.13, KB2.14).
Yazma sürecinde öğrenciler, cümle kalıplarını ve derste edinilen hedef sözcük bilgisini bilinçli şekilde kullanarak kendilerini ifade eder (E1.5, E1.6). Meslek seçimi, gelecek planı oluşturma ve hedef belirleme türüne uygun olarak giriş ve gelişme bölümleri olacak şekilde kısa ve düzenli bir metin yapısı kullanır (E3.1, SDB2.1). Bu aşamada alt temalara uygun dil yapılarını kullanır; uygun sözcük ve ifadeleri seçerek yazılarını oluşturur ve geleceğe ilişkin anlamlı mesajları yazılı olarak ifade eder (SDB3.3, D16.1, OB6). Bu süreçte uygun ifade seçimi yapar ve yazdıklarını anlamlı bir bütün hâline getirmek için akıl yürütme becerilerini kullanır (KB2.10, KB2.13, KB2.16, KB2.17).
ʻʻGelecek Planlarım” temasında öğrenciler, hazırlıklı veya hazırlıksız yazma etkinliklerinde verilen yazma türlerine (kendini tanıtma, kısa betimleme vb.) uygun olarak Arnavutçanın temel dil özellikleri, söylem biçimleri ve noktalama işaretlerini kullanır (E2.3, E2.2). Yazma sürecinde kendileri, aile bireyleri ve yakın çevrelerini tanıtmak amacıyla uygun sözcükleri ve temel dil parçalarını seçerek kullanır. Ayrıca anlaşılır ifadelerle temel mesajlarını aktararak yazılı iletişim kurma becerilerini geliştirir (SDB2.1, KB2.17). Sonrasında yazdıkları metinleri gözden geçirerek içeriklerini yeniden düzenler ve arkadaşlarıyla paylaşır (SDB2.2, KB2.7). Bu süreçte alt temalara ilişkin yazılarını paylaşarak yazılı iletişim kurar; birbirlerinin çalışmalarını okur ve karşılıklı geri bildirimde bulunur (SDB2.3, D5.2, D14.1, D20.3). Bu etkileşim, yazılı iletişim becerilerini geliştirmenin yanı sıra farklı hedef ve planlara saygı duyma ve sosyal farkındalık geliştirmeyi de destekler (SDB2.3, D5.2, D14.1).
Süreç, öğrencilerin yazma deneyimlerine ilişkin düşüncelerini ifade ettikleri ve akranlarıyla geri bildirim alışverişinde bulundukları bir değerlendirme ve yansıtma aşamasıyla tamamlanır (E3.5, SDB3.2). Bu aşamada öğrenciler, meslek hayalleri ve gelecek planlarına ilişkin sorulara cevap vererek kendi öğrenmelerini değerlendirir (SDB3.3, D12.1). Grp çalışmaları yaparak birbirlerine yazdıkları metinler hakkında geri bildirim verir (D14.1, KB2.15, KB2.17).
Performans görevi kapsamında öğrencilerden gelecekte yapmak istedikleri mesleği belirleyerek bu mesleği tanıtan görsel destekli bir çalışma hazırlamaları istenebilir. Bu süreçte öğrencilerden yalnızca mesleğin adını ifade etmeleri değil aynı zamanda bu mesleği neden seçtiklerini anlamlı cümlelerle açıklamaları da beklenebilir. Hazırlık aşamasında öğrenciler, öğretmen rehberliğinde mesleklere ve gelecek planlarına ilişkin ʻʻprofesion” (meslek), ʻʻdua të bëhem…” ( ... olmak istiyorum), ʻʻdo të punoj …” ( ... çalışacağım), ʻʻsepse …” (çünkü ... ), ʻʻmë pëlqen …” ( ... hoşuma gidiyor) gibi temel sözcük ve kalıpları gözden geçirebilir. Ayrıca farklı meslekler hakkında konuşabilir ve kendi ilgi alanlarını ifade edebilir. Ürün aşamasında öğrencilerden seçtikleri mesleği tanıtan bir poster veya kart hazırlamaları istenebilir. Bu çalışmada mesleğin adı, yaptığı işler ve bu mesleği seçme nedenlerine yer verilebilir. Öğrencilerden en az 3-4 cümlelik bütünlüklü bir anlatım oluşturmaları beklenebilir. Sözlü aşamada öğrencilerden hazırladıkları çalışmayı sınıfa sunmaları istenebilir. Sunum sırasında ʻʻÇfarë do të bëhesh?” (Ne olacaksın?), ʻʻPse e zgjedh këtë profesion?” (Bu mesleği neden seçiyorsun?) gibi sorulara cevap vererek etkileşim kurmaları beklenebilir.
ARN.8.4.DBS
Öğretmen, öğrencilere ʻʻMeslek Hayalim” ve ʻʻGeleceğimi Planlıyorum” alt temalarına uygun kısa diyaloglar, gelecek planı anlatımları veya video içerikleri sunar; öğrenciler bu içerikleri dinler / izler ve genel anlam hakkında fikir edinir (E3.2, E3.5). Öğretmen bu içeriklerde yer alan gelecek zaman yapıları ʻʻdo të... (... yapacağım / ... olacak)”), istek ve niyet bildiren ifadeler (ʻʻdua të bëhem... (... olmak istiyorum), kam dëshirë të... (arzum var / ... istiyorum).” ve planlama kalıplarını (ʻʻplanifikoj të... (... planlıyorum), në të ardhmen... (gelecekte...)." vurgular; öğrenciler alt temalardaki bu yapıları fark ederek aşinalıklarını pekiştirir (SDB1.1, SDB3.1). Aynı zamanda öğretmen beden dili, görseller ve tekrar yoluyla bu yapıları model olarak sunar; öğrenciler bu yapıları dinler, tekrar eder ve kullanımına aşina olur (OB4, OB5). Benzer yapıları karşılaştırarak dil bilgisi unsurlarını fark eder ve birçok kez tekrarlayarak anlamlandırır (D1.1, D11.1, KB2.7, KB2.16).
Öğrenciler model cümleler, kısa diyaloglar ve günlük yaşamdan alınmış gelecek planı örnekleri aracılığıyla dil bilgisi yapılarını sezgisel olarak edinir (E1.4, E3.2). Bu süreçte alt temalardaki yapıları bağlam içinde tekrar eder; kısa ve anlamlı tekrarlar yaparak bu yapıları pekiştirir (E3.7, SDB1.2). Öğretmenin yönlendirmesiyle bazı ifadeleri canlandırır (gelecekteki mesleğini tanıtma, hedeflerini ifade etme, planlarını açıklama vb.) ve eş zamanlı olarak söyleyerek öğrenmeyi destekler (D3.1). Böylece gelecek zaman, niyet ve plan bildiren temel yapılar doğrudan kural açıklaması yapılmadan kullanım içinde anlamlandırılır. Öğrenciler bu süreçte gözlem yaparak ve örneklerden hareketle dil yapılarını keşfeder (OB1, KB2.2, KB2.6, KB2.14).
İlerleyen aşamada öğrenciler, öğrendikleri hedef dil parçalarını farklı bağlamlarda kullanarak pekiştirir (E1.5, E1.6). Kendi ifadelerini oluştururken uygun dil bilgisi yapılarını seçer ve bu yapıları iletişim amacına uygun şekilde kullanır (E3.1, SDB2.1). Öğrenciler alt temalardaki yapıları kullanarak iletişim durumlarında kendilerini ifade eder; gelecekte ne olmak istediklerini açıklar, hedeflerini belirtir ve planlarını ifade eder (SDB3.3, D16.1). Böylece dil bilgisi, öğrenciler için soyut bir bilgi alanı olmaktan çıkarak işlevsel bir iletişim aracına dönüşür (OB6, KB2.10, KB2.13, KB2.17).
Bu süreçte öğrencilerin dil bilgisi yapılarını doğru, anlaşılır ve bağlama uygun şekilde kullanmaları desteklenir (E2.2, E2.4). Öğrenciler, sözlü ve yazılı üretimlerinde dil bilgisi unsurlarını giderek daha otomatik, akıcı ve doğal bir biçimde kullanmaya başlar (SDB1.2, KB2.15). Alt temalardaki yapıları kullanarak iletişim kurar ve bu yapıları doğal bir şekilde kullanmaya yönelir (SDB3.2, KB2.17). Böylece dil bilgisi becerisi, iletişimsel yeterliğin ayrılmaz bir parçası olarak gelişir (SDB3.3). Aynı zamanda öğrenciler, gelecek planlarını ifade ederken sorumluluk alma, hedef belirleme ve bilinçli karar verme konusunda farkındalık geliştirir (D3.1, D16.1).
ARN.8.4.SÖS
Öğretmen, öğrencilere ʻʻMeslek Hayalim” ve ʻʻGeleceğimi Planlıyorum” alt temalarına ilişkin kısa diyaloglar, metinler veya video içerikleri sunar; öğrenciler bu içeriklerde yer alan sözcükleri bütünsel olarak duyar, görür ve tekrarlar (E1.4, E3.2). Meslekler, gelecek planları, hedefler ve bireysel tercihlerle ilgili temel kavramları ifade eden sözcükleri iletişimsel ihtiyaçlarına göre seçmeyi ve kullanmayı öğrenir (SDB1.1, D1.1, D11.1). Öğrenciler hedef sözcük bilgisini geliştirmek amacıyla görsel ve öğrenme materyallerinden yararlanır (OB1, OB5). Bu süreçte sözcükleri anlamlandırır, ilişkilendirir ve farklı iletişim durumlarında kullanmaya hazırlanır (KB2.6, KB2.16).
Öğrenciler, görseller, kısa metinler, diyaloglar ve etkileşimli etkinlikler aracılığıyla hedef sözcüklerle karşılaşır; bu sözcüklerin anlamlarını bağlam içinde kavrar ve farklı durumlarda nasıl kullanıldığını algılar (E3.2, E3.5). Bu süreçte alt temalarda geçen sözcükleri koro hâlinde, grupla veya bireysel olarak tekrar eder; öğretmen, bu sözcüklerin geçtiği örnek kullanımları sunarak öğrencilerin sözcüklerin hangi bağlamda kullanıldığını fark etmelerini sağlar (E3.7, SDB1.2, OB4, KB2.2). Öğrenciler meslekler, hedefler ve gelecek planları arasında ilişki kurar (D3.1). Böylece sözcük bilgisi, ezbere dayalı bir süreçten çıkarak anlam temelli ve işlevsel bir yapıya dönüşür (OB1, KB2.5, KB2.10, KB2.14).İlerleyen aşamada öğrenciler, öğrendikleri sözcükleri kullanarak meslek tercihleri, gelecek planları ve bireysel hedefleri hakkında anlamlı ifadeler oluşturur (E1.4, E1.6, E2.3, E2.2). Bu süreçte alt temalardaki sözcükleri kavramsal olarak ilişkilendirir; görseller, senaryolar veya sınıf içi etkinlikler aracılığıyla bu sözcüklerin anlamlarını pekiştirir (SDB2.1, SDB3.3, OB6, KB2.7). Uygun sözcük seçimi yaparak iletişim amacına hizmet eden cümleler kurar ve bu sözcükleri farklı bağlamlarda kullanarak pekiştirir (D16.1, KB2.13, KB2.16, KB2.17).
Bu süreçte öğrencilerin sözcükleri doğru, yerinde ve anlamlı biçimde kullanmaları desteklenir (E1.5). Öğrenciler, sözlü ve yazılı anlatımlarında sözcükleri giderek daha akıcı, doğal ve otomatik bir şekilde kullanmaya başlar (SDB1.2, SDB3.1). Alt temalardaki sözcükleri uygun bağlamlarda kullanarak iletişim kurar ve bu sözcükleri gerçek iletişim durumlarında işlevsel hâle getirir (D12.1, D16.1, KB2.15, KB2.17).
ARN.8.4.SES
Öğrencilere ʻʻMeslek Hayalim” ve ʻʻGeleceğimi Planlıyorum” alt temalarına uygun kısa diyaloglar, gelecek planı anlatımları, şarkılar veya ses kayıtları dinletilir; öğrenciler özellikle Arnavutçaya özgü seslere, vurgu ve tonlama özelliklerine dikkat ederek bunları dinler (E3.2, E3.5). Bu içeriklerde yer alan gelecek zaman, niyet ve plan bildiren temel ifadeleri kullanırken doğru vurgu, tonlama ve sesletim özelliklerini fark eder ve tekrarlayarak pekiştirir (E3.8, SDB1.1). Öğrenciler meslek tercihleri ve gelecek hedefleri ile ilgili ifadeleri doğru sesletim özellikleriyle kullanırken kişisel hedeflerini ifade etmeye yönelik dil farkındalığı geliştirir (D1.1, D11.1). Bu süreçte ses kayıtları, görsel ve işitsel materyaller aracılığıyla hedef sesleri fark eder ve doğru kullanıma yönelik çalışmalar yapar (OB1, OB5, KB2.16).
Öğrenciler model dinleme etkinlikleri, tekrar çalışmaları ve öğretmen rehberliğinde yapılan sözlü alıştırmalar aracılığıyla hedef sesleri ve sesletim özelliklerini tanır (E1.4, E1.5). Bu süreçte alt temalara ilişkin kelimeleri ve ifadeleri öğretmen veya ses kaydı eşliğinde sınıfça, grup hâlinde veya bireysel olarak tekrar eder (SDB1.2, OB4). Öğretmen, farklı bağlamlarda kullanılan örnekleri sunarak öğrencilerin belirli sesleri farklı kelime ve ifadelerde fark etmelerini sağlar; öğrenciler duydukları sesleri tanır ve işaret eder (OB7, OB8, KB2.2). Özellikle Arnavutçaya özgü sesler, gelecek zaman yapılarındaki vurgu düzeni ve meslek adlarının doğru telaffuzu üzerinde durulur. Öğrenciler, duyduklarını taklit ederek doğru sesletimi üretmeye yönelik farkındalık geliştirir (D3.1, KB2.6, KB2.14).
İlerleyen aşamada öğrenciler, öğrendikleri sesletim özelliklerini kısa cümleler, diyaloglar ve günlük iletişim ifadeleri içerisinde kullanarak pekiştirir (E2.3, E2.2). Bu süreçte alt temalara ait kelimeleri farklı iletişim durumlarında (gelecek planlarını ifade etme, meslek seçimini açıklama, hedeflerini paylaşma vb.) doğru ve doğal şekilde kullanır (SDB2.1, SDB3.1). Gelecekte ne olmak istediklerini ifade ederken doğru telaffuz kullanır ve telaffuz özelliklerini iletişim amacına uygun biçimde uygular (D16.1, KB2.7, KB2.10, KB2.16).
Öğrenciler, sözlü üretimlerinde alt temalardaki ifadeleri kullanarak iletişim kurar ve sesletim özelliklerini giderek daha doğru, akıcı ve doğal bir biçimde kullanmaya başlar (D5.2, D12.1, D14.1). Bu süreçte doğru sesletim kullanımı, öğrencilerin iletişimsel yeterliklerini geliştiren temel unsurlardan biri hâline gelir (SDB3.3, KB2.15, KB2.17).
1. Zenginleştirme Etkinliği:Gelecek Planı Posteri
Öğrenciler, ʻʻMeslek Hayalim” ve ʻʻGeleceğimi Planlıyorum” alt temaları kapsamında kendi gelecek planlarını yansıtan görsel destekli bir poster veya sunum hazırlar. Bu süreçte yalnızca bir meslek adı belirtmekle kalmaz; aynı zamanda bu mesleği neden seçtiklerini, gelecekte hangi adımları atmayı planladıklarını ve hedeflerine nasıl ulaşacaklarını ifade eder. Hazırlık aşamasında öğretmen, meslekler ve gelecek planlarına ilişkin temel kalıp ifadeleri "Unë dua të bëhem... (Ben ... olmak istiyorum.), Në të ardhmen do të... (Gelecekte ... yapacağım.), Kam një plan për të... (... için bir planım var.)." tekrar eder ve örnek cümleler sunar. Öğrenciler farklı meslekleri ve hedefleri karşılaştırarak kendi tercihlerini belirler. Ürün aşamasında, seçtikleri meslek ve gelecek planlarını içeren bir poster hazırlar. Bu posterde meslek adı "mjek (doktor), mësues (öğretmen), inxhinier (mühendis)";gelecek planı "do të studioj (öğrenim göreceğim), do të punoj (çalışacağım)"; hedef ve gerekçe "sepse dua të ndihmoj njerëzit (çünkü insanlara yardım etmek istiyorum)" yer alır. Öğrencilerden en az 4–5 cümlelik bütünlüklü bir anlatım oluşturmaları beklenir. Sunum aşamasında, posterlerini sınıfa sunar "Çfarë do të bëhesh në të ardhmen? (Gelecekte ne olacaksın?), Pse e zgjodhe këtë profesion? (Bu mesleği neden seçtin?), Çfarë planesh ke për të ardhmen? (Gelecek için hangi planların var?)" gibi sorulara cevap verir. İsteyen öğrenciler sunumlarını daha ileri düzeye taşıyarak kısa rol oynama, gelecek senaryosu canlandırma veya soru-cevap bölümleri ekleyebilir (Bir öğrenci ʻʻgelecekteki kendisini” canlandırabilir, vb.). Bu etkinlik sayesinde öğren ciler yalnızca hedef dil yapılarını kullanmakla kalmaz, aynı zamanda hedef belirleme, neden-sonuç ilişkisi kurma ve bireysel planlarını yapılandırma becerilerini geliştirir.
2. Zenginleştirme Etkinliği: Gelecek Röportajı yapma
Öğrenciler gruplar hâlinde çalışarak meslek hayalleri ve gelecek planları hakkında mini bir röportaj gerçekleştirir. Bu süreçte yalnızca soru-cevap yap makla kalmaz, aynı zamanda elde ettikleri bilgileri analiz ederek yeniden ifade eder. Etkinliğin ilk aşamasında, öğretmen rehberliğinde temel soru kalıplarını gözden geçirir ve kendi sorularını oluşturur. "Çfarë do të bëhesh në të ardhmen? (Gelecekte ne olacaksın?), Cilin profesion zgjedh? (Hangi mesleği seçiyorsun?), Pse dëshiron këtë profesion? (Bu mesleği neden istiyorsun?), Çfarë do të bësh për ta arritur këtë qëllim? (Bu hedefe ulaşmak için ne yapacaksın?), Ku do të punosh në të ardhmen? (Gelecekte nerede çalışacaksın?)."Ardından birbirleriyle röportaj yapar, sorular sorar, cevapları dikkatle dinler ve kısa notlar alır. Bu aşamada öğrenciler, gerektiğinde ek sorular sorarak karşı tarafın planlarını daha ayrıntılı anla maya çalışır. İkinci aşamada birbirlerinden edindikleri bilgileri kullanarak kısa bir sözlü anlatım hazırlar. Bu aşamada yalnızca tekrar etmez, bilgileri düzenleyerek yeniden ifade eder. "Ai / ajo do të bëhet mjek. (O, doktor olacak), Ai / ajo dëshiron të ndihmojë njerëzit. (O insanlara yardım etmek istiyor.), Ai / ajo planifikon të studiojë shumë. (O çok öğrenim görmeyi planlıyor.)." Son aşamada öğrenciler birbirlerini sınıfa tanıtır ve farklı meslekler ile gelecek planları hakkında kısa değerlendirmeler yapar. İsteyenler sunumlarını rol yapma (gelecekteki mesl ek sahnesi), diyalog veya problem çözme senaryoları ile zenginleştirebilir. Bu etkinlik sayesinde, yalnızca dil yapılarını kullanmaz; aynı zamanda dinleme, not alma, bilgiyi yeniden yapılandırma, karşılaştırma ve sosyal farkındalık geliştirme becerilerini de güçlendirir.
1. Destekleme Etkinliği: Meslek ve İfade Eşleştirme
Öğrencilere farklı meslekleri ve gelecek planlarını yansıtan görseller ile bu görsellere ait kısa cümleler karışık olarak verilir. Cümleler meslek adları, gelecek planları ve temel ifade kalıplarını içerecek şekilde seçilir. "Unë dua të bëhem mjek. (Ben doktor olmak istiyorum.), Ai do të punojë si mësues. (O öğretmen olarak çalışacak.), Ajo do të studiojë në universitet. (O üniversitede okuyacak.), Kam një plan për të mësuar shumë. (Çok öğrenmek için bir planım var.)." İlk aşamada öğrenciler, verilen cümleleri uygun görsellerle eşleştirir. Bu süreçte meslek adlarını, gelecek zaman ifadelerini "do të... (...yapacak / ... olacak)" ve plan bildiren yapıları fark ederek anlamlandırır. İkinci aşamada, eşleştirilen görsellere ilişkin ek cümleler öğrencilere sunulur. Öğrenciler bu cümleleri inceleyerek aynı görselle bağlantılı ifadeleri gruplandırır "Ai është mjek. (O doktordur.), Ai do të punojë në spital. (O hastanede çalışacak.), Ai dëshiron të ndihmojë njerëzit. (O insanlara yardım etmek istiyor.)." Bu aşama öğrencilerin aynı bağlam içinde farklı dil yapılarını ilişkilendirmelerini sağlar. Üçüncü aşamada seçtikleri bir görsele yönelik kendi cümlelerini "Unë dua të bëhem mësues. (Ben öğretmen olmak istiyorum.), Në të ardhmen do të punoj shumë. (Gelecekte çok çalışacağım.)." Etkinliğin sonunda öğrenciler yaptıkları eşleştirmeleri sınıfla paylaşır. Öğretmen kısa geri bildirim verir.
2. Destekleme Etkinliği: Cümle Tamamlama
Öğrencilere ʻʻGelecek Planlarım” teması kapsamında yarım bırakılmış cümleler sunulur. Bu cümleler meslek seçimi, gelecek planı, hedef belirleme gibi temel iletişim durumlarını kapsar. "Unë dua të bëhem ... (Ben ... olmak istiyorum.), Në të ardhmen do të ... (Gelecekte ... yapacağım. / olacağım.) Unë planifikoj të ... (Ben ... planlıyorum.), Dua të punoj si ... (... olarak çalışmak istiyorum.)." İlk aşamada öğrenciler verilen yarım cümleleri uygun kelime ve ifadelerle tamam lar. Bu süreçte daha önce öğrendikleri meslek adlarını ve gelecek zaman yapılarını hatırlayarak doğru kullanımı seçmeye çalışır. İkinci aşamada öğrenciler tamamladıkları cümleleri sınıf içinde okur. Öğretmen doğru ve anlamlı kullanımları pekiştirir, gerektiğinde alternatif doğru ifadeler sunar. Üçüncü aşamada tamamladıkları cümleleri kullanarak kısa ve bütünlüklü bir if ade oluşturur. "Unë dua të bëhem mjek. (Ben doktor olmak istiyorum.), Në të ardhmen do të studioj shumë. (Gelecekte çok okuyacağım.), Kam një plan për të ndihmuar njerëzit. (İnsanlara yardım etmek için bir planım var.)." Etkinliğin son aşamasında, oluşturdukları ifadeleri küçük grup hâlinde paylaşır ve birbirlerinin cümlelerini dinley erek kısa geri bildirimde bulunur.
Güncelleme tarihi: 24.09.2026


