3. Tema: Medya Ve İletişim

ARN.8.3.D 

Öğrenciler, dinleme / izleme-anlamlandırma etkinliklerine başlamadan önce ʻʻMedya  Araçları”, ʻʻArkadaşlık” ve ʻʻİletişim” alt temalarına ilişkin ön bilgilerini günlük yaşam  deneyimleri üzerinden harekete geçirir (E1.1, E3.2, SDB1.1, SDB1.2). Öğretmen bir  mesajlaşma ekranı, telefon görüşmesi sahnesi veya sosyal medya etkileşimini gösteren  görseller sunar; öğrenciler bu görseller hakkında konuşarak mesajlaşma, arkadaşlarıyla  iletişim kurma ve medya araçlarını kullanma ile ilgili deneyimlerini paylaşır (OB1, OB4, KB2.6). Bu süreçte öğrendikleri selamlaşma, mesajlaşma ve temel iletişim ifadelerini  hatırlayarak yaklaşan dinleme / izleme-anlamlandırma etkinliklerine yönelik zihinsel  hazırlık yapar.

Ardından öğrenciler, görseller ve kısa video kesitleri gibi görsel ipuçlarını inceleyerek  bunları ilgili temalarla ilişkilendirir (E3.2, E3.5, OB2, OB4). Öğretmenin yönlendirdiği  sorular aracılığıyla dinleme metinlerine yönelik ilk beklentilerini oluşturur ve konuya  ilişkin ön bilgi geliştirir (E3.8, SDB2.3, KB2.2, KB2.7).

Öğrenciler ʻʻKush po flet?, Çfarë po bëjnë?, Çfarë po shkruajnë?” gibi sorular üzerinden  tahminlerde bulunur. Bir mesajlaşmanın içeriğini, konuşan kişilerin ne hakkında iletişim  kurduğunu veya hangi iletişim aracının kullanıldığını düşünür (E3.1, E3.5, SDB3.3, KB2.16).

Dinleme sürecine geçildiğinde öğrenciler, görsel ve işitsel ipuçlarına dikkat ederek anlam oluşturmaya çalışır (E3.2, SDB1.2, OB2). İzlerken / dinlerken konuşmacıların ifadelerine,  kullandıkları kelimelere, ses tonuna ve iletişim biçimine dikkat ederek içerik hakkında  tahminlerini sürdürür. Öğretmen dinleme metnini kesintisiz olarak sunar ve öğrenciler  metnin genel konusunu belirlemeye çalışır. Öğrenciler içeriğin genel konusunu iletişim  kurma ve mesajlaşma olarak ifade eder. Metindeki iletişim ifadelerini, mesaj kalıplarını ve  konuşma örüntülerini fark ederek tanır (OB4, KB2.2, KB2.13, KB2.14).

Dinleme sonrasında öğrenciler, önceki tahminlerini dinleme metni ile karşılaştırır ve  tahminlerinin doğru ya da yanlış olduğunu belirtir (E3.1, E3.7). Ardından metindeki  bilgileri yapılandırılmış bir biçimde düzenler. Öğretmenin oluşturduğu tablo veya şema  aracılığıyla iletişim türü, kullanılan ifadeler ve mesaj içeriklerini sınıflandırır (OB1, OB7,  KB2.5). Öğrenciler selamlaşma ifadeleri, mesaj içerikleri ve iletişim araçları gibi unsurları  kategorilere ayırır; farklı unsurlar arasındaki ilişkileri fark eder ve sözlü iletişim ile yazılı  iletişim arasındaki benzerlik ve farklılıkları açıklar (SDB2.1, SDB3.3, KB2.7). Kişi ile mesaj,  kişi ile iletişim aracı arasındaki bağlantıyı ifade eder. Bu süreçte öğrendiklerini kendi  yaşamlarıyla ilişkilendirerek ʻʻUnë shkruaj..., Unë flas...” ifadeleriyle kendi deneyimlerinden  örnekler verir (D5.2, D6.2, D16.1, KB2.17).

Son olarak öğrenciler, hazırlık aşamasında dinledikleri veya izledikleri materyallerde fark  ettiklerini ifade eder ve bunları kendi ön bilgileriyle ilişkilendirir (E1.4, E1.5, D4.2, D12.1).  ʻʻÇfarë mësova sot? (Bugün ne öğrendim?)” sorusuna cevap vererek öğrendiklerini ifade  eder. Grup çalışması yaparak birbirlerine iletişim ifadeleri hakkında geri bildirim verir  (E2.3, E2.4, SDB2.2, SDB3.1). Dinleme / izleme-anlamlandırma sürecinde edindikleri  bilgi, deneyim, düşünce ve duyguları arkadaşlarıyla etkileşimli biçimde paylaşır (OB2,  D14.1, D15.1, KB2.18).

ARN. 8.3.O 

Öğretmen, öğrencilere öğretim sürecinin başından itibaren ʻʻMedya Araçları”, ʻʻArkadaşlık”  ve ʻʻİletişim” alt temalarına yönelik okuma-anlama sürecine hazırlanmaları için alt  temalarla ilişkili görseller, başlıklar ve anahtar kelimeler sunar. Öğrenciler bu alt temalar  ile ilgili bildiklerini ifade eder (E1.1, E3.2, SDB1.1, SDB1.2). Bu süreçte öncelikle görseller,  anahtar kelimeler ve başlıklar gibi ipuçlarından yararlanarak mesajlaşma, iletişim araçları  ve sosyal etkileşimlere ilişkin ön bilgilerini harekete geçirir (OB1, OB4, KB2.2, KB2.6).

Ardından öğrenciler, kendi deneyimleri ile metinler arasında ilişki kurarak yeni metinlere  yönelik anlamlı bir bağ oluşturur (E3.5, SDB3.1). Öğretmen ʻʻMedya Araçları”, ʻʻArkadaşlık”  ve ʻʻİletişim” alt temalarıyla ilgili yönlendirici sorular sorar. Öğrenciler kendi deneyimleri  ile metin içeriği arasında ilişki kurar, metnin içeriğine ilişkin ilk tahminlerini ifade eder  ve okuma sürecine yönelik beklentiler geliştirir (E3.8, SDB3.2). Başlık ve görselleri  inceleyerek metnin konusu hakkında tahminde bulunur (KB2.10, KB2.16).

Okuma sürecinde öğrenciler, kısa metinlerin ana teması ve temel bilgileri hakkında  tahminlerde bulunur. Öğretmen ilgili alt temaları kapsayan metni sunar. Okuma türü  olarak sessiz okuma ve / veya koro okuma kullanılır. Öğrenciler ilgili metnin genel  konusunu iletişim kurma, mesajlaşma ve medya araçlarının kullanımı olarak ifade eder  (SDB1.2, OB1, KB2.10, KB2.17).

Bir sonraki aşamada öğrenciler, metinlerde belirli bilgileri (mesaj içerikleri, iletişim  ifadeleri,kullanılan medya araçları vb.) bulmak amacıyla tarama yapar. Metinde geçen  ʻʻMedya Araçları”, ʻʻArkadaşlık” ve ʻʻİletişim” alt temalarına ilişkin temel ayrıntıları belirler  (E3.2, SDB3.3, OB7, KB2.5). Bu sayede önemli bilgileri hızlı ve hedefe yönelik şekilde  belirlemeyi öğrenir ve bu bilgileri günlük yaşamla ilişkilendirerek değerlendirir (E2.4, OB1,  KB2.6, KB2.7).

Okuma sürecinin devamında öğrenciler, günlük yaşamla ilişkili metinlerin (mesajlaşma  diyalogları, kısa e-postalar, sosyal medya paylaşımları veya arkadaşlar arası yazışmalar)  anlamını çözümlemeye odaklanır. Bu süreçte yapboz okuma etkinliği ile metinler grup içinde paylaşılır ve öğrenciler metin bölümlerini iş birliği içinde okur (E2.1, SDB2.3, D14.1, KB2.4). 

Daha sonra öğrenciler, metne ilişkin anladıklarını birbirleriyle paylaşır, metnin bütün  anlamını birlikte yeniden oluşturur ve başlangıçtaki tahminlerini metnin içeriği ile  karşılaştırarak ilk tahminlerinin doğruluğunu kontrol eder (E2.3, SDB2.2, D6.2, KB2.17). Bu aşamada öğrenciler, farklı metinlerdeki ifadeleri karşılaştırır ve iletişim türleri,  kullanılan sözcükler ve mesaj içerikleri gibi unsurları sınıflandırır (E3.5, E3.1). Alt  temalardaki unsurları mesajlaşma ifadeleri, iletişim araçları ve arkadaşlık ilişkileri  biçiminde kategorilere ayırır(SDB3.3, OB5). Alt temalarda geçen unsurlar arasındaki  farkları belirtir ve ilişkileri açıklar. Metne dayanarak iletişim kurma biçimleri, mesajlaşma  alışkanlıkları ve sosyal etkileşimler ile ilgili temel çıkarımlarda bulunarak okuduklarını  daha düzenli şekilde anlamlandırır (OB6, KB2.5, KB2.7). Kapalı, açık ve iletişimsel sorular  aracılığıyla metni daha derinlemesine kavrar (KB2.10, KB2.16).

Süreç sonunda öğrenciler kendi metinlerini oluşturur (kısa mesajlar, e-posta örnekleri  veya diyaloglar) ve bu metinleri sınıf içinde paylaşarak iletişimsel etkileşimi geliştirir  (E1.4, E1.5, SDB2.1, SDB3.1). ʻʻMedya Araçları”, ʻʻArkadaşlık” ve ʻʻİletişim” alt temalarına  ilişkin düşüncelerini ifade eder ve metinleri kendi yaşamlarıyla ilişkilendirir (D20.3, OB2,  KB2.15). Öğrenciler ilgili metinler üzerine grup çalışması yapar ve birbirlerine metinler  hakkında geri bildirim verir (D4.2, D8.1, D15.1, KB2.20).

ARN.8.3.K

Bu süreçte ʻʻMedya Araçları”, ʻʻArkadaşlık” ve ʻʻİletişim” alt temaları merkeze alınır. Öğretmen  bu alt temalara uygun görseller, kısa diyaloglar (mesajlaşma, telefon konuşması, sosyal  medya etkileşimi vb.) ve yönlendirici sorular sunar (E2.1, SDB2.1, OB1, OB2). Öğrenciler  arkadaşlarıyla iletişim kurma, mesaj yazma ve medya araçlarını kullanma ile ilgili  deneyimlerini paylaşarak iletişim durumuna uygun hedef sözcük bilgisi, dil bilgisi yapıları ve  sosyal dil ifadelerini kullanır bu alt temalara uygun görseller, kısa diyaloglar (mesajlaşma,  telefon konuşması, sosyal medya etkileşimi vb.) ve yönlendirici sorular sunar (E1.5, OB1,  OB2). Öğrenciler arkadaşlarıyla iletişim kurma, mesaj yazma ve medya araçlarını kullanma  ile ilgili deneyimlerini paylaşarak iletişim durumuna uygun hedef sözcük bilgisi, dil bilgisi  yapıları ve sosyal dil ifadelerini kullanır (E2.3, E2.4, SDB3.1, KB2.16). 

Başlangıç aşamasında öğrenciler, dinleme / izleme-anlamlandırma ve okuma etkinlikleri  aracılığıyla dilsel yapıların bağlam içinde nasıl kullanıldığını fark eder (E3.2, SDB1.1).  Öğretmen bu alt temalara uygun kısa diyalog veya videoyu öğrencilere sunarak ʻʻMedya  Araçları”, ʻʻArkadaşlık” ve ʻʻİletişim” alt temalarındaki ilgili ifadeleri dinlemelerini ve tekrar  ederek aşina olmalarını sağlar (OB4, KB2.2). Öğrenciler, yönlendirilmiş uygulama  aşamasında duydukları içerikleri tekrar ederek kendi ifadeleriyle yeniden anlatır veya  temel cümlelerle açıklar (E1.4, SDB1.2). Alt temalardaki modeli taklit ederek yeni ifadeler  üretir, alt tema ifadelerini düzenleyerek konuşmalarını geliştirir (SDB2.1, KB2.6, KB2.10).

Ardından öğrenciler, sık kullanılan cümle kalıplarını ve kalıp ifadeleri öğrenerek tipik  iletişim durumlarına hazırlanır (E3.1). Diyaloglarda hangi bilgileri aktaracaklarını planlar,  uygun telaffuza dikkat eder ve soru-cevap yapılarıyla konuşma pratiği yapar (E3.5,  SDB3.3). Alt temalardaki içeriklerin doğru biçimini kullanarak uygun telaffuz eder.  Öğrenciler alt temalara ilişkin konuşmalarını doğal, gerçekçi ve akıcı bir şekilde sunar  (KB2.13, KB2.16, KB2.17).

İlerleyen aşamalarda öğretmen; mesajlaşma canlandırmaları, rol yapma etkinlikleri  (telefon görüşmesi, arkadaşına mesaj yazma vb.), video içerikleri ve diyalog çalışmaları  gibi yeni konuşma fırsatları sunar (E1.1, E3.8, SDB3.2, OB2). Bu etkinlikler sayesinde  öğrenciler öğrendiklerini bağlama uygun ve doğal bir şekilde kullanma imkânı bulur;  mesaj oluşturma, soru sorma, cevap verme ve çıkarımlarda bulunma gibi becerilerini  geliştirir (SDB2.2, SDB2.3, KB2.7, KB2.10). Alt temalara ilişkin konuşmalarını doğal şekilde sunar ve iletişim süreçlerine ilişkin mesajlarını açık ve anlaşılır biçimde ifade  eder. Süreç sonunda öğrenciler grup çalışması yaparak iletişim senaryolarını paylaşır ve  birbirlerine geri bildirim verir (D4.2, D8.1, OB5, KB2.18).

Performans görevi kapsamında öğrencilerden arkadaşlık ve iletişim teması kapsamında  kısa diyaloglar oluşturmaları ve iletişim kurma becerilerini sözlü olarak sergilemeleri  istenebilir. Hazırlık aşamasında öğrenciler, öğretmen rehberliğinde ʻʻPërshëndetje!”  (Selam!), ʻʻSi je?” (Nasılsın?), ʻʻA vjen?” (Gelir misin?), ʻʻFlasim më vonë.” (Daha sonra  konuşuruz.), ʻʻMirupafshim.” (Hoşça kal.) gibi temel iletişim kalıplarını gözden geçirebilir.  Ayrıca kısa telefon konuşmaları veya mesajlaşma biçimindeki diyalog örneklerini  inceleyebilir. Ürün aşamasında öğrencilerden bir arkadaşla iletişim kurma durumunu  içeren kısa bir diyalog hazırlamaları istenebilir. Bu diyalogda selamlaşma, bilgi paylaşma  (nerede olduğu, ne yaptığı), davet etme ve plan yapma gibi iletişim unsurlarına yer  verilebilir. Öğrencilerden en az 3-4 karşılıklı konuşmadan oluşan bir diyalog oluşturmaları  beklenebilir. Sözlü aşamada öğrencilerden hazırladıkları diyalogları sınıf içinde rol yapma  yoluyla sunmaları istenebilir. İsteyen öğrenciler iletişimi telefon görüşmesi, sesli mesaj  veya dijital sohbet biçiminde de canlandırabilir.

ARN.8.3.Y 

Öğretim süreci işareti silelim öğrencilerin ʻʻMedya ve İletişim” teması doğrultusunda  yazılı ifadeler oluşturabilmelerini sağlamak amacıyla yazma etkinliklerine yer verilir. Bu  süreçte ʻʻMedya ve İletişim” temasına ilişkin ön bilgilerini harekete geçirmesi amacıyla  öğretmen, alt temalara uygun görseller, kısa diyaloglar (mesajlaşma örnekleri, sosyal  medya paylaşımları, kısa yazışmalar vb.) ve temel sözcükler sunar (E1.1, E3.2, SDB1.1).  Öğrenciler ʻʻMedya Araçları”, ʻʻArkadaşlık” ve ʻʻİletişim” alt temaları ile ilgili bilgilerini hatırlar  ve paylaşır (SDB1.2, OB1, OB2). Öğretmen yazma görevini ʻʻBir arkadaşına kısa bir mesaj,  bir e-posta veya iletişim diyalogu yaz.” şeklinde açıklar. Öğrenciler bu alt temalar ile ilgili  neler yazacaklarını ifade ederek yazma sürecine hazırlanır (KB2.6).

Örnek mesajlar, kısa e-posta metinleri ve yazışma modelleri aracılığıyla öğrenciler, yazma  görevinden ne beklendiğini ve hangi dilsel araçları kullanabileceklerini kavrar (E3.2, OB4).  Bu aşamada öğretmen, alt temalara uygun örnek metinler ve cümleler sunar; öğrenciler  bu metinleri inceleyerek benzer yapıdaki ifadeleri yazar (E1.4, SDB1.2, KB2.2). Ardından  kendi mesajlarını veya kısa iletişim metinlerini yazar ve iletişim içeriklerini açık ve doğru  bir şekilde yapılandırır (E3.7, OB7, KB2.5, KB2.13). Bu süreçte modelden hareketle kendi  içeriklerini oluşturur.

Yazma sürecinde öğrenciler, cümle kalıplarını ve derste edinilen hedef sözcük bilgisini  bilinçli şekilde kullanarak kendilerini ifade eder (E1.5). Mesaj yazma, bilgi verme veya  iletişim kurma türüne uygun olarak giriş ve gelişme bölümleri olacak şekilde kısa ve  düzenli bir metin yapısı kullanır (E3.1, KB2.10). Bu aşamada alt temalara uygun dil yapılarını kullanır, uygun sözcük ve ifadeleri seçerek yazılarını oluşturur ve iletişimsel bir  mesajı yazılı olarak ifade eder (SDB2.1, SDB3.3, KB2.16, KB2.17).

ʻʻMedya ve İletişim” temasında öğrenciler, hazırlıklı veya hazırlıksız yazma etkinliklerinde  verilen yazma türlerine (kendini tanıtma, kısa betimleme vb.) uygun olarak Arnavutçanın  temel dil özellikleri, söylem biçimleri ve noktalama işaretlerini kullanır (E2.1, E2.3). Yazma  sürecinde kendileri, aile bireyleri ve yakın çevrelerini tanıtmak amacıyla uygun sözcükleri  ve temel dil parçalarını seçerek kullanırlar. Ayrıca anlaşılır ifadelerle temel mesajlarını  aktararak yazılı iletişim kurma becerilerini geliştirir (E2.4, SDB2.1). Sonrasında yazdıkları  metinleri gözden geçirerek içeriklerini yeniden düzenler ve arkadaşlarıyla paylaşır  (SDB2.2, SDB2.3, D14.1). Bu süreçte alt temalara ilişkin yazılarını paylaşarak yazılı iletişim  kurar, birbirlerinin çalışmalarını okur ve karşılıklı geri bildirimde bulunur (D4.2, D8.1, D16.1,  KB2.17). Bu etkileşim, yazılı iletişim becerilerini geliştirmenin yanı sıra dijital iletişimde  saygı, uygun ifade kullanımı ve mahremiyet farkındalığını da artırır (OB2, OB6).

Süreç, öğrencilerin yazma deneyimlerine ilişkin düşüncelerini ifade ettikleri ve  akranlarıyla geri bildirim alışverişinde bulundukları bir değerlendirme ve yansıtma  aşamasıyla tamamlanır (E3.5, E3.8). Bu aşamada öğrenciler alt temalara ilişkin sorulara  cevap vererek kendi öğrenmelerini değerlendirir; iletişim kurma, mesaj yazma ve medya  araçlarını kullanma süreçlerine ilişkin farkındalık geliştirir (SDB3.2, SDB3.3, D6.2, D12.1).  Grup çalışmaları yaparak birbirlerine yazdıkları metinler hakkında geri bildirim verir  (KB2.15, KB2.20).

Performans görevi kapsamında öğrencilerden günlük iletişim bağlamında mesajlar  oluşturmaları ve kendilerini yazılı olarak ifade eden bir iletişim ürünü hazırlamaları  istenebilir. Bu süreçte öğrencilerden selamlaşma, bilgi verme ve kısa iletişim kurma  amacıyla temel kalıp ifadeleri kullanmaları beklenebilir. Hazırlık aşamasında öğrenciler,  öğretmen rehberliğinde ʻʻPërshëndetje…” (Merhaba!), ʻʻSi je?” (Nasılsın?), ʻʻUnë jam…”  (Ben...), ʻʻÇfarë po bën?” (Ne yapıyorsun?) gibi temel iletişim kalıplarını gözden geçirebilir  ve örnek mesajlaşma içeriklerini inceleyebilir. Kısa mesaj, not ve dijital yazışma  örnekleri üzerinden iletişim yapısını fark edebilir. Ürün aşamasında öğrencilerden  bir arkadaşına gönderilecek kısa bir mesaj, dijital sohbet ekranı (chat taslağı) veya  mesaj kartı hazırlamaları istenebilir. Bu ürünlerde selamlaşma, kendini ifade etme ve  bilgi alışverişine yer verilebilir. Öğrencilerden en az 3-4 cümlelik bütünlüklü bir mesaj  oluşturmaları beklenebilir. Sözlü aşamada öğrencilerden hazırladıkları mesajları sınıf  içinde canlandırmaları istenebilir. İkili çalışmalarda bir öğrenci mesajı gönderebilir, diğeri  cevap verebilir. Çalışmalar ʻʻSi je?” (Nasılsın?), ʻʻKu je?” (Neredesin?), ʻʻÇfarë po bën?” (Ne  yapıyorsun?) gibi sorularla sürdürülebilir.

ARN. 8.3.DBS  

Öğretmen ʻʻMedya Araçları”, ʻʻArkadaşlık” ve ʻʻİletişim” alt temalarına uygun kısa diyaloglar,  mesajlaşma örnekleri, e-posta metinleri veya video içerikleri sunar; öğrenciler bu  içerikleri dinler / izler ve genel anlam hakkında fikir edinir (E3.2, SDB1.1, OB2). Öğretmen  bu içeriklerde yer alan selamlaşma, mesaj başlatma ve sürdürme "Përshëndetje.  (Merhaba.), Si je? (Nasılsın?), Po të shkruaj... (Sana yazıyorum...)"; istek ve yönlendirme  "Më dërgo... (Bana ... gönder), Shkruaj... (Yazarım...), Hajde flasim... (Hadi konuşalım...) gibi dil yapılarını vurgular; öğrenciler alt temalardaki bu yapıları fark ederek aşinalıklarını  pekiştirir (E3.5, E3.1, SDB2.3). Aynı zamanda öğretmen, beden dili, görseller ve tekrar  yoluyla bu yapıları model olarak sunar; öğrenciler bu yapıları dinler, tekrar eder ve  kullanımına aşina olur (OB4, OB5, KB2.2). Benzer yapıları karşılaştırarak dil bilgisi  unsurlarını fark eder ve birçok kez tekrarlayarak anlamlandırır (KB2.7, KB2.16).

Öğrenciler model mesajlar, kısa diyaloglar ve günlük dijital iletişim örnekleri aracılığıyla dil  bilgisi yapılarını sezgisel olarak edinir (E1.1, E3.2, E3.8). Bu süreçte alt temalardaki yapıları  bağlam içinde tekrar eder, kısa ve anlamlı tekrarlar yaparak bu yapıları algılar (SDB1.2,  KB2.6). Öğretmenin yönlendirmesiyle bazı ifadeleri canlandırır (mesaj yazma, telefonla  konuşma veya arkadaşına bilgi verme) ve eş zamanlı olarak söyleyerek öğrenmeyi  destekler (SDB1.3, OB1, OB2). Böylece mesaj oluşturma, bilgi verme ve iletişim kurma  yapıları doğrudan kural açıklaması yapılmadan kullanım içinde anlamlandırılır (KB2.10).  Öğrenciler bu süreçte gözlem yaparak ve örneklerden hareketle dil yapılarını keşfeder.

İlerleyen aşamada öğrenciler, öğrendikleri hedef dil parçalarını farklı bağlamlarda  kullanarak pekiştirir (E1.4, D16.1, OB8, KB2.15). Kendi ifadelerini oluştururken uygun  dil bilgisi yapılarını seçer ve bu yapıları iletişim amacına uygun şekilde kullanır (E1.5,  E2.3, SDB2.1). Alt temalardaki yapıları kullanarak mesaj yazar, kısa e-posta oluşturur,  arkadaşına bilgi verir ve dijital ortamlarda iletişim kurar (SDB3.3, OB2, OB7, KB2.13).  Böylece dil bilgisi, soyut bir bilgi alanı olmaktan çıkarak işlevsel bir iletişim aracına  dönüşür (KB2.16, KB2.17, KB2.20).

Bu süreçte öğrencilerin dil bilgisi yapılarını doğru, anlaşılır ve bağlama uygun şekilde kullanmaları desteklenir (E2.2, E2.4, SDB3.2). Öğrenciler, sözlü ve yazılı üretimlerinde  dil bilgisi unsurlarını giderek daha otomatik, akıcı ve doğal bir biçimde kullanmaya başlar  (D6.2, D8.1, OB2, OB6). Alt temalardaki yapıları kullanarak iletişim kurar ve bu yapıları  doğal bir şekilde kullanmaya yönelir (SDB2.3, D14.1, KB2.17).

ARN. 8.3.SÖS 

Öğretmen ʻʻMedya Araçları”, ʻʻArkadaşlık” ve ʻʻİletişim” alt temalarına ilişkin kısa diyaloglar,  mesajlaşma örnekleri, metinler veya video içerikleri sunar; öğrenciler bu içeriklerde yer  alan sözcükleri bütünsel olarak duyar, görür ve tekrarlar (E1.1, E3.2, SDB1.1, OB5). İletişim  araçları, dijital etkileşimler ve arkadaşlık ilişkilerine ilişkin temel kavramları ifade eden  sözcükleri iletişimsel ihtiyaçlarına göre seçmeyi ve kullanmayı öğrenir. "Mesazh (mesaj),  telefon (telefon), internet (internet), shok / shoqe (arkadaş), Flas (Konuşurum.), Shkruaj  (Yazarım.), Dërgoj. (Gönderirim.)" (SDB2.3, OB2, KB2.6, KB2.16).

Öğrenciler görseller, kısa metinler, diyaloglar ve etkileşimli etkinlikler aracılığıyla  hedef sözcüklerle karşılaşır; bu sözcüklerin anlamlarını bağlam içinde kavrar ve farklı  durumlarda nasıl kullanıldığını algılar (E3.2, E3.5, E3.1). Bu süreçte alt temalarda geçen  sözcükleri koro hâlinde, grupla veya bireysel olarak tekrar eder; öğretmen, bu sözcüklerin  geçtiği örnek kullanımları sunarak öğrencilerin sözcüklerin hangi bağlamda kullanıldığını  fark etmelerini sağlar (SDB1.2, OB1, OB4). Öğrenciler iletişim türleri (yazılı-sözlü), medya  araçları ve mesaj içerikleri arasında ilişki kurar (OB2, KB2.2). Böylece sözcük bilgisi,  ezbere dayalı bir süreçten çıkarak anlam temelli ve işlevsel bir yapıya dönüşür (KB2.5,  KB2.10, KB2.14).

İlerleyen aşamada öğrenciler, öğrendikleri sözcükleri kullanarak mesajlaşma,  arkadaşlarıyla iletişim kurma ve medya araçlarını kullanma süreçleri hakkında anlamlı  ifadeler oluşturur (E1.4, E1.5, E2.3, KB2.7). Bu süreçte alt temalardaki sözcükleri  kavramsal olarak ilişkilendirir; görseller, dijital içerikler veya sınıf içi etkinlikler aracılığıyla  bu sözcüklerin anlamlarını pekiştirir (SDB2.1, SDB3.3, OB2, KB2.16). Uygun sözcük seçimi  yaparak iletişim amacına hizmet eden cümleler kurar; mesaj yazabilir, bilgi verebilir ve  iletişim durumlarını ifade edebilir (OB7, KB2.13, KB2.17, KB2.20).

Bu süreçte öğrencilerin sözcükleri doğru, yerinde ve anlamlı biçimde kullanmaları  desteklenir. Öğrenciler, sözlü ve yazılı anlatımlarında sözcükleri giderek daha akıcı,  doğal ve otomatik bir şekilde kullanmaya başlar (E2.1, E2.2, E2.4, OB6). Alt temalardaki  sözcükleri uygun bağlamlarda kullanarak iletişim kurar ve bu sözcükleri gerçek iletişim  durumlarında işlevsel hâle getirir (D4.2, D6.2, SDB3.2, SDB2.3). Böylece sözcük bilgisi,  iletişimsel yeterliğin temel bileşenlerinden biri olarak gelişir. Aynı zamanda öğrenciler  dijital iletişimde saygı, mahremiyet ve sorumluluk gibi konularda farkındalık geliştirir  (D8.1, D16.1, OB8, KB2.17).

ARN. 8.3.SES 

Öğretmen, öğrencilere ʻʻMedya Araçları”, ʻʻArkadaşlık” ve ʻʻİletişim” alt temalarına uygun  kısa diyaloglar, mesajlaşma örnekleri, ses kayıtları veya video içerikleri dinletir; öğrenciler  özellikle Arnavutçaya özgü seslere, vurgu ve tonlama özelliklerine dikkat ederek dinler  (E3.2, SDB1.1, OB2, OB4). Öğrenciler; mesajlaşma, telefon görüşmesi ve dijital iletişim  sırasında kullanılan temel ifadeleri "Përshëndetje. (Selam.), Si je? (Nasılsın?), Po të shkruaj.  (Sana yazıyorum.), Më dërgo një mesazh. (Bana bir mesaj gönder.)doğru vurgu, tonlama  ve sesletim özellikleriyle fark eder (E3.5, E3.1, SDB2.3). Bu ifadeleri tekrar ederek doğru  sesletim özelliklerini pekiştirir (KB2.2, KB2.16).

Öğrenciler, model dinleme etkinlikleri, tekrar çalışmaları ve öğretmen rehberliğinde  yapılan sözlü alıştırmalar aracılığıyla hedef sesleri ve sesletim özelliklerini tanır (E3.2,  SDB1.2). Bu süreçte alt temalara ilişkin sözcükleri öğretmen veya ses kaydı eşliğinde  sınıfça, grup hâlinde veya bireysel olarak tekrar eder (E1.4, E1.5). Öğretmen, farklı  bağlamlarda kullanılan örnekleri sunarak öğrencilerin belirli sesleri farklı sözcük ve  ifadelerde fark etmelerini sağlar; öğrenciler duydukları sesleri tanır ve işaret eder (OB4,  KB2.2). Özellikle Arnavutçaya özgü sesler, dijital iletişimde sık kullanılan kelimelerdeki  vurgu düzeni ve mesaj ifadelerinin doğru telaffuzu üzerinde durulur (KB2.6). Öğrenciler,  duyduklarını taklit ederek doğru sesletimi üretmeye yönelik farkındalık geliştirir.

İlerleyen aşamada öğrenciler, öğrendikleri sesletim özelliklerini kısa cümleler, diyaloglar  ve günlük iletişim ifadeleri içerisinde kullanarak pekiştirir (E3.2, SDB2.1, OB2, KB2.7). Bu  süreçte alt temalara ait sözcükleri farklı iletişim durumlarında (mesaj yazma, telefonla  konuşma, arkadaşına bilgi verme vb.) doğru ve doğal şekilde kullanır (E2.3, SDB3.1,  KB2.10, KB2.16). Öğrenciler, sözlü üretimlerinde alt temalardaki ifadeleri kullanarak iletişim kurar  (E2.1, E2.2, E2.4). Sesletim özelliklerini giderek daha doğru, akıcı ve doğal bir biçimde  kullanmaya başlar (SDB2.3, SDB3.2, D6.2). Öğrenciler iletişim süreçlerinde uygun ifade  kullanımı, karşılıklı etkileşim ve sorumlu iletişim davranışları geliştirir (D4.2, D12.1, D14.1, OB6). Sesletim becerilerini gerçek iletişim durumlarına aktararak daha etkili sözlü  üretimler gerçekleştirir (OB2, KB2.15, KB2.17).

1.  Zenginleştirme Etkinliği: Dijital Mesaj Tasarlama ve Sunma 

Öğrenciler, ʻʻMedya Araçları” ve ʻʻİletişim” alt temaları kapsamında bir arkadaşına  gönderecekleri dijital mesaj ekranı (telefon mesajlaşması, WhatsApp benzeri  konuşma, kısae-posta vb.) tasarlar ve bunu sınıfta sunar. Bu etkinlikte yalnızca mesaj  yazmakla kalmaz, aynı zamanda mesajın amacını, tonunu ve içeriğini de belirler.  Hazırlık aşamasında öğretmen rehberliğinde temel mesajlaşma kalıplarını gözden  geçirir. ʻʻPërshëndetje. (Selam.), Si je? (Nasılsın?), Po të shkruaj për... (Sana ... hakkında  yazıyorum.), A mund të...? (... yapabilir miyim? / yapabilir misin?), Mirupafshim. (Hoşça  kalın. / Güle güle.).”Ürün aşamasında, 3-5 mesajdan oluşan kısa bir yazışma oluşturur.  Bu yazışmada selamlaşma, bilgi verme, soru sorma, kapanış ifadeleri yer alır. Sunum  aşamasında, hazırladıkları mesajlaşmayı iki kişi arasında canlandırarak sınıfta  sunar. Öğrenciler mesajları yalnızca okumaz; aynı zamanda uygun tonlama, vurgu ve  iletişim bağlamı ile ifade eder. İsteyen öğrenciler etkinliği emoji kullanımı, sesli mesaj  canlandırması, kısa rol yapma gibi unsurlarla zenginleştirebilir.

2.  Zenginleştirme Etkinliği: Röportaj yapma

Öğrenciler gruplar hâlinde çalışarak iletişim alışkanlıkları üzerine mini röportaj  gerçekleştirir. Bu etkinlikte yalnızca soru-cevap yapmaz, aynı zamanda elde ettikleri  bilgileri yorumlayarak yeniden yapılandırır. Hazırlık aşamasında öğretmen rehberliğinde  soru kalıplarını oluşturur. ʻʻÇfarë përdor më shumë: telefon apo internet? (En çok ne  kullanıyorsun, telefon mu internet mi?), Me kë komunikon më shpesh? (En sık kiminle  iletişim kuruyorsun?), A shkruan mesazhe apo flet në telefon? (Mesaj mı yazıyorsun  yoksa telefonda mı konuşuyorsun?), Sa shpesh përdor rrjetet sociale? (Sosyal ağları ne  sıklıkla kullanıyorsun?)." Uygulama aşamasında öğrenciler,  birbirler ine sorular sorar ve  cevapları dikkatle dinler; kısa notlar alır. İkinci aşamada birbirlerinden edindikleri bilgileri  kullanarak kısa bir sözlü sunum hazırlar. Bu aşamada öğrencilerden yalnızca tekrar  etmeleri değil  bilgileri düzenleyerek ve dönüştürerek ak tarmaları beklenir. ʻʻAi / ajo  përdor telefonin çdo ditë... (O her gün telefonu kullanır...), Ai / ajo shkruan më shumë  mesazhe... (O daha çok mesaj yazar...), Ai / ajo komunikon me shokët në internet... (O  arkadaşlarıyla internette iletişim kurar...).” Son aşamada röportaj yaptıkları kişiyi sınıfa  tanıtır. Sunumlar kısa diyalog, haber sunumu, rol yapma for matında gerçekleştirilebilir.

1. Destekleme Etkinliği: Mesaj ve Görsel Eşleştirme 

Öğrencilere dijital iletişim durumlarını yansıtan kısa mesajlar ile bu mesajlara ait görseller  (telefon ekranı, mesajlaşma sahnesi, sosyal medya paylaşımı vb.) karışık olarak verilir.  Mesajlar; selamlaşma, hâl hatır sorma, bilgi verme ve yönlendirme ifadelerini içerecek  şekilde seçilir.  "Përshëndetje. (Merhaba.), Si je? (Nasılsın?), Po të shkruaj për detyrën. (Sana  ödev için yazıyorum.), A mund të flasim? (Konuşabilir miyiz?), Më dërgo një mesazh. (Bana  bir mesaj gönder.)."İlk aşamada öğrenciler verilen mesajları uygun görsellerle eşleştirir.   Bu süreçte mesajlardaki anahtar kelimeleri (selamlaşma, iletişim eylemleri vb.) fark  ederek anlamlandırma yapar. İkinci aşamada eşleştirilen görsellere ilişkin ek mesajlar  da öğrencilere sunulur. Öğrenciler bu mesajları inceleyerek aynı görselle bağlantılı  ifadeleri gruplandırır. "Përshëndetje. (Selam.), Si je? (Nasılsın?), Çfarë po bën? (Ne  yapıyorsun?)." Bu aşama öğrencilerin aynı iletişim bağlamında kullanılan farklı ifadeleri  fark etmelerini sağlar. Üçüncü aşamada öğrencilerden seçtikleri bir görsele yönelik  kendi kısa mesajlarını üretmeleri istenir. Böylece yalnızca tanıma değil üretim sürecine  de geçer. Etkinliğin sonunda yaptıkları eşleştirmeleri ve oluşturdukları mesajları sınıfla  paylaşır, öğretmen tarafından öğrencilere kısa geri bildirim verilir.

2. Destekleme Etkinliği: Mesaj Tamamlama ve Diyalog Oluşturma

Öğrencilere ʻʻMedya Araçları”, ʻʻArkadaşlık” ve ʻʻİletişim” teması kapsamında yarım bırakılmış  mesajlar ve kısa diyaloglar sunulur. Bu cümleler; mesaj yazma, iletişim başlatma, bilgi  verme, cevaplama gibi temel durumları kapsar. "Përshëndetje, unë jam ... (Merhaba,  ben ...), Si je, ...? (Nasılsın, ...?), Po të shkruaj për ... (Sana ... hakkında yazıyorum.), A  mund të ...? (... ebilir mi? / abilir mi?) Mirupafshim. (Hoşça kal.)." İlk aşamada öğrenciler,  verilen yarım mesajları uygun kelime ve ifadelerle tamamlar. Bu süreçte öğrenciler,  daha önce öğrendikleri kelime ve yapıların anlamlarını hatırlayarak doğru kullanımı  seçmeye çalışır. İkinci aşamada öğrenciler tamamladıkları mesajları okuyarak sınıf  içinde paylaşır. Öğretmen doğru ve anlamlı kullanımları pekiştirir ve gerekirse alternatif  ifadeler sunar. Üçüncü aşamada öğrencilerden tamamladıkları cümleleri kullanarak  kısa bir mesajlaşma diyaloğu oluşturmaları istenir. "A: Përshëndetje. (Selam.), Si je?  (Nasılsın?)." "B: Jam mirë. (İyiyim.) Po ti? (Ya sen?)." "A: Po të shkruaj për detyrën. (Sana  ödev için yazıyorum )." Son aşamada öğrenciler, oluşturdukları diyalogları küçük grup  hâlinde canlandırır. Birbirlerinin ifadelerini dinleyerek kısa geri bildirimde bulunur.