2. Tema: Alışverişe Gidiyorum

ARN.8.2.D 

Öğrenciler, dinleme / izleme-anlamlandırma etkinliklerine başlamadan önce ʻʻMarket  Alışverişim”, ʻʻMutfak Gerecim” ve ʻʻYemek Tariflerim” alt temalarına ilişkin ön bilgilerini  günlük yaşam deneyimleri üzerinden harekete geçirir (E1.1, E3.2, SDB1.1, SDB1.2).  Öğretmen market alışverişini gösteren görseller, mutfak araç gerecine ait fotoğraflar ve  yemek hazırlama sürecini gösteren materyaller sunar; öğrenciler bu görseller üzerinden  deneyimlerini paylaşarak ürün adları, temel alışveriş ifadeleri ve yemek hazırlamaya  ilişkin sözcükleri hatırlar (OB1, OB4, KB2.6).

Ardından öğrenciler, görseller ve kısa video kesitleri gibi görsel ipuçlarını inceleyerek  bunları ilgili temalarla ilişkilendirir (E3.2, E3.5, OB2, OB4). Öğretmenin yönlendirdiği  sorular aracılığıyla dinleme metinlerine yönelik beklentiler oluşturur ve konuya ilişkin ön  bilgilerini geliştirir (E3.8, SDB2.3, KB2.2).

Öğrenciler,ʻʻÇfarë po blejnë?, Çfarë do të gatuajnë?, Çfarë përdorin në kuzhinë?.”  gibi sorular üzerinden tahminlerde bulunur; hangi ürünlerin satın alınacağını, hangi  yemeklerin hazırlanacağını ve hangi mutfak araçlarının kullanılacağını düşünür (E3.1,  SDB3.3, KB2.10, KB2.16).

Dinleme sürecine geçildiğinde öğrenciler, görsel ve işitsel ipuçlarına dikkat ederek  anlam oluşturmaya çalışır. Konuşmacıların ifadelerine, jest ve mimiklerine, kullandıkları  kelimelere ve ses tonuna dikkat ederek içerik hakkındaki tahminlerini sürdürür (E3.2,  E3.7, SDB1.2, OB1). Öğretmen dinleme metnini kesintisiz olarak sunar ve öğrenciler  metnin genel konusunu belirler. Öğrenciler içeriğin genel konusunu alışveriş yapma,  mutfak araç gereci ve yemek hazırlama olarak ifade eder; metindeki ürün adları, fiyat  ifadeleri, mutfak araçları ve yemek hazırlama aşamalarını fark ederek tanır (OB3, OB4,  KB2.6, KB2.14).

Dinleme sonrasında öğrenciler, önceki tahminlerini dinleme metni ile karşılaştırır ve  tahminlerinin doğruluğunu değerlendirir (E3.1, E3.7, SDB1.3). Öğretmenin oluşturduğu  tablo veya şema aracılığıyla ürün, fiyat, araç gereç ve yemek aşamalarına ilişkin bilgileri  düzenler; bu unsurları market ürünleri, mutfak araç gereci ve yemek hazırlama aşamaları  şeklinde sınıflandırır (OB3, OB8, KB2.5, KB2.7). Öğrenciler farklı unsurlar arasında  karşılaştırma yapar, ürünler arasındaki benzerlik ve farklılıkları belirtir; ürün ile fiyat,  malzeme ile yemek arasındaki ilişkileri açıklar (SDB2.1, D16.1, D17.1, KB2.13). Öğrendiklerini  kendi yaşamlarıyla ilişkilendirerek ʻʻUnë blej..., Unë përdor..., Unë gatuaj...” ifadeleriyle  kendi deneyimlerinden örnek verir (SDB3.3, D16.1, D18.1, KB2.20).

Son olarak öğrenciler, hazırlık aşamasında dinledikleri veya izledikleri materyallerde  fark ettiklerini ifade eder; bunları kendi ön bilgileriyle ilişkilendirir ve ʻʻÇfarë mësova sot?  (Bugün ne öğrendim?)” sorusuna cevap vererek öğrendiklerini ifade eder (E1.4, E1.5,  SDB3.1, D12.1). Grup çalışması yaparak birbirlerine alışveriş yapma, mutfak araç gereci ve  yemek hazırlama süreçleri hakkında geri bildirim verir (E2.4, SDB2.2, D4.2, D5.2). Mevcut  içerik ve dinleme / izleme-anlamlandırma sürecine ilişkin gözden geçirdiği bilgi, deneyim,  düşünce ve duygulara yönelik arkadaşlarına etkileşimli olarak aktarım yapar (SDB3.2, D14.1, OB7, KB2.15).

ARN.8.2.O 

Öğretmen, öğrencilere öğretim sürecinin başından itibaren ʻʻMarket Alışverişim”,  ʻʻMutfak Gerecim” ve ʻʻYemek Tariflerim” alt temalarına yönelik okuma-anlama sürecine  hazırlanmaları için alt temalara ilişkin görseller, başlıklar ve anahtar kelimeler sunar (E3.2,  SDB1.1, OB1, OB4). Öğrenciler bu alt temalar ile ilgili bildiklerini ifade eder. Bu süreçte  öncelikle görseller, anahtar kelimeler veya başlıklar gibi ipuçlarından yararlanarak market  ürünleri, mutfak araç gereci ve yemek hazırlama süreçlerine ilişkin ön bilgilerini harekete  geçirir (E1.1, SDB1.2, KB2.2, KB2.6).

Ardından öğrenciler, kendi deneyimleri ile metinler arasında ilişki kurarak yeni metinlere  yönelik anlamlı bir bağ oluşturur (E3.5, SDB3.1). Öğretmenin yönlendirdiği sorular  aracılığıyla metnin içeriğine ilişkin ilk tahminlerini ifade eder ve okuma sürecine yönelik  beklentiler geliştirir. Başlık ve görselleri inceleyerek metnin konusu hakkında tahminde  bulunur (E3.8, KB2.11, KB2.12, KB2.16).

Okuma sürecinde öğrenciler, kısa metinlerin ana teması ve temel bilgileri hakkında  tahminlerde bulunur. Öğretmen ilgili alt temaları kapsayan metni sunar ve sessiz okuma  / koro okuma etkinlikleri uygular (E3.2, E3.7, SDB1.2). Öğrenciler metnin genel konusunu  alışveriş yapma, mutfak araç gereci ve yemek hazırlama süreçleri olarak ifade eder (OB1, KB2.10, KB2.17). 

Bir sonraki aşamada öğrenciler, metinlerde belirli bilgileri (ürün adları, fiyat bilgileri,  mutfak araç gereci, ve yemek aşamaları)bulmak amacıyla tarama yapar (E3.2, E1.6, OB3, KB2.5). Öğrenciler metinde geçen alt temalara ilişkin temel ayrıntıları belirler, önemli  bilgileri hızlı ve hedefe yönelik şekilde seçerek anlamlandırır (SDB3.3, OB1, KB2.6, KB2.7).

Okuma sürecinin devamında öğrenciler, günlük yaşamla ilişkili metinlerin (alışveriş  listeleri, market diyalogları, mutfak kullanım yönergeleri, ve kısa yemek tarifleri) anlamını  çözümlemeye odaklanır (E2.3, E2.4, SDB2.3, D4.2). Yapboz okuma etkinliği ile metin  bölümlerini grup içinde iş birliği yaparak okur (SDB2.2, D15.1, KB2.4, KB2.18).

Daha sonra öğrenciler, metne ilişkin anladıklarını birbirleriyle paylaşır, metnin bütün  anlamını birlikte yeniden oluşturur ve başlangıçtaki tahminlerini metnin içeriği ile  karşılaştırarak doğruluğunu kontrol eder (E3.1, SDB2.1, D12.1, KB2.20).

Bu aşamada öğrenciler, farklı metinlerdeki ifadeleri karşılaştırır ve bunları ürün türleri,  mutfak araç gereci ve yemek hazırlama aşamaları şeklinde sınıflandırır (E3.5, E2.2, OB3, KB2.15). Alt temalardaki unsurları kategorilere ayırır; unsurlar arasındaki farkları  belirtir ve ilişkileri açıklar (D18.1, OB8, KB2.5, KB2.7). Öğrenciler metne dayanarak  alışveriş tercihleri, tasarruf ve yemek hazırlama süreçleri ile ilgili çıkarımlarda bulunarak  okuduklarını daha düzenli şekilde anlamlandırır (SDB3.3, D17.1, KB2.10, KB2.16).

Süreç sonunda öğrenciler kendi metinlerini oluşturur (kısa alışveriş listeleri, market  diyalogları veya yemek tarifleri vb.) ve bu metinleri sınıf içinde paylaşarak iletişimsel  etkileşimi geliştirir (E1.4, E1.5, SDB2.1). ʻʻMarket Alışverişim”, ʻʻMutfak Gerecim” ve ʻʻYemek  Tariflerim” alt temalarına ilişkin düşüncelerini ifade eder ve metinleri kendi yaşamlarıyla  ilişkilendirir (SDB1.3, SDB3.2, D16.1). İlgili metinler üzerine grup çalışması yapar ve  birbirlerine metinler hakkında geri bildirimlerde bulunur (D3.1, D20.3, OB2, KB2.15).

ARN.8.2.K 

Bu süreçte ʻʻMarket Alışverişim”, ʻʻMutfak Gerecim” ve ʻʻYemek Tariflerim” alt temaları  merkeze alınır. Öğretmen bu alt temalara uygun görseller, kısa diyaloglar ve yönlendirici  sorular sunar (E1.5, SDB2.1, OB1). Öğrenciler alışveriş yapma, ürün seçme, mutfak araç  gerecini kullanma ve yemek hazırlama süreçleri ile ilgili deneyimlerini paylaşarak iletişim  durumuna uygun hedef kelime bilgisi, dil bilgisi yapıları ve sosyal dil ifadelerini kullanır  "Sa kushton? (Ne kadar?), Dua një kilogram domate. (Bir kilogram domates istiyorum.),  Kam nevojë për një tenxhere. (Bir tencereye ihtiyacım var.), Së pari pres perimet. (Önce  sebzeleri keserim.)"(E2.3, SDB3.1, OB3, KB2.16).

Başlangıç aşamasında öğrenciler, dinleme / izleme-anlamlandırma ve okuma etkinlikleri  aracılığıyla dilsel yapıların bağlam içinde nasıl kullanıldığını fark eder (E3.2, SDB1.1).  Öğretmen bu alt temalara uygun kısa diyalog veya videoyu öğrencilere sunar. Öğrenciler  ʻʻMarket Alışverişim”, ʻʻMutfak Gerecim” ve ʻʻYemek Tariflerim” alt temalarındaki ilgili  ifadeleri dinler, tekrar eder ve ifadelere aşina olur (OB4, KB2.2). Yönlendirilmiş uygulama  aşamasında duydukları içerikleri tekrar ederek kendi ifadeleriyle yeniden anlatır veya temel  cümlelerle açıklar (E1.4, SDB1.2, KB2.6). Alt temalardaki modeli taklit ederek yeni ifadeler  üretir, alt tema ifadelerini düzenleyerek konuşmalarını geliştirir (SDB2.1, KB2.10, KB2.13).

Ardından öğrenciler, sık kullanılan cümle kalıplarını ve kalıp ifadeleri öğrenerek tipik  iletişim durumlarına hazırlanır ve diyaloglarda hangi bilgileri aktaracaklarını planlar  (KB2.11, KB2.12). Bu süreçte uygun telaffuza dikkat eder, soru ve cevap yapılarıyla  konuşma pratiği yapar (E3.2, E3.5). Alt temalardaki içeriklerin doğru biçimini kullanarak  uygun telaffuz eder. Öğrenciler alt temalara ilişkin konuşmalarını doğal, gerçekçi ve akıcı  bir şekilde sunar (SDB3.3, OB3, KB2.16, KB2.17).

İlerleyen aşamalarda öğretmen; market canlandırmaları, rol yapma etkinlikleri, yemek  hazırlama senaryoları, video içerikleri ve diyalog çalışmaları gibi yeni konuşma fırsatları  sunar (E1.1, OB2, KB2.7). Bu etkinlikler sayesinde öğrenciler öğrendiklerini bağlama  uygun ve doğal bir şekilde kullanma imkânı bulur; ürün seçme, fiyat karşılaştırma,  tasarruflu alışveriş yapma, yemek hazırlama aşamalarını açıklama, soru sorma ve  çıkarımlarda bulunma gibi becerilerini geliştirir (E2.2, E3.8, SDB2.2, KB2.10). Alt temalara  ilişkin konuşmalarını doğal şekilde sunar ve günlük yaşamla ilgili mesajlarını açık ve  anlaşılır biçimde ifade eder (SDB3.2, D17.1, D18.1, OB8). Süreç sonunda grup çalışması  yaparak alışveriş planlarını veya yemek tariflerini paylaşır ve birbirlerine geri bildirim verir (SDB2.3, OB3, KB2.18, KB2.20).

Performans görevi kapsamında öğrencilerden market alışverişi sürecini temel düzeyde  ifade eden cümleler kurmaları ve ihtiyaç listesine dayalı bir alışveriş ürünü hazırlamaları  istenebilir. Bu süreçte öğrencilerden temel gıda ürünlerini tanıtmaları, fiyat sormaları,  miktar belirtmeleri ve alışveriş sırasında kullanılan temel ifadeleri işlevsel biçimde  kullanmaları beklenebilir. Hazırlık aşamasında öğrenciler, öğretmen rehberliğinde ʻʻDua  një kilogram mollë.” (Bir kilogram elma istiyorum.), ʻʻSa kushton?” (Ne kadar?), ʻʻA keni  qumësht?” (Sütünüz var mı?), ʻʻUnë blej bukë.” (Ben ekmek alıyorum.) gibi temel alışveriş  kalıplarını gözden geçirebilir ve örnek market diyaloglarını inceleyebilir. Ayrıca temel  ürün adları ve miktar ifadelerine yönelik kısa hazırlık etkinlikleri gerçekleştirebilir. Ürün  aşamasında öğrencilerden kendi alışveriş listelerini veya küçük bir market broşürü/  posteri hazırlamaları istenebilir. Bu ürünlerde satın almak istedikleri ürünler, miktarlar  ve fiyat bilgilerine yer verilebilir. Öğrencilerden ʻʻUnë blej bukë.” (Ben ekmek alıyorum.),  ʻʻDua dy kilogram domate.” (İki kilogram domates istiyorum.), ʻʻMë duhet qumësht dhe  djathë.” (Bana süt ve peynir lazım.) gibi ifadeleri kullanarak en az 3-4 cümlelik bütünlüklü  bir anlatım oluşturmaları beklenebilir. Sözlü aşamada öğrencilerden hazırladıkları  ürünlerden hareketle sınıf içinde müşteri-satıcı rol oynama etkinliği gerçekleştirmeleri  istenebilir. Öğrenciler, hazırladıkları listeleri kullanarak alışveriş diyaloğu kurabilir, ürün  isteyebilir, fiyat sorabilir ve cevap verebilir. 

ARN.8.2.Y 

Öğretim süreci kapsamında öğrencilerin ʻʻAlışverişe Gidiyorum” teması doğrultusunda  yazılı ifadeler oluşturabilmelerini sağlamak amacıyla yazma etkinliklerine yer verilir. Bu  süreçte ʻʻAlışverişe Gidiyorum” temasına ilişkin ön bilgilerini harekete geçirmek amacıyla  öğretmen, alt temalara uygun görseller, kısa diyaloglar ve temel kelimeler sunar (OB1,  E3.2). Öğrenciler ʻʻMarket Alışverişim”, ʻʻMutfak Gerecim” ve ʻʻYemek Tariflerim” alt temaları  ile ilgili bilgilerini hatırlar ve paylaşır (E1.1, SDB1.1, SDB1.2). Öğretmen yazma görevini ʻʻBir  alışveriş listesi, kısa market diyaloğu veya bir yemek tarifi yaz.” şeklinde açıklar. Öğrenciler  bu alt temalar ile ilgili neler yazacaklarını ifade ederek yazma sürecine hazırlanır (KB2.6).

Örnek alışveriş listeleri, kısa market diyalogları, mutfak araç gereci listeleri ve tarif  modelleri aracılığıyla öğrenciler, yazma görevinden ne beklendiğini ve hangi dilsel araçları  kullanabileceklerini kavrar (E3.2, OB4, OB3). Bu aşamada öğretmen, alt temalara uygun  örnek metinler ve cümleler sunar; öğrenciler bu metinleri inceleyerek benzer yapıdaki  ifadeleri yazar (E1.4, SDB1.2, KB2.2). Ardından ihtiyaç duydukları ürünleri, kullanacakları  araç gereci veya yemek hazırlama aşamalarını açık ve doğru bir şekilde yapılandırır (KB2.5,  KB2.11, KB2.13). Bu süreçte modelden hareketle kendi içeriklerini oluşturur (E1.4).

Yazma sürecinde öğrenciler, cümle kalıplarını ve derste edinilen hedef sözcük bilgisini  bilinçli şekilde kullanarak kendilerini ifade eder (E1.5, E1.6). Alışveriş listesi hazırlama,  ürün tanıtma veya yemek tarifi yazma türüne uygun olarak giriş ve gelişme bölümleri  olacak şekilde kısa ve düzenli bir metin yapısı kullanır (E3.1, KB2.10). Bu aşamada  alt temalara uygun dil yapılarını kullanır, uygun sözcük ve ifadeleri seçerek yazılarını  oluşturur ve günlük yaşamla ilgili anlamlı mesajları yazılı olarak ifade eder (SDB3.3, D17.1,  OB3, KB2.16).

ʻʻAlışverişe Gidiyorum” temasında öğrenciler, hazırlıklı veya hazırlıksız yazma etkinliklerinde  verilen yazma türlerine (kendini tanıtma, kısa betimleme vb.) uygun olarak Arnavutçanın  temel dil özellikleri, söylem biçimleri ve noktalama işaretlerini kullanır (E2.3, OB8).  Yazma sürecinde kendileri, aile bireyleri ve yakın çevrelerini tanıtmak amacıyla uygun  sözcükleri ve temel dil parçalarını seçerek kullanır. Ayrıca anlaşılır ifadelerle temel  mesajlarını aktararak yazılı iletişim kurma becerilerini geliştirir (E2.4, SDB2.1, SDB2.2).  Sonrasında yazdıkları metinleri gözden geçirerek içeriklerini yeniden düzenler ve  arkadaşlarıyla paylaşır. Bu süreçte alt temalara ilişkin yazılarını paylaşarak yazılı iletişim  kurar, birbirlerinin çalışmalarını okur ve karşılıklı geri bildirimde bulunur (SDB2.3, D14.1, KB2.17, KB2.18). Bu etkileşim, yazılı iletişim becerilerini geliştirmenin yanı sıra yazma  sürecine yönelik farkındalığı da artırır. Öğrenciler özellikle sağlıklı beslenme, hijyen ve  bilinçli tüketim konularına ilişkin fikir alışverişinde bulunabilir (D17.1, D18.1).

Süreç, öğrencilerin yazma deneyimlerine ilişkin düşüncelerini ifade ettikleri ve  akranlarıyla geri bildirim alışverişinde bulundukları bir değerlendirme ve yansıtma  aşamasıyla tamamlanır (E3.5, SDB1.3, SDB3.2). Bu aşamada öğrenciler alışveriş tercihleri,  mutfak kullanımı ve yemek hazırlama süreçlerine ilişkin sorulara cevap vererek kendi  öğrenmelerini değerlendirir (D12.1, D16.1, KB2.15). Grup çalışmaları yaparak birbirlerine  yazdıkları metinler hakkında geri bildirim verir (KB2.17, KB2.20).

Performans görevi kapsamında öğrencilerden yemek tarifleri oluşturarak yemek  hazırlama sürecini ifade eden bir ürün geliştirmeleri istenebilir. Bu süreçte öğrencilerden  yemek malzemelerini tanıtmaları, mutfak araç gerecini belirtmeleri ve yemek yapım  aşamalarını sıralı bir biçimde ifade etmeleri beklenebilir. Hazırlık aşamasında öğrenciler,  öğretmen rehberliğinde ʻʻMë duhet vezë.” (Bana yumurta lazım.), ʻʻKam nevojë për ujë.”  (Suya ihtiyacım var.), ʻʻSë pari… pastaj… më pas… në fund…” (Önce… sonra… daha sonra…  sonunda…) gibi temel kalıpları gözden geçirebilir ve örnek yemek tariflerini inceleyebilir.  Ayrıca mutfak araç gereci ve yiyecek adlarına yönelik hazırlık çalışmaları yapabilir. Ürün  aşamasında öğrencilerden seçtikleri bir yiyeceğe ait tarif kartı, yemek posteri veya mini  bir tarif kitabı sayfası hazırlamaları istenebilir. Bu çalışmalarda kullanılan malzemeler,  araç gereç ve hazırlık aşamalarına yer verilebilir. Öğrencilerden ʻʻSë pari marr vezët.” (Önce  yumurtaları alırım.), ʻʻPastaj i përziej.” (Sonra onları karıştırırım.), ʻʻNë fund ha omëletën.” (Sonunda omleti yerim.) gibi ifadeleri kullanarak en az 3-4 cümlelik sıralı ve anlamlı bir  anlatım oluşturmaları beklenebilir. Sözlü aşamada öğrencilerden hazırladıkları tarif  ürünlerini sınıfta sunmaları veya arkadaşlarına tariflerini anlatmaları istenebilir. İsteyen  öğrenciler tarif sürecini kısa rol oynama etkinlikleriyle de canlandırabilir.

ARN.8.2.DBS 

ʻʻMarket Alışverişim”, ʻʻMutfak Gerecim” ve ʻʻYemek Tariflerim” alt temalarına uygun kısa  diyaloglar, hikâyeler veya video içerikleri sunar; öğrenciler bu içerikleri dinler / izler ve  genel anlam hakkında fikir edinir (E3.2, SDB1.1, OB4). Öğretmen bu içeriklerde yer alan  istek bildirme (Dua...  istiyorum), fiyat sorma (Sa kushton? Ne kadar?), miktar belirtme  (një kilogram bir kilogram, një shishe bir şişe), gereklilik ifadeleri (më duhet... Bana …  lazım) ve sıralama yapıları (së pari, pastaj, në fund önce, sonra, sonunda) gibi dil yapılarını  vurgular; öğrenciler alt temalardaki bu yapıları fark ederek aşinalıklarını pekiştirir (E3.5,  SDB3.1, KB2.7). Aynı zamanda işareti silelim beden dili, görseller ve tekrar yoluyla  bu yapıları model olarak sunar; öğrenciler bu yapıları dinler, tekrar eder ve yapıların  kullanımına aşina olur (OB5, KB2.16). Benzer yapıları karşılaştırarak dil bilgisi unsurlarını  fark eder ve birçok kez tekrarlayarak anlamlandırır (KB2.7, KB2.16).

Öğrenciler, model cümleler, kısa diyaloglar ve günlük yaşamdan alınmış iletişim örnekleri  aracılığıyla dil bilgisi yapılarını sezgisel olarak edinir (E3.2, OB1). Bu süreçte alt temalardaki  yapıları bağlam içinde tekrar eder, kısa ve anlamlı tekrarlar yaparak bu yapıları pekiştirir  (SDB1.2, KB2.6). Öğretmenin yönlendirmesiyle bazı ifadeleri hareketlerle canlandırır  (marketten ürün alma, mutfak araçlarını kullanma veya yemek hazırlama aşamalarını  gösterme) ve eş zamanlı olarak söyleyerek öğrenmeyi destekler (E1.1, KB2.2). Böylece  miktar bildirme, ürün isteme ve işlem sıralama yapılarını doğrudan kural açıklaması  yapmadan kullanım içinde anlamlandırır (KB2.11). Öğrenciler bu süreçte gözlem yaparak  ve örneklerden hareketle dil yapılarını keşfeder (KB2.6).

İlerleyen aşamada öğrenciler, öğrendikleri hedef dil parçalarını farklı bağlamlarda  kullanarak pekiştirirler. Kendi ifadelerini oluştururken uygun dil bilgisi yapılarını seçer  ve bu yapıları iletişim amacına uygun şekilde kullanırlar (E1.4, E1.5, E1.6). Öğrenciler alt  temalardaki yapıları kullanarak alışveriş listeleri oluşturur, fiyat sorar, ihtiyaç belirtir ve yemek tariflerini sıralı biçimde ifade eder (SDB2.1, OB3, KB2.10, KB2.13). Böylece dil  bilgisi, öğrenciler için soyut bir bilgi alanı olmaktan çıkarak işlevsel bir iletişim aracına  dönüşür (KB2.16, KB2.20).

Bu süreçte öğrencilerin dil bilgisi yapılarını doğru, anlaşılır ve bağlama uygun şekilde  kullanmaları desteklenir (E2.2, E2.4, SDB1.3). Öğrenciler, sözlü ve yazılı üretimlerinde  dil bilgisi unsurlarını giderek daha otomatik, akıcı ve doğal bir biçimde kullanmaya  başlar (SDB3.2, KB2.15). Öğrenciler alt temalardaki yapıları kullanarak iletişim kurar ve  bu yapıları doğal bir şekilde kullanmaya yönelir (D16.1, D17.1, KB2.17). Böylece dil bilgisi  becerisi, iletişimsel yeterliğin ayrılmaz bir parçası olarak gelişir. Aynı zamanda öğrenciler  bilinçli tüketim, düzenli kullanım ve günlük yaşam planlamasına ilişkin farkındalık geliştirir  (OB8).

ARN.8.2.SÖS 

Öğretmen, öğrencilere ʻʻMarket Alışverişim”, ʻʻMutfak Gerecim” ve ʻʻYemek Tariflerim”  alt temalarına ilişkin kısa diyaloglar, metinler veya video içerikleri sunar; öğrenciler bu  içeriklerde yer alan sözcükleri bütünsel olarak duyar, görür ve tekrarlar (E3.2, SDB1.1,  OB1). Market ürünleri, temel gıda maddeleri, mutfak araç gereci ve yemek hazırlama  süreçlerine ilişkin temel kavramları ifade eden sözcükleri iletişimsel ihtiyaçlarına göre  seçmeyi ve kullanmayı öğrenir (mollë elma, bukë ekmek, qumësht süt, tenxhere tencere,  lugë kaşık, pres keserim, përziej karıştırırım, gatuaj pişiririm vb.) (E1.1, OB5, KB2.6,  KB2.16).

Öğrenciler görseller, kısa metinler, diyaloglar ve etkileşimli etkinlikler aracılığıyla  hedef sözcüklerle karşılaşır; bu sözcüklerin anlamlarını bağlam içinde kavrar ve farklı  durumlarda nasıl kullanıldığını algılar (E3.2, E3.5, OB4). Bu süreçte alt temalarda geçen  sözcükleri koro hâlinde, grupla veya bireysel olarak tekrar eder; öğretmen, bu sözcüklerin  geçtiği örnek kullanımları sunarak öğrencilerin sözcüklerin hangi bağlamda kullanıldığını  fark etmelerini sağlar (SDB1.2, KB2.2). Ürün kategorileri, mutfak araç gereci ve yemek  hazırlama aşamaları arasında ilişki kurar (KB2.5). Böylece sözcük bilgisi, ezbere dayalı bir  süreçten çıkarak anlam temelli ve işlevsel bir yapıya dönüşür (KB2.10, KB2.14).

İlerleyen aşamada öğrenciler, öğrendikleri sözcükleri kullanarak alışveriş yapma, ürün  seçme, mutfak araç gerecini tanıtma ve yemek hazırlama süreçleri hakkında anlamlı  ifadeler oluşturur (E1.4, E1.6, E2.3). Bu süreçte alt temalardaki sözcükleri kavramsal  olarak ilişkilendirir; görseller, gerçek nesneler veya sınıf içi etkinlikler aracılığıyla bu  sözcüklerin anlamlarını pekiştirir (E2.4, SDB2.1, OB3, KB2.7). Uygun sözcük seçimi  yaparak iletişim amacına hizmet eden cümleler kurar; fiyat karşılaştırmaları yapabilir,  ihtiyaçlarını ifade edebilir ve yemek hazırlama sürecini sıralı şekilde anlatabilir (SDB3.3,  KB2.13, KB2.16, KB2.20).

Bu süreçte öğrencilerin sözcükleri doğru, yerinde ve anlamlı biçimde kullanmaları  desteklenir (E1.5, E2.2, SDB1.3, D17.1). Öğrenciler, sözlü ve yazılı anlatımlarında sözcükleri  giderek daha akıcı, doğal ve otomatik bir şekilde kullanmaya başlar (SDB3.1, KB2.15).  Öğrenciler alt temalardaki sözcükleri uygun bağlamlarda kullanarak iletişim kurar ve bu  sözcükleri gerçek yaşam durumlarında işlevsel hâle getirir (D16.1, D18.1, OB8, KB2.17).

ARN.8.2.SES  

Öğrencilere ʻʻMarket Alışverişim”, ʻʻMutfak Gerecim” ve ʻʻYemek Tariflerim” alt temalarına  uygun kısa diyaloglar, şarkılar veya ses kayıtları dinletilir; öğrenciler özellikle Arnavutçaya  özgü seslere, vurgu ve tonlama özelliklerine dikkat ederek bunları dinler (E3.2, SDB1.1,  OB1). Fiyat sorma, ürün isteme, miktar belirtme ve yemek hazırlama sürecini anlatmaya  yönelik temel ifadeleri kullanırken doğru vurgu, tonlama ve sesletim özelliklerini fark  eder ve uygulamaya geçirir. "Sa kushton? (Ne kadar?), Dua një kilogram domate. (Bir  kilogram domates istiyorum.), Më duhet vaj. (Bana yağ lazım.), Së pari pres perimet.  (Önce sebzeleri keserim.)" (E3.5, KB2.16).

Öğrenciler, model dinleme etkinlikleri, tekrar çalışmaları ve öğretmen rehberliğinde  yapılan sözlü alıştırmalar aracılığıyla hedef sesleri ve sesletim özelliklerini tanır (E1.4,  OB4). Bu süreçte öğrenciler alt temalara ilişkin kelimeleri öğretmen veya ses kaydı  eşliğinde sınıfça, grup hâlinde veya bireysel yöntemlerle tekrar eder (E1.5, SDB1.2).  Öğretmen, farklı bağlamlarda kullanılan örnekleri sunarak öğrencilerin belirli sesleri farklı  kelime ve ifadelerde fark etmelerini sağlar; öğrenciler duydukları sesleri tanır ve işaret  eder (KB2.2, KB2.6). Özellikle Arnavutçaya özgü sesler, miktar ifadelerinde vurgu, ürün  isimleri ve yemek fiillerinin doğru telaffuzu üzerinde durulur. Öğrenciler, duyduklarını  taklit ederek doğru sesletimi üretmeye yönelik farkındalık geliştirir.

İlerleyen aşamada öğrenciler, öğrendikleri sesletim özelliklerini kısa cümleler, diyaloglar  ve günlük ifadeler içerisinde kullanarak pekiştirir (E2.3, E2.4). Bu süreçte alt temalara ait  kelimeleri farklı iletişim durumlarında doğru ve doğal şekilde kullanır (SDB2.1, SDB3.1).  Öğrenciler markette alışveriş yapma, ürün sorma, mutfak araç gerecini tanıtma ve  yemek tarifi verme gibi durumlarda doğru telaffuz kullanır (KB2.7, KB2.10, KB2.16).

Öğrenciler, sözlü üretimlerinde alt temalardaki ifadeleri kullanarak iletişim kurar ve  sesletim özelliklerini giderek daha doğru, akıcı ve doğal bir biçimde kullanmaya başlar  (SDB1.3, SDB3.2, D12.1). Böylece sesletim becerisi, iletişimsel yeterliğin önemli bir  unsuru olarak gelişir ve güçlenir (D14.1, KB2.15, KB2.17).

 1. Zenginleştirme Etkinliği: Market Alışverişi Yapma 

Öğretmen, günlük yaşamda gerçekleştirilecek bir market alışverişini planlama ya yönelik görsel destekli bir etkinlik gerçekleştirir. Öğrencilere market ürünlerini  gösteren kataloglar, dijital broşürler, ürün kartları veya görseller sunar. Öğrenciler bu  materyalleri inceleyerek ihtiyaç duydukları ürünleri belirler ve etkinliğin ilk aşamasın da belirli bir senaryo seçer (kahvaltı, akşam yemeği, piknik alışverişleri, doğum günü  hazırlığı, sağlıklı beslenme alışverişi vb.). Seçtikleri senaryoya göre hangi ürünleri satın  almaları gerektiğini belirler ve alışveriş listesi oluşturur. Bu aşamada öğrencilerden "Dua  bukë. (Ekmek istiyorum.), Më duhet qumësht. (Bana süt lazım.), Blej domate dhe djathë.  (Domates ve peynir alıyorum.), Sa kushton kjo? (Bu ne kadar?)" ifadelerini kullanmaları  beklenir.  İkinci aşamada ürün fiyatlarını karşılaştırır ve bütçe planlaması yapar. Belirli  bir bütçe verilir ve öğrencil er bu bütçeye uygun ürün seçmeye çalışır. Böylece yalnızca  dil kullan maz, aynı zamanda tasarruf ve bilinçli tüketim farkındalığı geliştirir. Üçüncü  aşamada hazırladıkları alışveriş listesini sınıfa sunar. Sunum sırasında neden bu ürün leri seçtiklerini açıklar ve ürünler arasında karşılaştırmalar yapabilir. "Kjo është më lirë.  (Bu daha ucuz.), Kjo është më e shëndetshme. (Bu daha sağlıklı.)." İsteyen öğrenciler  sunumlarını markette müşteri–satıcı diyaloğu şeklinde canlandırabilir.

2. Zenginleştirme Etkinliği: Tarif Hazırlama

Öğrenciler grup hâlinde çalışarak bir yemek hazırlama sürecini planlar ve sunar.  Öğretmen öğrencilere çeşitli yemek görselleri, tarif kartları veya malzeme listeleri  sunar. Öğrenciler bu materyalleri inceleyerek hangi yemeği hazırlamak istediklerine  karar vererek etkinliğin ilk aşamasında seçtikleri seçtikleri yemek için gerekli  malzemeleri belirler. "molle (elma), vezë (yumurta), djathë (peynir), bukë (ekmek),  qumësht (süt), domate (domates)." Ayrıca kullanılacak mutfak araç gerecini de belirtir.  "tenxhere (tencere), lugë (kaşık), thikë (bıçak), pjatë (tabak)." İkinci aşamada öğrenciler  yemek hazırlama sürecini sıralı biçimde organize ederler. Bu aşamada sıralama yapıları  kullanmaları beklenir. "Së pari... (ilk olarak), Pastaj... (sonra), Më pas... (daha sonra),  Në fund... (sonunda)," "Së pari pres domatet. (İlk olarak domatesleri keserim.), Pastaj  shtoj djathin. (Sonra peyniri eklerim.), Në fund e ha ushqimin. (Sonunda yemeği yerim.)."  Üçüncü aşamada tariflerini sınıfa sunar. Sunum sırasında yemek hazırlama sürecini  açıklar, kullanılan araç gereci tanıtır ve neden bu yemeği seçtiklerini ifade eder. Etkinliğin son aşamasında öğrenciler sınıf içinde küçük bir ʻʻyemek programı” canlandırması  yapabilir. İsteyen öğrenciler şef-yardımcı şef rolü üstlenebilir veya tariflerini video  sunumu formatında hazırlayabilir.

1. Destekleme Etkinliği: Ürün-Görsel-Fiyat Eşleştirme

Öğrencilere market ürünlerini, mutfak araç gerecini ve temel yemek malzemelerini  gösteren görseller ile bu görsellere ait kısa ifadeler karışık şekilde verilir. Görseller  arasında meyve ve sebzeler, içecekler, temel gıda ürünleri, mutfak araç gereci ve  yemek hazırlama malzemeleri yer alır. Cümleler ve ifadeler "Kjo është një mollë. (Bu  bir elmadır.), Ky është qumësht. (Bu süttür.), Më duhet një tenxhere. (Bana bir tencere  lazım.), Kjo kushton pesë lekë. (Bu beş lek eder / beş lek tutar.), Këto janë domate.  (Bunlar domatestir.)" gibi yapılardan oluşabilir. İlk aşamada öğrenciler, verilen cümleleri  uygun görsellerle eşleştirir. Bu süreçte ürün adlarını, araç gereç isimlerini ve fiyat  ifadelerini fark ederek anlamlandırma yapar. İkinci aşamada öğrencilere aynı görselle  ilişkili ek ifadeler sunu lur. Öğrenciler bu ifadeleri inceleyerek aynı ürün veya araç  gereçle bağlantılı cümleleri gruplandırır. "Kjo është bukë. (Bu ekmektir.), Unë blej bukë.  (Ben ekmek alıyorum.), Bukë kushton dy leke. (Ekmek iki lek tutar.), Kjo është lugë. (Bu  kaşıktır.), Unë ha me lugë. (Ben kaşıkla yerim.)." Bu aşama öğrencilerin aynı bağlam  içerisinde farklı cümle yapılarını fark etmelerini sağlar. Üçüncü aşamada öğrencilerden  seçtikleri bir görsele yönelik kendi cümlelerini üretmeleri istenir. "Unë blej mollë. (Ben  elma alıyorum.), Më duhet djathë. (Bana peynir lazım.)." Etkinliğin sonunda yaptıkları  eşleştirmeleri sınıfla paylaşır. Öğretmen, öğrencilere doğ ru–yanlış üzerinden kısa geri  bildirim verir. 

2. Destekleme Etkinliği: Cümle Tamamlama 

Öğrencilere ʻʻAlışverişe Gidiyorum” teması kapsamında yarım bırakılmış cümleler  sunulur. Bu cümleler alışveriş yapma, ihtiyaç belirtme, fiyat sorma ve yemek hazırlama  süreçlerini kapsar. "Dua një kilogram ... (Bir kilogram ... istiyorum.) ,Sa kushton ... ? (...  ne kadar?), Më duhet një ... (Bana bir ... lazım.,) Së pari pres ... (Önce ... keserim.), Pastaj  shtoj ... (Sonra ... eklerim.), Në fund ha .... (Sonunda ... yerim.)." İlk aşamada verilen yarım  cümleleri uygun kelime ve ifadelerle tamamlar. Bu süreçte daha önce öğrendikleri ürün  adlarını, mutfak araç gerecini ve yemek fiillerini hatırlayarak doğru kullanımı seçmeye  çalışırlar. İkinci aşamada öğrenciler tamamladıkları cümleleri sınıf içinde okur. Öğretmen doğru kullanımları pekiştirir ve gerekirse alternatif ifadeler sunar. Üçüncü  aşamada öğrencilerden tamamladıkları cümleleri kullanarak kısa ve bütünlüklü bir  metin oluşturmaları istenir. Örneğin kısa bir alışveriş planı ya da tarif oluşturur. "Unë blej  domate dhe djathë. (Domates ve peynir alıyorum.), Më duhet bukë. (Bana ekmek lazım.),  Së pari pres domatet. (Önce domatesleri keserim.), Në fund ha sanduiçin (Sonunda  sandviçi yerim.)." Etkinliğin son aşamasında öğrenciler oluşturdukları ifadeleri gruplar  hâlinde paylaşır ve birbirlerine kısa geri bildirim verir.