1. Tema: Okulumdaki Kurallar

  ARN.8.1.D 

Öğrenciler, dinleme / izleme-anlamlandırma etkinliklerine başlamadan önce ʻʻSınıftaki  Davranışlar” ve ʻʻOkulumun Kuralları” alt temalarına ilişkin ön bilgilerini günlük yaşam  deneyimleri üzerinden harekete geçirir (E1.1, SDB1.1). Öğretmen sınıf içi davranışları  gösteren görseller, okul koridorlarını veya ortak kullanım alanlarını gösteren fotoğraflar  sunar ve öğrencilerden bu görseller hakkında konuşmalarını ister (OB1, OB4). Öğrenciler  sınıfta nasıl davranılması gerektiği, okul kuralları ve uygun davranış biçimleri ile ilgili  deneyimlerini paylaşır (E3.2, SDB1.2, D16.1). Bu süreçte öğrenciler, öğrendikleri temel  davranış ifadelerini, izin isteme kalıplarını ve okul kurallarına ilişkin sözcükleri hatırlayarak  yaklaşan dinleme / izleme-anlamlandırma etkinliklerine yönelik zihinsel hazırlık yapar  (KB2.6).

Ardından öğrenciler, görseller, kısa video kesitleri gibi görsel ipuçlarını inceleyerek  bunları ilgili temalarla ilişkilendirir (E3.2, OB4, KB2.2). Öğretmen ʻʻÇfarë shikon? (Ne  görüyorsun?), Çfarë po bëjnë nxënësit? (Öğrenciler ne yapıyor?), A është kjo sjellje e  mirë? (Bu iyi bir davranış mı?), Cili është rregulli? (Kural hangisidir?)” gibi sorular sorarak  öğrencilerin dinleme metinlerine yönelik ilk beklentilerini oluşturmasını ve konuya ilişkin  ön bilgi geliştirmesini sağlar (E3.5, E3.8, SDB2.3, OB2).

Öğrenciler ʻʻÇfarë po bëjnë? (Ne yapıyorlar?), A po respektojnë rregullat? (Kurallara  uyuyorlar mı?), Çfarë do të thotë mësuesi? (Öğretmen ne söyleyecek / ne demek istiyor?)” gibi sorular üzerinden tahminlerde bulunur (E3.5, KB2.11, KB2.12). Örneğin sınıfta hangi  davranışın uygun olduğunu ya da okulda hangi kurala dikkat edilmesi gerektiğini düşünür  (E3.1, SDB3.3, KB2.10, KB2.16).

Dinleme sürecine geçildiğinde öğrenciler, dinleme sırasında görsel ve işitsel  ipuçlarına dikkat ederek anlam oluşturmaya çalışır (E3.2, KB2.2). İzlerken / dinlerken  konuşmacıların ifadelerine, jest ve mimiklerine, kullandıkları kelimelere ve ses tonuna  dikkat ederek içerik hakkında tahminlerini sürdürür (SDB1.2, KB2.14). Öğretmen dinleme  metnini kesintisiz olarak sunar ve öğrenciler metnin genel konusunu belirlemeye çalışır.  Öğrenciler içeriğin genel konusunu "sınıf davranışları ve okul kuralları" olarak ifade eder  (SDB2.3, D14.1). Bu süreçte metindeki temel unsurları fark eder. Öğretmen metindeki  davranış ifadeleri, uyarı cümleleri ve okul kurallarını öne çıkarır. Öğrenciler bu unsurları  tanır ve gösterir (OB4, KB2.6).

Dinleme sonrasında öğrenciler, ilk tahminlerini dinledikleri içerikle karşılaştırır ve  tahminlerinin doğru ya da yanlış olduğunu belirtir (E3.7, KB2.10). Ardından öğrenciler  metindeki bilgileri yapılandırılmış bir biçimde düzenler. Öğretmen tahtada bir tablo  veya şema oluşturur. Öğrenciler davranış ve kural unsurlarını bu şema içine yerleştirir  (KB2.5).  Alt temalardaki unsurları uygun olan ve olmayan davranışlar ile okul kuralları  gibi kategorilere ayırır. Elde ettikleri bilgileri sınıflandırır ve anlamlandırır (KB2.13, KB2.5).  Bunun yanında farklı unsurlar arasında karşılaştırma yapar; doğru ve yanlış davranışlar  arasındaki benzerlik ve farklılıkları söyler (KB2.7). Ayrıca metindeki unsurlar arasındaki  ilişkileri fark ederek davranış ile sonuç arasındaki bağlantıyı ifade eder (E3.1, KB2.16). Bu  süreçte öğrendiklerini kendi yaşamlarıyla ilişkilendirir. Öğrenciler "Në shkollë unë duhet  të… (Okulda ben... yapmalıyım.)" şeklinde başlayarak kendi yaşamlarından örnekler verir  (SDB3.3, OB6, D16.1, D18.1).

Öğrenciler, hazırlık aşamasında dinledikleri veya izledikleri materyallerde fark ettiklerini  ifade eder ve bunları kendi ön bilgileriyle ilişkilendirir (E2.3, SDB2.1, D12.1). Öğrenciler,  "Çfarë mësova sot? (Bugün ne öğrendim?)" sorusuna cevap verir ve öğrendiklerini ifade  eder (E1.4, E1.5, KB2.15). Öğrenciler grup çalışması yaparak birbirlerine okul kuralları  ve sınıf davranışları hakkında geri bildirimde bulunur (E2.4, SDB2.2, SDB3.1, KB2.17).  Mevcut içerik ve dinleme / izleme-anlamlandırma sürecine ilişkin gözden geçirdiği bilgi,  deneyim, düşünce ve duygulara yönelik arkadaşlarına etkileşimli olarak aktarım yapar  (KB2.18, D14.1, D20.3).

ARN.8.1.O  

Öğretmen, öğrencilere öğretim sürecinin başından itibaren ʻʻSınıftaki Davranışlar” ve  ʻʻOkulumun Kuralları” alt temalarına yönelik okuma-anlama sürecine hazırlanmaları için alt  temalara ilişkin görseller, başlıklar ve anahtar kelimeler sunar (OB1, OB4). Öğrenciler bu alt  temalar ile ilgili bildiklerini ifade eder (E3.2, SDB1.2, KB2.2). Bu süreçte öncelikle görseller,  anahtar kelimeler, başlıklar gibi ipuçlarından yararlanarak sınıf davranışları, okul kuralları ve  günlük okul yaşamına ilişkin ön bilgilerini harekete geçirir (E1.1, SDB1.1, OB7, KB2.6).

Öğrenciler, kendi deneyimleri ile metinler arasında ilişki kurarak yeni metinlere yönelik  anlamlı bir bağ oluşturur (E3.5, SDB3.1, KB2.16). Öğretmen ʻʻSınıftaki Davranışlar” ve  ʻʻOkulumun Kuralları” alt temalarıyla ilgili ʻʻBu metin ne hakkında olabilir?, Öğrenciler ne  yapıyor olabilir?, Hangi kurala dikkat ediyor olabilirler?” gibi sorular sorar. Öğrenciler kendi  deneyimleri ile metin içeriği arasında ilişki kurar. Metnin içeriğine ilişkin ilk tahminlerini  ifade eder ve okuma sürecine yönelik beklentiler geliştirir (E3.8, SDB2.3, KB2.11, KB2.12).  Başlık ve görselleri inceleyerek metnin konusu hakkında tahminde bulunur (OB8).

Okuma sürecinde öğrenciler, kısa metinlerin ana teması ve temel bilgileri hakkında  tahminlerde bulunur (KB2.10, KB2.14). Öğretmen ilgili alt temaları kapsayan metnini  sunar. Okuma türü olarak sessiz okuma ve / veya koro okuma kullanılır (OB1). Öğrenciler  ilgili metnin genel konusunu "sınıf içi davranışlar ve okul kuralları" olarak ifade eder (E3.2, SDB1.2, KB2.17).

Bir sonraki aşamada öğrenciler, metinlerde belirli bilgileri (davranış kuralları, uyarılar, okul  içi görevler gibi) bulmak amacıyla tarama yapar (E3.2, KB2.6). Metinde geçen ʻʻSınıftaki  Davranışlar” ve ʻʻOkulumun Kuralları” alt temalarına ilişkin temel ayrıntıları belirler (E3.7,  KB2.5). Bu sayede önemli bilgileri hızlı ve hedefe yönelik şekilde belirlemeyi öğrenir ve  bu bilgileri günlük hayatta ana dillerinde kullanarak değerlendirebilir (SDB3.3, OB1, D15.1,  KB2.7).

Okuma sürecinin devamında öğrenciler, günlük yaşamla ilişkili metinlerin (sınıf kuralları  listeleri, okul duyuruları, uyarı afişleri, kısa diyaloglar vb.) anlamını çözümlemeye  odaklanır (E2.3, SDB2.3, D4.2, KB2.4). Bu süreçte yapboz okuma etkinliği ile metinler  grup içinde paylaştırılır ve öğrenciler metin bölümlerini iş birliği içinde okur (E2.4, SDB2.1,  D14.1, KB2.18).

Öğrenciler, metne ilişkin anladıklarını birbirleriyle paylaşır, metnin bütün anlamını birlikte  yeniden oluşturur ve başlangıçtaki tahminlerini metnin içeriği ile karşılaştırarak ilk  tahminlerinin doğruluğunu kontrol eder (E2.3, SDB2.2, D6.2, KB2.17).

Bu aşamada öğrenciler, farklı metinlerdeki ifadeleri karşılaştırır ve davranış biçimleri,  kurallar, sorumluluklar vb. şeklinde sınıflandırır (E3.1, KB2.5, KB2.7). Alt temalardaki  unsurları uygun olan ve olmayan davranışlar ile okul kuralları şeklinde kategorilere ayırır  (KB2.13). Alt temalarda geçen unsurlar arasındaki farkları belirtir ve ilişkileri açıklar  (KB2.10, KB2.16). Metne dayanarak okul yaşamındaki doğru davranış biçimleri ile ilgili  çıkarımlarda bulunarak okuduklarını daha düzenli bir şekilde anlamlandırır (E3.5, SDB3.3,  D16.1, D18.1). Kapalı, açık ve iletişimsel sorular aracılığıyla metni daha derinlemesine  kavrar (OB6).

Süreç sonunda öğrenciler kendi metinlerini oluşturur (kısa sınıf kuralları listeleri, okul  davranış afişleri diyaloglar vb.) ve bu metinleri sınıf içinde paylaşarak iletişimsel etkileşimi  geliştirir (E2.2, SDB3.1, D14.1, KB2.18). ʻʻSınıftaki Davranışlar” ve ʻʻOkulumun Kuralları” alt  temalarına ilişkin düşüncelerini ifade eder ve metinleri kendi yaşamlarıyla ilişkilendirir  (E1.5, SDB2.1, D12.1, D20.3). İlgili metinler üzerine grup çalışması yapar ve birbirlerine  metinler hakkında geri bildirimlerde bulunur (E2.1, SDB2.2, D3.1, KB2.15).

ARN.8.1.K  

Bu süreçte ʻʻSınıftaki Davranışlar” ve ʻʻOkulumun Kuralları” alt temaları merkeze alınır.  Öğretmen bu alt temalara uygun görseller, kısa diyaloglar ve yönlendirici sorular sunar  (OB1, OB6). Öğrenciler sınıf içindeki davranışlar, okul kuralları ve uygun davranış biçimleri  ile ilgili deneyimlerini paylaşarak iletişim durumuna uygun hedef kelime bilgisi, dil bilgisi  yapıları ve sosyal dil ifadelerini "A mund të hyj? (Girebilir miyim?), Duhet të dëgjojmë  mësuesin. (Öğretmeni dinlemeliyiz.), Nuk duhet të vrapojmë në korridor. (Koridorda  koşmamalıyız.)" kullanırlar (E2.3, E2.4, SDB2.1, KB2.16). Başlangıç aşamasında öğrenciler, dinleme / izleme-anlamlandırma ve okuma etkinlikleri  aracılığıyla dilsel yapıların bağlam içinde nasıl kullanıldığını fark eder (E3.2, SDB1.1).  Öğretmen bu alt temalara uygun kısa diyalog veya videoyu öğrencilere sunarak ʻʻSınıftaki  Davranışlar” ve ʻʻOkulumun Kuralları” alt temalarındaki ilgili ifadeleri dinler, tekrar eder  ve ifadelere aşina olur (OB2, OB4, KB2.2, KB2.6). Öğrenciler, yönlendirilmiş uygulama  aşamasında duydukları içerikleri tekrar ederek kendi ifadeleriyle yeniden anlatır veya temel  cümlelerle açıklar (E1.4, SDB1.2, SDB2.1, KB2.10). Öğrenciler alt temalardaki modeli taklit  ederek yeni ifadeler üretir, alt tema ifadelerini düzenleyerek konuşmalarını geliştirir (KB2.6,  KB2.13, KB2.16). Ardından öğrenciler, sık kullanılan cümle kalıplarını ve kalıp ifadeleri öğrenerek tipik  iletişim durumlarına hazırlanır ve diyaloglarda hangi bilgileri aktaracaklarını planlar  (E3.5, KB2.11, KB2.12). Bu süreçte uygun telaffuza dikkat eder, soru ve cevap yapılarıyla  konuşma pratiği yapar (E3.2, E3.7, SDB3.3, KB2.16). Alt temalardaki içeriklerin doğru biçimini kullanarak uygun telaffuz eder. Öğrenciler alt temalara ilişkin konuşmalarını  doğal, gerçekçi ve akıcı bir şekilde sunar (KB2.17, D14.1, D16.1). İlerleyen aşamalarda öğretmen; resimli hikâyeler, rol yapma etkinlikleri, okul senaryoları,  video içerikleri ve diyalog çalışmaları gibi yeni konuşma fırsatları sunar (OB6, E1.1). Bu  etkinlikler sayesinde öğrenciler öğrendiklerini bağlama uygun ve doğal bir şekilde kullanma  imkânı bulur; sınıf kurallarını açıklama, arkadaşlarını uygun davranışlara yönlendirme, izin  isteme, uyarıda bulunma, soru sorma ve çıkarımlarda bulunma gibi becerilerini geliştirir  (E3.8, KB2.7, KB2.10, SDB3.3). Öğrenciler alt temalara ilişkin konuşmalarını doğal şekilde  sunar ve okul yaşamına ilişkin mesajlarını açık ve anlaşılır biçimde ifade eder (SDB2.3,  D14.1, D16.1, D20.3). Süreç sonunda grup çalışması yaparak okul kurallarını paylaşır ve  birbirlerine geri bildirim verir (SDB2.2, D4.2, D5.2, KB2.18). Performans görevi kapsamında öğrencilerden okul ortamındaki kendi davranışlarını  değerlendirdikleri kısa bir anlatım hazırlamaları istenebilir. Bu süreçte öğrencilerden  yalnızca yaptıkları eylemleri ifade etmeleri değil aynı zamanda bu davranışların uygun  olup olmadığını değerlendirmeleri de beklenebilir. Hazırlık aşamasında öğrenciler, sınıf  içi davranışlara ilişkin ʻʻdëgjoj mësuesin.” (Öğretmeni dinlerim.), ʻʻnuk bëj zhurmë.” (Gürültü  yapmam.), ʻʻndihmoj shokët.” (Arkadaşlarıma yardım ederim.) gibi ifadeleri gözden  geçirebilir ve örnek cümleleri inceleyebilir. Öğretmen, doğru ve yanlış davranışlara  ilişkin görseller kullanarak öğrencilerin farkındalık geliştirmelerini destekleyebilir. Ürün  aşamasında öğrencilerden ʻʻUnë në shkollë…” (Ben okulda...) başlığı altında 3-5 cümlelik  kısa bir metin oluşturmaları istenebilir. Bu metinde öğrenciler kendi davranışlarını ifade  edebilir ve ʻʻKjo është e mirë./Kjo nuk është e mirë.” (Bu iyidir./Bu iyi değildir.) gibi ifadelerle  değerlendirmelerde bulunabilir. Sözlü aşamada öğrencilerden hazırladıkları metni sınıfta  okumaları ve arkadaşlarının görüşlerini almaları istenebilir. Ayrıca öğrenciler, ʻʻA është kjo  sjellje e mirë?” (Bu iyi bir davranış mı?) gibi sorular sorabilir ve bu soruları cevaplayarak  arkadaşlarıyla etkileşim kurabilir.

ARN.8.1.Y 

Öğretim süreci kapsamında, öğrencilerin ʻʻOkulumdaki Kurallar” teması doğrultusunda yazılı  ifadeler oluşturabilmelerini sağlamak amacıyla yazma etkinliklerine yer verilir. Bu süreçte  ʻʻOkulumdaki Kurallar” temasına ilişkin ön bilgilerini harekete geçirmeleri amacıyla öğretmen,  alt temalara uygun görseller, kısa diyaloglar ve temel kelimeler sunar (OB1, OB4). Öğrenciler  ʻʻSınıftaki Davranışlar” ve ʻʻOkulumun Kuralları” alt temaları ile ilgili bilgilerini hatırlar ve paylaşır  (E3.2, SDB1.2). Öğretmen ʻʻSınıf kuralları veya okulda dikkat edilmesi gereken davranışlar  hakkında kısa bir metin yaz.” şeklinde yazma görevini açıklar. Öğrenciler bu alt temalar ile ilgili  neler yazacaklarını ifade ederek yazma sürecine hazırlanır (E1.1, SDB1.1, KB2.6).

Öğrenciler; örnek cümleler, sınıf kuralları listeleri, kısa uyarı metinleri veya afiş modelleri  aracılığıyla yazma görevinden ne beklendiğini ve hangi dilsel araçları kullanabileceklerini  kavrar (E3.7, OB4, KB2.2). Bu aşamada öğretmen; alt temalara ilişkin örnek metinler  ve cümleler sunar, öğrenciler de bu metinleri inceleyerek benzer yapıdaki ifadeleri  yazar (E1.4, E3.2, SDB1.2, KB2.11). Ardından sınıfta yapılması ve yapılmaması gereken  davranışlara ilişkin kısa metinler yazar, bilgilerini açık ve doğru biçimde yapılandırır  (KB2.5, KB2.13). Bu süreçte modelden hareketle kendi içeriklerini oluşturur (E1.4).

Yazma sürecinde öğrenciler, cümle kalıplarını ve derste edinilen hedef kelime bilgisini  bilinçli şekilde kullanarak kendilerini ifade eder (E1.5, E1.6, SDB2.1). Okul kuralları yazma,  uyarı cümlesi oluşturma veya uygun davranışları açıklama türüne uygun olarak giriş ve  gelişme bölümleri olacak şekilde kısa ve düzenli bir metin yapısı kullanır (KB2.10, KB2.13).  Bu aşamada alt temalara uygun dil yapılarını kullanır; uygun kelime ve ifadeleri seçerek  yazılarını oluşturur ve okul yaşamına ilişkin anlamlı mesajları yazılı olarak ifade eder  (SDB3.3, D16.1, OB6, KB2.17).

ʻʻOkulumdaki Kurallar” temasında öğrenciler, hazırlıklı veya hazırlıksız yazma etkinliklerinde  verilen yazma türlerine (kendini tanıtma, kısa betimleme vb.) uygun olarak Arnavutçanın  temel dil özellikleri, söylem biçimleri ve noktalama işaretlerini kullanır (E1.5, E1.6). Yazma  sürecinde kendileri, aile bireyleri ve yakın çevrelerini tanıtmak amacıyla uygun sözcükleri  ve temel dil parçalarını seçerek kullanır. Ayrıca anlaşılır ifadelerle temel mesajlarını  aktararak yazılı iletişim kurma becerilerini geliştirir (SDB2.1, D14.1, D16.1). Sonrasında  yazdıkları metinleri gözden geçirerek içeriklerini yeniden düzenler ve arkadaşlarıyla  paylaşır (E2.3, E2.4, SDB2.2). Bu süreçte alt temalara ilişkin yazılarını paylaşarak yazılı  iletişim kurar; birbirlerinin çalışmalarını okur ve karşılıklı geri bildirimde bulunur (D4.2,  KB2.17, KB2.18).

Bu etkileşim, yazılı iletişim becerilerini geliştirmenin yanı sıra yazma  sürecine yönelik farkındalıklarını da artırır (KB2.18). Süreç, öğrencilerin yazma deneyimlerine ilişkin düşüncelerini ifade ettikleri ve  akranlarıyla geri bildirim alışverişinde bulundukları bir değerlendirme ve yansıtma  aşamasıyla tamamlanır (E3.5, SDB3.3). Bu aşamada öğrenciler okul kuralları ve sınıf  davranışlarına ilişkin sorulara cevap vererek kendi öğrenmelerini değerlendirir (D12.1,  KB2.15). Grup çalışmaları yaparak birbirlerine yazdıkları metinler hakkında geri bildirimde  bulunur (D6.2, D14.1, KB2.17).

Performans görevi kapsamında öğrencilerden kendi sınıflarında uygulanması gereken  kuralları belirleyerek bu kuralları görsel destekli bir çalışma hâline getirmeleri istenebilir.  Bu süreçte öğrencilerden yalnızca kuralları listelemeleri değil aynı zamanda bu  kuralların neden gerekli olduğunu anlamlı cümlelerle ifade etmeleri de beklenebilir.  Hazırlık aşamasında öğrenciler, öğretmen rehberliğinde sınıf içi davranışlara ilişkin  temel sözcük ve kalıpları ʻʻrregull” (kural), ʻʻduhet të…” (...-meli/-malı), ʻʻnuk duhet të…”  (...-memeli/-mamalı), ʻʻdëgjoj” (dinlerim), ʻʻflas” (konuşurum) vb. gözden geçirebilir.  Ardından sınıf içinde doğru ve yanlış davranışlara ilişkin örnekleri tartışarak kendi kural  listelerini oluşturabilir. Ürün aşamasında öğrencilerden belirledikleri kuralları içeren bir  poster hazırlamaları istenebilir. Bu posterde her kural kısa bir cümleyle ifade edilebilir  ve görsellerle desteklenebilir. Öğrencilerden en az 4-5 kuralı anlamlı bir bütünlük  içinde sunmaları beklenebilir. Sözlü aşamada öğrencilerden hazırladıkları posteri sınıfa  sunmaları istenebilir. Sunum sırasında ʻʻÇfarë duhet të bëjmë?” (Ne yapmalıyız?), ʻʻPse  është e rëndësishme kjo rregull?” (Bu kural neden önemlidir?) gibi sorulara cevap vererek  etkileşim kurmaları beklenebilir.

ARN.8.1.DBS  

Öğretmen, öğrencilere ʻʻSınıftaki Davranışlar” ve ʻʻOkulumun Kuralları” alt temalarına uygun  kısa diyaloglar, hikâyeler veya video içerikleri sunar; öğrenciler bu içerikleri dinler / izler  ve genel anlam hakkında fikir edinir (OB4, OB6). Öğretmen bu içeriklerde yer alan ʻʻduhet”,  izin isteme kalıpları "A mund të hyj? (Girebilir miyim?)", uyarı ifadeleri ve cümle yapıları gibi  dil unsurlarını vurgular; öğrenciler alt temalardaki bu yapıları fark ederek aşinalıklarını  pekiştirir (E3.2, E3.5, SDB1.1, KB2.2). Aynı zamanda öğretmen, beden dili, görseller ve  tekrar yoluyla bu yapıları model olarak sunar; öğrenciler bu yapıları dinler, tekrar eder ve  kullanımına aşina olur. Benzer yapıları karşılaştırarak dil bilgisi unsurlarını fark eder ve  birçok kez tekrarlayarak anlamlandırır (SDB3.1, KB2.7, KB2.16).

Öğrenciler model cümleler, kısa diyaloglar ve günlük yaşamdan alınmış iletişim örnekleri  aracılığıyla dil bilgisi yapılarını sezgisel olarak edinir (E3.2, OB1). Bu süreçte alt temalardaki  yapıları bağlam içinde tekrar eder; kısa ve anlamlı tekrarlar yaparak bu yapıları pekiştirir  (KB2.6). Öğretmenin yönlendirmesiyle bazı ifadeleri hareketlerle canlandırır (sınıfta  söz isteme, öğretmeni dinleme kurallara uygun davranma vb.) ve eş zamanlı olarak  söyleyerek öğrenmeyi destekler (SDB1.2, KB2.2). Böylece zorunluluk, izin isteme ve uyarı  bildiren temel yapıları doğrudan kural açıklaması yapmadan kullanım içinde anlamlandırır  (KB2.14). Bu süreçte gözlem yaparak ve örneklerden hareketle dil yapılarını keşfeder (E1.1).

İlerleyen aşamada öğrenciler, öğrendikleri hedef dil parçalarını farklı bağlamlarda  kullanarak pekiştirir (E1.4, E1.5, E1.6). Kendi ifadelerini oluştururken uygun dil bilgisi  yapılarını seçer, bu yapıları iletişim amacına uygun şekilde kullanır (KB2.10, KB2.13).  Alt temalardaki yapıları kullanarak iletişim durumlarında kendilerini ifade eder; okul  kurallarını açıklar, izin ister veya uygun davranışları belirtir (SDB2.1, SDB3.3, D16.1,  KB2.16). Böylece dil bilgisi, soyut bir bilgi alanı olmaktan çıkarak işlevsel bir iletişim  aracına dönüşür (KB2.17). Bu süreçte öğrencilerin dil bilgisi yapılarını doğru, anlaşılır ve bağlama uygun şekilde  kullanmaları desteklenir (SDB1.2, SDB3.3). Öğrenciler, sözlü ve yazılı üretimlerinde dil  bilgisi unsurlarını giderek daha otomatik, akıcı ve doğal bir biçimde kullanmaya başlar  (E2.4, KB2.15). Alt temalardaki yapıları kullanarak iletişim kurar ve bu yapıları doğal bir  şekilde kullanmaya yönelir (D3.1, KB2.17). Böylece dil bilgisi becerisi, iletişimsel yeterliğin  ayrılmaz bir parçası olarak gelişir (D16.1).

ARN.8.1.SÖS  

Öğretmen, öğrencilere ʻʻSınıftaki Davranışlar” ve ʻʻOkulumun Kuralları” alt temalarına ilişkin kısa  diyaloglar, metinler veya video içerikleri sunar; öğrenciler bu içeriklerde yer alan sözcükleri  bütünsel olarak duyar, görür ve tekrarlar (E3.2, SDB1.1, OB1). Sınıf araç gereci, okul bölümleri,  davranış fiilleri ve kurallarla ilgili temel kavramları ifade eden sözcükleri "libër (kitap), klasë  (sınıf), mësues (öğretmen), dëgjoj (dinlerim / dinlemek), pres (beklerim / beklemek), pastërti  (temizlik), rregull (kural) iletişimsel ihtiyaçlarına göre seçmeyi ve kullanmayı öğrenir (E1.1, OB6,  KB2.6, KB2.16). iletişimsel ihtiyaçlarına göre seçmeyi ve kullanmayı öğrenir (libër (kitap), klasë  (sınıf), mësues (öğretmen), dëgjoj (dinlerim / dinlemek), pres (beklerim / beklemek), pastërti  (temizlik), rregull (kural) vb.) (E1.1, OB6, KB2.6, KB2.16).

Öğrenciler görseller, kısa metinler, diyaloglar ve etkileşimli etkinlikler aracılığıyla  hedef sözcüklerle karşılaşır; bu sözcüklerin anlamlarını bağlam içinde kavrar ve farklı  durumlarda nasıl kullanıldığını algılar (E3.2, E3.5, OB1, OB4). Bu süreçte alt temalarda  geçen sözcükleri koro hâlinde, grupla veya bireysel olarak tekrar eder; öğretmen, bu  sözcüklerin geçtiği örnek kullanımları sunarak öğrencilerin sözcüklerin hangi bağlamda  kullanıldığını fark etmelerini sağlar (SDB1.2, KB2.2, KB2.5). Böylece sözcük bilgisi, ezbere  dayalı bir süreçten çıkarak anlam temelli ve işlevsel bir yapıya dönüşür (KB2.10, KB2.14).

İlerleyen aşamada öğrenciler öğrendikleri sözcükleri kullanarak sınıf içi davranışlar, okul  kuralları ve günlük okul yaşamı hakkında anlamlı ifadeler oluşturur (E1.4, E1.6, E2.3). Bu  süreçte alt temalardaki sözcükleri kavramsal olarak ilişkilendirir; görseller, nesneler  veya sınıf içi etkinlikler aracılığıyla bu sözcüklerin anlamlarını pekiştirir (SDB2.1, KB2.7,  KB2.13). Uygun sözcük seçimi yaparak iletişim amacına hizmet eden cümleler kurar ve  bu sözcükleri farklı bağlamlarda kullanarak pekiştirir (E2.4, SDB3.3, D16.1, KB2.17).

ARN.8.1.SES  

Öğretmen, ʻʻSınıftaki Davranışlar” ve ʻʻOkulumun Kuralları” alt temalarına uygun kısa  diyaloglar, şarkılar veya ses kayıtları dinletir; öğrenciler özellikle Arnavutçaya özgü  seslere, vurgu ve tonlama özelliklerine dikkat ederek dinler (E3.2, SDB1.1, OB1). Bu  içeriklerde yer alan izin isteme, uyarıda bulunma, kuralları ifade etme gibi temel ifadeleri  kullanırken doğru vurgu, tonlama ve sesletim özelliklerini fark eder ve tekrarlayarak  pekiştirir. (A " A mund të hyj? (Girebilir miyim?), Mos vraponi në korridor. (Koridorda  koşmayın.), Duhet të dëgjojmë mësuesin. (Öğretmeni dinlemeliyiz.)"(E3.5, KB2.16).

Öğrenciler model dinleme etkinlikleri, tekrar çalışmaları ve öğretmen rehberliğinde  yapılan sözlü alıştırmalar aracılığıyla hedef sesleri ve sesletim özelliklerini tanır (E1.4,  OB4). Bu süreçte alt temalara ilişkin kelimeleri öğretmen veya ses kaydı eşliğinde sınıfça,  koro hâlinde veya bireysel olarak tekrar eder (E1.5, SDB1.2). Öğretmen, farklı bağlamlarda  kullanılan örnekleri sunarak öğrencilerin belirli sesleri farklı kelime ve ifadelerde fark  etmelerini sağlar; öğrenciler duydukları sesleri tanır ve işaret eder (KB2.2, KB2.6). 

Özellikle Arnavutçaya özgü sesler, hece yapıları ve vurgu düzeni üzerinde durulur.  Duyduklarını taklit ederek doğru sesletimi üretmeye yönelik farkındalık geliştirir (KB2.6). İlerleyen aşamada öğrenciler, öğrendikleri sesletim özelliklerini kısa cümleler, diyaloglar  ve günlük ifadeler içerisinde kullanarak pekiştirir (E2.3, E2.4). Bu süreçte alt temalara ait  kelimeleri farklı iletişim durumlarında doğru ve doğal şekilde kullanır (SDB2.1, SDB3.1).  Sınıfta izin isteme, kuralları hatırlatma, arkadaşlarını uygun davranışlara yönlendirme,  öğretmenle iletişim kurma gibi durumlarda doğru telaffuz kullanır (KB2.7, KB2.10, KB2.16).

Öğrenciler, sözlü üretimlerinde alt temalardaki ifadeleri kullanarak iletişim kurar (D12.1,  D14.1). Sesletim özelliklerini giderek daha doğru, akıcı ve doğal bir biçimde kullanmaya  başlar (SDB3.3, KB2.15). Öğrenciler, öğrendikleri sesletim özelliklerini iletişim süreçlerinde  geliştirerek kullanır ve bu özellikleri daha etkili biçimde uygulamaya yönelir (KB2.17).

1. Zenginleştirme Etkinliği: Resim Tanımlama 

Öğrenciler, sınıf ortamını ve okul yaşamını gösteren görsellerden (sınıf sahneleri, ko ridorlar, kütüphane, kantin, oyun alanı vb.) yararlanarak ʻʻOkulumdaki Kurallar” teması  kapsamında poster, afiş veya küçük görsel pano hazırlar. Hazırladıkları çalışmalarda yal nızca okul kurallarını listelemekle kalmaz, aynı zamanda sınıf içindeki uygun uygun olan  ve olmayan davranışları örneklerle açıklar. Öğrencilerden ʻʻDuhet të dëgjojmë mësuesin.  (Öğretmeni dinlemeliyiz.), Nuk duhet të vrapojmë në korridor. (Koridorda koşmamalı yız.), Duhet të mbajmë klasën pastër. (Sınıfı temiz tutmalıyız.), A mund të hyj? (Girebilir  miyim?)” gibi temel ifadelerin yanı sıra, farklı davranışları karşılaştırmaları ve neden-so nuç ilişkisi kurmaları da beklenir. ʻʻNë klasë duhet të flasim me leje, por nuk duhet të bër tasim. (Sınıfta izinle konuşmalıyız, fakat bağırmamalıyız.), Në bibliotekë duhet të jemi të  qetë sepse të tjerët lexojnë. (Kütüphanede sessiz olmalıyız çünkü başkaları okuyor.).”  Sunum sürecinde, hazırladıkları görsellerden yararlanarak konuşmalarını yapılandırır ve  okul kurallarını açıklayan 3–5 cümlelik bütünlüklü bir anlatım oluşturu r. Ayrıca belirli okul  alanlarını seçerek o alana özgü kuralları açıklayabil ir (sınıf, kantin, bahçe, koridor vb.). İs teyenler sunumlarını daha yaratıcı hâle getirmek amacıyla kısa rol oynama etkinlikleri,  mini diyaloglar veya soru-cevap bölümleri ekleyebilir. Örneğin bir öğrenci yanlış davranışı  canlandırırken diğeri doğru kuralı ifade edebilir. "Çfarë po bën? (Ne yapıyorsun?),   Po vrapoj në korridor. (Koridorda koşuyorum.), Nuk duhet të vraposh në korridor. (Ko ridorda koşmamalısın.)." etkinlik sayesinde öğrenciler yalnızca hedef sözcükleri ve dil  yapılarını kullanmakla kalmaz; aynı zamanda okul yaşamına ilişkin sorumluluk bilinci ge liştirir, iş birliği yapar ve kuralları günlük yaşam bağlamında anlamlandırır.

2. Zenginleştirme Etkinliği: Röportaj Yapma

Öğrenciler gruplar hâlinde çalışarak okul kuralları ve sınıf davranışları hakkında mini  röportaj gerçekleştirir. Bu süreçte yalnızca soru-cevap yapmakla kalmaz, aynı zamanda  elde ettikleri bilgileri anlamlandırarak yeniden ifade eder. Etkinliğin ilk aşamasında  öğrenciler, öğretmenin rehberliğinde temel soru kalıplarını gözden geçirir ve kendi  sorularını oluşturur. Örneğin "Çfarë duhet të bëjmë në klasë? (Sınıfta ne yapmalıyız?),  A mund të flasim pa leje? (İzinsiz konuşabilir miyiz?), Çfarë nuk duhet të bëjmë në  korridor? (Koridorda ne yapmamalıyız?), Si duhet të sillemi me shokët? (Arkadaşlara  nasıl davranmalıyız?), A duhet ta mbajmë klasën pastër? (Sınıfı temiz tutmalı mıyız?)."  Ardından birbirleriyle röportaj yapar; okul kuralları, sınıf davranışları ve günlük okul  yaşamı hakkında sorular sorar ve verilen cevapları dikkatle dinleyerek not alır. Öğrenciler  gerektiğinde ek sorular sorarak arkadaşlarının düşüncelerini daha ayrıntılı öğrenmeye  çalışır. İkinci aşamada öğrenciler, birbirlerinden edindikleri bilgileri kullanarak kısa bir  sözlü anlatım hazırlar. Bu aşamada öğrencilerden yalnızca cevapları tekrar etmeleri  değil bilgileri düzenleyerek yeniden aktarmaları beklenir. "Ai / ajo mendon se duhet... paster. (O, ... temiz tutulması gerektiğini düşünüyor.)." Etkinliğin son aşamasında  birbirlerinin görüşlerini sınıfa sunar ve okul kuralları hakkında kısa değerlendirmeler  yapar. İsteyenler sunumlarını kısa diyalog, rol yapma veya sınıf içi problem çözme  senaryoları ile genişletebilir. Örneğin bir öğrenci yanlış davranışı canlandırırken diğeri  uygun kuralı ifade edebilir. Bu etkinlik sayesinde yalnızca hedef dil yapılarını kullanmaz;  aynı zamanda dinleme, not alma, yeniden yapılandırma ve sosyal sorumluluk geliştirme  becerilerini de güçlendirir.

1. Destekleme Etkinliği: Kural ve Görsel Eşleştirme 

Öğrencilere okul yaşamını yansıtan kısa cümleler ile bu cümlelere ait görseller karışık  olarak verilir. Cümleler; sınıf içi davranışlar, okul kuralları ve temel yönlendirme ifadelerini  içerecek şekilde seçilir. "Duhet të dëgjojmë mësuesin. (Öğretmeni dinlemeliyiz.),  Nuk duhet të vrapojmë në korridor. (Koridorda koşmamalıyız.), Duhet ta mbajmë  klasën pastër. (Sınıfı temiz tutmalıyız.), A mund të hyj? (Girebilir miyim?)." İlk aşamada  öğrenciler, verilen cümleleri uygun görsellerle eşleştirir. Bu süreçte cümlelerde geçen  temel davranış fiillerini, okul kurallarını ve anahtar sözcükleri fark ederek anlamlandırma  yapar. İkinci aşamada, eşleştirilen görsellere ilişkin ek cümleler öğrencilere sunulur.  Öğrenciler bu cümleleri inceleyerek aynı görselle bağlantılı ifadeleri gruplandırır. "Ky  nxënës po dëgjon mësuesin. (Bu öğrenci öğretmeni dinliyor.), Ai nuk po bërtet në  klasë. (O sınıfta bağırmıyor.)." Bu aşamada aynı bağlam içinde farklı cümle yapılarını fark  eder. Üçüncü aşamada öğrencilerden seçtikleri bir görsele yönelik kendi cümlelerini  üretmeleri iste nir. "Unë duhet të jem i sjellshëm në klasë. (Sınıfta nazik olmalıyım.), Ne  duhet të respektojmë rregullat. (Kurallara saygı göstermeliyiz / uymalıyız.)." Etkinliğin  sonunda öğrenciler yaptıkları eşleştirmeleri sınıfla paylaşır, doğru ve yanlış üzerinden  kısa geri bildirim alınır.

2. Destekleme Etkinliği: Cümle Tamamlama 

Öğrencilere ʻʻOkulumdaki Kurallar” teması kapsamında yarım bırakılmış cümleler sunulur.  Bu cümleler sınıf davranışları, izin isteme ve okul kurallarını ifade etmeye yönelik temel  iletişim durumlarını kapsar. "Në klasë duhet të... (Sınıfta... yapmalıyız.), Nuk duhet të... në korridor. (Koridorda... yapmamalıyız.), A mund të...? (... yapabilir miyim?), Ne duhet  të mbajmë...të pastër. (Biz...temiz tutmalıyız.)." İlk aşamada öğrenciler verilen yarım  cümleleri uygun kelime ve ifadelerle tamamlar. Bu süreçte daha önce öğrendikleri  kelime ve yapıların anlamlarını hatırlayarak doğru kullanımı seçmeye çalışır. İkinci  aşamada tamamladıkları cümleleri okuyarak sınıf içinde paylaşır. Öğretmen doğru  ve anlamlı kullanımları pekiştirir; gerekirse alternatif doğru ifadeler sunar. Üçüncü  aşamada öğrencilerden tamamladıkları cümleleri kullanarak kısa bütünlüklü ifadeler  oluşturmaları istenir. Örneğin okulda dikkat edilmesi gereken davranışları anlatan  2-3 cümlelik mini açıklamalar hazırlar. "Në klasë duhet të dëgjojmë mësuesin. (Sınıfta  öğretmeni dinlemeliyiz.), Nuk duhet të flasim pa leje. (İzinsiz konuşmamalıyız.), Duhet  ta mbajmë shkollën pastër. (Okulu temiz tutmalıyız.)."Etkinliğin son aşamasında  oluşturdukları ifadeleri gruplar hâlinde paylaşır ve birbirlerinin cümlelerini dinleyerek  kısa geri bildirimde bu lunur.