4. Tema: Hafta Sonum
Alt Temalar: Ailemle Etkinlikler, Arkadaşlarımla Etkinlikler, Hafta Sonu Planlarım
YDAB1. Dinleme / İzleme-Anlamlandırma, YDAB2. Okuma-Anlamlandırma YDAB3. Konuşma-Anlatma, YDAB4. Yazma-Anlatma, YDDB1. Dil Bilgisi Seçme-Kullanma YDDB2. Sözcük Seçme-Kullanma, YDDB3. Sesletim Seçme-Kullanma
E1.1. Merak, E1.2. Bağımsızlık, E1.4. Kendine İnanma (Öz Yeterlilik), E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven), E1.6. Seçicilik, E2.2. Sorumluluk, E2.3. Girişkenlik, E2.4. Güven E2.5. Oyunseverlik, E3.1. Muhakeme, E3.2. Odaklanma, E3.3. Yaratıcılık, E3.5. Açık Fikirlilik, E3.7. Sistematiklik, E3.8. Soru Sorma
SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık), SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme) SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği, SDB2.3. Sosyal Farkındalık, SDB3.1. Uyum SDB3.3. Sorumlu Karar Verme
D2. Aile Bütünlüğü, D3. Çalışkanlık, D4. Dostluk, D5. Duyarlılık, D6. Dürüstlük, D12. Sabır, D14. Saygı, D15. Sevgi, D16. Sorumluluk, D20. Yardımseverlik
OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık, OB5. Kültür Okuryazarlığı, OB6. Vatandaşlık Okuryazarlığı, OB7. Veri Okuryazarlığı
ARN.7.4.D. ʻʻHafta Sonum” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında aile ve arkadaşlarla gerçekleştirilen etkinlikler ile hafta sonu planlarına ilişkin temel ifadeleri dinleyebilme / izleyebilme ve anlamlandırabilme
a) Temaya ilişkin ön bilgi ve deneyimlerini harekete geçirerek dinleme / izle me-anlamlandırmaya hazırlık yapar.
b) Temaya ilişkin temel bilgileri, ipucunu ve ayrıntıları dikkate alarak bir araya getirir.
c) Temayı, temel ayrıntılar ve ipuçlarından hareketle anlamlandırır.
ç) Temaya ilişkin anlayışını bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.
ARN.7.4.O. ʻʻHafta Sonum” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadeleri okuyabilme-anlamlandırabilme
a) Temaya ilişkin ön bilgi ve deneyimlerini harekete geçirerek okumaya hazırlık yapar.
b) Temaya ilişkin temelbilgileri, ipucunu ve ayrıntıları dikkate alarak bir araya getirir.
c) Temaya ilişkin temel bilgileri, ipucunu ve ayrıntıları dikkate alarak anlamlandırır.
ç) Temaya ilişkin anlayışını bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.
ARN.7.4.K. ʻʻHafta Sonum” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle konuşabilme-anlatabilme
a) Temaya ilişkin ön bilgi ve deneyimlerini harekete geçirerek konuşmaya hazırlık yapar.
b) Konuşma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını gözlemleyerek taklit eder ve tekrarlar.
c) Konuşma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını kullanarak taklit yoluyla sözlü içerik oluşturur.
ç) Temaya ilişkin iletişim sürecini dikkate alarak konuşmanın içeriğini yapılandırır ve uygulamaya geçirir.
d) Temaya ilişkin iletişim sürecini dikkate alarak sözlü içeriği yeniden yapılandırır ve iletişim kurar.
e) Temaya ilişkin konuşma sürecini bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.
ARN.7.4.Y. ʻʻHafta Sonum” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle yazabilme-anlatabilme
a) Temaya ilişkin ön bilgilerini ve deneyimlerini harekete geçirerek yazmaya hazırlık yapar.
b) Yazma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını ince leyerek modelden kopyalar.
c) Yazma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını kulla narak yazılı içerik oluşturur.
ç) Temaya ilişkin yazma sürecini dikkate alarak yazma içeriğini yapılandırır ve uygulamaya geçirir.
d) Temaya ilişkin yazma sürecini dikkate alarak yazma içeriğini yeniden yapılandırır ve iletişim kurar.
e) Temaya ilişkin yazma sürecini bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.
ARN.7.4.DBS. ʻʻHafta Sonum” temasında sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun dil bilgisi seçebilme ve kullanabilme
Temaya uygun dil bilgisi yapılarını seçerek doğal, otantik ve otomatik bir şe kilde kullanır.
ARN.7.4.SÖS. ʻʻHafta Sonum” temasında sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sözcük seçebilme ve kullanabilme
Temaya uygun sözcükleri seçerek doğal, otantik ve otomatik bir şekilde kullanır.
ARN.7.4.SES. ʻʻHafta Sonum” temasında sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sesletimi seçebilme ve kullanabilme
Temaya uygun sesletimi seçerek doğal, otantik ve otomatik bir şekilde kullanır.
Tema: Hafta Sonum
Alt Temalar
Ailemle Etkinlikler
Arkadaşlarımla Etkinlikler
Hafta Sonu Planlarım
İşlevsel Cümle Yapıları
• Hafta Sonu Planı İfade Etme: ʻʻUnë planifikoj fundjavën. (Hafta sonunu planlıyorum.), Dua të dal me familjen. (Ailemle dışarı çıkmak istiyorum.), Do të takoj shokët e mi. (Arkadaşlarımla buluşacağım.).”
• Aile İle Etkinlikleri İfade Etme: ʻʻUnë kaloj kohë me familjen. (Ailemle vakit geçiriyorum.), Ne hamë së bashku. (Biz birlikte yemek yeriz.), Unë ndihmoj prindërit. (Anne babama yardım ederim.).”
• Arkadaşlarla Etkinlikleri İfade Etme: ʻʻUnë dal me shokët. (Arkadaşlarımla dışarı çıkarım.), Ne luajmë në park. (Parkta oyun oynarız.), Takoheni në qytet. (Şehirde buluşuyorsunuz / buluşun.).”
• Davet Etme ve Öneride Bulunma: ʻʻA do të dalim së bashku? (Birlikte dışarı çıkalım mı?), Le të shkojmë në park. (Parka gidelim.), Dëshiron të vish me mua? (Benimle gelmek ister misin?).”
• Tercih ve Neden Belirtme: ʻʻMë pëlqen të dal me shokët sepse është argëtuese. (Arkadaşlarla dışarı çıkmayı seviyorum çünkü eğlencelidir.), Unë qëndroj në shtëpi sepse jam i lodhur. (Yorgun olduğum için evde kalıyorum.).”
• Karşılaştırma Yapılarıyla İfade Kurma: ʻʻDalja me shokët është më argëtuese se qëndrimi në shtëpi. (Arkadaşlarla dışarı çıkmak evde kalmaktan daha eğlencelidir.), Fundjava është më e bukur se ditët e javës. (Hafta sonu hafta içi günlerinden daha güzeldir.).”
• Günlük Yaşamda Soru Sorma ve Cevap Verme: ʻʻÇfarë bën në fundjavë? (Hafta sonunda ne yaparsın?), Me kë del? (Kiminle dışarı çıkarsın?), Ku shkon? (Nereye gidersin?), Kur takoheni? (Ne zaman buluşuyorsunuz?).”
Hedef Dil Bilgisi Yapıları
• Şimdiki Zaman: ʻʻdal (dışarı çıkmak), takoj (buluşmak), luaj (oynamak), shkoj (gitmek), qëndroj (kalmak), kaloj (geçmek), ndihmoj (yardım etmek).”
• Gelecek Zaman (temel kullanım): ʻʻDo të dal. (Dışarı çıkacağım.), Do të shkoj. (Gideceğim.), Do të takoj. (Buluşacağım.).”
• Tercih ve İstek Yapıları: ʻʻdua të ... (... istemek), dëshiroj të ... (... arzu etmek / istemek).”
• Zaman İfadeleri: ʻʻnë fundjavë (hafta sonunda), të shtunën (cumartesi günü), të dielën (pazar günü), në mëngjes (sabahleyin), në mbrëmje (akşamleyin).”
• Temel Sıfatlar: ʻʻi bukur / e bukur (güzel), i mirë / e mirë (iyi), i lodhur / e lodhur (yorgun), argëtues / e (eğlenceli).”
• Karşılaştırma Yapıları: ʻʻmë... se... (... -den daha...)”
• Soru Yapıları: ʻʻÇfarë? (Ne?)”, ʻʻKu? (Nerede / Nereye?), Me kë? (Kiminle?), Kur? (Ne Zaman?).”
• Bağlaç Kullanımı: ʻʻdhe (ve), por (ama / fakat), sepse (çünkü).”
Sesletim
• Etkinlik ve Zaman İfadelerinde Vurgu: ʻʻfundjavë (hafta sonu), park (park), qytet (şehir), shokë (arkadaş), familje (aile)”
• Fiillerde Vurgu ve Akıcılık: ʻʻdal (dışarı çıkmak), takoj (buluşmak), luaj (oynamak), shkoj (gitmek)”
Hedef sözcükler: ʻʻfundjavë (hafta sonu), familje (aile), shokë (arkadaş), park (park), qytet (şehir), kinema (sinema), shtëpi (ev), aktivitet (etkinlik), lojë (oyun), takim (buluşma), argëtim (eğlence), kohë (zaman / vakit), dal (konuşurum), takoj (buluşmak), luaj (oynamak), shkoj (gitmek), qëndroj (kalmak), kaloj (geçmek), ndihmoj (yardım etmek), flas (konuşmak), shoh (görmek / izlemek), i bukur (güzel), i mirë (iyi), i lodhur (yorgun), argëtues (eğlenceli), interesant (ilginç)”
aile, alışkanlık, arkadaş, birlikte zaman geçirme, boş zaman, buluşma, davet, deneyim, dinlenme, eğlence, etkinlik, gezi, günlük yaşam, hafta sonu, iletişim, karşılaştırma, paylaşım, plan, program, sosyal etkileşim, tercih, uyum,zaman, ziyaret
Öğrenme çıktıları; çalışma kâğıtları, kısa yazma ve konuşma uygulamaları, kontrol listeleri, gözlem formları, öğrenme günlüğü, yansıtıcı günlükler, kelime ilişkilendirme ve kümeleme etkinlikleri, zihin haritaları, öz / akran / grup değerlendirme formları, dijital üretimler(poster, video, ses kaydı vb.), performans görevleri, öğrenme duvarı veya bülten panosu çalışmaları ile değerlendirilebilir.
1. Performans Görevi: Fundjava ime (Hafta sonum)
Öğrenciler, kendi hafta sonlarını ya da hayalî bir hafta sonu planını içeren görsel destekli bir sunum hazırlar. Bu süreçte yalnızca ne yaptıklarını söylemekle kalmaz, kiminle vakit geçirdiklerini, hangi etkinlikleri tercih ettiklerini ve nedenlerini anlamlı cümlelerle ifade eder. Hazırlık aşamasında hafta sonu etkinliklerine ilişkin ʻʻfundjavë (hafta sonu), dal (dışarı çıkmak), takoj (buluşmak), luaj (oynamak), shkoj (gitmek)” gibi temel sözcük ve kalıpları gözden geçirir. Ardından kendi hafta sonu planlarını düşünerek kısa notlar oluşturur. Ürün aşamasında hafta sonu planlarını içeren bir poster ya da kısa sunum hazırlar.Bu çalışmada etkinlikleri kişiler "familje (aile), shokë (arkadaşlar)", zaman ifadeleri ve görsellerle destekler. Öğren ciler en az 4–5 cümlelik bütünlüklü bir anlatım oluşturur. Sözlü aşamada öğrenciler hazırladıkları çalışmayı sınıfa sunar. Sunum sırasında ʻʻÇfarë bën në fundjavë? (Hafta sonunda ne yaparsın?), Me kë del? (Kiminle dışarı çıkarsın?), Ku shkon? (Nereye gidersin?)” gibi sorulara cevap verir. Bu görev, öğrencilerin planlama, kişisel deneyim aktarma ve bütünlüklü anlatım kurma becerilerini geliştirir.
2. Performans Görevi: Fundjavë me familjen apo me shokët? (Aileyle mi, arkadaşlarla mı hafta sonu?)
Öğrenciler, hafta sonunu aile ile mi yoksa arkadaşlarla mı geçirmenin daha tercih edilir olduğunu karşılaştırmalı olarak ifade eden bir çalışma hazırlar. Bu süreçte öğrenciler yalnızca etkinlikleri tanımlamakla kalmaz, aynı zamanda tercihlerini gerekçelendirir. Hazırlık aşamasında öğrenciler, etkinlik ifadelerini ve karşılaştırma yapılarını "më... se... (...-den daha...), sepse... (çünkü...)" tekrar eder. Öğretmen rehberliğinde örnek cümleleri inceler. Ürün aşamasında öğrenciler, iki durumu karşılaştıran kısa bir metin ya da poster hazırlar. Bu çalışmada aile ve arkadaşlarla yapılan etkinlikleri ayrı ayrı ifade eder ve aralarındaki farklar belirtir. Sözlü aşamada öğrenciler ʻʻDal me shokët sepse është më argëtuese. (Arkadaşlarla dışarı çıkarım çünkü daha eğlencelidir.), Qëndroj me familjen sepse është më e qetë. (Ailemle kalırım çünkü daha sakindir.)” şeklinde tercihlerini açıklar. Ayrı ca arkadaşlarına ʻʻCila është më e mirë? (Hangisi daha iyidir?)” gibi sorular yönelterek etkileşim kurar. Bu görev, öğrencilerin karşılaştırma yapma, gerekçelendirme ve eleştirel düşünme becerilerini geliştirir.
3. Performans Görevi: Plani ynë i fundjavës (Hafta sonu planımız)
Öğrenciler, küçük gruplar hâlinde ortak bir hafta sonu planı oluşturur ve bu planı yapılandırılmış bir biçimde sunar. Bu süreçte öğrenciler yalnızca bireysel fikirlerini değil grup içinde uzlaşarak oluşturdukları ortak planı ifade eder. Hazırlık aşamasında öğrenciler, grup içinde fikir alışverişi yaparak hafta sonu için yapılabilecek etkinlikleri belirler. Her öğrenci öneriler sunar ve grup ortak bir plan üzerinde anlaşır. Ürün aşamasında öğrenciler, ortak planlarını içeren bir görsel (plan tablosu, program, çizim vb.) hazırlar. Bu planda zaman sıralaması "të shtunën... (cumartesi...), pastaj... (sonra), në fund... (sonunda...)" ve etkinlikler açıkça ifade edilir. Sözlü aşamada öğrenciler, hazırladıkları planı ʻʻTë shtunën shkojmë në park (Cumartesi parka gideriz), pastaj hamë së bashku... (sonra birlikte yemek yeriz...)” şeklinde birlikte sunar. Sunum sonrasında diğer gruplar sorular sorar ve kısa etkileşimler gerçekleşir. Bu görev, öğrencilerin iş birliği, planlama, sıralama ve iletişim becerilerini geliştirir. İçeriğe uygun olarak seçilecek performans görevi, hedef sözcüklerin doğru ve bağlama uygun kullanımı, temel dil bilgisi yapılarını işlevsel biçimde kullanabilme, yazılı ve / veya sözlü anlatımın anlaşılırlığı, iletişim amacına uygun ifade kullanımı ile göreve katılım, çaba, süreç içindeki ilerleme gibi ölçütleri içeren analitik / bütüncül dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir. Performans görevleri sürecinde öğrencilerin sürece daha etkin katılım göstermelerini desteklemek amacıyla öz veya akran değerlendirme formlarına da yer verilebilir.
Bu temada öğrencilerin günlük yaşamda karşılaştıkları hafta sonu deneyimleri aracılığıyla farklı etkinlikleri tanıma, aileleri ve arkadaşlarıyla gerçekleştirdikleri sosyal etkileşimleri fark etme ve hafta sonu planlarını oluşturma konularına aşina oldukları kabul edilmektedir. Öğrenciler, bilgileri doğal olarak edinmiş olsalar da bu deneyimleri Arnavutçada daha ayrıntılı, sıralı ve bağlantılı bir biçimde ifade etme konusunda sınırlı dil yeterliğine sahiptir. Dil, bu temada öğrencilerin kendi yaşam ritimlerini ifade etmelerini sağlayan bir iletişim aracı olarak ele alınır. Öğrencilerin kişisel deneyimlerinden hareketle anlamlandırma oluşturmaları, günlük yaşamla Arnavutça arasındaki bağlantıyı kurmaları, sözlü ve yazılı iletişimde öz güven geliştirmeleri temel dayanak olarak kabul edilir.
Öğrencilerden ʻʻÇfarë bën në fundjavë? (Hafta sonunda ne yaparsın?), Me kë del? (Kiminle dışarı çıkarsın?), Ku shkon? (Nereye gidersin?), Çfarë planifikon? (Ne planlıyorsun?)” gibi yönlendirici sorular aracılığıyla kısa betimlemeler yapmaları istenebilir. Bu süreçte öğrencilerin hafta sonu planlarını ifade etme, etkinlikleri tanımlama, sosyal etkileşimleri belirtme, tercihlerini dile getirme ve gerektiğinde karşılaştırma yapma becerileri ile bunları düzenli ve anlamlı bir şekilde ifade edebilme hazır bulunuşluk düzeyleri gözlemlenebilir. Gözlem sonucunda öğretmen, öğrencilerin hazır bulunuşluk seviyesini dikkate alarak etkinliklerin kapsamını, içerik yoğunluğunu ve ilerleme hızını düzenleyebilir.
"Hafta Sonum" teması kapsamında öğrenciler; aile ve arkadaşlarıyla olan sosyal etkileşimlerini tanıma ve planlarını ifade etme becerilerini, ön bilgilerini etkinleştirerek doğrudan çeviri yapmadan mevcut öğrenme süreçleri içerisinde kazanabilirler. Öğrencilerin önceki öğrenmeleri yeni bağlamlarda işlevsel hâle gelebilir ve ana dillerinde sahip oldukları etkinliklerle ilgili bilgileri dikkate alınarak Arnavutçadaki temel ifadelerle bağlantılar kurmaları ve tanıtmaları sağlanabilir.
ARN.7.4.D
Öğrenciler, dinleme / izleme-anlamlandırma etkinliklerine başlamadan önce ʻʻAilemle Etkinlikler”, ʻʻArkadaşlarımla Etkinlikler” ve ʻʻHafta Sonu Planlarım” alt temalarına ilişkin ön bilgilerini günlük yaşam deneyimleri üzerinden harekete geçirir (E1.1, SDB1.1). Öğretmen ailece yapılan etkinlikleri gösteren görseller, arkadaş gruplarının sosyal faaliyetlerini yansıtan fotoğraflar ve hafta sonu planlarını içeren görseller sunar; öğrencilerden bu görseller hakkında konuşmalarını ister (OB1). Öğrenciler aileleriyle yaptıkları etkinlikler, arkadaşlarıyla geçirdikleri zamanlar ve hafta sonu planları ile ilgili deneyimlerini paylaşır (E3.2, SDB1.2). Bu süreçte öğrenciler, öğrendikleri etkinlik ifadelerini, zaman bildiren yapıları ve günlük yaşam rutinlerine ilişkin sözcükleri hatırlayarak yaklaşan dinleme / izleme-anlamlandırma etkinliklerine yönelik zihinsel hazırlık yapar (KB2.6).
Ardından öğrenciler, görseller, kısa video kesitleri gibi görsel ipuçlarını inceleyerek bunları ilgili temalarla ilişkilendirir (E3.2, SDB2.3, OB2, KB2.2). Öğretmen ʻʻÇfarë shikon? (Ne görüyorsun?), Çfarë po bëjnë? (Ne yapıyorlar?), Me kë është? (Kiminle?), Çfarë plani ka për fundjavë? (Hafta sonu için nasıl bir planı var?)” gibi sorular sorarak dinleme metinlerine yönelik ilk beklentilerini oluşturur; öğrenciler konuya ilişkin ön bilgi geliştirir (E3.5, OB4, OB7, KB2.11).
Öğrenciler ʻʻKu po shkojnë? (Nereye gidiyorlar?), Me kë po kalojnë kohë? (Kiminle vakit geçiriyorlar?), Çfarë do të bëjnë në fundjavë? (Hafta sonunda ne yapacaklar?)” gibi sorular üzerinden tahminlerde bulunur (E3.5, KB2.10, KB2.11). Örneğin metindeki kişilerin hafta sonunda hangi etkinlikleri yapacağını, aileleriyle mi yoksa arkadaşlarıyla mı vakit geçireceklerini düşünür (E1.1, SDB3.3, KB2.12, KB2.16).
Dinleme sürecine geçildiğinde öğrenciler, dinleme sırasında görsel ve işitsel ipuçlarına dikkat ederek anlam oluşturmaya çalışır (E3.2, KB2.2). Öğrenciler izlerken / dinlerken konuşmacıların ifadelerine, jest ve mimiklerine, kullandıkları kelimelere ve ses tonuna dikkat eder. İçerik hakkında tahminlerini sürdürür (E3.5, KB2.6). Öğretmen dinleme metnini kesintisiz olarak sunar ve öğrenciler metnin genel konusunu belirlemeye çalışır. Öğrenciler içeriğin genel konusunu ʻʻhafta sonu etkinlikleri ve planları” olarak ifade eder (SDB1.2, SDB2.3). Bu süreçte metindeki temel unsurları fark eder. Öğretmen metindeki etkinlik adları, zaman ifadeleri ve sosyal ilişki kalıplarını öne çıkarır. Öğrenciler bu unsurları tanır ve gösterir (OB4, OB5, KB2.16).
Dinleme sonrasında öğrenciler, ilk tahminlerini dinledikleri içerikle karşılaştırır. Öğrenciler önceki tahminlerini dinleme metni ile karşılaştırır ve tahminlerinin doğru ya da yanlış olduğunu belirtir (E3.5, KB2.10). Ardından metindeki bilgileri yapılandırılmış bir biçimde düzenler. Öğretmen tahtada bir tablo veya şema oluşturur. Öğrenciler etkinlik, kişi ve zaman unsurlarını bu şema içine yerleştirir (KB2.5). Öğrenciler elde ettikleri bilgileri sınıflandırır ve anlamlandırır. Unsurları aile etkinlikleri, arkadaş etkinlikleri ve hafta sonu planları gibi kategorilere ayırır (E3.2, KB2.7). Bunun yanında farklı unsurlar arasında karşılaştırma yapar; farklı hafta sonu etkinlikleri arasındaki benzerlik ve farklılıkları söyler (KB2.16). Öğrenciler ayrıca metindeki unsurlar arasındaki ilişkileri fark eder. Kişi ile etkinlik, zaman ile plan arasındaki bağlantıyı ifade eder (SDB3.3, D4.2, D15.1, KB2.17). Bu süreçte öğrenciler öğrendiklerini kendi yaşamlarıyla ilişkilendirir. ʻʻNë fundjavë unë… (Hafta sonunda ben...)” şeklinde başlayarak kendi yaşamlarından örnek verir (SDB3.3, D16.1, OB1).
Son olarak öğrenciler, hazırlık aşamasında dinledikleri veya izledikleri materyallerde fark ettiklerini ifade eder ve bunları kendi ön bilgileriyle ilişkilendirir (E1.4, E1.5, KB2.17). Öğrenciler ʻʻÇfarë mësova sot? (Bugün ne öğrendim?)” sorusuna cevap verir ve öğrendiklerini ifade eder (E2.3, SDB2.1). Öğrenciler grup çalışması yaparak birbirlerine hafta sonu etkinlikleri ve planları hakkında geri bildirim verir (E2.4, SDB3.1, OB2, KB2.18). Mevcut içerik ve dinleme / izleme-anlamlandırma sürecine ilişkin gözden geçirdiği bilgi, deneyim, düşünce ve duygulara yönelik çıkarımlarını arkadaşlarıyla paylaşır (D12.3). Performans görevi kapsamında öğrencilerden hafta sonunu aileleriyle mi yoksa arkadaşlarıyla mı geçirmenin daha tercih edilir olduğunu karşılaştırmalı olarak ifade eden bir çalışma hazırlamaları istenebilir. Bu süreçte öğrencilerden yalnızca etkinlikleri tanımlamaları değil aynı zamanda tercihlerini gerekçelendirmeleri de beklenebilir. Hazırlık aşamasında öğrenciler, etkinlik ifadelerini ve karşılaştırma yapılarını ʻʻmë … se …” (...-den daha ... ), ʻʻsepse …” (çünkü ... ) gözden geçirebilir ve öğretmen rehberliğinde örnek cümleleri inceleyebilir. Ürün aşamasında öğrencilerden iki durumu karşılaştıran kısa bir metin ya da poster hazırlamaları istenebilir. Bu çalışmada aile ve arkadaşlarla yapılan etkinlikler ayrı ayrı ifade edilebilir ve aralarındaki benzerlikler ile farklılıklara yer verilebilir. Sözlü aşamada öğrencilerden ʻʻDal me shokët sepse është më argëtuese.” (Arkadaşlarımla dışarı çıkarım çünkü daha eğlencelidir.), ʻʻQëndroj me familjen sepse është më e qetë.” (Ailemle kalırım çünkü daha sakindir.) gibi ifadelerle tercihlerini açıklamaları istenebilir. Ayrıca öğrenciler, arkadaşlarına ʻʻCila është më e mirë?” (Hangisi daha iyidir?) gibi sorular sorabilir ve bu soruları cevaplayarak arkadaşlarıyla etkileşim kurabilir.
ARN.7.4.O
Öğretmen, öğrencilere öğretim sürecinin başından itibaren ʻʻAilemle Etkinlikler”, ʻʻArkadaşlarımla Etkinlikler” ve ʻʻHafta Sonu Planlarım” alt temalarına yönelik okuma-anlama sürecine hazırlanmaları için alt temalara ilişkin görseller, başlıklar ve anahtar kelimeler sunar (OB1, OB4). Öğrenciler bu alt temalar ile ilgili bildiklerini ifade eder (E3.2, SDB1.2). Bu süreçte öncelikle görseller, anahtar kelimeler ve başlıklar gibi ipuçlarından yararlanarak aile etkinlikleri, arkadaş buluşmaları ve hafta sonu planlarına ilişkin ön bilgilerini harekete geçirir (E1.1, SDB1.1, KB2.2, KB2.6). Ardından öğrenciler, kendi deneyimleri ile metinler arasında ilişki kurarak yeni metinlere yönelik anlamlı bir bağ oluşturur (E1.2, E3.2, SDB3.3). Öğretmen ʻʻAilemle Etkinlikler”, ʻʻArkadaşlarımla Etkinlikler” ve ʻʻHafta Sonu Planlarım” alt temalarıyla ilgili ʻʻBu metin ne hakkında olabilir?”, ʻʻBu kişiler ne yapıyor olabilir?”, ʻʻHafta sonunda nereye gidebilirler?” gibi sorular sorar. Öğrenciler kendi deneyimleri ile metin içeriği arasında ilişki kurar. Metnin içeriğine ilişkin ilk tahminlerini ifade eder ve okuma sürecine yönelik beklentiler geliştirir (E1.6, SDB2.3, KB2.11, KB2.12). Öğrenciler başlık ve görselleri inceleyerek metnin konusu hakkında tahminde bulunur (KB2.16). Okuma sürecinde öğrenciler, kısa metinlerin ana teması ve temel bilgileri hakkında tahminlerde bulunur (KB2.10). Öğretmen ilgili alt temaları kapsayan metni sunar. Okuma türü olarak sessiz okuma ve / veya koro okuma kullanılır (OB1). Öğrenciler ilgili metnin genel konusunu ʻʻhafta sonu etkinlikleri ve planları” olarak ifade eder (E3.2, SDB1.2, KB2.17). Bir sonraki aşamada öğrenciler, metinlerde belirli bilgileri (etkinlik türleri, zaman ifadeleri, kişiler arası ilişkiler gibi) bulmak amacıyla tarama yapar (E3.2, KB2.5). Öğrenciler metinde geçen ʻʻAilemle Etkinlikler”, ʻʻArkadaşlarımla Etkinlikler” ve ʻʻHafta Sonu Planlarım” alt temalarına ilişkin temel ayrıntıları belirler (KB2.6, KB2.7). Bu sayede önemli bilgileri hızlı ve hedefe yönelik şekilde belirlemeyi öğrenir ve bu bilgileri günlük hayatta ana dillerinde kullanarak değerlendirebilir (SDB3.3, OB1, OB6). Okuma sürecinin devamında öğrenciler, günlük yaşamla ilişkili metinlerin (hafta sonu plan listeleri, etkinlik diyalogları veya arkadaş buluşmalarını anlatan kısa metinler) anlamını çözümlemeye odaklanır (SDB2.3, D4.2, D5.2, KB2.4). Bu süreçte yapboz okuma etkinliği ile metinler grup içinde paylaştırılır ve öğrenciler metin bölümlerini iş birliği içinde okur (E2.3, SDB2.2, D14.1, KB2.18). Okuma sonrasında öğrenciler, edindikleri bilgileri bireysel olarak ifade eder ve akranlarıyla paylaşır (E2.3, SDB2.1, SDB2.2). Böylece metinden ulaştıkları anlamı yeniden yapılandırır, kendi yaşam deneyimleriyle ilişkilendirir ve etkileşimli bir şekilde yansıtır (KB2.17). Bu aşamada kısa sözlü paylaşımlar, eşli soru-cevap çalışmaları, doğru-yanlış etkinlikleri ve özetleme çalışmaları kullanılır (D4.2). Böylece öğrencilerin hem okuma-anlama becerileri hem de iletişimsel dil kullanımları desteklenmiş olur (KB2.15). Daha sonra öğrenciler, metne ilişkin anladıklarını birbirleriyle paylaşır, metnin bütün anlamını birlikte yeniden oluşturur ve ilk tahminlerinin doğruluğunu kontrol eder (E2.3, SDB2.1, D6.2, KB2.15). Öğrenciler başlangıçtaki tahminlerini metnin içeriği ile karşılaştırır (D12.3, KB2.7). Bu aşamada öğrenciler, farklı metinlerdeki ifadeleri karşılaştırır ve ifadeleri etkinlik türleri, kişiler ve zaman planlamaları şeklinde sınıflandırır (E3.2, KB2.5, KB2.7). Alt temalardaki unsurları aile etkinlikleri, arkadaş etkinlikleri ve hafta sonu planları gibi kategorilere ayırır. Alt temalarda geçen unsurlar arasındaki farkları belirtir ve ilişkileri açıklar (KB2.16). Temel çıkarımlar yaparak okuduklarını daha düzenli bir şekilde anlamlandırır (E3.5, KB2.10). Kapalı, açık ve iletişimsel sorular aracılığıyla metni daha derinlemesine kavrar. Öğrenciler metne dayanarak hafta sonu tercihleri ve sosyal etkinlikler ile ilgili çıkarımlarda bulunur (SDB3.3, OB5). Süreç sonunda öğrenciler kendi metinlerini (kısa hafta sonu planları, aile etkinlikleriyle ilgili listeler, arkadaş buluşmalarını anlatan diyaloglar vb.) oluşturur ve bu metinleri sınıf içinde paylaşarak iletişimsel etkileşimi geliştirir (E2.3, SDB2.1, SDB3.1, OB2). ʻʻAilemle Etkinlikler”, ʻʻArkadaşlarımla Etkinlikler” ve ʻʻHafta Sonu Planlarım” alt temalarına ilişkin düşüncelerini ifade eder ve metinleri kendi yaşamlarıyla ilişkilendirir (E1.4, E1.5, D15.1, D16.1). Öğrenciler ilgili metinler üzerine grup çalışması yapar ve birbirlerine metinler hakkında geri bildirimde bulunur (D3, KB2.18).
ARN.7.4.K
Bu süreçte ʻʻAilemle Etkinlikler”, ʻʻArkadaşlarımla Etkinlikler” ve ʻʻHafta Sonu Planlarım” alt temaları merkeze alınır. Öğretmen bu alt temalara uygun görseller, kısa diyaloglar ve yönlendirici sorular sunar (E2.3, SBD2.1, OB1). Öğrenciler aileleriyle yaptıkları etkinlikler, arkadaşlarıyla geçirdikleri zamanlar ve hafta sonu planları ile ilgili deneyimlerini paylaşarak iletişim durumuna uygun hedef kelime bilgisi, dil bilgisi yapıları ve sosyal dil ifadelerini "Në fundjavë shkoj në park. (Hafta sonunda parka giderim.), Dal me familjen. (Ailemle dışarı çıkarım.), Takoj miqtë e mi (Arkadaşlarımla buluşurum.)" kullanır (E2.4, SDB3.1, KB2.6, KB2.16). Başlangıç aşamasında öğrenciler, dinleme / izleme ve okuma etkinlikleri aracılığıyla dilsel yapıların bağlam içinde nasıl kullanıldığını fark eder (E3.2, KB2.2). Öğretmen bu alt temalara uygun kısa diyalog veya videoyu öğrencilere sunar. Öğrenciler ʻʻAilemle Etkinlikler”, ʻʻArkadaşlarımla Etkinlikler” ve ʻʻHafta Sonu Planlarım” alt temalarındaki ilgili ifadeleri dinler, tekrar eder ve bu ifadelere aşinalık kazanır (SDB1.1, OB4). Öğrenciler yönlendirilmiş uygulama aşamasında duydukları içerikleri tekrar ederek kendi ifadeleriyle yeniden anlatır veya temel cümlelerle açıklar (E1.4, SDB1.2). Alt temalardaki modeli taklit ederek yeni ifadeler üretir, alt tema ifadelerini düzenleyerek konuşmalarını geliştirir (SDB2.1, KB2.10, KB2.15). Ardından öğrenciler, sık kullanılan cümle kalıplarını ve kalıp ifadeleri öğrenerek tipik iletişim durumlarına hazırlanır ve diyaloglarda hangi bilgileri aktaracaklarını planlar (E3.5, KB2.11). Bu süreçte uygun telaffuza dikkat eder, soru ve cevap yapılarıyla konuşma pratiği yapar (KB2.12). Öğrenciler alt temalardaki içeriklerin doğru biçimini kullanarak uygun telaffuz eder (E3.2). Alt temalara ilişkin konuşmalarını doğal, gerçekçi ve akıcı bir şekilde sunar (SDB3.3, KB2.16, KB2.17). İlerleyen aşamalarda öğretmen; resimli hikâyeler, rol yapma etkinlikleri, hafta sonu senaryoları, video içerikleri ve diyalog çalışmaları gibi yeni konuşma fırsatları sunar (OB2, OB5). Bu etkinlikler sayesinde öğrenciler öğrendiklerini bağlama uygun ve doğal bir şekilde kullanma imkânı bulur; hafta sonu planı oluşturma, etkinlik önerisinde bulunma, arkadaşlarını davet etme, aile etkinliklerini anlatma, soru sorma ve çıkarımlarda bulunma gibi becerilerini geliştirir (E1.1, SDB3.1, D14.1, KB2.7). Öğrenciler alt temalara ilişkin konuşmalarını doğal şekilde sunar ve hafta sonu etkinliklerine ilişkin mesajlarını açık ve anlaşılır biçimde ifade eder (SDB2.2, SDB2.3, D15.1, KB2.18). Süreç sonunda öğrenciler grup çalışması yaparak hafta sonu planlarını paylaşır ve birbirlerine geri bildirimde bulunur (D4.2). Performans görevi kapsamında öğrencilerden küçük gruplar hâlinde ortak bir hafta sonu planı oluşturmaları ve bu planı yapılandırılmış bir biçimde sunmaları istenebilir. Bu süreçte öğrencilerden yalnızca bireysel fikirlerini değil grup içinde uzlaşarak oluşturdukları ortak planı ifade etmeleri de beklenebilir. Hazırlık aşamasında öğrenciler, grup içinde fikir alışverişi yaparak hafta sonu için gerçekleştirilebilecek etkinlikleri belirleyebilir. Her öğrenci öneriler sunabilir ve grup ortak bir plan üzerinde uzlaşabilir. Ürün aşamasında öğrencilerden ortak planlarını içeren bir görsel (plan tablosu, program, çizim vb.) hazırlamaları istenebilir. Bu planda zaman sıralaması ʻʻtë shtunën …” (Cumartesi ... ), ʻʻpastaj …” (Sonra ... ), ʻʻnë fund …” (Sonunda ... ) gibi ifadelerle ve planlanan etkinliklerle açık bir biçimde gösterilebilir. Sözlü aşamada öğrencilerden hazırladıkları planı ʻʻTë shtunën shkojmë në park.” (Cumartesi parka gideriz.), ʻʻPastaj hamë së bashku …” (Sonra birlikte yemek yeriz ... ) gibi ifadelerle grup hâlinde sunmaları istenebilir. Sunumun ardından diğer gruplar sorular sorabilir ve kısa etkileşimler gerçekleştirilebilir.
ARN.7.4.Y
Öğretim süreci kapsamında, öğrencilerin ʻʻHafta Sonum” teması doğrultusunda yazılı ifadeler oluşturabilmelerini sağlamak amacıyla yazma etkinliklerine yer verilir. Bu süreçte öğrencilerin ʻʻHafta Sonum” temasına ilişkin ön bilgilerini harekete geçirmek amacıyla öğretmen, alt temalara uygun görseller, kısa diyaloglar ve temel kelimeler sunar (E1.1, SDB1.1, OB1). Öğrenciler ʻʻAilemle Etkinlikler”, ʻʻArkadaşlarımla Etkinlikler” ve ʻʻHafta Sonu Planlarım” alt temaları ile ilgili bilgilerini hatırlar ve paylaşır (E3.2, SDB1.2, KB2.6). Öğretmen yazma görevini ʻʻHafta sonunda yaptığın ya da yapmak istediğin etkinlikleri anlatan kısa bir metin yaz.” biçiminde açıklar. Öğrenciler bu alt temalarla ilgili neler yazacaklarını ifade ederek yazma sürecine hazırlanır (E2.5). Örnek cümleler, hafta sonu plan tabloları ve etkinlik kartları aracılığıyla öğrenciler, yazma görevinden ne beklendiğini ve hangi dilsel araçları kullanabileceklerini kavrar (OB4, KB2.2). Bu aşamada öğretmen, alt temalara uygun örnek metinler ve cümleler sunar; öğrenciler bu metinleri inceleyerek benzer yapıdaki ifadeleri yazar (E3.2, KB2.5). Ardından aile etkinlikleri, arkadaş buluşmaları veya hafta sonu planları hakkında kısa metinler yazar ve düşüncelerini açık ve doğru bir şekilde yapılandırır (E1.4, KB2.11). Bu süreçte modelden hareketle kendi içeriklerini oluşturur. Yazma sürecinde öğrenciler, cümle kalıplarını ve derste edinilen hedef kelime bilgisini bilinçli şekilde kullanarak kendilerini ifade eder (E1.5, SDB2.1). Öğrenciler hafta sonu planı yazma, aile etkinliği anlatma veya arkadaşlarla yapılacak etkinlikleri ifade etme türüne uygun olarak giriş ve gelişme bölümleri bulunan kısa ve düzenli bir metin yapısı kullanır (KB2.10). Bu aşamada öğrenciler alt temalara uygun dil yapılarını kullanır; uygun kelime ve ifadeleri seçerek yazılarını oluşturur ve hafta sonu etkinliklerini anlatan anlamlı bir mesajı yazılı olarak ifade eder (KB2.16). Bu süreçte uygun ifade seçimi yapar ve yazdıklarını anlamlı bir bütün hâline getirmek için akıl yürütme becerilerini kullanır (KB2.17). ʻʻHafta Sonum” temasında öğrenciler, hazırlıklı veya hazırlıksız yazma etkinliklerinde verilen yazma türlerine (kendini tanıtma, kısa betimleme vb.) uygun olarak Arnavutçanın temel dil özellikleri, söylem biçimleri ve noktalama işaretlerini kullanır. Yazma sürecinde kendilerini, aile bireylerini ve yakın çevrelerini tanıtmak amacıyla uygun sözcükleri ve temel dil parçalarını seçerek kullanır (E2.3, SDB2.1, D14.1, KB2.17). Ayrıca öğrenciler, anlaşılır ifadelerle temel mesajlarını aktararak yazılı iletişim kurma becerilerini geliştirir (E2.4, D16.1). Sonrasında öğrenciler yazdıkları metinleri gözden geçirerek içeriklerini yeniden düzenler ve arkadaşlarıyla paylaşır. Bu süreçte alt temalara ilişkin yazılarını paylaşarak yazılı iletişim kurar, birbirlerinin çalışmalarını okur ve karşılıklı geri bildirimde bulunur (SDB2.2, D4.2, KB2.18). Bu etkileşim, yazılı iletişim becerilerini geliştirmenin yanı sıra yazma sürecine yönelik farkındalığı da artırır. Süreç, öğrencilerin yazma deneyimlerine ilişkin düşüncelerini ifade ettikleri ve akranlarıyla geri bildirim alışverişinde bulundukları bir değerlendirme ve yansıtma aşamasıyla tamamlanır (E3.5, SDB3.3). Bu aşamada öğrenciler, alt temalara ilişkin sorulara cevap vererek kendi öğrenmelerini değerlendirir (D12.3, KB2.15). Grup çalışmaları yaparak birbirlerine yazdıkları metinler hakkında geri bildirimde bulunur (D6.2, KB2.17). Performans görevi kapsamında öğrencilerden kendi hafta sonlarını ya da bir hafta sonu planını içeren görsel destekli bir sunum hazırlamaları istenebilir. Bu süreçte öğrencilerden yalnızca ne yaptıklarını söylemeleri değil aynı zamanda kiminle vakit geçirdiklerini, hangi etkinlikleri tercih ettiklerini ve bunların nedenlerini anlamlı cümlelerle ifade etmeleri de beklenebilir. Hazırlık aşamasında öğrenciler, hafta sonu etkinliklerine ilişkin ʻʻfundjavë” (hafta sonu), ʻʻdal” (dışarı çıkmak), ʻʻtakoj” (buluşmak), ʻʻluaj” (oynamak), ʻʻshkoj” (gitmek) gibi temel sözcük ve kalıpları gözden geçirebilir. Ardından kendi hafta sonu planlarını düşünerek kısa notlar oluşturabilir. Ürün aşamasında öğrencilerden hafta sonu planlarını içeren bir poster ya da kısa bir sunum hazırlamaları istenebilir. Bu çalışmada etkinlikler ʻʻfamilje” (aile), ʻʻshokë” (arkadaşlar) gibi kişi adları, zaman ifadeleri ve görsellerle desteklenebilir. Öğrencilerden en az 4-5 cümlelik bütünlüklü bir anlatım oluşturmaları beklenebilir. Sözlü aşamada öğrencilerden hazırladıkları çalışmayı sınıfa sunmaları istenebilir. Sunum sırasında ʻʻÇfarë bën në fundjavë?” (Hafta sonunda ne yaparsın?), ʻʻMe kë del?” (Kiminle dışarı çıkarsın?), ʻʻKu shkon?” (Nereye gidersin?) gibi sorulara cevap vererek etkileşim kurmaları beklenebilir.
ARN.7.4.DBS
Öğretmen, ʻʻAilemle Etkinlikler”, ʻʻArkadaşlarımla Etkinlikler” ve ʻʻHafta Sonu Planlarım” alt temalarına uygun kısa diyaloglar, hikâyeler veya video içerikleri sunar; öğrenciler bu içerikleri dinler / izler ve genel anlam hakkında fikir edinir (E3.2, SDB1.1). Öğretmen bu içeriklerde yer alan zaman ifadeleri, etkinlik fiilleri, geniş zaman ve gelecek zaman yapıları gibi ifadeleri vurgular; öğrenciler alt temalardaki bu yapıları fark ederek aşinalık kazanır (E3.5). Aynı zamanda öğretmen beden dili, görseller ve tekrar yoluyla bu yapıları model olarak sunar; öğrenciler bu yapıları dinler, tekrar eder ve bu yapıların kullanımına aşina olur (OB1). Öğrenciler benzer yapıları karşılaştırarak dil bilgisi unsurlarını fark eder ve anlamlandırır (KB2.13). Öğrenciler model cümleler, kısa diyaloglar ve günlük yaşamdan alınmış iletişim örnekleri aracılığıyla dil bilgisi yapılarını sezgisel olarak edinir (E3.2, KB2.2). Bu süreçte öğrenciler alt temalardaki yapıları bağlam içinde tekrar eder, kısa ve anlamlı tekrarlar yaparak bu yapıları pekiştirir (E3.7, KB2.6). Öğretmenin yönlendirmesiyle bazı ifadeleri hareketlerle canlandırır (aile ile yapılan etkinlikleri gösterme, arkadaş buluşmalarını canlandırma, hafta sonu planlarını ifade etme vb.) ve eş zamanlı olarak söyleyerek öğrenmeyi destekler (SDB1.2). Böylece "në fundjavë (hafta sonunda), Do të shkoj. (Gideceğim.), Luaj. (Oynarım.), Dal me miqtë. (Arkadaşlarımla dışarı çıkarım.)" gibi yapılar doğrudan kural açıklaması yapılmadan kullanım içinde anlamlandırılır. Öğrenciler bu süreçte gözlem yaparak ve örneklerden hareketle dil yapılarını keşfeder (E1.1, KB2.8). İlerleyen aşamada öğrenciler, öğrendikleri hedef dil parçalarını farklı bağlamlarda kullanarak pekiştirir (E3.1, E3.3). Kendi ifadelerini oluştururken uygun dil bilgisi yapılarını seçer, bu yapıları iletişim amacına uygun şekilde kullanır (KB2.7, KB2.10). Öğrenciler alt temalardaki yapıları kullanarak hafta sonu planlarını anlatır, aile etkinliklerini açıklar ve arkadaşlarıyla yapacakları etkinlikleri ifade eder; böylece dil bilgisi, öğrenciler için soyut bir bilgi alanı olmaktan çıkarak işlevsel bir iletişim aracına dönüşür (SDB3.3, KB2.16). Bu süreçte öğrencilerin dil bilgisi yapılarını doğru, anlaşılır ve bağlama uygun şekilde kullanmaları desteklenir (E2.2, D14.1). Öğrenciler, sözlü ve yazılı üretimlerinde dil bilgisi unsurlarını giderek daha otomatik, akıcı ve doğal bir biçimde kullanmaya başlar (E1.4, E1.5, SDB3.1). Öğrenciler alt temalardaki yapıları kullanarak iletişim kurar ve bu yapıları doğal bir şekilde kullanmaya yönelir (OB5, KB2.17). Böylece dil bilgisi becerisi, iletişimsel yeterliğin ayrılmaz bir parçası olarak gelişir (D16.1).
ARN.7.4.SÖS
Öğretmen, ʻʻAilemle Etkinlikler”, ʻʻArkadaşlarımla Etkinlikler” ve ʻʻHafta Sonu Planlarım” alt temalarına ilişkin kısa diyaloglar, metinler veya video içerikleri sunar; öğrenciler bu içeriklerde yer alan sözcükleri bütünsel olarak duyar, görür ve tekrarlar (E1.1, SDB1.1, OB1). Öğrenciler; aile bireyleriyle yapılan etkinlikler, arkadaş buluşmaları, boş zaman faaliyetleri ve hafta sonu planlamalarına ilişkin temel kavramları ifade eden sözcükleri "shkoj në park (parka gitmek), luaj futboll (futbol oynamak), vizitoj gjyshërit (büyükanne ve büyükbabayı ziyaret etmek), dal me shokët (arkadaşlarla dışarı çıkmak), fundjavë (hafta sonu) iletişimsel ihtiyaçlarına göre seçmeyi ve kullanmayı öğrenir (E3.2, KB2.6). Öğrenciler görseller, kısa metinler, diyaloglar ve etkileşimli etkinlikler aracılığıyla hedef sözcüklerle karşılaşır; bu sözcüklerin anlamlarını bağlam içinde kavrar ve farklı durumlarda nasıl kullanıldığını algılar (E3.2, KB2.2). Bu süreçte öğrenciler alt temalarda geçen sözcükleri koro hâlinde, grupla veya bireysel olarak tekrar eder; öğretmen bu sözcüklerin geçtiği örnek kullanımları sunarak öğrencilerin sözcüklerin hangi bağlamda kullanıldığını fark etmelerini sağlar (E3.5, E3.8, SDB2.3, OB4). Böylece sözcük bilgisi, ezbere dayalı bir süreçten çıkarak anlam temelli ve işlevsel bir yapıya dönüşür (D2.1, KB2.5). İlerleyen aşamada öğrenciler, öğrendikleri sözcükleri kullanarak aileleriyle yaptıkları etkinlikler, arkadaşlarıyla geçirdikleri zamanlar ve hafta sonu planları hakkında anlamlı ifadeler oluşturur (E3.1, E3.3). Bu süreçte öğrenciler alt temalardaki sözcükleri kavramsal olarak ilişkilendirir; görseller, nesneler veya sınıf içi etkinlikler aracılığıyla bu sözcüklerin anlamlarını pekiştirir (KB2.13). Uygun sözcük seçimi yaparak iletişim amacına hizmet eden cümleler kurar ve bu sözcükleri farklı bağlamlarda kullanarak pekiştirir (SDB2.1, KB2.7, KB2.16). Süreçte öğrencilerin sözcükleri doğru, yerinde ve anlamlı biçimde kullanmaları desteklenir (E2.2, D14.1). Öğrenciler, sözlü ve yazılı anlatımlarında sözcükleri giderek daha akıcı, doğal ve otomatik bir şekilde kullanmaya başlar (E1.4, E1.5, SDB3.1, KB2.17). Öğrenciler alt temalardaki sözcükleri uygun bağlamlarda kullanarak iletişim kurar ve bu sözcükleri gerçek iletişim durumlarında işlevsel hâle getirir (D16.1, D20.3, OB5).
ARN.7.4.SES
Öğretmen, öğrencilere ʻʻAilemle Etkinlikler”, ʻʻArkadaşlarımla Etkinlikler” ve ʻʻHafta Sonu Planlarım” alt temalarına uygun kısa diyaloglar, şarkılar veya ses kayıtları dinletir; öğrenciler özellikle Arnavutçaya özgü seslere, vurgu ve tonlama özelliklerine dikkat ederek dinler (E3.2, SDB1.1, OB1). Öğrenciler, bu içeriklerde yer alan hafta sonu etkinlikleri, zaman ifadeleri ve sosyal faaliyetlerle ilgili temel ifadeleri kullanırken doğru vurgu, tonlama ve sesletim özelliklerini fark eder ve tekrarlayarak pekiştirir (E3.5, KB2.13). Öğrenciler model dinleme etkinlikleri, tekrar çalışmaları ve öğretmen rehberliğinde yapılan sözlü alıştırmalar aracılığıyla hedef sesleri ve sesletim özelliklerini tanır (E3.2, KB2.2). Bu süreçte öğrenciler alt temalara ilişkin kelimeleri öğretmen veya ses kaydı eşliğinde sınıfça, grup hâlinde ve bireysel olarak tekrar eder (E3.7, KB2.6). Öğretmen farklı bağlamlarda kullanılan örnekleri sunarak öğrencilerin belirli sesleri farklı kelime ve ifadelerde fark etmelerini sağlar; öğrenciler duydukları sesleri tanır ve işaret eder (E1.1). Özellikle Arnavutçaya özgü sesler, hece yapıları ve vurgu düzeni üzerinde durulur. Öğrenciler duyduklarını taklit ederek doğru sesletimi üretmeye yönelik farkındalık geliştirir (SDB1.2). İlerleyen aşamada öğrenciler, öğrendikleri sesletim özelliklerini kısa cümleler, diyaloglar ve günlük ifadeler içerisinde kullanarak pekiştirir (E3.1, E3.3, KB2.17). Bu süreçte alt temalara ait kelimeleri farklı iletişim durumlarında doğru ve doğal şekilde kullanır (E2.4, SDB3.1, D14.1, KB2.7). Aile etkinliklerini anlatırken, arkadaşlarıyla plan yaparken veya hafta sonu programlarını ifade ederken doğru telaffuz kullanmaya özen gösterir (E1.5, E2.2, SDB2.1, KB2.16). Öğrenciler, sözlü üretimlerinde alt temalardaki ifadeleri kullanarak iletişim kurar ve sesletim özelliklerini giderek daha doğru, akıcı ve doğal bir biçimde kullanmaya başlar (E1.4, D16.1, OB5, KB2.20).
1. Zenginleştirme Etkinliği: ʻʻHayalimdeki Hafta Sonu”
Öğrenciler bireysel olarak ya da küçük gruplar hâlinde çalışarak ʻʻideal hafta sonu” kavramını merkeze alan bir sözlü ve görsel sunum hazırlar. Bu etkinlikte öğrenciler yalnızca mevcut hafta sonu etkinliklerini anlatmakla kalmaz, aynı zamanda hayal ettikleri hafta sonu planını, tercihlerini ve sosyal etkileşimlerini bütünlüklü bir anlatım içinde ifade eder. Hazırlık aşamasında öğrenciler hafta sonu etkinlikleri, zaman ifadeleri ve sosyal etkileşim kalıplarına ilişkin öğrendikleri sözcük ve yapıları gözden geçirir. Ardından ʻʻİdeal bir hafta sonu nasıl olmalı?” sorusu üzerinden plan yapar. Bu süreçte öğrencilerden etkinlik, kişi ve tercihler arasında ilişki kurmaları beklenir. Ürün aşamasında öğrenciler, hayal ettikleri hafta sonunu görsel bir poster, çizim ya da bir plan şeklinde oluşturur. Bu çalışmada etkinliklerin kimlerle gerçekleştirileceği ve zaman sıralaması açık ve anlaşılır cümlelerle ifade edilir. Sözlü aşamada öğrenciler, hazırladıkları çalışmayı sınıfa sunar ve hafta sonu planlarını açıklar. İsteyenler, anlatımlarını karşılaştırma ve gerekçelendirme yapılarıyla ʻʻFundjava ime është më argëtuese... sepse... (Hafta sonum daha eğlenceli... çünkü...)” genişletebilir. Bu etkinlik öğrencilerin yaratıcılık, planlama ve yapılandırılmış anlatım becerilerini geliştirir.
2. Zenginleştirme Etkinliği: ʻʻFundjava ime dhe Fundjava jote” (Benim hafta sonum ve senin hafta sonun)
Öğrenciler, kendi hafta sonu etkinliklerini bir arkadaşlarının hafta sonu ile karşılaştırarak analiz eden bir sözlü ve yazılı çalışma hazırlar. Bu etkinlikte yalnızca etkinlikleri tanımlamakla kalmaz, benzerlik ve farklılıkları ortaya koyar ve tercihlerini gerekçelendirir. Hazırlık aşamasında öğrenciler, karşılaştırma yapıları [më... se... (...-den daha ...), sepse... (çünkü...)] ve etkinlik ifadelerini tekrar eder. Öğrenciler grup çalışması yaparak birbirlerine hafta sonu rutinleri hakkında sorular sorar ve bilgi toplar. Ürün aşamasında öğrenciler, iki hafta sonunu karşılaştıran kısa bir metin veya tablo hazırlar. Bu çalışmada etkinlikler, kişiler ve tercihler karşılaştırmalı olarak sunulur. Sözlü aşamada öğrenciler karşılaştırmalarını sınıfta paylaşır. ʻʻUnë dal me familjen. (Ben ailemle dışarı çıkarım.), Por ai del me shokët. (Ama o arkadaşlarıyla dışarı çıkar.), Fundjava ime është më e qetë se... (Benim hafta sonum...-den daha sakindir.).” Ardından sınıf içinde kısa bir tartışma ortamı oluşturulur. Bu etkinlik, öğrencilerin karşılaştırma, analiz ve eleştirel düşünme becerilerini geliştirir.
3. Zenginleştirme Etkinliği: ʻʻPlani i përbashkët i fundjavës” (Ortak hafta sonu planı)
Öğrenciler küçük gruplar hâlinde çalışarak ortak bir hafta sonu planı oluşturur ve bu planı yapılandırılmış bir proje hâline getirir. Bu etkinlikte yalnızca bireysel fikirlerini ifade etmekle kalmaz, grup içinde tartışarak ortak bir karar süreci yürütür. Hazırlık aşamasında öğrenciler grup içinde fikir alışverişi yapar ve farklı etkinlik önerileri sunar. Her öğrenci kendi tercihlerini ifade eder ve grup ortak bir plan üzerinde uzlaşır. Ürün aşamasında öğrenciler, hafta sonu planlarını içeren bir program (zaman çizelgesi, etkinlik planı, poster vb.) hazırlar. Bu planda etkinliklerin sırası, kimlerle yapılacağı ve neden tercih edildiği açıkça belirtilir. Sözlü aşamada öğrenciler grup olarak sunum yapar. ʻʻTë shtunën shkojmë në park, pastaj takojmë shokët... (Cumartesi parka gideriz, sonra arkadaşlarla buluşuruz...).” Sunum sonrası diğer gruplar sorular sorar ve alternatif öneriler sunar. Bu süreçte öğrenciler sosyal etkileşim kurar ve farklı görüşleri değerlendirir. Bu etkinlik, öğrencilerin iş birliği, karar verme, planlama ve iletişim becerilerini üst düzeyde geliştirir.
1. Destekleme Etkinliği: Görsel-Sözcük-Cümle Eşleştirme
Bu etkinlikte öğrencilere hafta sonu etkinliklerini yansıtan görseller (parkta oyun, aile ile yemek, arkadaşlarla buluşma vb.) ile bu görsellere ait kısa cümleler karışık şekilde sunulur. İlk aşamada öğrenciler, verilen cümleleri uygun görsellerle eşleştirir. Bu süreçte görsel ipuçlarından yararlanarak anlam çıkarır ve temel sözcükleri bağlam içinde tanır. İkinci aşamada aynı görsele ait birden fazla cümleyi gruplandırır. ʻʻUnë luaj në park. (Parkta oynarım.), Unë dal me shokët. (Arkadaşlarımla dışarı çıkarım.).” Bu aşama, öğrencilerin anlam ilişkisi kurma ve sınıflandırma becerilerini geliştirir. Üçüncü aşamada öğrencilerden seçtikleri bir görsele yönelik kendi cümlelerini üretmeleri istenir. Öğretmen, öğrencilere ʻʻNë fundjavë unë… (Hafta sonunda ben...)” gibi gerekli kalıpları sunarak süreci destekler.
2. Destekleme Etkinliği: Cümle Tamamlama
Bu etkinlikte öğrenciler, tamamen serbest üretim yerine yarı yapılandırılmış cümleler üzerinden ilerler. İlk aşamada öğrencilere ʻʻNë fundjavë unë... (Hafta sonunda ben ...), Unë dal me... (Ben ... ile dışarı çıkarım.), Ne shkojmë... (Biz gideriz...), Më pëlqen sepse... (Hoşuma gider. / Severim çünkü ...)” şeklinde başlangıç kalıpları verilir. Öğrenciler bu cümleleri verilen kelime havuzundan ʻʻfamilje, shokë, park, kinema (aile, arkadaşlar, park, sinema)” gibi uygun sözcüklerle tamamlar. İkinci aşamada tamamladıkları cümleleri yüksek sesle okur. Bu aşamada doğru yapı, anlam bütünlüğü ve akıcılık üzerinde durulur. Üçüncü aşamada öğrencilerden 3-4 cümleyi birleştirerek kısa bir hafta sonu anlatımı oluşturmaları istenir. Bu etkinlik, öğrencilerin kontrollü yapıdan anlamlı metne geçişini sağlar.
3. Destekleme Etkinliği: Soru-Cevap Kalıplarıyla Konuşma Destekleme
Bu etkinlikte öğrenciler, hafta sonu temasıyla ilgili temel soru-cevap kalıpları üzerinden yönlendirilmiş iletişim çalışması yapar. İlk aşamada öğretmen, öğrencilere ʻʻÇfarë bën në fundjavë? (Hafta sonunda ne yaparsın?), Me kë del? (Kiminle dışarı çıkarsın?), Ku shkon? (Nereye gidersin?)” şeklinde hazır soru kalıpları sunar. Öğrenciler bu sorulara kısa cevaplar verir. Öğretmen modelleme yaparak doğru kullanım sağlar. İkinci aşamada öğrenciler aynı kalıpları kullanarak birbirlerine soru sorar ve cevap verir. Bu süreçte öğrenciler hazır yapılarla iletişim kurma pratiği yapar. Üçüncü aşamada öğrencilerden bu soru–cevapları birleştirerek kısa bir diyalog oluşturmaları istenir ."A: Çfarë bën në fundjavë? (Hafta sonunda ne yaparsın?), B: ʻʻUnë dal me shokët... (Arkadaşlarımla dışarı çıkarım...).”
Güncelleme tarihi: 24.09.2026


