3. Tema: Mevsimler Ve Hava Durumu

ARN.6.3.D 

Öğrenciler, dinleme / izleme-anlamlandırma etkinliklerine başlamadan önce ʻʻAylar”,  ʻʻMevsimler” ve ʻʻHava Durumu” alt temalarına ilişkin ön bilgilerini günlük yaşam deneyimleri  üzerinden harekete geçirir (E1.1, D13.2). Öğretmen mevsimleri gösteren görseller (karlı bir  gün, güneşli bir yaz sahnesi), hava durumu ikonları ve ay kartları sunarak öğrencilerden  bu görseller hakkında konuşmalarını ister (OB1). Öğrenciler mevsimler, hava durumu  ve günlük yaşamda karşılaştıkları doğa olayları ile ilgili deneyimlerini paylaşır (SDB1.1).  Bu süreçte öğrenciler, öğrendikleri temel ifadeleri [është ftohtë (hava soğuk), është  nxehtë (hava sıcak), po bie shi (yağmur yağıyor)] hatırlayarak yaklaşan dinleme / izleme anlamlandırma etkinliklerine yönelik zihinsel hazırlık yapar (E3.2, KB2.6).

Öğrenciler, görseller veya kısa video kesitleri gibi görsel ipuçlarını inceleyerek bunları  ilgili temalarla ilişkilendirir (E3.2, E3.3, OB2, OB4, KB2.2). Öğretmen ʻʻÇfarë shikon? (Ne  görüyorsun?), Si është moti? (Hava nasıl?), Në cilën stinë jemi? (Hangi mevsimdeyiz?), A  është verë apo dimër? (Yaz mı yoksa kış mı?)”, ʻʻA është verë apo dimër? (Yaz mı yoksa  kış mı?)” gibi sorular sorarak öğrencilerin dinleme metinlerine yönelik ilk beklentilerini  oluşturur ve konuya ilişkin ön bilgi geliştirmelerini destekler (SDB1.2, D7.1, OB7, KB2.7).

Öğrenciler ʻʻÇfarë moti është? (Hava nasıl?), Çfarë po bëjnë njerëzit? (İnsanlar ne yapıyor?),  Në cilin muaj jemi? (Hangi aydayız?)” gibi sorular üzerinden tahminlerde bulunur (E1.1,  KB2.11). Örneğin metinde havanın nasıl olduğu, insanların hangi mevsimde ne yaptığı ya da  bir günün nasıl geçtiği hakkında düşünür; görsel ve bağlamsal ipuçlarından yararlanarak  olası anlamlar oluşturur (E3.5, E3.8, SDB3.3, KB2.16). Dinleme sürecine geçildiğinde öğrenciler, dinleme sırasında görsel ve işitsel ipuçlarına  dikkat ederek anlam oluşturmaya çalışır (E1.1, E3.2, KB2.2). Öğrenciler izlerken / dinlerken  konuşmacıların ifadelerine, jest ve mimiklerine, kullanılan kelimelere ve ses tonuna  dikkat eder; içerik hakkında tahminlerini sürdürür (E3.5, KB2.11, KB2.12). Öğretmen  dinleme metnini kesintisiz olarak sunar ve öğrenciler metnin genel konusunu belirlemeye  çalışır. Öğrenciler içeriğin genel konusunu ʻʻmevsimler ve hava durumu” olarak ifade eder  (SDB1.2, SDB2.3). Bu süreçte öğrenciler metindeki temel unsurları fark eder. Öğretmen  metindeki mevsim, ay ve hava durumu ifadelerini öne çıkarır (pranverë, dimër, janar, shi,  diell). Öğrenciler bu unsurları tanır ve gösterir (OB4, KB2.16).

Dinleme sonrasında öğrenciler, ilk tahminlerini dinledikleri içerikle karşılaştırır; önceki  tahminlerinin doğru ya da yanlış olduğunu değerlendirir (E3.1,  SDB2.1, KB2.14). Ardından  metindeki bilgileri yapılandırılmış bir biçimde düzenler. Öğretmen tahtada bir tablo  veya şema oluşturur; öğrenciler mevsim, ay ve hava durumu unsurlarını bu şema içine  yerleştirir, elde ettikleri bilgileri sınıflandırır ve anlamlandırır (E3.3, OB1, KB2.5, KB2.10).  Öğrenciler unsurları mevsimler, aylar ve hava durumu ifadeleri gibi kategorilere ayırır;  farklı unsurlar arasında karşılaştırmalar yapar ve verë (yaz), dimër (kış), nxehtë (sıcak),  ftohtë (soğuk) gibi benzerlik ve farklılıkları ifade eder (E3.7, KB2.7, KB2.16). Ayrıca  metindeki unsurlar arasındaki ilişkileri fark eder; mevsim ile hava durumu, ay ile mevsim  arasındaki bağlantıyı açıklar. Bu süreçte öğrendiklerini kendi yaşamlarıyla ilişkilendirir ve  ʻʻSot është… (Bugün ...dır.), Në dimër… (Kışın...)” gibi ifadelerle kendi yaşamından örnekler  verir (SDB3.3, KB2.20).

Son olarak öğrenciler, hazırlık aşamasında dinledikleri veya izledikleri materyallerde  fark ettiklerini ifade eder ve bunları kendi ön bilgileriyle ilişkilendirir (E1.4, E1.5, SDB2.1).  Öğrenciler ʻʻÇfarë mësova sot? (Bugün ne öğrendim?)” sorusuna cevap vererek  öğrendiklerini değerlendirir ve ifade eder (SDB2.2, KB2.15). Öğrenciler grup çalışması  yaparak birbirlerine hava durumu ve mevsimler hakkında geri bildirim verir (SDB2.3, D14.1).  Mevcut içerik ile dinleme / izleme-anlamlandırma sürecine ilişkin gözden geçirdikleri  bilgi, deneyim, düşünce ve duyguları arkadaşlarıyla etkileşimli biçimde paylaşır (KB2.20).

Performans görevi kapsamında öğrencilerden yaşadıkları çevredeki mevsimleri ve bu  mevsimlerde gözlemledikleri hava durumlarını tanıtan cümleler kurarak görsel destekli  bir mevsim posteri hazırlamaları istenebilir. Hazırlık aşamasında öğrenciler, mevsimler  ʻʻpranverë, verë, vjeshtë, dimër (ilkbahar, yaz, sonbahar, kış) ve hava durumu ifadeleri  ʻʻështë me diell (hava güneşli), bie shi (yağmur yağıyor / yağar), është ftohtë (hava soğuk) vb. ile ilgili temel sözcük ve kalıpları gözden geçirebilir. Ardından kendi deneyimlerinden  hareketle her mevsimde havanın nasıl olduğunu belirleyebilir ve kısa notlar oluşturabilir.  Ürün aşamasında öğrencilerden dört mevsimi içeren bir poster hazırlamaları istenebilir.  Poster üzerinde her mevsime ait hava durumu ifadeleri ve görseller yer alabilir. Yazılı  ifadelerin kısa, açık ve anlamlı olması beklenebilir. Sözlü aşamada öğrencilerden  hazırladıkları posteri sınıfa sunmaları ve her mevsimi kısaca tanıtmaları istenebilir.  Sunum sırasında açıklamalar yapabilir ve öğretmen ya da arkadaşlarının ʻʻSi është moti  në dimër? (Kışın hava nasıldır?), Cila stinë të pëlqen? (Hangi mevsimi seviyorsun?)” gibi  sorularına cevap verebilir.

ARN.6.3.O 

Öğrenciler, öğretim sürecinin başından itibaren ʻʻAylar”, ʻʻMevsimler” ve ʻʻHava Durumu”  alt temalarına yönelik okuma-anlama sürecine hazırlanmaları amacıyla öğretmenin  sunduğu görselleri (mevsim tabloları, hava durumu ikonları vb.), başlıkları ve anahtar  kelimeleri inceler (E3.2, OB4). Öğrenciler bu alt temalarla ilgili bildiklerini ifade eder (SDB1.1). Bu süreçte öğrenciler mevsimler [verë (yaz), dimër (kış)], aylar [janar (ocak),  korrik (temmuz)] ve hava durumuna ilişkin ifadeler [shi (yağmur), diell (güneş), ftohtë  (soğuk), nxehtë (sıcak)] gibi kavramlara yönelik ön bilgilerini harekete geçirir (E1.1, KB2.11).

Öğrenciler, kendi deneyimleri ile metinler arasında ilişki kurarak yeni metinlere yönelik  anlamlı bir bağ oluşturur (E3.1, SDB3.1). Öğretmen ʻʻAylar”, ʻʻMevsimler” ve ʻʻHava Durumu”  alt temalarıyla ilgili ʻʻBu metin hangi mevsimi anlatıyor?”, ʻʻHava nasıl olabilir?” gibi sorular  sorar. Öğrenciler kendi yaşam deneyimleri ile metin içeriği arasında ilişki kurar, örneğin  kışın hava durumunu ya da yazın yapılan etkinlikleri düşünerek tahminde bulunur (E3.5,  KB2.12, KB2.14). Başlık ve görselleri inceleyerek metnin konusu hakkında çıkarım yapar (KB2.16).

Okuma sürecinde öğrenciler, kısa metinlerin ana teması ve temel bilgileri hakkında  tahminlerde bulunur (KB2.2). Öğretmen ilgili alt temaları kapsayan, mevsimler ve hava  durumunu içeren kısa metinler sunar. Örneğin ʻʻNë dimër bie borë. (Kışın kar yağar.), Në  verë bën nxehtë. (Yazın hava sıcak olur.)” (E3.2, OB1). Okuma türü olarak sessiz okuma  ve / veya koro okuma kullanılır. Öğrenciler metnin genel konusunu ʻʻmevsimler ve hava  durumu” olarak ifade eder (SDB1.2, KB2.6).

Bir sonraki aşamada öğrenciler, metinlerde belirli bilgileri bulmak amacıyla tarama yapar  (E3.2, KB2.5). Öğrenciler metinde geçen mevsim adlarını, ayları ve hava durumuna  ilişkin ifadeleri belirler (KB2.7). Bu sayede önemli bilgileri hızlı ve hedefe yönelik  şekilde belirlemeyi öğrenir; bu bilgileri günlük yaşamla ilişkilendirerek anlamlandırır ve  değerlendirir (SDB3.3).

Okuma sürecinin devamında öğrenciler, günlük yaşamla ilişkili metinlerin (hava durumu  raporları veya mevsim betimlemeleri) anlamını çözümlemeye odaklanır (E2.4, E3.2,  KB2.4, KB2.6). Bu süreçte yapboz okuma etkinliği ile metinler grup içinde paylaştırılır;  öğrenciler metin bölümlerini iş birliği içinde okur, birbirleriyle bilgi paylaşır ve metnin  bütününü birlikte anlamlandırır (E2.3, SDB2.2, OB1, KB2.18).

Öğrenciler, metne ilişkin anladıklarını birbirleriyle paylaşır, metnin bütün anlamını birlikte  yeniden oluşturur (SDB2.1, SDB2.2, KB2.20). Öğrenciler başlangıçtaki tahminlerini metnin  içeriği ile karşılaştırır, doğruluğunu değerlendirir ve ulaştıkları sonuçları arkadaşlarıyla  paylaşır (SDB2.3, D14.1, KB2.7, KB2.15).

Okuma sonrasında öğrenciler, edindikleri bilgileri bireysel olarak ifade eder ve akranlarıyla paylaşır (E2.3, SDB2.1). Böylece metinden ulaştıkları anlamı yeniden yapılandırır, kendi  yaşam deneyimleriyle ilişkilendirir ve etkileşimli bir şekilde yansıtır (SDB2.2, KB2.15). Bu  aşamada kısa sözlü paylaşımlar, eşli soru-cevap çalışmaları, doğru-yanlış etkinlikleri ve  özetleme çalışmaları kullanılır (D4.2). Böylece öğrencilerin hem okuma-anlama becerileri  hem de iletişimsel dil kullanımları desteklenir (KB2.17).

Bu aşamada öğrenciler, farklı metinlerdeki ifadeleri karşılaştırır ve ifadeleri mevsim, ay  ve hava durumu gibi kategorilere ayırır (E3.1, KB2.5, KB2.7). Alt temalardaki unsurlar  arasındaki farkları ve ilişkileri açıklar. Örneğin ʻʻdimër–ftohtë” (kış–soğuk) ve ʻʻverë–nxehtë”  (yaz–sıcak) ilişkisini kurar (E3.5, KB2.10, KB2.16). Temel çıkarımlar yaparak okuduklarını  daha düzenli bir şekilde anlamlandırır (E3.7, KB2.14). Kapalı, açık ve iletişimsel sorular  aracılığıyla metni daha derinlemesine kavrar (OB5). Öğrenciler metne dayanarak  mevsimler, aylar ve hava durumu ile ilgili çıkarımlarda bulunur (SDB3.3). 

Süreç sonunda öğrenciler kendi metinlerini oluşturur (kısa hava durumu raporları veya  mevsim anlatımları vb.) ve bu metinleri sınıf içinde paylaşarak iletişimsel etkileşimi  geliştirir (E3.5, E3.7). Öğrenciler ʻʻAylar”, ʻʻMevsimler” ve ʻʻHava Durumu” alt temalarına  ilişkin düşüncelerini ifade eder; metinleri kendi yaşamlarıyla ilişkilendirir (KB2.5, KB2.7).  Öğrenciler grup çalışmaları yaparak birbirlerine geri bildirimde bulunur (KB2.16).

ARN.6.3.K 

Bu süreçte ʻʻAylar”, ʻʻMevsimler” ve ʻʻHava Durumu” alt temaları merkeze alınır. Öğretmen bu  alt temalara uygun görseller (mevsim sahneleri, hava durumu ikonları vb.), kısa diyaloglar  ve yönlendirici sorular sunar (E3.2, OB1, OB4). Öğrenciler farklı mevsimlerde yaşanan  durumlar, hava koşulları ve günlük deneyimlerini paylaşarak iletişim durumuna uygun  hedef kelime bilgisi, dil bilgisi yapıları ve sosyal dil ifadelerini kullanır (E1.5, E2.3, SDB2.1,  SDB3.1). Öğrenciler iletişim durumuna uygun hedef kelime bilgisini [pranverë (ilkbahar),  dimër (kış), shi (yağmur), diell (güneş)], dil bilgisi yapılarını [Sot është… (Bugün hava ...),  Në verë bën… (Yazın hava ... olur)] ve sosyal dil ifadelerini kullanır (E2.4, SDB1.1, KB2.16).

Başlangıç aşamasında öğrenciler, dinleme / izleme-anlamlandırma ve okuma etkinlikleri  aracılığıyla dilsel yapıların bağlam içinde nasıl kullanıldığını fark eder (E3.2, KB2.2).  Öğretmen ʻʻAylar”, ʻʻMevsimler” ve ʻʻHava Durumu” alt temalarına uygun kısa diyalog veya  videolar sunar; öğrenciler bu içeriklerde yer alan ifadeleri dinler, tekrar eder ve bu ifadelere  aşinalık kazanır (SDB1.1, SDB1.2, OB4, KB2.6). Yönlendirilmiş uygulama aşamasında  öğrenciler duydukları içerikleri tekrar ederek kendi ifadeleriyle yeniden anlatır veya temel  cümlelerle açıklar (E1.4). Öğrenciler alt temalardaki modeli taklit ederek yeni ifadeler  üretir, alt tema ifadelerini düzenleyerek konuşmalarını geliştirir (KB2.10).

Öğrenciler, sık kullanılan cümle kalıplarını ve kalıp ifadeleri öğrenerek tipik iletişim  durumlarına hazırlanır, diyaloglarda hangi bilgileri aktaracaklarını planlar (E1.5, KB2.7).  Bu süreçte uygun telaffuza dikkat eder; "Si është moti sot? (Bugün hava nasıl?), Çfarë  moti të pëlqen? (Hangi hava durumunu seviyorsun?)” gibi soru ve cevap kalıplarıyla  konuşma pratiği yapar (E3.2, E3.5, KB2.11, KB2.12). Öğrenciler alt temalardaki içeriklerin  doğru biçimini kullanarak uygun telaffuz eder ve konuşmalarını doğal, gerçekçi ve akıcı  bir şekilde sunar (SDB3.1, SDB3.3, KB2.16, KB2.17).

İlerleyen aşamalarda öğretmen; resimli hikâyeler, pandomim etkinlikleri, video içerikleri  veya diyalog çalışmaları gibi yeni konuşma fırsatları sunar (E3.8). Bu etkinlikler sayesinde  öğrenciler öğrendiklerini bağlama uygun ve doğal bir şekilde kullanma imkânı bulur; hava  durumunu betimleme, mevsimler arasında karşılaştırma yapma ve tercih belirtme becerilerini  geliştirir (E2.3, KB2.7). Öğrenciler alt temalara ilişkin konuşmalarını doğal şekilde sunar ve  mesajlarını açık ve anlaşılır biçimde ifade eder (SDB2.1, SDB2.2). Süreç sonunda öğrenciler  grup çalışması yaparak konuşmalarını paylaşır ve birbirlerine geri bildirim verir (SDB2.3).

Son aşamada öğrenciler, kısa sözlü sunumlar yaparak öğrendiklerini bütüncül bir şekilde  ifade eder (E1.5, E3.3). Örneğin en sevdikleri mevsimi tanıtır, hava durumunu açıklar ve bu mevsimde yaptıkları etkinlikleri belirtir (D15.1, KB2.15). Bu süreç, öğrencilerin sözlü ifade  becerilerini geliştirirken aynı zamanda kendilerine güven duymalarını destekler (SDB3.3,  D5.2, D16.1, KB2.20).

Performans görevi kapsamında öğrencilerden mevsimlere göre yaptıkları günlük  etkinlikleri tanıtan bir etkinlik hazırlamaları istenebilir. Hazırlık aşamasında öğrenciler,  mevsim-etkinlik ilişkisini kurmaya yönelik örnek cümleleri inceleyebilir  [Në verë notoj.  (Yazın yüzerim.), Në dimër qëndroj në shtëpi. (Kışın evde kalırım.)]. Ardından kendi günlük  rutinlerini belirleyebilir. Ürün aşamasında öğrencilerden mevsimlere göre yaptıkları  etkinlikleri içeren bir poster veya kısa bir yazı hazırlamaları istenebilir. Bu çalışmada her  mevsim için en az bir etkinliğe yer vermeleri beklenebilir. Sözlü aşamada öğrencilerden  çalışmalarını sınıfa sunmaları ve hangi mevsimde hangi etkinlikleri yaptıklarını açıklamaları  istenebilir. Ayrıca tercih ve karşılaştırma yapılarını kullanmaları teşvik edilebilir [Më  pëlqen më shumë vera sepse… (En çok yazı seviyorum çünkü...), Dimri është më i ftohtë  se pranvera. (Kış ilkbahardan daha soğuktur.)].

ARN.6.3.Y. 

Öğretim süreci kapsamında, öğrencilerin ʻʻMevsimler ve Hava Durumu” teması  doğrultusunda yazılı ifadeler oluşturabilmelerini sağlamak amacıyla yazma etkinliklerine  yer verilir. Bu süreçte öğretmen, öğrencilerin ʻʻMevsimler ve Hava Durumu” temasına  ilişkin ön bilgilerini harekete geçirmek amacıyla alt temalara uygun görseller (mevsim  sahneleri, hava durumu ikonları vb.), kısa diyaloglar ve temel kelimeler sunar (E3.2, OB1).  Öğrenciler ʻʻAylar”, ʻʻMevsimler” ve ʻʻHava Durumu” alt temaları ile ilgili bilgilerini hatırlar  ve paylaşır (E1.1, SDB1.1). Öğretmen yazma görevini açıklar: ʻʻSevdiğin mevsimi ve o  mevsimdeki hava durumunu tanıtan kısa bir metin yaz.” Öğrenciler bu alt temalarla ilgili  neler yazacaklarını ifade ederek yazma sürecine hazırlanır (KB2.6).

Örnek cümleler ve model metinler aracılığıyla öğrenciler, yazma görevinden ne beklendiğini  ve hangi dilsel araçları kullanabileceklerini kavrar (E3.2, OB4). Bu aşamada öğretmen alt  temalara uygun örnek metinler sunar. Örneğin ʻʻNë dimër bën ftohtë. (Kışın hava soğuk  olur.), Ka borë. (Kar vardır.), Në verë bën nxehtë. (Yazın hava sıcak olur.), Ka diell. (Güneş  vardır.)” Öğrenciler bu metinleri inceleyerek benzer yapıdaki ifadeleri yazar (KB2.2).  Ardından mevsimler ve hava durumuna ilişkin kısa metinler yazar, bilgilerini açık ve doğru  bir şekilde yapılandırır ve modelden hareketle kendi içeriklerini oluştururlar (SDB1.2). Yazma sürecinde öğrenciler, cümle kalıplarını ve derste edinilen hedef kelime bilgisini  bilinçli şekilde kullanarak kendilerini ifade eder (E1.4, E1.5, SDB1.2). Öğrenciler mevsim  betimleme ve hava durumu anlatımı türüne uygun olarak giriş ve gelişme bölümleri  bulunan kısa ve düzenli bir metin yapısı kullanır (SDB2.1, KB2.17). Bu aşamada öğrenciler  ʻʻSot është… (Bugün hava …), Në dimër… (Kışın …), Më pëlqen… (… hoşuma gider /  severim.)” gibi kalıpları kullanarak uygun kelime ve ifadeleri seçer; mevsimler arasında  karşılaştırmalar yapar [verë–nxehtë (yaz–sıcak) / dimër–ftohtë (kış–soğuk)] ve anlamlı bir  bütün oluşturur (KB2.5, KB2.10, KB2.16). ʻʻMevsimler ve Hava Durumu” temasında öğrenciler, hazırlıklı veya hazırlıksız yazma  etkinliklerinde verilen yazma türlerine (kendini tanıtma, kısa betimleme vb.) uygun  olarak Arnavutçanın temel dil özelliklerini, söylem biçimlerini ve noktalama işaretlerini  kullanır (E1.5, E2.2, E2.3, E2.4). Yazma sürecinde uygun sözcükleri ve temel dil yapılarını  seçerek kendilerini, aile bireylerini ve yakın çevrelerini tanıtır; anlaşılır ifadelerle temel  mesajlarını aktararak yazılı iletişim kurma becerilerini geliştirir (E3.5, SDB3.1, KB2.7,  KB2.16). Sonrasında öğrenciler yazdıkları metinleri gözden geçirerek içeriklerini yeniden  düzenler ve arkadaşlarıyla paylaşır (E3.7, SDB2.1, D4.2, KB2.17). Bu süreçte mevsimler ve  hava durumuna ilişkin yazılarını paylaşarak yazılı iletişim kurar; birbirlerinin çalışmalarını  okur ve karşılıklı geri bildirimde bulunur (SDB2.2, D14.1, D16.1, KB2.18). Süreç, öğrencilerin yazma deneyimlerine ilişkin düşüncelerini ifade ettikleri ve akranlarıyla geri bildirim alışverişinde bulundukları bir değerlendirme ve yansıtma  aşamasıyla tamamlanır (E2.3, SDB2.1). Bu aşamada öğrenciler alt temalara ilişkin  sorulara cevap vererek kendi öğrenmelerini değerlendirir. Örneğin ʻʻCili është sezoni  im i preferuar? (Benim en sevdiğim mevsim hangisidir?), Si është moti në këtë sezon?  (Bu mevsimde hava nasıldır?)” gibi sorular üzerinden metinlerini gözden geçirir (SDB2.2,  KB2.15). Öğrenciler grup çalışmaları yaparak birbirlerine yazdıkları metinler hakkında geri  bildirim verir ve metinleriyle ilgili değerlendirmelerini paylaşır (SDB2.3, D14.1, KB2.20). Performans görevi kapsamında öğrencilerden yılın aylarını ve bu aylara ilişkin hava  durumlarını tanıtan bir etkinlik hazırlamaları istenebilir. Hazırlık aşamasında öğrenciler  ay adlarını öğrenebilir ve belirli aylarda hava durumunun nasıl olduğunu ifade eden örnek  cümleleri inceleyebilir. Ardından kendi yaşadıkları yerden hareketle aylar ile hava durumu  arasındaki ilişkiyi belirleyebilir. Ürün aşamasında öğrencilerden ayları içeren bir takvim ya  da zaman şeması hazırlamaları istenebilir. Bu çalışmada her ay için kısa bir hava durumu  ifadesi yer alabilir [Në janar është ftohtë. (Ocakta hava soğuktur.), Në korrik është nxehtë.  (Temmuzda hava sıcaktır.)]. Sözlü aşamada öğrencilerden hazırladıkları çalışmayı sınıfa  sunmaları ve belirli ayları tanıtmaları istenebilir. Ayrıca öğrenciler, arkadaşlarına ʻʻSi është  moti në mars? (Martta hava nasıldır?), Në cilin muaj bie borë? (Kar hangi ayda yağar?)” gibi  sorular sorabilir ve bu soruları cevaplayarak etkileşim kurabilir.

ARN.6.3.DBS 

ʻʻAylar”, ʻʻMevsimler” ve ʻʻHava Durumu” alt temalarına uygun kısa diyaloglar, hikâyeler veya  video içerikleri sunulur; öğrenciler bu içerikleri dinler / izler ve genel anlam hakkında  fikir edinir (E3.2, OB1). Öğretmen bu içeriklerde yer alan ʻʻështë” (olmak fiili), bën (hava  durumu ifadesi), zaman zarfları (sot, në dimër, në verë)" ve cümle yapıları gibi ifadeleri  vurgular; öğrenciler bu yapıları fark ederek aşinalık kazanır (E3.5, SDB1.1). Aynı zamanda  öğretmen görseller ve tekrar yoluyla bu yapıları model olarak sunar; öğrenciler bu yapıları  dinler, tekrar eder ve kullanımına aşinalık geliştirir (KB2.16). Öğrenciler benzer yapıları  karşılaştırarak dil bilgisi unsurlarını fark eder ve anlamlandırır (SDB3.1, OB5).

Öğrenciler model cümleler, kısa diyaloglar ve günlük yaşamdan alınmış iletişim örnekleri  aracılığıyla dil bilgisi yapılarını sezgisel olarak edinir (E1.1, SDB1.2). Bu süreçte öğrenciler  hedef yapıları bağlam içinde tekrar eder, kısa ve anlamlı tekrarlarla bu yapıları pekiştirir.  Örneğin ʻʻSot është ftohtë. (Bugün hava soğuk.), Në verë bën nxehtë. (Yazın hava sıcak  olur.), Po bie shi. (Yağmur yağıyor.)” (KB2.2). Öğretmenin yönlendirmesiyle bazı ifadeleri  hareketlerle canlandırır (üşüme, sıcaklama veya yağmur yağmasını gösterme) ve eş  zamanlı olarak söyleyerek öğrenmeyi destekler. Böylece temel fiil yapıları, zaman  ifadeleri ve yüklem-özne ilişkileri doğrudan kural açıklaması yapılmadan kullanım içinde  anlamlandırılır. Öğrenciler bu süreçte gözlem yaparak ve örneklerden hareketle dil  yapılarını keşfeder (KB2.6).

İlerleyen aşamada öğrenciler, öğrendikleri hedef dil parçalarını farklı bağlamlarda  kullanarak pekiştirir (E1.4, KB2.16). Kendi ifadelerini oluştururken uygun dil bilgisi  yapılarını seçer ve bu yapıları iletişim amacına uygun şekilde kullanır (E1.5, E2.2, KB2.7). Öğrenciler mevsim ve hava durumunu ifade ederken zaman yapıları [në dimër (kışın),  në verë (yazın)], geniş zaman kullanımı ve tercih bildiren yapılar [më pëlqen dimri (Kışı  severim.)] ile kendilerini ifade eder (SDB3.1, KB2.10). Böylece dil bilgisi, öğrenciler için  soyut bir bilgi alanı olmaktan çıkarak işlevsel bir iletişim aracına dönüşür.

Bu süreçte öğrencilerin dil bilgisi yapılarını doğru, anlaşılır ve bağlama uygun şekilde  kullanmaları desteklenir (E2.4, SDB1.2). Öğrenciler sözlü ve yazılı üretimlerinde bu  yapıları giderek daha otomatik, akıcı ve doğal bir biçimde kullanmaya başlar (E1.4, E1.5,  KB2.15). Öğrenciler mevsimler ve hava durumuna ilişkin ifadeleri kullanarak iletişim kurar  ve bu yapıları doğal bir şekilde kullanmaya yönelir (SDB2.1, SDB3.2, KB2.17). Böylece dil  bilgisi becerisi, iletişimsel yeterliğin ayrılmaz bir parçası olarak gelişir (D3, D16.1).

ARN.6.3.SÖS 

ʻʻAylar”, ʻʻMevsimler” ve ʻʻHava Durumu” alt temalarına ilişkin kısa diyaloglar, metinler veya  video içerikleri sunulur; öğrenciler bu içeriklerde yer alan sözcükleri bütünsel olarak  dinler, görür ve tekrar eder (E3.2, OB1). Öğrenciler; mevsimler mevsimler [verë (yaz),  dimër (kış)], aylar [janar (ocak), korrik (temmuz)] ve hava durumuna ilişkin sözcükleri [shi  (yağmur), diell (güneş), erë (rüzgâr), borë (kar), nxehtë (sıcak), ftohtë (soğuk)] tanır, tanır,  bu sözcükleri iletişimsel ihtiyaçlarına göre seçmeyi ve kullanmayı öğrenir (E1.1, SDB1.1,  OB8, KB2.6). Öğrenciler, görseller, kısa metinler, diyaloglar ve etkileşimli etkinlikler aracılığıyla  hedef sözcüklerle karşılaşır; bu sözcüklerin anlamlarını bağlam içinde kavrar ve farklı  durumlarda nasıl kullanıldığını algılar (E3.2, SDB1.2, KB2.2). Bu süreçte öğrenciler alt  temalarda geçen sözcükleri koro, grup veya bireysel olarak tekrar eder. Öğretmen, bu  sözcüklerin geçtiği örnek kullanımları sunarak öğrencilerin sözcüklerin hangi bağlamda  kullanıldığını fark etmelerini sağlar. Örneğin ʻʻÖrneğin ʻʻSot ka diell. (Bugün güneş var /  hava güneşli.), Në dimër bie borë. (Kışın kar yağar.)” (E3.5, OB4, KB2.5). Böylece sözcük  bilgisi, ezbere dayalı bir süreçten çıkarak anlam temelli ve işlevsel bir yapıya dönüşür. İlerleyen aşamada öğrenciler, öğrendikleri sözcükleri kullanarak mevsimler, aylar ve  hava durumuna ilişkin anlamlı ifadeler oluşturur (E1.4, E2.3). Bu süreçte öğrenciler  sözcükleri kavramsal olarak ilişkilendirir [dimër–ftohtë (kış–soğuk), verë–nxehtë (yaz sıcak)]; görseller, nesneler veya sınıf içi etkinlikler aracılığıyla bu sözcüklerin anlamlarını  pekiştirir (KB2.7). Uygun sözcük seçimi yaparak iletişim amacına hizmet eden cümleler  kurar ve bu sözcükleri farklı bağlamlarda kullanarak pekiştirir (SDB2.1, KB2.16).  Bu süreçte öğrencilerin sözcükleri doğru, yerinde ve anlamlı biçimde kullanmaları desteklenir  (E2.4, SDB1.2). Öğrenciler sözlü ve yazılı anlatımlarında sözcükleri giderek daha akıcı, doğal  ve otomatik bir şekilde kullanmaya başlar (E1.4, E1.5, KB2.15). Öğrenciler mevsimler ve hava  durumuna ilişkin sözcükleri uygun bağlamlarda kullanarak iletişim kurar ve bu sözcükleri  gerçek iletişim durumlarında işlevsel hâle getirir (SDB2.1, SDB3.1, KB2.17). Böylece sözcük  bilgisi, iletişimsel yeterliğin temel bileşenlerinden biri olarak gelişir (D3, D16.1).

ARN.6.3.SES 

ʻʻAylar”, ʻʻMevsimler” ve ʻʻHava Durumu” alt temalarına uygun kısa diyaloglar, şarkılar  veya ses kayıtları dinletilir; öğrenciler özellikle Arnavutçaya özgü seslere, vurgu ve  tonlama özelliklerine dikkat ederek dinler (E3.2, OB1). Öğrenciler bu içeriklerde yer alan  temel ifadeleri kullanırken doğru vurgu, tonlama ve sesletim özelliklerini fark eder ve  tekrarlayarak pekiştirir. Örneğin shi (yağmur), diell (güneş), borë (kar), erë (rüzgâr), nxehtë  (sıcak), ftohtë (soğuk) (E3.5, SDB1.1, KB2.16).

Öğrenciler, model dinleme etkinlikleri, tekrar çalışmaları ve öğretmen rehberliğinde  yapılan sözlü alıştırmalar aracılığıyla hedef sesleri ve sesletim özelliklerini tanır (E1.4,  KB2.2). Bu süreçte öğrenciler alt temalara ilişkin kelimeleri öğretmen veya ses kaydı  eşliğinde tüm sınıf, grup veya bireysel yöntemle tekrar eder. Öğretmen, farklı bağlamlarda  kullanılan örnekleri sunarak öğrencilerin belirli sesleri farklı kelime ve ifadelerde fark  etmelerini sağlar; öğrenciler duydukları sesleri tanır ve işaret eder (KB2.6). Özellikle  Arnavutçaya özgü sesler (ë, ç, xh), hece yapıları ve vurgu düzeni üzerinde durulur (di-ell,  bo-rë, nxeh-të). Öğrenciler duyduklarını taklit ederek doğru sesletimi üretmeye yönelik  farkındalık geliştirir (SDB1.2).

İlerleyen aşamada öğrenciler, öğrendikleri sesletim özelliklerini kısa cümleler, diyaloglar  ve günlük ifadeler içerisinde kullanarak pekiştirir (E2.3, KB2.15). Bu süreçte öğrenciler  mevsimler ve hava durumuna ait kelimeleri farklı iletişim durumlarında doğru ve doğal  şekilde kullanır. Örneğin ʻʻSot është ftohtë. (Bugün hava soğuktur.), Po bie shi. (Yağmur  yağıyor.)” (SDB2.1, D14.1, D18.1).

Öğrenciler, sözlü üretimlerinde mevsimler ve hava durumu ile ilgili ifadeleri kullanarak  iletişim kurar (E1.4, E1.5, E3.2, SDB2.1). Sesletim özelliklerini giderek daha doğru, akıcı ve  doğal bir biçimde kullanmaya başlar (SDB3.1, KB2.15, KB2.17, D14.1).