1. Tema: Hobilerim
Alt Temalar: Günlük Aktivitelerim, Sevdiklerim, Boş Zaman Etkinliklerim
YDAB1. Dinleme / İzleme-Anlamlandırma, YDAB2. Okuma-Anlamlandırma, YDAB3. Konuşma-Anlatma, YDAB4. Yazma-Anlatma, YDDB1. Dil Bilgisi Seçme ve Kullanma, YDDB2. Sözcük Seçme ve Kullanma, YDDB3. Sesletim Seçme ve Kullanma
E1.1. Merak, E1.2. Bağımsızlık, E1.3. Azim ve Kararlılık, E1.4. Kendine İnanma (Öz Yeterlilik) E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven), E2.2. Sorumluluk , E2.3. Girişkenlik, E2.4. Güven, E3.1. Muhakeme, E3.2. Odaklanma, E3.3. Yaratıcılık, E3.5. Açık Fikirlilik, E3.6. Analitiklik, E3.7. Sistematiklik, E3.8. Soru Sorma, E3.10. Eleştirel Bakma
SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık), SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği, SDB3.1. Uyum, SDB3.2. Esneklik, SDB3.3. Sorumlu Karar Verme
D3. Çalışkanlık, D4. Dostluk, D7. Estetik, D14. Saygı, D15. Sevgi, D17. Tasarruf
OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık, OB5. Kültür Okuryazarlığı, OB7. Veri Okuryazarlığı
ARN.6.1.D. ʻʻHobilerim” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında günlük aktiviteler, sevilen şeyler ve boş zaman etkinliklerine ilişkin temel ifadeleri dinleyebilme / izleyebilme ve anlamlandırabilme
a) Temaya ilişkin ön bilgi ve deneyimlerini harekete geçirerek dinleme / izle me-anlamlandırmaya hazırlık yapar.
b) Temaya ilişkin temel bilgileri, ipuçları ve ayrıntıları dikkate alarak bir araya getirir.
c) Temayı, temel ayrıntılar ve ipuçlarından hareketle anlamlandırır.
ç) Temaya ilişkin anlayışını bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.
ARN.6.1.O. ʻʻHobilerim” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadeleri okuyabilme-anlamlandırabilme
a) Temaya ilişkin ön bilgi ve deneyimlerini harekete geçirerek okumaya hazırlık yapar.
b) Temaya ilişkin temel bilgileri, ipuçları ve ayrıntıları dikkate alarak bir araya getirir.
c) Temaya ilişkin temel bilgileri, ipuçları ve ayrıntıları dikkate alarak anlamlandırır.
ç) Temaya ilişkin anlayışını bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.
ARN.6.1.K. ʻʻHobilerim” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle konuşabilme-anlatabilme
a) Temaya ilişkin ön bilgi ve deneyimlerini harekete geçirerek konuşmaya hazırlık yapar.
b) Konuşma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını gözlemleyerek taklit eder ve tekrarlar.
c) Konuşma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını kullanarak taklit yoluyla sözlü içerik oluşturur.
ç) Temaya ilişkin iletişim sürecini dikkate alarak konuşmanın içeriğini yapılan dırır ve uygulamaya geçirir.
d) Temaya ilişkin iletişim sürecini dikkate alarak sözlü içeriği yeniden yapılan dırır ve iletişim kurar.
e) Temaya ilişkin konuşma sürecini bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.
ARN.6.1.Y. ʻʻHobilerim” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle yazabilme-anlatabilme
a) Temaya ilişkin ön bilgilerini ve deneyimlerini harekete geçirerek yazmaya hazırlık yapar.
b) Yazma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını ince leyerek modelden kopyalar.
c) Yazma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını kulla narak yazılı içerik oluşturur.
ç) Temaya ilişkin yazma sürecini dikkate alarak yazma içeriğini yapılandırır ve uygulamaya geçirir.
d) Temaya ilişkin yazma sürecini dikkate alarak yazma içeriğini yeniden yapı landırır ve iletişim kurar.
e) Temaya ilişkin yazma sürecini bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.
ARN.6.1.DBS. ʻʻHobilerim” temasında sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun dil bilgisi seçebilme ve kullanabilme
Temaya uygun dil bilgisi yapılarını seçerek doğal, otantik ve otomatik bir şekilde kullanır.
ARN.6.1.SÖS. ʻʻHobilerim” temasında sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sözcük seçebilme ve kullanabilme
Temaya uygun sözcükleri seçerek doğal, otantik ve otomatik bir şekilde kullanır.
ARN.6.1.SES. ʻʻHobilerim” temasında sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun otomatik, otantik ve doğal sesletimi seçebilme ve kullanabilme
Temaya uygun sesletimi seçerek doğal, otantik ve otomatik bir şekilde kullanır.
Tema: Hobilerim
Alt Temalar
Günlük Aktivitelerim
Sevdiklerim
Boş Zaman Etkinliklerim
İşlevsel Cümle Yapıları
• Günlük aktiviteleri ifade etme: ʻʻUnë zgjohem herët. (Ben erken uyanırım.), Unë lexoj një libër. (Bir kitap okurum.), Pas shkollës unë luaj. (Okuldan sonra oynarım.)”
• Sevdiği şeyleri söyleme ve tercih belirtme: ʻʻMë pëlqen muzika. (Müziği seviyorum.), Më pëlqen të vizatoj. (Resim yapmayı seviyorum.), Nuk më pëlqen të vrapoj. (Koşmayı sevmiyorum.)”
• Boş zaman etkinliklerini tanıtma: "Në kohën e lirë unë luaj futboll. (Boş zamanımda futbol oynarım), Ajo ngas biçikletën. (O bisiklete biner.), Ne shikojmë filma. (Biz film izleriz.)”
• Günlük yaşamda soru sorma ve cevap verme: ʻʻÇfarë bën pas shkollës? (Okuldan sonra ne yapıyorsun?), Çfarë të pëlqen? (Neyi seviyorsun?), Çfarë bën në kohën e lirë? (Boş zamanında ne yapıyorsun?), Kur luan? (Ne zaman oynuyorsun?)
• Sıralama ve bağlama yapılarıyla ifade kurma: ʻʻsë pari ... (önce ...) pastaj ... (sonra ...), Unë luaj dhe këndoj. (Oynarım ve şarkı söylerim.), Ajo lexon por nuk vizaton. (O okur ama çizmez.)”
Hedef Dil Bilgisi Yapıları:
• Şimdiki Zaman: ʻʻzgjohem (uyanıyorum)”, ʻʻlexoj (okuyorum)”, ʻʻluaj (oynuyorum)”, ʻʻvizatoj (çiziyorum)”, ʻʻkëndoj (şarkı söylüyorum)”, ʻʻshikoj (izliyorum)”, ʻʻpëlqej (seviyorum / hoşlanıyorum)”, ʻʻdua (istiyorum)”
• Temel sıfatlar ve değerlendirme ifadeleri: ʻʻi bukur / e bukur (güzel (eril) / güzel (dişil)), i / e mirë (iyi), argëtues / e (eğlenceli), i / e qetë (sakin)”
• Soru Yapıları: ʻʻçfarë? (ne)”, ʻʻkur? (ne zaman)”, ʻʻku? (nerede)”, ʻʻme kë? (kiminle)”
• Olumlu / olumsuz tercih yapıları: ʻʻmë pëlqen... / nuk më pëlqen... (...severim / ...sevmem)”, ʻʻdua / nuk dua (severim / sevmem)”
• Bağlaç Kullanımı: ʻʻdhe (ve)”, ʻʻpor (ama)”, ʻʻpastaj (sonra)”
Sesletim:
-Günlük etkinlik ve hobi ifadelerinde vurgu: "luaj futboll (Futbol oynamak), lexoj libër (kitap okumak), më pëlqen muzika (müziği seviyorum)”
- Fiil ve etkinlik kelimelerinde heceleme ve vurgu: ʻʻvizatoj (resim çizmek), këndoj (şarkı söylemek), biçikletë (bisiklet), kohë e lirë (boş zaman)”
Hedef sözcükler: ʻʻzgjohem (uyanmak), ha mëngjes (kahvaltı yapmak), shkoj në shkollë (okula gitmek), lexoj (okumak), luaj (oynamak), vizatoj (resim çizmek), këndoj (şarkı söylemek), vallëzoj (dans etmek), shikoj televizor (televizyon izlemek), dëgjoj muzikë (müzik dinlemek), futboll (futbol), biçikletë (bisiklet), libër (kitap), film (film), muzikë (müzik), lodër (oyuncak), mik (arkadaş), park (park), kohë e lirë (boş zaman), më pëlqen (severim)”
hobi, günlük yaşam, etkinlik, tercih, boş zaman, oyun, müzik, spor, soru sorma, cevap verme, paylaşma
Öğrenme çıktıları; çalışma kâğıtları, kısa yazma ve konuşma uygulamaları, kontrol listeleri, gözlem formları, öğrenme günlüğü, yansıtıcı günlükler, kelime ilişkilendirme ve kümeleme etkinlikleri, zihin haritaları, öz / akran / grup değerlendirme formları, dijital üretimler (poster, video ve ses kaydı), performans görevleri, öğrenme duvarı veya bülten panosu çalışmaları ile değerlendirilebilir.
1. Performans Görevi-Aktivitetet e mia të përditshme (Günlük aktivitelerim)
Öğrencilerden günlük yaşamlarında gerçekleştirdikleri rutin etkinlikleri fark ederek bu etkinlikleri hedef dilde cümlelerle ifade edebilecekleri bir ʻʻgünlük rutin posteri” hazırlamaları istenebilir. Bu süreçte öğrencilerden uyanma, okula gitme, ders çalışma, yemek yeme ve dinlenme gibi temel günlük aktiviteleri sıralı bir şekilde ifade etmeleri beklenebilir. Görev kapsamında öğrenciler öncelikle kendi günlük rutinlerini gözlemleyebilir ve bu rutinleri kronolojik sıraya koyabilir. Ardından görseller, semboller veya çizimler kullanarak bu etkinlikleri destekleyebilir ve her bir etkinliği kısa cümlelerle açıklayabilir [Zgjohem në mëngjes. (Sabah uyanırım.), Shkoj në shkollë. (Okula giderim.), Bëj detyrat. (Ödevlerimi yaparım.)]. Ürün aşamasında hazırlanan posterler sınıf ortamında sunulabilir. Sözlü aşamada öğrencilerden kendi günlük rutinlerini ifade etmeleri ve arkadaşlarının rutinleriyle karşılaştırmalar yaparak benzerlik ve farklılıkları belirlemeleri istenebilir. Bu performans görevi öğrencilerin günlük rutinlerini kronolojik sırayla ifade etme, karşılaştırma yapma, yazılı ürün oluşturma ve sözlü iletişim kurma becerilerini geliştirmeyi amaçlamaktadır.
2. Performans Görevi-Gjërat që më pëlqejnë (Sevdiğim şeyler)
Öğrencilerden ilgi alanlarını ve tercihlerini ifade edebilecekleri bir ʻʻilgi alanları tanıtım çalışması” hazırlamaları istenebilir. Bu görev kapsamında öğrencilerden sevdikleri ve sevmedikleri etkinlikleri, nesneleri veya uğraşları hedef dilde cümlelerle ifade etmeleri beklenebilir. Görev sürecinde öğrenciler öncelikle kendi ilgi alanlarını belirleyebilir (spor yapmak, müzik dinlemek, oyun oynamak vb.). Daha sonra bu etkinlikleri görsellerle destekleyerek bir poster, kart veya kısa yazılı metin hâline getirebilir. Öğrenciler, tercihlerini ifade ederken olumlu ve olumsuz yapıları kullanabilir [Më pëlqen muzika. (Müziği seviyorum.), Nuk më pëlqen sporti. (Sporu sevmiyorum.)]. Sözlü aşamada öğrencilerden hazırladıkları çalışmaları sınıf arkadaşlarıyla paylaşmaları ve ʻʻÇfarë të pëlqen? (Ne yapmayı seversin?)” gibi sorular sorarak etkileşim kurmaları istenebilir. Bu performans görevi öğrencilerin ilgi alanlarını ve tercihlerini ifade etme, yazılı ürün oluşturma ve sözlü iletişim kurma becerilerini geliştirmeyi amaçlamaktadır.
3. Performans Görevi-Koha ime e lire (Boş zamanım)
Öğrencilerden boş zamanlarını nasıl değerlendirdiklerini ifade eden bir ʻʻboş zaman etkinlikleri tanıtımı” hazırlamaları istenebilir. Bu görev kapsamında öğrencilerden boş zamanlarında yaptıkları etkinlikleri, bu etkinlikleri kiminle gerçekleştirdiklerini ve hangi etkinlikleri daha çok tercih ettiklerini cümlelerle ifade etmeleri beklenebilir. Öğrenciler öncelikle boş zaman etkinliklerini belirleyebilir (kitap okuma, oyun oynama, arkadaşlarla vakit geçirme vb.). Ardından bu etkinlikleri görsellerle destekleyerek kısa bir metin veya sunum hazırlayabilir. Bu süreçte öğrenciler karşılaştırma yapma ve tercih belirtme yapılarını kullanabilir [Luaj me miqtë. (Arkadaşlarımla oynarım.), Më pëlqen më shumë të lexoj. (En çok kitap okumayı seviyorum.)]. Sözlü aşamada öğrencilerden hazırladıkları çalışmaları sınıf ortamında paylaşmaları ve arkadaşlarının boş zaman tercihlerini dinleyerek benzerlik ve farklılıkları değerlendirmeleri istenebilir. Bu performans görevi öğrencilerin boş zaman etkinliklerini ve tercihlerini ifade etme, karşılaştırma yapma, yazılı ürün oluşturma ve sözlü iletişim kurma becerilerini geliştirmeyi amaçlamaktadır. İçeriğe uygun olarak seçilecek performans görevi. hedef sözcüklerin doğru ve bağlama uygun kullanımı, temel dil bilgisi yapılarını işlevsel biçimde kullanabilme, yazılı ve / veya sözlü anlatımın anlaşılırlığı, iletişim amacına uygun ifade kullanımı ile göreve katılım, çaba, süreç içindeki ilerleme gibi ölçütleri içeren analitik / bütüncül dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir. Performans görevleri sürecinde öğrencilerin sürece daha etkin katılım göstermelerini desteklemek amacıyla öz değerlendirme veya akran değerlendirme formlarına da yer verilebilir.
Bu temada öğrencilerin günlük yaşam deneyimleri aracılığıyla yaptıkları temel aktiviteleri söyleme, sevdikleri şeyleri ifade etme ve boş zaman etkinliklerini paylaşma konularına aşina oldukları kabul edilmektedir. Öğrenciler bu bilgileri doğal olarak edinmiş olsalar da bu deneyimleri Arnavutçada daha ayrıntılı, düzenli ve bağlantılı bir biçimde ifade etme konusunda sınırlı dil yeterliğine sahiptirler.
Tema sürecinde, öğrencilerin günlük yaşam, tercihler ve boş zaman bağlamında temel ifadeleri anlamlandırabilmeleri ve bu ifadeleri temel düzeyde kullanabilmeleri amaçlanmaktadır. Bu temada dil, öğrencilerin günlük rutinlerini, hoşlandıkları etkinlikleri ve boş zamanlarında yaptıklarını ifade etmelerini sağlayan bir iletişim aracı olarak ele alınmaktadır. Öğrencilerin kişisel deneyimlerinden hareketle anlamlandırmaları, günlük yaşam ile Arnavutça arasında bağlantı kurmaları ve sözlü-yazılı iletişimde öz güven geliştirmeleri temel dayanak olarak kabul edilmektedir.
Öğrencilerden ʻʻÇfarë bën çdo ditë? (Her gün ne yapıyorsun?), Çfarë të pëlqen? (Ne yapmayı seversin?), Çfarë bën në kohën e lirë? (Boş zamanında ne yapmayı seversin?), Me kë luan? (Kiminle oynarsın?)” gibi yönlendirici sorular aracılığıyla kısa betimlemeler yapmaları istenebilir. Bu süreçte öğrencilerin günlük eylem fiillerini kullanma, tercih belirtme ve boş zaman etkinliklerini söyleme becerileri ile bunları düzenli ve anlamlı bir şekilde ifade edebilme hazır bulunuşluk düzeyi gözlemlenebilir. Gözlem sonucunda öğretmen, öğrencilerin hazır bulunuşluk seviyesini dikkate alarak etkinliklerin kapsamını, içerik yoğunluğunu ve ilerleme hızını düzenleyebilir.
Öğrenciler ʻʻHobilerim” teması kapsamında, günlük aktiviteleri söyleme, sevdikleri şeyleri ifade etme, boş zaman etkinliklerini paylaşma gibi bileşenleri, sahip oldukları ön bilgiler aracılığıyla etkinleştirilerek doğrudan çeviri yapılmadan, mevcut öğrenme etkinlikleriyle öğretim sürecine dâhil edilebilir. Öğrencilerin önceki öğrenmeleri yeni bağlamlarda işlevsel hâle gelebilir ve öğrenciler, sahip oldukları aktivite ve etkinliklerle ilgili bilgileri dikkate alınarak Arnavutçadaki temel ifadelerle bağlantılar kurmaları ve tanıtmaları sağlanabilir.
ARN.6.1.D
Öğrenciler, dinleme / izleme-anlamlandırma etkinliklerine başlamadan önce ʻʻGünlük Aktivitelerim”, ʻʻSevdiklerim” ve ʻʻBoş Zaman Etkinliklerim” alt temalarına ilişkin ön bilgilerini günlük yaşam deneyimleri üzerinden harekete geçirir (E1. SDB1.2, OB1, KB2.6). Öğretmen günlük yaşam sahnesini gösteren bir görsel, boş zaman etkinliklerini içeren bir fotoğraf ve aktivite kartları sunar ve öğrencilerden bu görseller hakkında konuşmalarını ister (E3.2). Öğrenciler günlük aktiviteleri, sevdikleri etkinlikleri ve boş zamanlarını nasıl değerlendirdiklerine ilişkin deneyimlerini paylaşır (E1.2, SDB1.1). Bu süreçte öğrenciler, öğrendikleri günlük ifadeleri, aktivite adlarını ve duygu ifadelerini hatırlayarak yaklaşan dinleme / izleme etkinliklerine yönelik zihinsel hazırlık yapar (OB4)
Ardından öğrenciler, görseller veya kısa video kesitleri gibi görsel ipuçlarını inceleyerek bunları ilgili temalarla ilişkilendirir (E3, KB2.2). Öğretmen ʻʻÇfarë shikon? (Ne görüyorsun?), Çfarë bën ai / ajo? (O ne yapıyor?), Çfarë të pëlqen? (Ne yapmayı seversin?), A është kjo një aktivitet i lirë? (Bu bir boş zaman etkinliği midir?)” gibi sorular sorarak dinleme metinlerine yönelik öğrencilerin ilk beklentilerini oluşturur ve konuya ilişkin ön bilgilerini geliştirmelerini sağlar (E3.5, SDB1, OB7, KB2.5).
Öğretmen kısa bir video kesiti ya da görsel sunar (E3.1). Öğrenciler ʻʻÇfarë bën ai / ajo? (O ne yapıyor?), Çfarë po bëjnë? (Ne yapıyorlar?), A i pëlqen kjo? (Bunu seviyor mu?)” gibi sorular üzerinden tahminlerde bulunur (E1, E3.8, KB2.11, KB2.12). Örneğin metinde kişinin hangi etkinliği yaptığı, neyi sevdiği ya da boş zamanını nasıl geçirdiği hakkında düşünür, ipuçlarından hareketle çıkarımlar yapar (SDB3.3, KB2.16).
Dinleme sürecine geçildiğinde öğrenciler, dinleme sırasında görsel ve işitsel ipuçlarına dikkat ederek anlam oluşturmaya çalışır (E3.2, KB2.2). Öğrenciler izlerken / dinlerken konuşmacıların ifadelerine, jest ve mimiklerine, kullanılan kelimelere ve ses tonuna dikkat eder; içerik hakkındaki tahminlerini sürdürür (SDB1.2). Öğretmen dinleme metnini kesintisiz olarak sunar ve öğrenciler metnin genel konusunu belirlemeye çalışır (OB1). Öğrenciler içeriğin genel konusunu ʻʻgünlük aktiviteler ve boş zaman etkinlikleri” olarak ifade eder (SDB2.1). Bu süreçte öğrenciler metindeki temel unsurları fark eder. Öğretmen metindeki aktivite, tercih ve duygu ifadelerini öne çıkarır; öğrenciler bu unsurları tanır ve gösterir (KB2.6). Dinleme sonrasında öğrenciler, ilk tahminlerini dinledikleri içerikle karşılaştırır ve tahminlerinin doğru ya da yanlış olduğunu belirtir (KB2.15). Ardından öğrenciler metindeki bilgileri yapılandırılmış bir biçimde düzenler (KB2.17). Öğretmen tahtada bir tablo veya şema oluşturur. Öğrenciler aktivite, tercih ve duygu ifadelerine ilişkin unsurları bu şema içine yerleştirir (SDB2.1). Öğrenciler elde ettikleri bilgileri sınıflandırır ve anlamlandırır (KB2.7). Öğrenciler unsurları günlük aktiviteler / sevdikleri etkinlikler / boş zaman etkinlikleri gibi kategorilere ayırır. Bunun yanında farklı unsurlar arasında karşılaştırma yapar, farklı etkinlikler arasındaki benzerlik ve farklılıkları söyler (SDB2.2). Öğrenciler ayrıca metindeki unsurlar arasındaki ilişkileri fark eder. Kişi ile tercih, etkinlik ile zaman arasındaki bağlantıyı ifade eder (KB2.16). Bu süreçte öğrenciler öğrendiklerini kendi yaşamlarıyla ilişkilendirir (E2.2, E2.3, SDB3.1). Öğrenciler ʻʻUnë bëj ... (Ben ... yaparım.) / Më pëlqen ... ( ... severim.)” şeklinde başlayarak kendi yaşamlarından örnekler verir (E2.4).
Son olarak öğrenciler, hazırlık aşamasında dinledikleri veya izledikleri materyallerde fark ettiklerini ifade eder ve bunları kendi ön bilgileriyle ilişkilendirir (E1.4, E1.5, D3.1). Öğrenciler ʻʻÇfarë mësova sot? (Bugün ne öğrendim?)” sorusuna cevap verir ve öğrendiklerini ifade eder (D14.1). Öğrenciler grup çalışması yapar ve birbirlerine günlük aktiviteler ile boş zaman etkinlikleri hakkında geri bildirim verir (E2.3, SDB2.1, SDB3.2, D15.1). Mevcut içerik ve dinleme / izleme-anlamlandırma sürecine ilişkin gözden geçirdikleri bilgi, deneyim, düşünce ve duygularını arkadaşlarına etkileşimli olarak aktarır (KB2.17). Performans görevinde öğrencilerden günlük yaşamlarında gerçekleştirdikleri rutin etkinlikleri fark ederek bu etkinlikleri hedef dilde cümlelerle ifade edebilecekleri bir ʻʻgünlük rutin posteri” hazırlamaları istenebilir. Bu süreçte öğrencilerden uyanma, okula gitme, ders çalışma, yemek yeme ve dinlenme gibi temel günlük aktiviteleri sıralı bir şekilde ifade etmeleri beklenebilir. Görev kapsamında öğrenciler öncelikle kendi günlük rutinlerini gözlemleyebilir ve bu rutinleri kronolojik sıraya koyabilir. Ardından görseller, semboller veya çizimler kullanarak bu etkinlikleri destekleyebilir ve her bir etkinliği kısa cümlelerle açıklayabilir [Zgjohem në mëngjes. (Sabah uyanırım.), Shkoj në shkollë. (Okula giderim.), Bëj detyrat. (Ödevlerimi yaparım.)”. Ürün aşamasında hazırlanan posterler sınıf ortamında sunulabilir. Sözlü aşamada öğrencilerden kendi günlük rutinlerini ifade etmeleri ve arkadaşlarının rutinleriyle karşılaştırmalar yaparak benzerlik ve farklılıkları belirlemeleri istenebilir.
ARN.6.1.O
Öğrenciler, öğretim sürecinin başından itibaren ʻʻGünlük Aktivitelerim”, ʻʻSevdiklerim” ve ʻʻBoş Zaman Etkinliklerim” alt temalarına yönelik okuma-anlama sürecine hazırlanmaları için öğretmen öğrencilere alt temalarla ilişkin görseller, başlıklar ve anahtar kelimeler sunar (E3.2, SDB1.1). Öğrenciler bu alt temalar ile ilgili bildiklerini ifade eder (E1.1). Bu süreçte öğrenciler, görseller, anahtar kelimeler veya başlıklar gibi ipuçlarından yararlanarak günlük aktiviteler, ilgi alanları ve tercihleri ifade eden sözcüklere ilişkin ön bilgilerini harekete geçirir (E1.2, SDB1.2, OB1, KB2.6).
Öğrenciler, kendi deneyimleri ile metinler arasında ilişki kurarak yeni metinlere yönelik anlamlı bir bağ oluşturur (E3.2, E3.3, KB2.2). Öğretmen ʻʻGünlük Aktivitelerim”, ʻʻSevdiklerim” ve ʻʻBoş Zaman Etkinliklerim” alt temalarıyla ilgili ʻʻBu metin ne hakkında olabilir?”, ʻʻBu kişi ne yapıyor olabilir?” gibi sorular sorar (E3.5, OB4). Öğrenciler kendi deneyimleri ile metin içeriği arasında ilişki kurar. Metnin içeriğine ilişkin ilk tahminlerini ifade eder ve okuma sürecine yönelik beklentiler geliştirir (E3.8, SDB1.1, KB2.12). Öğrenciler başlık ve görselleri inceleyerek metnin konusu hakkında tahminde bulunur (KB2.11).
Okuma sürecinde öğrenciler, kısa metinlerin ana teması ve temel bilgileri hakkında tahminlerde bulunur (KB2.2). Öğretmen ilgili alt temaları kapsayan metni sunar. Okuma türü olarak sessiz okuma ve / veya koro okuma kullanılır (E3.2). Öğrenciler ilgili metnin genel konusunu ʻʻgünlük aktiviteler ve boş zaman etkinlikleri” olarak ifade eder (SDB1.2, OB1, KB2.17).
Bir sonraki aşamada öğrenciler, metinlerde belirli bilgileri (günlük aktiviteler, ilgi alanları veya tercih ifadeleri vb.) bulmak amacıyla tarama yapar (E3.2, KB2.5). Öğrenciler metinde geçen ʻʻGünlük Aktivitelerim”, ʻʻSevdiklerim” ve ʻʻBoş Zaman Etkinliklerim” alt temalarına ilişkin temel ayrıntıları (etkinlikler, kişiler ve ifadeler) belirler (E3.8, OB1, KB2.6). Bu sayede önemli bilgileri hızlı ve hedefe yönelik şekilde belirlemeyi öğrenir ve bu bilgileri günlük hayatta kullanarak değerlendirir (SDB3.3).
Okuma sürecinin devamında öğrenciler, günlük yaşamla ilişkili metinlerin (günlük rutinler veya boş zaman etkinliklerini anlatan kısa metinler) anlamını çözümlemeye odaklanır (E3.2, OB1, KB2.4). Bu süreçte yapboz okuma etkinliği ile metinler grup içinde paylaştırılır ve öğrenciler metin bölümlerini iş birliği içinde okur (E2.4, SDB3.1, D4.2, KB2.18).
Okuma sonrasında öğrenciler, edindikleri bilgileri bireysel olarak ifade eder ve akranlarıyla paylaşır (E2.3, SDB2.1). Böylece metinden ulaştıkları anlamı yeniden yapılandırır ve metni kendi yaşam deneyimleriyle ilişkilendirir ve etkileşimli bir şekilde yansıtır (SDB2.2, KB2.17). Bu aşamada kısa sözlü paylaşımlar, eşli soru-cevap çalışmaları, doğru-yanlış etkinlikleri ve özetleme çalışmaları kullanılır (D4.2). Böylece öğrencilerin hem okuma-anlama becerileri hem de iletişimsel dil kullanımları desteklenmiş olur (KB2.15).
Öğrenciler, metne ilişkin anladıklarını birbirleriyle paylaşır (E2.3, SDB2.1, KB2.7). Metnin bütün anlamını birlikte yeniden oluşturur ve ilk tahminlerinin doğruluğunu kontrol eder (E3.1, E3.6, SDB2.2, KB2.17). Öğrenciler başlangıçtaki tahminlerini metnin içeriği ile karşılaştırır (SDB3.3, D14.1, OB1, KB2.15).
Bu aşamada öğrenciler, farklı metinlerdeki ifadeleri karşılaştırır ve ifadeleri etkinlik türü, tercih veya zaman kullanımı gibi kategorilere ayırır (E3.1, E3.3, KB2.5). Alt temalardaki unsurları günlük aktiviteler, sevdikleri etkinlikler ve boş zaman etkinlikleri şeklinde sınıflandırır; alt temalarda geçen unsurlar arasındaki farkları belirtir ve bu unsurlar arasındaki ilişkileri açıklar (E3.5, E3.6, KB2.7). Çıkarımlar yaparak okuduklarını daha düzenli bir şekilde anlamlandırır (E3.10, KB2.11, KB2.12). Kapalı, açık ve iletişimsel sorular aracılığıyla metni daha derinlemesine kavrar (SDB3.3, OB5). Öğrenciler metne dayanarak günlük yaşam ve boş zaman etkinlikleri ile ilgili çıkarımlarda bulunur (KB2.16). Süreç sonunda öğrenciler kendi metinlerini oluşturur (kısa günlük rutin yazıları veya etkinlik anlatımları) ve bu metinleri sınıf içinde paylaşarak iletişimsel etkileşimi geliştirir (E2.2, E2.3, SDB2.1, SDB3.1). Öğrenciler ʻʻGünlük Aktivitelerim”, ʻʻSevdiklerim” ve ʻʻBoş Zaman Etkinliklerim” alt temalarına ilişkin düşüncelerini ifade eder ve metinleri kendi yaşamlarıyla ilişkilendirir (E1.4, E1.5, D3.1, OB2). Öğrenciler ilgili metinler üzerine grup çalışması yapar ve birbirlerine metinler hakkında geri bildirimde bulunur (SDB1.1, D15.1, KB2.15).
ARN.6.1.K
ʻʻGünlük Aktivitelerim”, ʻʻSevdiklerim” ve ʻʻBoş Zaman Etkinliklerim” alt temaları merkeze alınır. Öğretmen bu alt temalara uygun görseller, kısa diyaloglar ve yönlendirici sorular sunar (E1.5, E2.3, OB1). Öğrenciler günlük aktivitelerini, sevdikleri etkinlikleri ve boş zamanlarını nasıl değerlendirdiklerini ifade etmeye yönelik deneyimlerini paylaşır; iletişim durumuna uygun hedef kelime bilgisi, dil bilgisi yapıları ve sosyal dil ifadelerini kullanır (E2.4, SDB2.1, SDB3.1, KB2.16).
Başlangıç aşamasında öğrenciler,dinleme / izleme-anlamlandırma ve okuma etkinlikleri aracılığıyla dilsel yapıların bağlam içinde nasıl kullanıldığını fark eder (E3.1, E3.2, OB5). Öğretmen bu alt temalara uygun kısa diyalog veya videoyu öğrencilere sunarak ʻʻGünlük Aktivitelerim”, ʻʻSevdiklerim” ve ʻʻBoş Zaman Etkinliklerim” alt temalarındaki ilgili ifadeleri dinlemelerini, tekrar etmelerini ve bu ifadelere aşinalık kazanmalarını sağlar (SDB1.1, SDB1.2, OB4, KB2.2). Öğrenciler, yönlendirilmiş uygulama aşamasında duydukları içerikleri tekrar ederek kendi ifadeleriyle yeniden anlatır veya temel cümlelerle açıklar (E1.4, SDB2.1). Öğrenciler alt temalardaki modeli taklit ederek yeni ifadeler üretir, alt tema ifadelerini düzenleyerek konuşmalarını geliştirir (D7.1, KB2.7, KB2.10).
Öğrenciler, sık kullanılan cümle kalıplarını ve kalıp ifadeleri öğrenerek tipik iletişim durumlarına hazırlanır ve diyaloglarda hangi bilgileri aktaracaklarını planlar (E1.1, KB2.10). Bu süreçte uygun telaffuza dikkat eder, soru ve cevap yapılarıyla konuşma pratiği yaparlar (E3.2, E3.5, E3.8, SDB1.2). Öğrenciler alt temalardaki içeriklerin doğru biçimini kullanarak uygun telaffuz eder ve alt temalara ilişkin konuşmalarını doğal, gerçekçi ve akıcı bir şekilde sunar (KB2.16, KB2.17). Yönlendirilmiş uygulama aşamasında öğrenciler, duydukları ve okudukları ifadeleri tekrar eder, model cümleleri taklit eder ve kendi ifadeleriyle yeniden yapılandırır (E1.4, KB2.6). Bu süreçte öğrenciler örneğin günlük aktivitelerini ifade eder: ʻʻUnë zgjohem ... ( ... uyanırım.)”, ʻʻUnë shkoj ... ( ... giderim.)”, sevdiklerini belirtir: ʻʻMë pëlqen ... / Nuk më pëlqen ... ( ... severim / ... sevmem.)” ve boş zaman etkinliklerini açıklar: ʻʻNë kohën e lirë ... (Boş zamanda ... )”. Ayrıca temel soru-cevap kalıplarını kullanarak etkileşim kurar. Örneğin ʻʻÇfarë bën çdo ditë? (Her gün ne yaparsın?)”, ʻʻÇfarë të pëlqen? (Ne seversin?)”, ʻʻÇfarë bën në kohën e lirë? (Boş zamanda ne yaparsın?)” gibi sorulara kısa cevaplar verir (SDB2.1, SDB3.3, KB2.11, KB2.12). Bu süreçte öğrenciler iletişim kurma, soru sorma ve cevap verme becerilerini geliştirir.
İlerleyen aşamalarda öğretmen; resimli hikâyeler, pandomim etkinlikleri, video içerikleri veya diyalog çalışmaları gibi yeni konuşma fırsatları sunar (OB2). Bu etkinlikler sayesinde öğrenciler öğrendiklerini bağlama uygun ve doğal bir şekilde kullanma imkânı bulur; günlük aktivitelerini anlatma, tercihlerini ifade etme, soru sorma ve çıkarımlarda bulunma gibi becerilerini geliştirir (E1.4, E1.5, E3.10, D3.1). Öğrenciler alt temalara ilişkin konuşmalarını doğal şekilde sunar ve alt temalara ilişkin mesajlarını açık ve anlaşılır biçimde ifade eder (KB2.15, KB2.17). Süreç sonunda öğrenciler grup çalışması yaparak alt temalara ilişkin konuşmalarını paylaşır ve birbirlerine geri bildirim verir (SDB2.2, SDB3.2, D14.1, D15.1). Performans görevinde öğrencilerden ilgi alanlarını ve tercihlerini ifade edebilecekleri bir ʻʻilgi alanları tanıtım çalışması” hazırlamaları istenebilir. Bu görev kapsamında öğrencilerden sevdikleri ve sevmedikleri etkinlikleri, nesneleri veya uğraşları hedef dilde cümlelerle ifade etmeleri beklenebilir. Görev sürecinde öğrenciler öncelikle kendi ilgi alanlarını belirleyebilir (spor yapmak, müzik dinlemek, oyun oynamak vb.). Daha sonra bu etkinlikleri görsellerle destekleyerek bir poster, kart veya kısa yazılı metin hâline getirebilir. Öğrenciler, tercihlerini ifade ederken olumlu ve olumsuz yapıları kullanabilir [Më pëlqen muzika. (Müziği seviyorum.), Nuk më pëlqen sporti. (Sporu sevmiyorum.)]. Sözlü aşamada öğrencilerden hazırladıkları çalışmaları sınıf arkadaşlarıyla paylaşmaları ve ʻʻÇfarë të pëlqen? (Ne yapmayı seversin?)” gibi sorular sorarak etkileşim kurmaları istenebilir.
ARN.6.1.Y
Öğretim süreci kapsamında öğrencilerin ʻʻHobilerim” teması doğrultusunda yazılı ifadeler oluşturabilmelerini sağlamak amacıyla yazma etkinliklerine yer verilir. Bu süreçte öğretmen, ʻʻHobilerim” temasına ilişkin ön bilgileri harekete geçirmek amacıyla alt temalara uygun görseller, kısa diyaloglar ve temel kelimeler sunar (E3.2, SDB1.1). Öğrenciler ʻʻGünlük Aktivitelerim”, ʻʻSevdiklerim” ve ʻʻBoş Zaman Etkinliklerim” alt temaları ile ilgili bilgilerini hatırlar ve paylaşır (E1.2, SDB1.2, OB1, KB2.6). Öğretmen yazma görevini açıklar: ʻʻGünlük aktivitelerini ve boş zamanında yaptıklarını tanıtan kısa bir metin yaz.” Öğrenciler bu alt temalarla ilgili neler yazacaklarını ifade ederek yazma sürecine hazırlanır.
Örnek cümleler ve tanıtım kartı (profil) modelleri aracılığıyla öğrenciler, yazma görevinden ne beklendiğini ve hangi dilsel araçları kullanabileceklerini kavrar (E3.2, E3.7, OB4). Bu aşamada öğretmen, alt temalara uygun örnek metinler ve cümleler sunar, öğrenciler bu metinleri inceleyerek benzer yapıdaki ifadeleri yazar (SDB1.2, KB2.2). Ardından kendi günlük aktiviteleri ve sevdikleri etkinlikler hakkında kısa metinler yazar, bilgilerini açık ve doğru bir şekilde yapılandırır (E1.4, KB2.5). Bu süreçte modelden hareketle kendi içeriklerini oluşturur (D7.1).
Yazma sürecinde öğrenciler, cümle kalıplarını ve derste edinilen hedef kelime bilgisini bilinçli şekilde kullanarak kendilerini ifade eder (E2.2, E2.3, KB2.6). Öğrenciler günlük aktivitelerini ve boş zaman etkinliklerini anlatma türüne uygun olarak giriş ve gelişme bölümlerinden oluşan kısa ve düzenli bir metin yapısı kullanır (E2.4, E3.5, KB2.17). Bu aşamada öğrenciler alt temalara uygun dil yapılarını kullanır, uygun kelime ve ifadeleri seçerek yazılarını oluşturur ve günlük yaşamlarını tanıtan anlamlı bir mesajı yazılı olarak ifade eder (E3.10, D4.2, OB2, KB2.7, ). Öğrenciler, yazma sürecinde kullandıkları çalışma kâğıtlarını ve diğer öğrenme materyallerini özenli kullanmaya, gereksiz tüketimden kaçınmaya ve kaynakları verimli değerlendirmeye yönelik sorumluluk geliştirir (SDB2.2, SDB3.1, D17.2, KB2.16) .
ʻʻHobilerim” temasında öğrenciler, hazırlıklı veya hazırlıksız yazma etkinliklerinde verilen yazma türlerine (kendini tanıtma, kısa betimleme vb.) uygun olarak Arnavutçanın temel dil özelliklerini, söylem biçimlerini ve noktalama işaretlerini kullanır (E2.3, E3.2, OB1, KB2.17). Yazma sürecinde kendilerini, aile bireylerini ve yakın çevrelerini tanıtmak amacıyla uygun sözcükleri ve temel dil yapılarını seçerek kullanır; anlaşılır ifadelerle temel mesajlarını aktararak yazılı iletişim kurma becerilerini geliştirir (E3.6, E3.10, SDB1.2, SDB2.1). Sonrasında öğrenciler yazdıkları metinleri gözden geçirerek içeriklerini yeniden düzenler ve arkadaşlarıyla paylaşır (KB2.18). Bu süreçte öğrenciler alt temalara ilişkin yazılarını paylaşarak yazılı iletişim kurar; birbirlerinin çalışmalarını okur ve karşılıklı geri bildirimde bulunur (SDB3.3, D4.2, D14.1, KB2.15). Bu etkileşim, yazılı iletişim becerilerini geliştirmenin yanı sıra yazma sürecine yönelik farkındalığı da artırır.
Süreç, öğrencilerin yazma deneyimlerine ilişkin düşüncelerini ifade ettikleri ve akranlarıyla geri bildirim alışverişinde bulundukları bir değerlendirme ve yansıtma aşamasıyla tamamlanır. Bu aşamada öğrenciler alt temalara ilişkin sorulara cevap vererek kendi öğrenmelerini değerlendirir (E1.4, E1.5, SDB3.2, KB2.15). Grup çalışmaları yaparak birbirlerine yazdıkları metinler hakkında geri bildirim verir (SDB3.3, D3.1, D15.1, KB2.17). Performans görevinde öğrencilerden boş zamanlarını nasıl değerlendirdiklerini ifade eden bir ʻʻboş zaman etkinlikleri tanıtımı” hazırlamaları istenebilir. Bu görev kapsamında öğrencilerden boş zamanlarında yaptıkları etkinlikleri, bu etkinlikleri kiminle gerçekleştirdiklerini ve hangi etkinlikleri daha çok tercih ettiklerini cümlelerle ifade etmeleri beklenebilir. Öğrenciler öncelikle boş zaman etkinliklerini belirleyebilir (kitap okuma, oyun oynama, arkadaşlarla vakit geçirme vb.). Ardından bu etkinlikleri görsellerle destekleyerek kısa bir metin veya sunum hazırlayabilir. Bu süreçte öğrenciler karşılaştırma yapma ve tercih belirtme yapılarınıkullanabilir. ʻʻLuaj me miqtë. (Arkadaşlarımla oynarım.), Më pëlqen më shumë të lexoj. (En çok kitap okumayı seviyorum.)." Sözlü aşamada öğrencilerden hazırladıkları çalışmaları sınıf ortamında paylaşmaları ve arkadaşlarının boş zaman tercihlerini dinleyerek benzerlik ve farklılıkları değerlendirmeleri istenebilir. Bu performans görevi öğrencilerin boş zaman etkinliklerini ve tercihlerini ifade etme, karşılaştırma yapma, yazılı ürün oluşturma ve sözlü iletişim kurma becerilerini geliştirmeyi amaçlamaktadır.
ARN.6.1.DBS
ʻʻHobilerim” alt temalarına uygun kısa diyaloglar, hikâyeler veya video içerikleri sunulur; öğrenciler bu içerikleri dinler / izler ve genel anlam hakkında fikir edinir (E3.2). Öğretmen bu içeriklerde yer alan ʻʻjam (olmak)”, ʻʻkam (sahip olmak)”, ʻʻmë pëlqen (sevmek)”, ʻʻbëj (yapmak)”, kişi zamirleri ve cümle yapıları gibi ifadeleri vurgular; öğrenciler alt temalardaki bu yapıları fark ederek aşinalık kazanır (E3.5, KB2.16). Aynı zamanda öğretmen beden dili, görseller ve tekrar yoluyla bu yapıları model olarak sunar; öğrenciler bu yapıları dinler, tekrar eder ve kullanımına aşina olur (SDB1.1). Öğrenciler benzer yapıları karşılaştırarak dil bilgisi unsurlarını fark eder ve birçok kez tekrarlayarak anlamlandırır (SDB3.1, OB5).
Öğrenciler model cümleler, kısa diyaloglar ve günlük yaşamdan alınmış iletişim örnekleri aracılığıyla dil bilgisi yapılarını sezgisel olarak edinir (E3.2). Bu süreçte öğrenciler alt temalardaki yapıları bağlam içinde tekrar eder, kısa ve anlamlı tekrarlar yaparak bu yapıları pekiştirir (SDB1.2, KB2.2). Öğretmenin yönlendirmesiyle bazı ifadeleri hareketlerle canlandırır (günlük aktiviteleri veya sevdikleri etkinlikleri ifade etme) ve eş zamanlı olarak söyleyerek öğrenmeyi destekler (E1.1, OB1). Böylece ʻʻjam (olmak)”, ʻʻkam (sahip olmak)”, ʻʻmë pëlqen (sevmek)”, ʻʻbëj (yapmak / etmek)” gibi temel yapılar, doğrudan kural açıklaması yapılmadan kullanım içinde anlamlandırılır. Öğrenciler bu süreçte gözlem yaparak ve örneklerden hareketle dil yapılarını keşfeder (KB2.6).
İlerleyen aşamada öğrenciler, öğrendikleri hedef dil parçalarını farklı bağlamlarda kullanarak pekiştirir (E1.4, KB2.10). Kendi ifadelerini oluştururken uygun dil bilgisi yapılarını seçer ve bu yapıları iletişim amacına uygun şekilde kullanır (E1.5, KB2.16). Öğrenciler alt temalardaki yapıları kullanarak günlük aktivitelerini, sevdikleri etkinlikleri ve boş zamanlarını ifade eder (SDB3.3, KB2.7). Böylece dil bilgisi, öğrenciler için soyut bir bilgi alanı olmaktan çıkarak işlevsel bir iletişim aracına dönüşür (KB2.17).
Bu süreçte öğrencilerin dil bilgisi yapılarını doğru, anlaşılır ve bağlama uygun şekilde kullanmaları desteklenir (E2.4, SDB1.2). Öğrenciler sözlü ve yazılı üretimlerinde dil bilgisi unsurlarını giderek daha otomatik, akıcı ve doğal bir biçimde kullanmaya başlar (E3.10, KB2.15). Öğrenciler alt temalardaki yapıları kullanarak iletişim kurar ve bu yapıları doğal bir şekilde kullanmaya yönelir (SDB3.2, D3.1, D14.1). Böylece dil bilgisi becerisi, iletişimsel yeterliğin ayrılmaz bir parçası olarak gelişir.
ARN.6.1.SÖS
ʻʻHobilerim” alt temalarına ilişkin kısa diyaloglar, metinler veya video içerikleri sunulur; öğrenciler bu içeriklerde yer alan sözcükleri bütünsel olarak duyar, görür ve tekrarlar (E3.2, SDB1.1). Öğrenciler günlük aktiviteler, ilgi alanları ve boş zaman etkinliklerine ilişkin temel kavramları ifade eden sözcükleri iletişimsel ihtiyaçlarına göre seçmeyi ve kullanmayı öğrenir (E1.1, OB5, KB2.6).
Öğrenciler, görseller, kısa metinler, diyaloglar ve etkileşimli etkinlikler aracılığıyla hedef sözcüklerle karşılaşır; bu sözcüklerin anlamlarını bağlam içinde kavrar ve farklı durumlarda nasıl kullanıldığını algılar (E3.2, SDB1.2, OB1, KB2.2). Bu süreçte öğrenciler alt temalarda geçen sözcükleri (günlük rutinler, sevilen etkinlikler ve boş zaman aktiviteleri) koro hâlinde, grupça veya bireysel olarak tekrar eder; öğretmen bu sözcüklerin geçtiği örnek kullanımları sunarak öğrencilerin sözcüklerin hangi bağlamda kullanıldığını fark etmelerini sağlar (E3.5, OB4, KB2.5, KB2.6). Böylece sözcük bilgisi, ezbere dayalı bir süreçten çıkarak anlam temelli ve işlevsel bir yapıya dönüşür (KB2.10).
İlerleyen aşamada öğrenciler, öğrendikleri sözcükleri kullanarak kendi günlük aktiviteleri, sevdikleri etkinlikler ve boş zamanlarını nasıl değerlendirdikleri hakkında anlamlı ifadeler oluşturur (E1.4, E2.3). Bu süreçte öğrenciler alt temalardaki sözcükleri kavramsal olarak ilişkilendirir; görseller, nesneler veya sınıf içi etkinlikler aracılığıyla bu sözcüklerin anlamlarını pekiştirir (KB2.7). Uygun sözcük seçimi yaparak iletişim amacına hizmet eden cümleler kurar ve bu sözcükleri farklı bağlamlarda kullanarak pekiştirir (E2.4, SDB2.1, SDB3.3, KB2.16).
Sözcük öğretimi sürecinde öğrencilerin kelimeler arasında ilişki kurmaları desteklenir (E3.1, KB2.7). Öğrenciler etkinlikleri sınıflandırır (günlük rutinler ve boş zaman etkinlikleri) (KB2.5). Benzer ve farklı etkinlikleri karşılaştırır, hangi etkinlikleri daha çok tercih ettiklerini ifade ederler (E3.6, SDB3.1, KB2.16). Böylece sözcük bilgisi yalnızca tanıma düzeyinde kalmaz, anlamlandırma ve kullanım boyutuna taşınır (OB5).
Bu süreçte öğrencilerin sözcükleri doğru, yerinde ve anlamlı biçimde kullanmaları desteklenir (E1.5, SDB1.2). Öğrenciler sözlü ve yazılı anlatımlarında sözcükleri giderek daha akıcı, doğal ve otomatik bir şekilde kullanmaya başlar (KB2.15). Öğrenciler alt temalardaki sözcükleri uygun bağlamlarda kullanarak iletişim kurar ve bu sözcükleri gerçek iletişim durumlarında işlevsel hâle getirir (SDB3.2, D3.1, D15.1, KB2.17).
ARN.6.1.SES
ʻʻHobilerim” alt temalarına uygun kısa diyaloglar, şarkılar veya ses kayıtları dinletilir; öğrenciler özellikle Arnavutçaya özgü seslere, vurgu ve tonlama özelliklerine dikkat dinler (E3.2, SDB1.1). Öğrenciler bu içeriklerde yer alan günlük aktiviteler, sevilen etkinlikler ve boş zaman ifadelerini kullanırken doğru vurgu, tonlama ve sesletim özelliklerini fark eder ve tekrarlayarak pekiştirir (E3.5, OB1, KB2.16).
Öğrenciler, model dinleme etkinlikleri, tekrar çalışmaları ve öğretmen rehberliğinde yapılan sözlü alıştırmalar aracılığıyla hedef sesleri ve sesletim özelliklerini tanır (E1.4, OB4). Bu süreçte öğrenciler alt temalara ilişkin kelimeleri (günlük rutinler, hobiler ve boş zaman etkinlikleri) öğretmen veya ses kaydı eşliğinde tüm sınıf, grup veya bireysel olarak tekrar eder (E1.5, SDB1.2). Öğretmen, farklı bağlamlarda kullanılan örnekleri sunarak öğrencilerin belirli sesleri farklı kelime ve ifadelerde fark etmelerini sağlar; öğrenciler duydukları sesleri tanır ve işaret eder (KB2.2). Özellikle Arnavutçaya özgü sesler, hece yapıları ve vurgu düzeni üzerinde durulur. Öğrenciler duyduklarını taklit ederek doğru sesletimi üretmeye yönelik farkındalık geliştirir (KB2.6).
İlerleyen aşamada öğrenciler öğrendikleri sesletim özelliklerini kısa cümleler, diyaloglar ve günlük ifadeler içerisinde kullanarak pekiştirir (E2.3, KB2.10). Bu süreçte öğrenciler alt temalara ait kelimeleri farklı iletişim durumlarında (günlük aktivitelerini anlatma, sevdikleri etkinlikleri ifade etme, boş zaman planlarını paylaşma vb.) doğru ve doğal şekilde kullanır (E2.4, SDB2.1, SDB3.1, KB2.7). Öğrenciler, sözlü üretimlerinde alt temalardaki ifadeleri kullanarak (günlük aktivitelerini, sevdikleri etkinlikleri ve boş zaman tercihlerini ifade ederek) iletişim kurar (E3.5, SDB3.2, D3.1). Sesletim özelliklerini giderek daha doğru, akıcı ve doğal bir biçimde kullanmaya başlar (E3.10, D14.1, D15.1, KB2.17).
1.Zenginleştirme Etkinliği: ʻʻGünümü Anlatıyorum”
Bu etkinlikte öğrenciler, günlük yaşamlarına ilişkin dil becerilerini geliştirmek amacıyla küçük gruplar hâlinde çalışarak kendi günlük rutinlerini tanıttıkları kısa ve yapılandırılmış sunumlar hazırlayabilir. Etkinlik öncesinde öğrencilere model ifadeler ʻʻUnë zgjohem ... ( ... uyanırım.), Shkoj në shkollë ... ( ... okula giderim.), Në kohën e lirë ... (Boş zamanda ... )” sunularak içerik ve dil açısından rehberlik sağlanabilir. Öğrencilerden gün içinde yaptıkları temel aktiviteleri, sevdikleri etkinlikleri ve boş zamanlarında gerçekleştirdikleri uğraşları anlaşılır cümlelerle ifade etmeleri beklenebilir. Sunum sürecinde öğrenciler görseller, çizimler ve kısa notlar gibi destekleyici materyaller kullanabilir. Etkinlik süreci üç aşamada yapılandırılabilir. Hazırlık aşamasında öğrenciler, günlük rutinlerine ilişkin anlatımlarını planlayabilir ve gerekli sözcükleri belirleyebilir. Uygulama aşamasında öğrenciler, grup içinde prova yaparak kullanacakları ifade ve cümleleri geliştirebilir. Sunum aşamasında ise hazırladıkları kısa sözlü sunumları sınıfta paylaşabilir. Bu etkinlik, öğrencilerin sözlü anlatım becerilerini geliştirmenin yanı sıra kendilerini ifade etme, iş birliği yapma ve öz güven kazanma süreçlerini de destekleyebilir. Öğretmen, süreç boyunca yönlendirici geri bildirimler vererek öğrencilerin doğru ve anlaşılır dil kullanmalarını teşvik edebilir.
2. Zenginleştirme Etkinliği: ʻʻEn çok neyi seviyorum?”
Bu etkinlikte öğrenciler, ilgi alanlarını ve tercihlerini ifade etmeye yönelik dil yapılarını kullanarak bireysel ve grup temelli çalışmalar gerçekleştirebilir. Öğrenciler, farklı etkinlikler (müzik dinleme, spor yapma, resim çizme vb.) arasından seçim yaparak hangi etkinlikleri sevdiklerini ve hangilerini daha çok tercih ettiklerini ifade edebilirler. Etkinlik sürecinde öğrenciler, ʻʻMë pëlqen ... ( ... seviyorum.)”, ʻʻNuk më pëlqen ... ( ... sevmiyorum.)”, ʻʻMë pëlqen më shumë ... (En çok ... seviyorum.)” gibi temel yapıların kullanımını pekiştirebilir. Öğrencilerden en az iki etkinliği karşılaştırarak tercihlerini cümlelerle açıklamaları beklenebilir. Etkinlik şu aşamalar doğrultusunda yürütülebilir. Hazırlık aşamasında öğrencilere farklı etkinlikleri gösteren görseller sunulur ve hedef sözcükler tanıtılır. Seçim aşamasında öğrenciler kendi tercihlerini belirler ve bunları not eder. İfade aşamasında öğrenciler tercihlerini sözlü veya yazılı olarak ifade eder. Paylaşım aşamasında ise tercihlerini sınıfla paylaşır ve arkadaşlarının tercihleriyle karşılaştırır. İfade aşaması: Öğrenciler tercihlerini sözlü veya yazılı olarak ifade edebilirler. Paylaşım aşaması: Öğrenciler tercihlerini sınıf içinde paylaşabilir ve arkadaşlarının tercihleriyle karşılaştırabilirler. Bu etkinlik öğrencilerin tercih bildirme, karşılaştırma yapma ve gerekçeler sunma becerilerini geliştirebilir. Aynı zamanda öğrenciler, farklı ilgi alanlarına saygı duymayı öğrenerek sosyal etkileşim becerilerini güçlendirebilirler.
1.Destekleme Etkinliği: Cümle ve Görsel Eşleştirme
Bu etkinlikte öğrencilerin temel sözcük ve yapı bilgilerini desteklemek amacıyla görsel ve dilsel uyaranlar birlikte kullanılabilir. Öğrencilere günlük aktiviteler, sevilen etkinlikler ve boş zaman uğraşlarını ifade eden kısa cümleler ile bu cümleleri temsil eden görseller karışık şekilde sunulabilir. Öğrencilerden her bir cümleyi uygun görselle eşleştirmeleri beklenebilir. Etkinlik sürecinde öğrenciler öncelikle cümlelerde yer alan temel fiilleri ve ifadeleri fark edebilir, ardından görseller üzerinden anlam kurarak doğru eşleştirmeyi yapabilirler. Bu süreç, öğrencilerin yalnızca kelimeleri tanımakla sınırlı kalmayıp aynı zamanda bağlam içinde anlamlandırmalarını sağlayabilir. Öğrenciler eşleştirme yaparken ʻʻzgjohem (uyanmak)”, ʻʻluaj (oynamak)”, ʻʻlexoj (okumak)”, ʻʻmë pëlqen (sevmek)” gibi temel ifadeleri tekrar tekrar görerek ve ilişkilendirerek öğrenebilirler. Öğretmen bu süreçte yönlendirici bir rol üstlenebilir, öğrencilerin zorlandığı noktalarda ipuçları verebilir, yanlış eşleştirmeleri birlikte değerlendirebilir ve doğru anlam kurma sürecini destekleyebilir. Etkinlik ilerledikçe öğrencilerden eşleştirdikleri cümleleri sözlü olarak okumaları veya kısa biçimde ifade etmeleri istenebilir. Böylece etkinlik yalnızca alımlayıcı becerilerle sınırlı kalmayabilir, üretim becerilerine de geçiş sağlayabilir.
2. Destekleme Etkinliği: Cümle Tamamlama
Bu etkinlikte öğrencilerin cümle kurma becerilerini geliştirmek ve temel dil yapılarını doğru şekilde kullanmalarını desteklemek amacıyla yarı yapılandırılmış yazma çalışmaları uygulanabilir. Öğrencilere ʻʻUnë ... pas shkollës (Ben okuldan sonra ... )”, ʻʻMë pëlqen ... ( ... seviyorum.)”, ʻʻNë kohën e lirë unë ... (Boş zamanımda ben ... )”, ʻʻUnë luaj me ... (Ben ... ile oynarım.)” gibi eksik bırakılmış cümleler sunulabilir ve bu cümleleri anlamlı biçimde tamamlamaları istenebilir. Öğrenciler, verilen cümle kalıplarını inceleyerek hangi tür sözcüklerin eksik olduğunu fark edebilir ve uygun kelimeleri seçerek cümleleri tamamlayabilirler. Bu süreçte öğrenciler hem sözcük bilgilerini hem de temel dil bilgisi yapılarını aktif biçimde kullanabilirler. Özellikle özne-fiil uyumu, doğru kelime seçimi ve anlam bütünlüğü kurma becerileri desteklenebilir. Etkinliğin ilerleyen aşamasında öğrencilerden tamamladıkları cümleleri sözlü olarak ifade etmeleri veya defterlerine yazarak paylaşmaları istenebilir. Bu sayede yazma ve konuşma becerileri birlikte geliştirilebilir. Öğretmen, öğrencilerin kurduğu cümleleri inceleyerek gerekli durumlarda düzeltmeler yapabilir ve doğru kullanım üzerine kısa geri bildirimler verebilir.
Güncelleme tarihi: 21.09.2026


