2. Tema: Ben Buyum

ARN.5.2.D  

Öğrenciler, dinleme / izleme-anlamlandırma etkinliklerine başlamadan önce ʻʻYaş ve  Sayılar”, ʻʻVücudum” ve ʻʻKıyafetler” alt temalarına ilişkin ön bilgilerini günlük yaşam  deneyimleri üzerinden harekete geçirir (E1.1, KB2.6). Öğretmen yaş, vücut bölümleri ve  kıyafetleri gösteren görseller sunar ve öğrencilerden bu görseller hakkında konuşmalarını  ister (E3.2, SDB1.1, OB1). Öğrenciler kendi yaşları, vücut özellikleri ve giydikleri kıyafetler  ile ilgili deneyimlerini paylaşır (SDB1.2). Bu süreçte öğrenciler yaşlarını ifade etme, sayıları  kullanma, vücut bölümlerini adlandırma ve kıyafetlere ilişkin temel ifadeleri hatırlayarak  yaklaşan dinleme / izleme-anlamlandırma etkinliklerine yönelik zihinsel hazırlık yapar  (E3.8, KB2.16).

Öğrenciler görseller, kısa video kesitleri gibi görsel ipuçlarını inceleyerek bunları yaş,  vücut ve kıyafet temalarıyla ilişkilendirir (E3.2, OB2, KB2.2). Öğretmen ʻʻSa vjeç është ai?  (O kaç yaşında?), Çfarë ka veshur? (Ne giymiş?)” gibi sorular sorarak dinleme metinlerine  yönelik öğrencilerin ilk beklentilerini oluşturur (E3.5, OB4, KB2.7). Bu süreçte öğrenciler  konuya ilişkin ön bilgilerini geliştirir (SDB1.1, SDB2.3, OB7, KB2.5). Öğrenciler ʻʻKush  është ky? (Bu kim?), Sa vjeç është? (Kaç yaşında?), Çfarë vesh? (Ne giyiyor?)” gibi sorular  üzerinden tahminlerde bulunur (E3.3, E3.5, KB2.11). Örneğin metinde bir kişinin kaç  yaşında olduğunu, hangi vücut özelliğinden bahsedildiğini ya da hangi kıyafetlerin  tanıtıldığını düşünürler (KB2.10, KB2.12). Bu süreçte öğrenciler görsel ve işitsel  ipuçlarından hareketle çıkarım yapar ve anlam oluşturmaya çalışır (E1.1, E3.8, SDB3.3,  KB2.16).

Dinleme sürecine geçildiğinde öğrenciler görsel ve işitsel ipuçlarına dikkat ederek anlam oluşturmaya devam ederler (E2.2). Öğrenciler izlerken / dinlerken sayı ifadelerine, vücut  bölümlerine ve kıyafet isimlerine dikkat eder; bu unsurlar hakkında tahminlerini sürdürür  (E2.3). Öğretmen dinleme / izleme-anlamlandırma metnini kesintisiz olarak sunar ve  öğrenciler metnin genel konusunu belirlemeye çalışırlar (E2.4). Öğrenciler içeriğin genel  konusunu ʻʻkişinin yaşı, vücut özellikleri ve giydiği kıyafetler” olarak ifade eder. Bu süreçte  metindeki temel unsurları fark eder (KB2.17). Öğretmen kişi, yaş, vücut ve kıyafet ifadelerini  öne çıkarır. Öğrenciler bu unsurları tanır ve gösterir (SDB2.1). Dinleme sonrasında  öğrenciler ilk tahminlerini dinledikleri içerikle karşılaştırırlar. Bu karşılaştırma sonucunda  tahminlerinin doğru veya yanlış olduğunu belirtirler (KB2.15). Ardından öğrenciler metindeki  bilgileri yapılandırılmış bir biçimde düzenler. Öğretmen tahtada bir tablo oluşturur.  Öğrenciler kişi, yaş, vücut ve kıyafet bilgilerini tabloya yerleştirir (KB2.17). Öğrenciler  elde ettikleri bilgileri sınıflandırır ve anlamlandırır. Öğrenciler unsurları yaş ve sayılar,  vücut bölümleri, kıyafetler biçiminde kategorilere ayırır (SDB3.1). Bu süreçte öğrenciler  öğrendiklerini paylaşır, arkadaşlarını dinler ve arkadaşlarının farklı ifadelerini karşılaştırarak  değerlendirme yapar (SDB3.2). Öğrenciler farklı kişilerin yaşları ve kıyafetleri arasındaki  benzerlik ve farklılıkları söyler, kişi ile yaşı, kişi ile vücut özelliği ve kıyafet arasındaki ilişkiyi  ifade eder. Öğrenciler ʻʻUnë jam … (Ben …), vjeç dhe vesh … (… yaşındayım ve … giyiyorum)”  diyerek kendi yaşamlarından örnek verir (D16.1). Son olarak hazırlık aşamasında dinledikleri  veya izledikleri materyallerde fark ettiklerini ifade eder ve bunları kendi ön bilgileriyle  ilişkilendirirler (E1.4). Öğrenciler ʻʻÇfarë mësova sot? (Bugün ne öğrendim?)” sorusuna cevap  verir ve öğrendiklerini ifade eder (E1.5). Öğrenciler grup çalışması yapar ve birbirlerine yaş,  vücut ve kıyafet ifadeleri hakkında geri bildirim verir. Öğrenciler, mevcut içerik ve dinleme  / izleme-anlamlandırma sürecine ilişkin gözden geçirdikleri bilgi, deneyim, düşünce ve  duygularına yönelik arkadaşlarıyla etkileşimli aktarımlar yapar (SDB2.1).

ARN.5.2.O  

Öğretmen, öğrencilere öğretim sürecinin başından itibaren ʻʻYaş ve Sayılar”, ʻʻVücudum” ve  ʻʻKıyafetler” alt temalarına yönelik okuma-anlama sürecine hazırlanmaları için alt temalara  ilişkin görseller, başlıklar ve anahtar kelimeler sunar (E3.2, E3.8, OB4). Öğrenciler bu alt  temalar ile ilgili bildiklerini ifade eder (SDB1.1, SDB1.2). Bu süreçte öncelikle görseller,  anahtar kelimeler ve başlıklar gibi ipuçlarından yararlanarak yaş, sayılar, vücut bölümleri  ve kıyafetlere ilişkin ön bilgilerini harekete geçirirler (E1.1, OB1, KB2.2, KB2.6).

Öğrenciler, kendi deneyimleri ile metinler arasında ilişki kurarak yeni metinlere yönelik  anlamlı bir bağ oluştururlar (E3.8, SDB3.2, KB2.16). Öğretmen ʻʻYaş ve Sayılar”, ʻʻVücudum”  ve ʻʻKıyafetler” alt temalarıyla ilgili ʻʻBu metin ne hakkında olabilir?”, ʻʻBu kişi kaç yaşında  olabilir?”, ʻʻNe giymiş olabilir?” gibi sorular sorar (E3.3, E3.5). Öğrenciler kendi deneyimleri  ile metin içeriği arasında ilişki kurar (KB2.12). Metnin içeriğine ilişkin ilk tahminlerini ifade  eder ve okuma sürecine yönelik beklentiler geliştirirler (SDB3.1, KB2.11). Öğrenciler başlık  ve görselleri inceleyerek metnin konusu hakkında tahmin yapar (KB2.11).

Okuma sürecinde öğrenciler kısa metinlerin ana teması ve temel bilgileri hakkında  tahminlerde bulunur (KB2.10). Öğretmen ilgili alt temaları kapsayan metni sunar. Okuma  türü olarak sessiz okuma ve / veya koro okuma kullanılır (E3.2). Öğrenciler ilgili metnin  genel konusunu yaş, vücut özellikleri ve kıyafetlerin tanıtılması olarak ifade eder (SDB1.2,  OB1, KB2.17).

Bir sonraki aşamada öğrenciler metinlerde belirli bilgileri (yaşlar, sayılar, vücut bölümleri,  kıyafetler vb.) bulmak amacıyla tarama yapar (KB2.16). Öğrenciler metinde geçen ʻʻYaş  ve Sayılar”, ʻʻVücudum” ve ʻʻKıyafetler” alt temalarına ilişkin temel ayrıntıları (yaş bilgileri,  vücut bölümleri, kıyafetler gibi) belirler (E3.2, KB2.5). Bu sayede önemli bilgileri hızlı ve  hedefe yönelik şekilde belirlemeyi öğrenir (KB2.7). Öğrenciler bu bilgileri günlük hayatta  kullanarak değerlendirir (SDB3.3, OB1).

Okuma sürecinin devamında öğrenciler günlük yaşamla ilişkili metinlerin (tanıtım kartları veya kıyafet tanıtımı içeren diyaloglar) anlamını çözümlemeye odaklanır (E2.2, SDB2.3,  D16.1, KB2,4). Bu süreçte yapboz okuma etkinliği ile metinler grup içinde paylaştırılır ve  öğrenciler metin bölümlerini iş birliği içinde okurlar (E2.4, SDB2.2, D14.1, KB2.18).

Öğrenciler, metne ilişkin anladıklarını birbirleriyle paylaşır (E2.3, SDB2.1, KB2.15). Metnin  bütün anlamını birlikte yeniden oluşturur (SDB2.2, KB2.17). Öğrenciler ilk tahminlerinin  doğruluğunu kontrol eder ve başlangıçtaki tahminlerini metnin içeriği ile karşılaştırır  (KB2.7, D6.2, D12.1, D14.1). 

Öğrenciler, farklı metinleri karşılaştırır ve ifadeleri yaş, vücut özellikleri, kıyafetler gibi  kategorilere ayırır (KB2.5, KB2.7). Alt temalardaki unsurları sayılar, vücut bölümleri,  kıyafetler şeklinde kategorilere ayırır; alt temalarda geçen unsurlar arasındaki farkları  belirtir ve ilişkileri açıklar (E3.8, KB2.16, OB5). Temel çıkarımlar yaparak okuduklarını daha  düzenli bir şekilde anlamlandırırlar (KB2.10, SDB3.3). Kapalı, açık ve iletişimsel sorular  aracılığıyla metni daha derinlemesine kavrarlar (E3.5). Öğrenciler metne dayanarak  kendini tanıtma, yaş ifade etme ve kıyafet tanıtımı ile ilgili çıkarımlarda bulunur (E3.3,  KB2.10).

Süreç sonunda öğrenciler kendi metinlerini oluşturur (kısa tanıtım yazıları veya diyaloglar)  (E1.4). Bu metinleri sınıf içinde paylaşarak iletişimsel etkileşimi geliştirir (E3.3, SDB2.1,  D15.1, OB2). Öğrenciler ʻʻYaş ve Sayılar”, ʻʻVücudum” ve ʻʻKıyafetler” alt temalarına ilişkin  düşüncelerini ifade eder ve metinleri kendi yaşamlarıyla ilişkilendirirler (E1.5, SDB3.1,  D16.1). İlgili metinler üzerine grup çalışması yapar ve birbirlerine metinler hakkında geri  bildirimlerde bulunurlar (D3.1). 

ARN.5.2.K  

Öğretim sürecinin başlangıcından itibaren öğrencilerin anlamlı sözlü ifadeler üretmelerini  desteklemek amacıyla planlı konuşma etkinliklerine yer verilir (E2.2). Bu süreçte ʻʻYaş  ve Sayılar”, ʻʻVücudum” ve ʻʻKıyafetler” alt temaları merkeze alınır. Öğrenciler, iletişim  durumuna uygun hedef kelime bilgisi, dil bilgisi yapıları ve sosyal dil ifadelerini kullanarak  yaşlarını ifade etme, fiziksel özelliklerini betimleme ve kıyafet tercihlerini dile getirme gibi  deneyimlerini paylaşır (E2.3, SDB2.1, OB1). Bu süreçte iletişim durumuna uygun hedef  kelime bilgisi, dil bilgisi yapıları ve sosyal dil ifadelerini kullanır (E1.5, E2.4, SDB3.1, KB2.16).

Başlangıç aşamasında öğrenciler, dinleme / izleme-anlamlandırma ve okuma etkinlikleri  aracılığıyla yaş, vücut bölümleri ve kıyafetlere ilişkin dilsel yapıların bağlam içinde nasıl  kullanıldığını fark eder (E3.2, KB2.2). Öğretmen, bu alt temalara uygun kısa diyalog veya  videoyu öğrencilere sunarak ʻʻYaş ve Sayılar”, ʻʻVücudum” ve ʻʻKıyafetler” alt temalarındaki  ifadeleri dinletir, öğrencilerine tekrar ettirir ve öğrencilerin bu ifadelere aşina olmalarını  sağlar (SDB1.1, OB4). Öğrenciler, yönlendirilmiş uygulama aşamasında duydukları  içerikleri tekrar ederek kendi ifadeleriyle yeniden anlatır veya temel cümlelerle açıklar  (E1.4). Öğrenciler alt temalardaki modeli taklit ederek yeni ifadeler üretir, alt tema  ifadelerini düzenleyerek konuşmalarını geliştirir (SDB1.2, SDB2.1, KB2.10).

Öğrenciler, sık kullanılan cümle kalıplarını ve kalıp ifadeleri öğrenerek tipik iletişim  durumlarına hazırlanır ve diyaloglarda hangi bilgileri aktaracaklarını planlar (E3.3, KB2.11).  Bu süreçte öğrenciler, yaş sorma ve söyleme [Sa vjeç / vjeçe je? (Kaç yaşındasın?)],  fiziksel özellik belirtme [Unë kam… (Benim … var.)], kıyafet tanıtma [Unë vesh… (Ben  giyiyorum.)] gibi yapılarla konuşma pratiği yapar (E3.2, E3.8, KB2.12). Alt temalardaki  içeriklerin doğru biçimini kullanarak uygun telaffuz eden öğrenciler, alt temalara ilişkin  konuşmalarını doğal, gerçekçi ve akıcı bir şekilde sunar (E3.5, SDB3.3, KB2.16, KB2.17).

İlerleyen aşamalarda öğretmen; resimli hikâyeler, pandomim etkinlikleri, video içerikleri ve  diyalog çalışmaları gibi yeni konuşma fırsatları sunar (E1.1, OB2). Bu etkinlikler sayesinde  öğrenciler, öğrendiklerini bağlama uygun ve doğal bir şekilde kullanma imkânı bulur;  kendilerini tanıtma, fiziksel özelliklerini ifade etme ve kıyafet tercihlerini açıklama gibi  becerilerini geliştirir (E3.8, KB2.10, KB2.16). Öğrenciler alt temalara ilişkin konuşmalarını doğal şekilde sunar; soru ve mesajlarını açık ve anlaşılır biçimde ifade eder (E3.3, SDB3.2,  OB5). Ayrıca öğrencilerin soru sorma, cevap verme ve çıkarımlarda bulunma becerileri  desteklenir (SDB2.2, SDB2.3, KB2.7). Performans görevinde öğrencilerden fiziksel  özelliklerini tanıtan bir etkinlik hazırlamaları istenebilir. Bu süreçte öğrencilerden vücut  bölümlerini adlandırmaları ve cümlelerle fiziksel özelliklerini ifade etmeleri beklenebilir  [Unë kam sy… (Benim gözlerim…), flokët e mi janë… (Saçlarım…)]. Ayrıca öğrenciler, temel  karşılaştırma yapılarını kullanarak kendilerini başkalarıyla kıyaslamaya yönelik ifadeler  kurabilir [Unë jam më i madh se zogu. (Ben kuştan daha büyüğüm.)]. Hazırlanan etkinlik,  öğrencinin kendini betimlediği kısa yazılı ifadeler, çizimler veya görsellerle desteklenebilir  ve sözlü aşamada öğrencilerden çalışmalarını sınıf içinde paylaşmaları istenebilir.

ARN.5.2.Y

Öğretim süreci kapsamında, öğrencilerin ʻʻBen Buyum” teması doğrultusunda yazılı  ifadeler oluşturabilmelerini sağlamak amacıyla yazma etkinliklerine yer verilir (E3.2, E3.8).  Bu süreçte öğrencilerin ʻʻBen Buyum” temasına ilişkin ön bilgilerini harekete geçirmesi  amacıyla öğretmen alt temalara uygun görseller, kısa diyaloglar ve temel kelimeler sunar  (OB1). Öğrenciler ʻʻYaş ve Sayılar”, ʻʻVücudum” ve ʻʻKıyafetler” alt temaları ile ilgili bilgilerini  hatırlar ve paylaşır (E1.1, SDB1.1, KB2.6). Öğretmen ʻʻYaşını, vücudunu ve giydiğin kıyafetleri  tanıtan kısa bir metin yaz.” biçiminde yazma görevini açıklar. Öğrenciler bu alt temalar ile  ilgili neler yazacaklarını ifade ederek yazma sürecine hazırlanır (SDB1.2, KB2.16). 

Örnek cümleler ve tanıtım kartı (profil) modelleri aracılığıyla öğrenciler, yazma görevinden  ne beklendiğini ve hangi dilsel araçları kullanabileceklerini kavrar (E3.2, E3.3, KB2.11).  Bu aşamada öğretmen, alt temalara uygun örnek metinler ve cümleler sunar (OB4).  Öğrenciler bu metinleri inceleyerek benzer yapıdaki ifadeleri yazar (KB2.2, KB2.5).  Ardından kendileri hakkında kısa metinler yazar ve yaş, vücut özellikleri ile kıyafetlerine  ilişkin bilgilerini açık ve doğru bir şekilde yapılandırırlar (E1.4, SDB1.2). Bu süreçte  modelden hareketle kendi içeriklerini oluştururlar (KB2.11).

Yazma sürecinde öğrenciler, cümle kalıplarını ve derste edinilen hedef kelime bilgisini  bilinçli şekilde kullanarak kendilerini ifade eder (E1.5, SDB2.1). Öğrenciler yaşlarını, vücut  özelliklerini ve kıyafetlerini tanıtmaya uygun olarak giriş ve gelişme bölümleri olacak  şekilde kısa ve düzenli bir metin yapısı kullanır (KB2.17). Bu aşamada öğrenciler alt  temalara uygun dil yapılarını kullanır (KB2.16). Uygun kelime ve ifadeleri seçerek yazılarını  oluşturur ve kendilerini tanıtan anlamlı bir mesajı yazılı olarak ifade eder (KB2.10).

ʻʻBenim Şehrim” temasında öğrenciler, hazırlıklı veya hazırlıksız yazma etkinliklerinde  verilen yazma türlerine (kendini tanıtma, kısa betimleme vb.) uygun olarak Arnavutçanın  temel dil özellikleri, söylem biçimleri ve noktalama işaretlerini kullanır (E2.2, KB2.17).  Yazma sürecinde kendilerini, aile bireylerini ve yakın çevrelerini tanıtmak amacıyla uygun  sözcükleri ve temel dil parçalarını seçerek kullanırlar (E2.3, D16.1). Ayrıca öğrenciler,  anlaşılır ifadelerle temel mesajlarını aktararak yazılı iletişim kurma becerilerini geliştirir  (E2.4, SDB2.1). Sonrasında öğrenciler, yazdıkları metinleri gözden geçirerek içeriklerini  yeniden düzenler (KB2.18). Arkadaşlarıyla paylaşır; bu süreçte öğrenciler alt temalara  ilişkin yazılarını paylaşarak yazılı iletişim kurar, birbirlerinin çalışmalarını okur ve karşılıklı  geri bildirimde bulunur (SDB2.2, SDB2.3, D4.2, D14.1).

Süreç, öğrencilerin yazma deneyimlerine ilişkin düşüncelerini ifade ettikleri ve  akranlarıyla geri bildirim alışverişinde bulundukları bir değerlendirme ve yansıtma  aşamasıyla tamamlanır (KB2.15). Bu aşamada öğrenciler alt temalara ilişkin sorulara  cevap vererek kendi öğrenmelerini değerlendirir (E3.5, SDB3.2, KB2.17). Grup çalışmaları  yaparak birbirlerine yazdıkları metinler hakkında geri bildirim verir (SDB3.3, D6.2, D12.1,  D16.1). Performans görevinde öğrencilerden yaşlarını ifade eden cümleler kurarak  kendilerini tanıttıkları bir dosya hazırlamaları istenebilir. Bu süreçte öğrencilerden yaş  bilgilerini doğru biçimde ifade etmeleri [Unë jam … vjeç / vjeçe.” (Ben … yaşındayım.)], sayıları kullanarak kişisel bilgilerini paylaşmaları ve kendilerini kısa ve anlaşılır cümlelerle  tanıtmaları beklenebilir. Ayrıca öğrenciler, sınıf içinde akranlarıyla yaş sorma ve  söylemeye yönelik kısa diyaloglar gerçekleştirebilir [Sa vjeç / vjeçe je? (Kaç yaşındasın?)  Unë jam … vjeç / vjeçe. (Ben … yaşındayım.)]. Hazırlanan dosya öğrencinin adı, yaşı ve  temel kişisel bilgilerini içeren yazılı ve / veya görsel unsurlarla desteklenebilir. 

Diğer performans görevinde öğrencilerden kıyafetlerini tanıtan tanıtım kartları veya  posterler hazırlamaları istenebilir. Bu süreçte öğrencilerden günlük yaşamda kullandıkları  kıyafetlerin adlarını cümle içinde kullanmaları beklenebilir. Hazırlık aşamasında öğrenciler,  öğretmen rehberliğinde ʻʻKjo është bluza ime… (Bu benim bluzum.), Unë vesh… (Ben  giyiyorum…), Këto janë pantallonat e mia… (Bunlar benim pantolonlarım.)” gibi temel  kalıpları tekrar edebilir ve kıyafetlere ilişkin örnek ifadeleri inceleyebilir. Ayrıca öğrenciler,  ʻʻMë pëlqen… (Hoşuma gidiyor.) / Nuk më pëlqen… (Hoşuma gitmiyor.)” yapılarının  kullanımını gözlemleyebilir ve bu yapıları kullanmaya hazırlanabilir. Ürün aşamasında  öğrencilerden kendi kıyafetlerini tanıtan kartlar veya posterler oluşturmaları istenebilir.  Bu çalışmalarda kıyafet türleri, renkleri ve özellikleri yer alabilir. Öğrencilerden bu  bilgileri içeren en az 3-4 cümlelik kısa ve bütünlüklü ifadeler yazmaları beklenebilir. Sözlü  aşamada öğrencilerden hazırladıkları kart veya posterlerden hareketle kıyafetlerini sınıfa  tanıtmaları istenebilir. Ayrıca öğrenciler, sınıf içinde ʻʻÇfarë vesh ti? (Sen ne giyiyorsun?),  Cila është bluza jote? (Senin bluzun hangisi?), A të pëlqen kjo? (Bunu seviyor musun?)”gibi  sorular sorabilir ve bu soruları cevaplayarak arkadaşlarıyla etkileşim kurabilir.

ARN.5.2.DBS

Öğretmen ʻʻBen Buyum” alt temalarına uygun kısa diyaloglar, hikâyeler veya video  içerikleri sunar; öğrenciler bu içerikleri dinler / izler ve genel anlam hakkında fikir edinir  (E3.2, E3.8). Öğretmen bu içeriklerde yer alan yaş ifade etme, sayılar, vücut bölümlerini  adlandırma ve kıyafetleri tanımlamaya yönelik cümle yapıları ile ifadeleri vurgular;  öğrenciler alt temalardaki bu yapıları fark ederek aşinalıklarını pekiştirir (E3.5, OB5,  KB2.16). Aynı zamanda öğretmen, beden dili, görseller ve tekrar yoluyla bu yapıları model  olarak sunar; öğrenciler bu yapıları dinler, tekrar eder ve kullanımına aşina olur (SDB1.1).  Öğrenciler benzer yapıları karşılaştırarak dil bilgisi unsurlarını fark eder ve birçok kez  tekrarlayarak anlamlandırır (SDB3.1).

Öğrenciler, model cümleler, kısa diyaloglar ve günlük yaşamdan alınmış iletişim örnekleri  aracılığıyla dil bilgisi yapılarını sezgisel olarak edinirler (E3.2, E3.3). Bu süreçte öğrenciler,  alt temalardaki yapıları bağlam içinde tekrar eder; kısa ve anlamlı tekrarlar yaparak bu  yapıları pekiştirir (E1.1, SDB1.2). Öğretmenin yönlendirmesiyle bazı ifadeleri hareketlerle  canlandırır (vücut bölümlerini gösterme, yaşını ifade etme veya kıyafetleri tanıtma) ve eş  zamanlı olarak söyleyerek öğrenmeyi desteklerler (OB1). Böylece yaş ifade eden yapılar,  sayılar, vücut ve kıyafetlere ilişkin temel ifadeler doğrudan kural açıklaması yapılmadan  kullanım içinde anlamlandırılır (KB2.2).

Öğrenciler bu süreçte gözlem yaparak ve  örneklerden yola çıkarak dil yapılarını keşfeder (KB2.2). İlerleyen aşamada öğrenciler, öğrendikleri hedef dil parçalarını farklı bağlamlarda  kullanarak pekiştirir (E1.4, KB2.10). Kendi ifadelerini oluştururken uygun dil bilgisi  yapılarını seçer, bu yapıları iletişim amacına uygun şekilde kullanırlar (E1.5, KB2.16).  Öğrenciler alt temalardaki yapıları kullanarak iletişim durumlarında kendilerini ifade eder  (E3.3, SDB3.3, KB2.17). Böylece dil bilgisi, öğrenciler için soyut bir bilgi alanı olmaktan  çıkarak işlevsel bir iletişim aracına dönüşür (KB2.7).

Öğrencilerin dil bilgisi yapılarını doğru, anlaşılır ve bağlama uygun şekilde kullanmaları  desteklenir (E2.2, KB2.17). Öğrenciler, sözlü ve yazılı üretimlerinde dil bilgisi unsurlarını  giderek daha otomatik, akıcı ve doğal bir biçimde kullanmaya başlar (E2.4, SDB3.2,  KB2.15). Öğrenciler alt temalardaki yapıları kullanarak iletişim kurar ve bu yapıları doğal  bir şekilde kullanmaya yönelir (SDB1.2, D16.1). Böylece dil bilgisi becerisi, iletişimsel yeterliğin ayrılmaz bir parçası olarak gelişir (D3.1).

ARN.5.2.SÖS 

Öğretmen ʻʻBen Buyum” alt temalarına ilişkin kısa diyaloglar, metinler veya video  içerikleri sunar; öğrenciler bu içeriklerde yer alan sözcükleri bütünsel olarak duyar,  görür ve tekrarlar (E3.2, E3.8, SDB1.1, OB5). Öğrenciler yaş ve sayılar, vücut bölümleri  ve kıyafetlere ilişkin temel kavramları ifade eden sözcükleri iletişimsel ihtiyaçlarına göre  seçmeyi ve kullanmayı öğrenir (E1.1, KB2.6, KB2.16).

Öğrenciler görseller, kısa metinler, diyaloglar ve etkileşimli etkinlikler aracılığıyla hedef  sözcüklerle karşılaşır; bu sözcüklerin anlamlarını bağlam içinde kavrar ve farklı durumlarda  nasıl kullanıldığını algılar (E3.2, E3.3, KB2.10). Bu süreçte öğrenciler alt temalarda geçen  sözcükleri koro, grup veya bireysel olarak tekrar eder (SDB1.2). Öğretmen, bu sözcüklerin  geçtiği örnek kullanımları sunarak öğrencilerin sözcüklerin hangi bağlamda kullanıldığını  fark etmelerini sağlar (OB4, KB2.2). Böylece sözcük bilgisi, ezbere dayalı bir süreçten  çıkarak anlam temelli ve işlevsel bir yapıya dönüşür (E3.5, OB1, KB2.5).

İlerleyen aşamada öğrenciler, öğrendikleri sözcükleri kullanarak kendileri, yaşları, vücut  özellikleri ve kıyafetleri hakkında anlamlı ifadeler oluşturur (E1.4, E2.2). Bu süreçte  öğrenciler alt temalardaki sözcükleri kavramsal olarak ilişkilendirir; görseller, nesneler  veya sınıf içi etkinlikler aracılığıyla bu sözcüklerin anlamlarını pekiştirir (KB2.16, KB2.17).  Uygun sözcük seçimi yaparak iletişim amacına hizmet eden cümleler kurarlar (E2.3,  SDB2.1, KB2.7). Bu sözcükleri farklı bağlamlarda kullanarak pekiştirirler (E2.4, SDB3.3). 

Öğrencilerin sözcükleri doğru, yerinde ve anlamlı biçimde kullanmaları desteklenir (E1.5,  KB2.17). Öğrenciler, sözlü ve yazılı anlatımlarında sözcükleri giderek daha akıcı, doğal ve  otomatik bir şekilde kullanmaya başlar (SDB3.1, KB2.15). Alt temalardaki sözcükleri uygun  bağlamlarda kullanarak iletişim kurar ve bu sözcükleri gerçek iletişim durumlarında  işlevsel hâle getirir (SDB1.2, D6.2, D12.1).

ARN.5.2.SES  

Öğrencilere ʻʻBen Buyum” alt temalarına uygun kısa diyaloglar, şarkılar veya ses kayıtları  dinletilir; öğrenciler özellikle sayılar, vücut bölümleri ve kıyafetlere ilişkin sözcüklerde  geçen Arnavutçaya özgü seslere, vurgu ve tonlama özelliklerine dikkat ederek dinler  (E3.2, E3.8, SDB1.1). Öğrenciler bu içeriklerde yer alan temel ifadeleri kullanırken doğru  vurgu, tonlama ve sesletim özelliklerini fark eder ve tekrarlayarak pekiştirir (E3.5, OB1,  KB2.16). Öğrenciler, model dinleme etkinlikleri, tekrar çalışmaları ve öğretmen rehberliğinde  yapılan sözlü alıştırmalar aracılığıyla hedef sesleri ve sesletim özelliklerini tanır (E1.4,  E3.3, OB4). Bu süreçte öğrenciler alt temalara ilişkin kelimeleri (sayılar, vücut bölümleri  ve kıyafetler) öğretmen veya ses kaydı eşliğinde sınıfça, grupla veya bireysel olarak tekrar  eder (SDB1.2). Öğretmen farklı bağlamlarda kullanılan örnekleri sunarak öğrencilerin  belirli sesleri farklı kelime ve ifadelerde fark etmelerini sağlar; öğrenciler duydukları  sesleri tanır ve işaret eder (KB2.2). Özellikle Arnavutçaya özgü sesler, hece yapıları ve  vurgu düzeni üzerinde durulur. Öğrenciler duyduklarını taklit ederek doğru sesletimi  üretmeye yönelik farkındalık geliştirir (E1.5). İlerleyen aşamada öğrenciler, öğrendikleri sesletim özelliklerini kısa cümleler, diyaloglar  ve günlük ifadeler içerisinde kullanarak pekiştirir (E2.2, E2.4). Bu süreçte öğrenciler alt  temalara ait kelimeleri (yaş ifade etme, vücut tanımlama ve kıyafetleri ifade etme) farklı  iletişim durumlarında doğru ve doğal şekilde kullanır (E2.3, SDB2.1, SDB3.1, KB2.7).  Öğrenciler, sözlü üretimlerinde alt temalardaki ifadeleri kullanarak iletişim kurar (E3.5,  SDB3.2, D12.1). Sesletim özelliklerini giderek daha doğru, akıcı ve doğal bir biçimde  kullanmaya başlar (D14.1, KB2.15, KB2.17).

 1. Zenginleştirme Etkinliği: ʻʻSahnedeyim”

Öğrenciler, küçük gruplar hâlinde (3-4 kişi) günlük yaşamdan bir durumu canlandıracak kısa  sahneler oluşturabilir. Bu sahnelerde öğrenciler; kendilerini tanıtma, yaşlarını ifade etme,  fiziksel özelliklerini betimleme, kıyafetlerini tanıtma gibi iletişimsel işlevleri bütüncül bir  şekilde kullanabilir. Etkinlik başlangıcında öğretmen, örnek bir sahne sunarak öğrencilerin  kullanabilecekleri temel ifadeleri hatırlatabilir. [Unë quhem… (Benim adım...), Unë jam …  (Ben …), vjeç / vjeçe (… yaşındayım), Unë kam… (Benim … var.), Unë vesh… (Ben giyiyorum.)  vb.]. Ardından her grup kendi sahne kurgusunu belirleyebilir. Sahneler; sınıfta tanışma, bir  okul etkinliği, arkadaş buluşması veya günlük yaşamdan bir karşılaşma gibi bağlamlarda  tasarlanabilir. Gruplar, sahneye başlamadan önce kısa planlama (Kim hangi rolü üstlenecek?,  Hangi ifadeler kullanılacak?, Sahnenin başlangıcı, gelişimi ve sonu nasıl olacak? vb.) yapabilir. Öğrenciler, oluşturdukları diyalogları 3-5 cümlelik kısa konuşmalar hâlinde yazabilir ve  prova edebilir. Bu süreçte öğrenciler doğru telaffuz, vurgu ve akıcılığa dikkat etmeleri  konusunda teşvik edilebilir. Her grup, sahnesini sınıf önünde sunabilir. Sunumlar doğal ve sade biçimde veya  duygu, jest ve mimiklerin daha belirgin olduğu şekilde zenginleştirilebilir. Sunumların  ardından öğrenciler, diğer grupları dinleyerek kısa geri bildirimlerde bulunabilir. Hangi  ifadelerin doğru ve etkili kullanıldığı, hangi noktaların geliştirilebileceği üzerine sınıfça  değerlendirme yapılabilir.

2. Zenginleştirme Etkinliği: ʻʻKim Bu? (Kush është?)” 

Öğrenciler küçük gruplar hâlinde çalışarak bir arkadaşlarını ya da aile bireylerinden  birini betimleyen kısa tanıtım kartları hazırlayabilirler. Bu kartlarda karakterin yaşı,  vücut özellikleri ve giydiği kıyafetler yer alabilir. Hazırlanan kartlar sınıfla paylaşılır  ancak karakterin ismi doğrudan söylenmeyebilir. Diğer gruplar verilen ipuçlarına göre  karakterin kim olduğunu tahmin etmeye çalışabilir. Etkinlik sürecinde öğrenciler yaş  belirtme, fiziksel özellikleri ifade etme ve kıyafetleri tanımlama becerilerini etkin olarak  kullanabililer. Böylece öğrenciler hem betimleme yapma hem de anlama ve yorumlama  becerilerini geliştirebilir. Etkinlik, sınıf ortamında oyunlaştırılarak uygulanabilir,  bütün öğrencilerin katılım göstermesi sağlanabilir, her grup gösterdiği çabaya göre  ödüllendirilebilir ve süreç sonunda öğrencilerin kullandıkları ifadeler üzerine kısa bir  geri bildirim yapılarak etkinlik zenginleştirilebilir.

1. Destekleme Etkinliği: Cümle ve Görsel Eşleştirme 

Öğrencilere ʻʻYaş ve Sayılar”, ʻʻVücudum” ve ʻʻKıyafetler” temalarına ait kısa cümleler ile bu  cümlelere karşılık gelen görseller karışık olarak sunulabilir. Bu cümleler, öğrencilerin  yaşlarını ifade etmeleri, fiziksel özelliklerini betimlemeleri, kıyafetlerini tanıtmaları gibi  temel iletişim işlevlerini kapsayacak şekilde seçilebilir. Öğrenciler, cümlelerde yer alan  anahtar sözcüklerden hareketle uygun görselleri belirleyerek eşleştirme yapabilir ve  böylece hedef ifadelerin anlamlarını bağlam içinde kavrayabilir. Eşleştirme sürecinin  ardından, aynı görselle ilişkili birden fazla cümle sunularak öğrencilerin bu ifadeleri  birlikte değerlendirmeleri ve anlam bakımından ilişkilendirmeleri sağlanabilir.  Bu sayede öğrenciler, benzer içerikleri farklı dilsel yapılarla ifade edebileceklerini  fark edebilir. Sürecin devamında öğrencilerden seçtikleri görseller üzerinden kendi  cümlelerini oluşturmaları istenebilir; böylece yalnızca tanıma ve eşleştirme düzeyinde  kalmayıp üretim sürecine de geçiş yapabilirler. Etkinlik, oluşturdukları cümleleri sınıf  ortamında paylaşmaları ve akran geri bildirimi almalarıyla tamamlanabilir. Bu bütüncül  süreç, öğrencilerin hedef sözcükleri doğru, anlamlı ve iletişimsel bağlama uygun  biçimde kullanmalarını destekleyebilirken aynı zamanda dilsel farkındalıklarını ve ifade  becerilerini geliştirmeye katkıda bulunabilir.

2. Destekleme Etkinliği: Cümle Tamamlama 

Öğrencilere ʻʻYaş ve Sayılar”, ʻʻVücudum” ve ʻʻKıyafetler” temalarına yönelik yarım  bırakılmış cümleler sunulabilir. Bu cümleler; öğrencilerin yaşlarını ifade etmeleri,  fiziksel özelliklerini betimlemeleri, kıyafetlerini tanıtmaları gibi temel iletişim işlevlerini  destekleyecek şekilde yapılandırılabilir. Örneğin ʻʻUnë jam … (Ben …), vjeç / vjeçe. (…  yaşındayım.), Unë kam … (Benim … var.), sy, dorë, flokë… (göz, el, saç), Unë vesh … (Ben  … giyiyorum.), bluzë, pantallona… (bluz, pantolon), Unë jam … i gjatë / e gjatë (Ben uzun  boyluyum.)” gibi ifadeler kullanılabilir. Gerekli durumlarda sy, dorë, flokë (göz, el, saç)  ile bluzë, pantallona (bluz, pantolon) gibi sözcüklerden yararlanılabilir. Öğrenciler, bu  yarım cümleleri uygun sözcük ve yapılarla tamamlayarak anlamlı ifadeler oluşturabilir.  Bu süreçte öğrenciler, daha önce öğrendikleri kelime dağarcığını ve dil bilgisi yapılarını  hatırlayarak doğru ve bağlama uygun seçimler yapmaya yönlendirilebilir. Etkinlik  ilerledikçe öğrenciler, tamamladıkları cümleleri bir araya getirerek kendilerini tanıtan  kısa ve bütünlüklü ifadeler oluşturabilir. Bu sayede öğrenciler yalnızca boşluk doldurma  düzeyinde kalmayıp öğrendikleri dil yapılarını üretim sürecine aktarabilir. Süreç sonunda  oluşturdukları cümleleri sınıf içinde paylaşabilir, akranlarının ifadelerini dinleyebilir ve  karşılıklı geri bildirimde bulunabilirler. Bu bütüncül yapı, öğrencilerin temel cümle kurma  becerilerini geliştirebilirken hedef dil yapılarını doğru, anlamlı ve iletişimsel bağlama  uygun biçimde kullanmalarını destekleyebilir.