1. Tema: Ben Ve Sen
Alt Temalar: Kendimi Tanıtıyorum, Harfleri Tanıyorum, Benim Ailem
YDAB1. Dinleme / İzleme-Anlamlandırma, YDAB2. Okuma-Anlamlandırma, YDAB3. Konuşma-Anlatma, YDAB4. Yazma-Anlatma, YDDB1. Dil Bilgisi Seçme ve Kullanma YDDB2. Sözcük Seçme ve Kullanma, YDDB3. Sesletim Seçme ve Kullanma
E1.1. Merak, E1.4. Kendine İnanma (Öz Yeterlilik) , E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven) , E2.2. Sorumluluk, E2.3. Girişkenlik, E2.4. Güven, E3.2. Odaklanma, E3.5. Açık Fikirlilik
SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık), SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme) SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği, SDB2.3. Sosyal Farkındalık, SDB3.1. Uyum SDB3.2. Esneklik, SDB3.3. Sorumlu Karar Verme
D3. Çalışkanlık, D4. Dostluk, D6. Dürüstlük, D8. Mahremiyet, D12. Sabır, D14. Saygı D15. Sevgi, D16. Sorumluluk
OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık, OB5. Kültür Okuryazarlığı, OB7. Veri Okuryazarlığı
ARN.5.1.D. ʻʻBen ve Sen” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadeleri dinleyebilme / izleyebilme-anlamlandırabilme
a) Temaya ilişkin ön bilgi ve deneyimlerini harekete geçirerek dinleme / izleme ye hazırlık yapar.
b) Temaya ilişkin temel bilgileri ipuçlarını ve ayrıntıları dikkate alarak bir araya getirir.
c) Temayı, temel ayrıntılar ve ipuçlarından hareketle anlamlandırır.
ç) Temaya ilişkin anlayışını bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.
ARN.5.1.O. ʻʻBen ve Sen” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadeleri okuyabilme-anlamlandırabilme
a) Temaya ilişkin ön bilgi ve deneyimlerini harekete geçirerek okumaya hazırlık yapar.
b) Temaya ilişkin temel bilgileri, ipuçlarını ve ayrıntıları dikkate alarak bir araya getirir.
c) Temaya ilişkin temel bilgileri, ipuçlarını ve ayrıntıları dikkate alarak anlamlan dırır.
ç) Temaya ilişkin anlayışını bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.
ARN.5.1.K. ʻʻBen ve Sen” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle konuşabilme-anlatabilme
a) Temaya ilişkin ön bilgi ve deneyimlerini harekete geçirerek konuşmaya ha zırlık yapar.
b) Konuşma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını gözlemleyerek taklit eder ve tekrarlar.
c) Konuşma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını kul lanarak taklit yoluyla sözlü içerik oluşturur.
ç) Temaya ilişkin iletişim sürecini dikkate alarak konuşmanın içeriğini yapılandırır ve uygulamaya geçirir.
ç) Temaya ilişkin iletişim sürecini dikkate alarak sözlü içeriği yeniden yapılan dırır ve iletişim kurar.
d) Temaya ilişkin konuşma sürecini bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.
ARN.5.1.Y. ʻʻBen ve Sen” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle yazabilme-anlatabilme
a) Temaya ilişkin ön bilgilerini ve deneyimlerini harekete geçirerek yazmaya hazırlık yapar.
b) Yazma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını ince leyerek modelden kopyalar.
c) Yazma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını kulla narak yazılı içerik oluşturur.
ç) Temaya ilişkin yazma sürecini dikkate alarak yazma içeriğini yapılandırır ve uygulamaya geçirir.
d) Temaya ilişkin yazma sürecini dikkate alarak yazma içeriğini yeniden yapı landırır ve iletişim kurar.
e) Temaya ilişkin yazma sürecini bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.
ARN.5.1.DBS. ʻʻBen ve Sen” temasında sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun dil bilgisi seçebilme ve kullanabilme
Temaya uygun dil bilgisi yapılarını seçerek doğal, otantik ve otomatik bir şe kilde kullanır.
ARN.5.1.SÖS. ʻʻBen ve Sen” temasında sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sözcük seçebilme ve kullanabilme
Temaya uygun sözcükleri seçerek doğal, otantik ve otomatik bir şekilde kullanır.
ARN.5.1.SES. ʻʻBen ve Sen” temasında sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun otomatik, otantik ve doğal sesletimi seçebilme ve kullanabilme
Temaya uygun sesletimi seçerek doğal, otantik ve otomatik bir şekilde kullanır.
Tema: Ben ve Sen
Alt Temalar
Kendimi Tanıtıyorum
Harfleri Tanıyorum
Benim Ailem
İşlevsel Cümle Yapıları
• Kendini Tanıtma: ʻʻUnë jam... (Ben... yım.), Ti je... (Sen...sın.), Gëzohem. (Memnun oldum.), Më vjen mirë. (Memnun oldum.)”
• Günlük Hayatta Sıklıkla Kullanılan Selamlaşma, Vedalaşma, Özür Dileme, Hâl Hatır Sorma: ʻʻTungjatëjeta (Selam / Merhaba), Përshëndetje (Selam / Merhaba), Mirupafshim! (Hoşça kal), Më fal! (Affedersin), Si je? (Naber / Nasılsın?)”
• Kendisi, Ailesi ve Yakın Çevresiyle İlgili Bilgi Sorma, Bilgi Verme: ʻʻSi e ke emrin? (Adın ne?), Ku jeton ti? (Nerede yaşıyorsun?) Unë e kam emrin... (Benim adım...dır.), Unë jetoj në lagjen...
• Günlük Hayatta Sıralama İfade Etme: ʻʻNë fillim… (Başlangıçta / öncelikle), pastaj… (sonra / daha sonra), më vonë… (daha sonra), në fund...(sonunda / en sonunda)”
• Betimlemeler Yaparak Sıfatları Kullanma: ʻʻi madhë / e madhe (büyük), i (e) vogël (küçük), i (e) lartë (yüksek), i (e) ulët (alçak), i (e) ngushtë (dar), i (e) gjerë (geniş)”
• Aile Bireylerini ve Çevresini Tanıtma: ʻʻEmri i babait tim është... (Babamın adı....dır.), Emri i nënës sime është... (Annemin adı...dır.), Unë kam një motër / vëlla. (Benim bir erkek kardeşim / kız kardeşim var.)”
Hedef Dil Bilgisi Yapıları
• Şimdiki Zaman: ʻʻUnë jam… (Ben...’im.), lexoj… (Okurum...), shkoj… (giderim...)”
• Temel Sıfatlar: ʻʻi madhë / e madhe [büyük (metindeki biçimiyle; standart yazım çoğunlukla i madh / e madhe)], i (e) vogël (küçük), i (e) lartë (yüksek / uzun), i (e) ulët (alçak / kısa), i (e) ngushtë (dar), i (e) gjerë (geniş)”
• Yardımcı Fiil: ʻʻjam (olmak; -im / -sin / -dir karşılığı yardımcı fiil)”, ʻʻkam (sahip olmak; var anlamı veren yardımcı fiil)”
Sesletim
Günlük Yaşamda Kelime Vurgusu ve Hece Bölmesi: ʻʻNë-në, ba-ba, mi-rë-di-ta, ni-pi, te-ze…” Türkçe Alfabede Olmayan Sesler ve Telafuzları: ʻʻc, gj, sh, x, xh, dh, th, ll, rr, nj...”
Hedef Sözcükler: ʻʻalfabet (alfabe), art (sanat), bukë (ekmek), celular (cep telefonu), djalë (erkek çocuk / oğlan), dhi (keçi), emër (ad / isim), ëmbëlsirë (tatlı), flutur (kelebek), libër (kitap), radio (radyo), rrugë (yol / cadde / sokak), qytet (şehir), qukapik (ağaçkakan), qilim (halı), sqep (gaga), qen (köpek), çaj (çay), cjap (teke / erkek keçi), xixë (kıvılcım), cirk (sirk), nxënës (öğrenci), thes (çuval), dhëmb (diş), gjel (horoz), tungjatjeta (merhaba), yll (yıldız), llambë (lamba), përshëndetje (selam / merhaba), mirëmbrema (iyi akşamlar), mirupafshim (hoşça kal / görüşmek üzere), gëzohem (memnun oldum / sevindim), unë (ben), ti (sen), ai [o (erkek)], ajo [o (kadın)], familje [aile (metindeki yazım; standart biçim: familje)], nëna (anne), baba (baba), vëlla (erkek kardeş), motër (kız kardeş), gjyshe (büyükanne), gjysh (büyükbaba), dajo (dayı), teze (teyze), hallë (hala), xhaxha (amca), nip (erkek torun / erkek yeğen), mbesë (kız torun / kız yeğen)"
İlkeler
Öğretim sürecinde öğrencilerin kendilerini, ailelerini ve yakın çevrelerini gerçek yaşam bağlamlarında hedef dilde ifade etmelerine olanak sağlayan iletişimsel öğrenme yaşantıları oluşturulur. Öğrencilerin bireysel deneyimlerinden hareketle anlamlandırmaları, etkileşim temelli etkinliklerle sözlü ve yazılı ifade becerilerini geliştirmeleri desteklenir.
Anahtar Kavramlar
aile, karşılaştırma, kişi, öz ifade, selamlaşma, sorumluluk ve planlama, tanışma, görüş ifade etme
Öğrenme çıktıları; çalışma kâğıtları, kısa yazma ve konuşma uygulamaları, kontrol listeleri, gözlem formları, öğrenme günlüğü, yansıtıcı günlükler, kelime ilişkilendirme ve kümeleme etkinlikleri, zihin haritaları, öz / akran / grup değerlendirme formları, dijital üretimler (poster, video, ses kaydı vb.), performans görevleri, öğrenme duvarı veya bülten panosu çalışmaları ile değerlendirilebilir.
1. Performans Görevi: Unë jam... (Ben... ım / im)
Öğrencilerden kendilerini tanıtan cümleler kurarak kendilerini ifade eden bir dosya hazırlamaları istenebilir. Bu süreçte öğrencilerden kendilerini cümlelerle tanıtmaları ve alfabedeki harfleri kullanarak isimlerini doğru şekilde ifade etmeleri beklenebilir. Hazırlık aşamasında öğrenciler, öğretmen rehberliğinde ʻʻUnë jam… (Ben ...’im.), Emri im është… (Benim adım ... / Adım ...), Unë jetoj… (Ben ...’de yaşıyorum.)” gibi temel kalıpları tekrar edebilir ve örnek tanıtım ifadelerini inceleyebilir. Ürün aşamasında öğrencilerden kendilerini tanıtan kısa bir tanıtım dosyası (kart, poster veya mini profil sayfası) oluşturmaları istenebilir. Bu dosyada isim, yaş, şehir / genel bölge ve kişisel bilgiler yer alabilir. Öğrencilerden en az 3-4 cümlelik bütünlüklü bir ifade oluşturmaları beklenebilir. Sözlü aşamada öğrencilerden hazırladıkları bu ürünlerden hareketle sınıf içinde tanışma diyaloğu gerçekleştirmeleri istenebilir. Öğrenciler, kendi hazırladıkları bilgileri kullanarak ʻʻSi e ke emrin? (Adın nedir?), Ku jeton? (Nerede yaşıyorsun?)” gibi sorular sorabilir ve cevaplar verebilir. Bu performans görevi öğrencilerin kendilerini ifade etme, yazılı ürün oluşturma ve hazırladıkları içerikten hareketle sözlü iletişim kurma becerilerini geliştirmeyi amaçlamaktadır.
2. Performans Görevi: Familja ime... (Ailem... )
Öğrencilerden, aile bireylerini tanıtan tanıtım kartları veya posterler hazırlamaları istenebilir. Bu süreçte öğrencilerden aile üyelerini cümlelerle tanıtmaları ve onlar hakkında temel bilgiler vermeleri beklenebilir. Hazırlık aşamasında öğrenciler, öğretmen rehberliğinde ʻʻKjo është familja ime. (Bu benim ailem.), Unë kam një motër… (Bir kız kardeşim var ...), Emri i tij / saj është… (Onun adı ...dır.) gibi temel kalıpları tekrar edebilir ve örnek aile tanıtım ifadelerini inceleyebilir. Ürün aşamasında öğrencilerden aile bireylerine ait tanıtım kartları veya posterler oluşturmaları istenebilir. Bu çalışmalarda aile üyelerinin isimleri, yaşları ve temel özellikleri yer alabilir. Öğrencilerden bu bilgileri içeren en az 3-4 cümlelik kısa ve bütünlüklü ifadeler yazmaları beklenebilir. Sözlü aşamada öğrencilerden hazırladıkları kart veya posterlerden hareketle ailelerini sınıfa tanıtmaları istenebilir. Ayrıca öğrenciler, sınıf içinde ʻʻKush është ky? (Bu kim?), Sa vjeç është? (Kaç yaşında?)” gibi sorular sorabilir ve bu soruları cevaplayarak arkadaşlarıyla etkileşim kurabilir. Bu performans görevi öğrencilerin aile bireylerini tanıtma, yazılı ürün oluşturma ve hazırladıkları içerikten hareketle sözlü iletişim kurma becerilerini geliştirmeyi amaçlamaktadır. İçeriğe uygun olarak seçilecek performans görevi hedef sözcüklerin doğru ve bağlama uygun kullanımı, temel dil bilgisi yapılarını işlevsel biçimde kullanabilme, yazılı ve / veya sözlü anlatımın anlaşılırlığı, iletişim amacına uygun ifade kullanımı ile göreve katılım, çaba, süreç içindeki ilerleme gibi ölçütleri içeren analitik / bütüncül dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir. Performans görevleri sürecinde öğrencilerin sürece daha etkin katılım göstermelerini desteklemek amacıyla öz veya akran değerlendirme formlarına da yer verilebilir.
Bu temada öğrencilerin günlük yaşamlarından ve deneyimlerinden hareketle kendilerini ve ailelerini tanıtmaya ilişkin temel durum ve kavramlara aşina oldukları kabul edilmektedir. Öğrenciler, bilgileri doğal olarak edinmiş olsalar da bu deneyimleri Arnavutçada daha ayrıntılı, sıralı ve bağlantılı bir biçimde ifade etme konusunda sınırlı dil yeterliğine sahiptir. Dil, bu temada öğrencilerin kendi yaşam ritimlerini ifade etmelerini sağlayan bir iletişim aracı olarak ele alınır. Öğrencilerin kişisel deneyimlerinden hareketle anlamlandırma oluşturmaları, günlük yaşamla Arnavutça arasındaki bağlantıyı kurmaları, sözlü-yazılı iletişimde öz güven geliştirmeleri temel dayanak olarak kabul edilir.
Öğrencilerden ʻʻSi e ke emrin? (Adın nedir?), Sa vjeç [Kaç yaşındasın? (erkek / genel biçim) / vjeçe je? (Kaç yaşındasın? (kız / kadın için kullanılan biçim)], Ku po shkon? (Nereye gidiyorsun?), Ku jeton? (Nerede yaşıyorsun?), Çfarë po bën? (Ne yapıyorsun?)” gibi yönlendirici sorular yoluyla kısa betimlemeler yapmaları istenebilir. Bu süreçte öğrencilerin temel zaman ifadelerini kullanma düzeyi, kendilerini ve çevrelerini tanımlama becerisi ve bunları düzen içerisinde yapabilmelerine ilişkin hazır bulunuşluk düzeyleri gözlenebilir. Gözlem sonucunda öğretmen, öğrencilerin hazır bulunuşluk seviyesini dikkate alarak etkinliklerin kapsamını, içerik yoğunluğunu ve ilerleme hızını düzenleyebilir.
Öğrenciler ʻʻBen ve Sen” teması kapsamında kendilerini tanıtma, alfabe, selamlaşma, ailelerini ve çevrelerini tanıtabilme başlıklarını ele alırken öğretim sürecine öğrencilerin günlük yaşam deneyimleri ve sosyal etkileşim alışkanlıkları dâhil edilebilir. Öğrencilerin bildikleri selamlaşma kalıpları ve aile ile çevreye ilişkin kavramsal bilgileri dikkate alınarak Arnavutçadaki temel ifadelerle kendilerini, çevrelerini ve ailelerini tanıtmaları sağlanabilir.
ARN.5.1.D
Öğrenciler, dinleme / izleme-anlamlandırma etkinliklerine başlamadan önce ʻʻKendimi Tanıtıyorum”, ʻʻHarfleri Tanıyorum” ve ʻʻBenim Ailem” alt temalarına ilişkin ön bilgilerini günlük yaşam deneyimleri üzerinden harekete geçirir (E1.1, KB2.6). Öğretmen tanışma sahnesini gösteren bir görsel, aile fotoğrafı ve harf kartları sunar, öğrencilerden bu görseller hakkında konuşmalarını ister (E3.2, SDB1.1, SDB1.2). Öğrenciler selamlaşma, kendini tanıtma ve aile bireyleri ile ilgili deneyimlerini paylaşır (OB1). Bu süreçte öğrenciler, öğrendikleri selamlaşma ifadelerini, isimleri ve duygu ifadelerini hatırlayarak yaklaşan dinleme / izleme-anlamlandırma etkinliklerine yönelik zihinsel hazırlık yapar.
Öğrenciler, görseller, kısa video kesitleri gibi görsel ipuçlarını inceleyerek bunları ilgili temalarla ilişkilendirir (OB2, KB2.2, KB2.5). Öğretmen ʻʻÇfarë shikon? (Ne görüyorsun?), Kush është ky? (Bu kim?), Çfarë thotë? (Ne diyor?), A është kjo familje? (Bu bir aile mi?)” gibi sorular sorarak öğrencilerin dinleme metinlerine yönelik ilk beklentilerini oluşturur ve konuya ilişkin ön bilgilerini geliştirirler (E3.2, SDB2.3, OB4, OB7).
Öğrenciler ʻʻKush është ky? [Bu kim? (erkek / eril nesne için)], Kush është kjo? [Bu kim? (kadın / dişil nesne için)], Çfarë po bëjnë? (Ne yapıyorlar?)” ʻʻÇfarë po bëjnë? (Ne yapıyorlar?)” gibi sorular üzerinden tahminlerde bulunur (E1.1, E3.5, KB2.10). Öğrenciler örneğin bir metinde kendini tanıtan kişinin kim olabileceğini, bir ismin nasıl telaffuz edileceğini veya bir kişinin nasıl hissettiğini düşünür (SDB3.3, KB2.11, KB2.12, KB2.16). Dinleme sürecine geçildiğinde öğrenciler, dinleme sırasında görsel ve işitsel ipuçlarına dikkat ederek anlam oluşturmaya çalışır; izledikleri veya dinledikleri konuşmacıların ifadelerine, jest ve mimiklerine, kullanılan kelimelere ve ses tonuna dikkat eder (OB4, KB2.2). Öğrenciler içerik hakkında tahminlerini sürdürür (E3.5, KB2.11). Öğretmen dinleme metnini kesintisiz olarak sunar ve öğrenciler metnin genel konusunu belirlemeye çalışır (E3.2, SDB2.3). İçeriğin genel konusunu ʻʻtanışma ve kendini tanıtma” olarak ifade eden öğrenciler bu süreçte metindeki temel unsurları fark ederler (OB5, KB2.6, KB2.12). Öğretmen metindeki kişi, isim ve selamlaşma ifadelerini öne çıkarır. Öğrenciler bu unsurları tanır ve gösterir (SDB1.2).
Dinleme sonrasında öğrenciler, ilk tahminlerini dinledikleri içerikle karşılaştırırlar (E3.5, KB2.10). Öğrenciler önceki tahminlerini dinleme metni ile karşılaştırır ve tahminlerinin doğru ya da yanlış olduğunu belirtir (SDB3.3, KB2.7). Ardından öğrenciler metindeki bilgileri yapılandırılmış bir biçimde düzenler (KB2.17). Öğretmen tahtada bir tablo veya şema oluşturur. Öğrenciler kişi, isim ve ifade unsurlarını bu şema içine yerleştirir (KB2.5). Öğrenciler elde ettikleri bilgileri sınıflandırır ve anlamlandırır (KB2.16). Unsurları selamlaşma ifadeleri, kişi bilgileri, aile üyeleri gibi kategorilere ayıran öğrenciler, bunun yanında farklı unsurlar arasında karşılaştırma yapar (KB2.5, KB2.7). Öğrenciler resmî ve gayriresmî selamlaşmalar arasındaki benzerlik ve farklılıkları söyleyerek metindeki unsurlar arasındaki ilişkileri fark eder (E3.2, KB2.16). Öğrenciler kişi ile isim, kişi ile aile ilişkisi arasındaki bağlantıyı ifade eder ve bu süreçte öğrendiklerini kendi yaşamlarıyla ilişkilendirir (SDB2.1, D6.2). Öğrenciler ʻʻUnë jam ... (Ben ... ’im.)” şeklinde başlayarak kendi yaşamlarından örnek verirler (SDB1.1, OB1, D3.1, D16.1).
Son olarak öğrenciler, hazırlık aşamasında dinledikleri veya izledikleri materyallerde fark ettiklerini ifade eder ve bunları kendi ön bilgileriyle ilişkilendirir (E1.4, KB2.15). Öğrenciler ʻʻÇfarë mësova sot? (Bugün ne öğrendim?)” sorusuna cevap verir ve öğrendiklerini ifade eder (E1.5, SDB3.1, D12.1, D14.1). Öğrenciler grup çalışması yapar ve birbirlerine tanışma ifadeleri hakkında geri bildirim verir (E2.3, SDB2.2, D4.2, D15.1). Öğrenciler mevcut içerik ile dinleme / izleme ve anlamlandırma sürecine ilişkin gözden geçirdikleri bilgi, deneyim, düşünce ve duyguları arkadaşlarına etkileşimli olarak aktarır (E2.4, SDB2.1, KB2.18, OB2).
ARN.5.1.O
Öğretmen, öğretim sürecinin başından itibaren ʻʻKendimi Tanıtıyorum”, ʻʻHarfleri Tanıyorum” ve ʻʻBenim Ailem” alt temalarına yönelik okuma ve anlama sürecine hazırlanmaları için öğrencilere alt temalara ilişkin görseller, başlıklar ve anahtar kelimeler sunar (E3.2, OB4). Öğrenciler bu alt temalar ile ilgili bildiklerini ifade eder (SDB1.1, SDB1.2). Bu süreçte öğrenciler öncelikle görseller, anahtar kelimeler ve başlıklar gibi ipuçlarından yararlanarak isimler, harfler ve duygulara ilişkin ön bilgilerini harekete geçirir (E1.1, OB1, KB2.2, KB2.6).
Öğrenciler, kendi deneyimleri ile metinler arasında ilişki kurarak yeni metinlere yönelik anlamlı bir bağ oluşturur (SDB3.2, KB2.16). Öğretmen ʻʻKendimi Tanıtıyorum”, ʻʻHarfleri Tanıyorum” ve ʻʻBenim Ailem” alt temalarıyla ilgili ʻʻBu metin ne hakkında olabilir?”, ʻʻMetindeki kişiler kim olabilir?” gibi sorular sorar (E3.5). Öğrenciler kendi deneyimleri ile metin içeriği arasında ilişki kurar (KB2.12). Metnin içeriğine ilişkin ilk tahminlerini ifade eder ve okuma sürecine yönelik beklentiler geliştirir (SDB3.1, KB2.11). Öğrenciler başlık ve görselleri inceleyerek metnin konusu hakkında tahminde bulunur (KB2.11).
Okuma sürecinde öğrenciler kısa metinlerin ana teması ve temel bilgileri hakkında tahminlerde bulunur (KB2.10). Öğretmen ilgili alt temaları kapsayan bir metin sunar. Okuma türü olarak sessiz okuma ve / veya koro okuma kullanılır. Öğrenciler ilgili metnin genel konusunu kendini tanıtma ve aileyi tanıtma olarak ifade eder (E3.2, SDB1.2, OB1, KB2.17).
Bir sonraki aşamada öğrenciler, metinlerde belirli bilgileri (isimler, harfler, duygu ifadeleri vb.) bulmak amacıyla tarama yapar (KB2.6). Öğrenciler metinde geçen ʻʻKendimi Tanıtıyorum”, ʻʻHarfleri Tanıyorum” ve ʻʻBenim Ailem” alt temalarına ilişkin temel ayrıntıları (isimler, kişiler ve ifadeler) fark eder (E3.2, KB2.5). Bu sayede önemli bilgileri hızlı ve hedefe yönelik şekilde belirlemeyi öğrenirler (KB2.7). Öğrenciler elde ettikleri bilgileri günlük hayatta kullanarak değerlendirir (SDB3.3, OB1).
Okuma sürecinin devamında öğrenciler, günlük yaşamla ilişkili metinlerin (tanıtım kartları veya selamlaşma diyalogları) anlamını çözümlemeye odaklanır (E2.3, KB2.4). Bu süreçte yapboz okuma etkinliği ile metinler grup içinde paylaştırılır ve öğrenciler metin bölümlerini iş birliği içinde okur (E2.4, SDB2.3, KB2.18, D4.2).
Öğrenciler, metne ilişkin anladıklarını birbirleriyle paylaşır (E2.3, SDB2.1, KB2.15). Metnin bütün anlamını birlikte yeniden oluştururlar (SDB2.2, KB2.17). Öğrenciler ilk tahminlerinin doğruluğunu kontrol eder ve başlangıçtaki tahminlerini metnin içeriği ile karşılaştırır (KB2.7, D6.2). Bu süreçte öğrenciler farklı görüşleri değerlendirerek ortak bir anlayış geliştirir (D12.1, D14.1). Metin inceleme sürecinde öğrenciler, farklı metinlerdeki ifadeleri karşılaştırır ve bu ifadeleri isim, köken ve duygu durumu gibi özelliklerine göre sınıflandırır (KB2.5, KB2.7). Alt temalardaki unsurları kategorilere ayırır (isimler / harfler / aile bireyleri), alt temalarda geçen unsurlar arasındaki farkları belirtir ve ilişkileri açıklar (KB2.16, OB5). Öğrenciler, çıkarımlar yaparak okuduklarını daha düzenli bir şekilde anlamlandırırlar (KB2.10, SDB3.3). Kapalı, açık ve iletişimsel sorular aracılığıyla metni daha derinlemesine kavrarlar (E3.5). Öğrenciler metne dayanarak kendini tanıtma ve aile tanıtımı ile ilgili çıkarımlarda bulunur (KB2.10).
Süreç sonunda öğrenciler kendi metinlerini oluşturur (kısa tanıtım yazıları veya diyaloglar) (E1.4). Bu metinleri sınıf içinde paylaşarak iletişimsel etkileşimi geliştirir (SDB2.1, D15.1, OB2, KB2.15). ʻʻKendimi Tanıtıyorum”, ʻʻHarfleri Tanıyorum” ve ʻʻBenim Ailem” alt temalarına ilişkin düşüncelerini ifade eder ve metinleri kendi yaşamlarıyla ilişkilendirir (E1.5, SDB3.1, D16.1). Öğrenciler ilgili metinler üzerine grup çalışması yapar ve birbirlerine metinler hakkında geri bildirimlerde bulunur (D3.1).
ARN.5.1.K
Öğretim sürecinin başlangıcından itibaren öğrencilerin anlamlı sözlü ifadeler üretmelerini desteklemek amacıyla planlı konuşma etkinliklerine yer verilir (E2.3). Bu süreçte ʻʻKendimi Tanıtıyorum”, ʻʻHarfleri Tanıyorum” ve ʻʻBenim Ailem” alt temaları merkeze alınır. Öğretmen bu alt temalara uygun görseller, kısa diyaloglar ve yönlendirici sorular sunar (OB1). Öğrenciler kendini tanıtma, selamlaşma ve ailelerini ifade etme ile ilgili deneyimlerini paylaşarak iletişim durumuna uygun hedef kelime bilgisi, dil bilgisi yapıları ve sosyal dil ifadelerini kullanır (E2.4, E1.5, SDB3.1, KB2.16). Öğrenciler, kendilerini tanıtırken hangi kişisel bilgilerin güvenle paylaşılabileceğini ve hangi bilgilerin özel kalması gerektiğini ayırt ederek uygun iletişim davranışları geliştirir (D8.1).
Başlangıç aşamasında öğrenciler, dinleme / izleme-anlamlandırma ve okuma etkinlikleri aracılığıyla dilsel yapıların bağlam içinde nasıl kullanıldığını fark eder (E3.2, KB2.2). Öğretmen, bu alt temalara uygun kısa diyalog veya videoyu öğrencilere sunarak ʻʻKendimi Tanıtıyorum”, ʻʻHarfleri Tanıyorum” ve ʻʻBenim Ailem” alt temalarındaki ilgili ifadeleri dinlemeleri, tekrar etmeleri ve aşina olmalarını sağlar (OB4, SDB1.1). Öğrenciler, yönlendirilmiş uygulama aşamasında duydukları içerikleri tekrar ederek kendi ifadeleriyle yeniden anlatır veya temel cümlelerle açıklar (E1.4, KB2.6). Öğrenciler alt temalardaki modeli taklit ederek yeni ifadeler üretir, alt tema ifadelerini düzenleyerek konuşmalarını geliştirir (SDB1.2, SDB2.1, KB2.10).
Öğrenme sürecinde öğrenciler, sık kullanılan cümle kalıplarını ve kalıp ifadeleri öğrenerek tipik iletişim durumlarına hazırlanır ve diyaloglarda hangi bilgileri aktaracaklarını planlar (E3.5, KB2.11). Bu süreçte uygun telaffuza dikkat eder, soru ve cevap yapılarıyla konuşma pratiği yaparlar (E3.2, KB2.12). Öğrenciler alt temalardaki içeriklerindoğru biçimini kullanarak uygun biçimde telaffuz eder (KB2.16). Alt temalara ilişkin konuşmalarını doğal, gerçekçi ve akıcı bir şekilde sunar (SDB3.3, KB2.17).
İlerleyen aşamalarda öğretmen; resimli hikâyeler, pandomim etkinlikleri, video içerikleri, diyalog çalışmaları gibi yeni konuşma fırsatları sunar (E1.1, OB2). Bu etkinlikler sayesinde öğrenciler öğrendiklerini bağlama uygun ve doğal bir şekilde kullanma imkânı bulur; açıklama yapma, soru sorma, çıkarımlarda bulunma gibi becerilerini geliştirir (KB2.10, KB2.7). Öğrenciler alt temalara ilişkin konuşmalarını doğal şekilde sunar, mesajlarını açık ve anlaşılır biçimde ifade eder (SDB3.2, OB5). Süreç sonunda öğrenciler grup çalışması yaparak alt temalara ilişkin konuşmalarını paylaşır ve birbirlerine geri bildirimde bulunur (SDB2.2, SDB2.3). Performans görevinde öğrencilerden kendilerini tanıtan cümleler kurarak kendilerini ifade eden bir dosya hazırlamaları istenebilir. Bu süreçte öğrencilerden kendilerini cümlelerle tanıtmaları ve alfabedeki harfleri kullanarak isimlerini doğru şekilde ifade etmeleri beklenebilir. Hazırlık aşamasında öğrenciler, öğretmen rehberliğinde ʻʻUnë jam… (Ben ...’im.), Emri im është… (Benim adım ... / Adım ...), Unë jetoj… (Ben ...’de yaşıyorum.)” gibi temel kalıpları tekrar edebilir ve örnek tanıtım ifadelerini inceleyebilir. Ürün aşamasında öğrencilerden kendilerini tanıtan kısa bir tanıtım dosyası (kart, poster veya mini profil sayfası) oluşturmaları istenebilir. Bu dosyada isim, yaş, şehir / genel bölge ve kişisel bilgiler yer alabilir. Öğrencilerden en az 3-4 cümlelik bütünlüklü bir ifade oluşturmaları beklenebilir. Sözlü aşamada öğrencilerden hazırladıkları bu ürünlerden hareketle sınıf içinde tanışma diyaloğu gerçekleştirmeleri istenebilir. Öğrenciler, kendi hazırladıkları bilgileri kullanarak ʻʻSi e ke emrin? (Adın nedir?), Ku jeton? (Nerede yaşıyorsun?)” gibi sorular sorabilir ve cevaplar verebilir.
ARN.5.1.Y
Öğretim süreci kapsamında öğrencilerin ʻʻBen ve Sen” teması doğrultusunda yazılı ifadeler oluşturabilmelerini sağlamak amacıyla yazma etkinliklerine yer verilir (E3.2). Bu süreçte öğretmen öğrencilerin ʻʻBen ve Sen” temasına ilişkin ön bilgilerini harekete geçirmesi amacıyla alt temalara uygun görseller, kısa diyaloglar ve temel kelimeler sunar (OB1). Öğrenciler ʻʻKendimi Tanıtıyorum”, ʻʻHarfleri Tanıyorum” ve ʻʻBenim Ailem” alt temaları ile ilgili bilgilerini hatırlar ve paylaşır (E1.1, SDB1.1, KB2.6). Öğretmen ʻʻKendini ve aileni tanıtan kısa bir metin yaz.” gibi bir yazma görevi verir. Öğrenciler bu alt temalar ile ilgili neler yazacaklarını ifade ederek yazma sürecine hazırlanır (SDB1.2).
Örnek cümleler ve tanıtım kartı (profil) modelleri aracılığıyla öğrenciler, yazma görevinden ne beklendiğini ve hangi dilsel araçları kullanabileceklerini kavrar (E3.2, KB2.11). Bu aşamada öğretmen, alt temalara uygun örnek metinler ve cümleler sunar (OB4). Öğrenciler bu metinleri inceleyerek benzer yapıdaki ifadeleri yazar (KB2.2, KB2.5). Ardından kendileri hakkında kısa metinler yazar ve kişisel bilgilerini açık ve doğru bir şekilde yapılandırır (E1.4, SDB1.2). Öğrencilerin yazılı anlatımlarında kişisel bilgilerini paylaşırken mahremiyet ilkesini gözetmeleri, yalnızca gerekli bilgileri kullanmaları ve özel bilgilerini korumaya yönelik bilinç geliştirmeleri desteklenir (D8.1). Bu süreçte modelden hareketle kendi içeriklerini oluşturur (KB2.11).
Yazma sürecinde öğrenciler, cümle kalıplarını ve derste edinilen hedef kelime bilgisini bilinçli şekilde kullanarak kendilerini ifade eder (E1.5, SDB2.1). Öğrenciler kendini tanıtma ve aile tanıtımı türüne uygun olarak giriş ve gelişme bölümleri olacak şekilde kısa ve düzenli bir metin yapısı kullanır (KB2.17). Bu aşamada öğrenciler alt temalara uygun dil yapılarını kullanır (KB2.16). Uygun kelime ve ifadeleri seçerek yazılarını oluşturur ve kendilerini tanıtan anlamlı bir mesajı yazılı olarak ifade eder (KB2.10).
ʻʻBen ve Sen” temasında öğrenciler, hazırlıklı veya hazırlıksız yazma etkinliklerinde verilen yazma türlerine (kendini tanıtma, kısa betimleme vb.) uygun olarak Arnavutçanın temel dil özellikleri, söylem ve noktalama işaretlerini kullanır (E2.2, KB2.17). Yazma sürecinde kendilerini, aile bireylerini ve yakın çevrelerini tanıtmak amacıyla uygun sözcükleri ve temel dil parçalarını seçerek kullanır (E2.3, D16.1). Ayrıca öğrenciler, anlaşılır ifadelerle temel mesajlarını aktararak yazılı iletişim kurma becerilerini geliştirir (E2.4, SDB2.1). Öğrenciler yazdıkları metinleri gözden geçirerek içeriklerini yeniden düzenler (KB2.18). Arkadaşlarıyla paylaşır; bu süreçte öğrenciler alt temalara ilişkin yazılarını paylaşarak yazılı iletişim kurar, birbirlerinin çalışmalarını okur ve karşılıklı geri bildirimde bulunur (SDB2.2, D4.2, D14.1).
Süreç, öğrencilerin yazma deneyimlerine ilişkin düşüncelerini ifade ettikleri ve akranlarıyla geri bildirim alışverişinde bulundukları bir değerlendirme ve yansıtma aşamasıyla tamamlanır (KB2.15). Bu aşamada öğrenciler alt temalara ilişkin sorulara cevap vererek kendi öğrenmelerini değerlendirir (E3.5, SDB3.2, KB2.17). Grup çalışmaları yaparak yazdıkları metinler hakkında birbirlerine geri bildirim verir (SDB3.3, D6.2, D12.1).
Performans görevinde öğrencilerden aile bireylerini tanıtan tanıtım kartları veya posterler hazırlamaları istenebilir. Bu süreçte öğrencilerden aile üyelerini cümlelerle tanıtmaları ve onlar hakkında temel bilgiler vermeleri beklenebilir. Hazırlık aşamasında öğrenciler, öğretmen rehberliğinde ʻʻKjo është familja ime. (Bu benim ailem.), Unë kam një motër… (Bir kız kardeşim var ...), Emri i tij / saj është… (Onun adı ...dır.)” gibi temel kalıpları tekrar edebilir ve örnek aile tanıtım ifadelerini inceleyebilir. Ürün aşamasında öğrencilerden aile bireylerine ait tanıtım kartları veya posterler oluşturmaları istenebilir. Bu çalışmalarda aile üyelerinin isimleri, yaşları ve temel özellikleri yer alabilir. Öğrencilerden bu bilgileri içeren en az 3-4 cümlelik kısa ve bütünlüklü ifadeler yazmaları beklenebilir. Sözlü aşamada öğrencilerden hazırladıkları kart veya posterlerden hareketle ailelerini sınıfa tanıtmaları istenebilir. Ayrıca öğrenciler, sınıf içinde ʻʻKush është ky? (Bu kim?), Sa vjeç është? (Kaç yaşında?)” gibi sorular sorabilir ve bu soruları cevaplayarak arkadaşlarıyla etkileşim kurabilir.
ARN.5.1.DBS
Öğretmen, ʻʻBen ve Sen” alt temalarına uygun kısa diyaloglar, hikâyeler veya video içerikleri sunar; öğrenciler bu içerikleri dinler / izler ve genel anlam hakkında fikir edinir (E3.2, E3.5). Öğretmen bu içeriklerde yer alan ʻʻjam (olmak yardımcı fiili), kam (sahip olmak / var anlamı veren yardımcı fiil)” kişi zamirleri, temel cümle yapıları gibi ifadeleri vurgular; öğrenciler alt temalardaki bu yapıları fark ederek bu yapılara ilişkin aşinalığı pekiştirir (OB5, KB2.16). Aynı zamanda öğretmen, beden dili, görseller ve tekrar yoluyla bu yapıları model olarak sunar; öğrenciler bu yapıları dinler, tekrar eder ve kullanımına aşina olur (SDB1.1). Öğrenciler benzer yapıları karşılaştırarak dil bilgisi unsurlarını fark eder ve birçok kez tekrarlayarak anlamlandırır (SDB3.1).
Öğrenciler, model cümleler, kısa diyaloglar ve günlük yaşamdan alınmış iletişim örnekleri aracılığıyla dil bilgisi yapılarını sezgisel olarak edinirler (E3.2, KB2.6). Bu süreçte öğrenciler alt temalardaki yapıları bağlam içinde tekrar eder, kısa ve anlamlı tekrarlar yaparak bu yapıları pekiştirir (E1.1, OB1). Öğretmenin yönlendirmesiyle bazı ifadeleri hareketlerle canlandırır (kendini tanıtma veya aile bireylerini gösterme) ve eş zamanlı söyleyerek öğrenmeyi destekler (SDB1.2). Böylece ʻʻjam (olmak yardımcı fiili), kam (sahip olmak / var anlamı veren yardımcı fiil)” gibi temel yardımcı fiiller ve temel cümle yapıları, doğrudan kural açıklaması yapılmadan kullanım içinde anlamlandırılır (KB2.2). Öğrenciler bu süreçte gözlem yaparak ve örneklerden yola çıkarak dil yapılarını keşfederler (KB2.2).
İlerleyen aşamada öğrenciler, öğrendikleri hedef dil parçalarını farklı bağlamlarda kullanarak pekiştirir (E1.4, KB2.10). Kendi ifadelerini oluştururken uygun dil bilgisi yapılarını seçer, bu yapıları iletişim amacına uygun şekilde kullanır (E1.5, KB2.16). Öğrenciler alt temalardaki yapıları kullanarak temel iletişim durumlarında kendilerini ifade eder (SDB3.3, KB2.17). Böylece dil bilgisi, öğrenciler için soyut bir bilgi alanı olmaktan çıkarak işlevsel bir iletişim aracına dönüşür (KB2.7).
Bu süreçte öğrencilerin dil bilgisi yapılarını doğru, anlaşılır ve bağlama uygun şekilde kullanmaları desteklenir (E2.4, KB2.17). Öğrenciler, sözlü ve yazılı üretimlerinde dil bilgisi unsurlarını giderek daha otomatik, akıcı ve doğal bir biçimde kullanmaya başlar (SDB3.2, KB2.15). Alt temalardaki yapıları kullanarak iletişim kurar ve bu yapıları doğal bir şekilde kullanmaya yönelir (SDB1.2, D16.1). Böylece dil bilgisi becerisi, iletişimsel yeterliğin ayrılmaz bir parçası olarak gelişir (D3.1).
ARN.5.1.SÖS
Öğretmen, ʻʻBen ve Sen” alt temalarına ilişkin kısa diyaloglar, metinler veya video içerikleri sunar; öğrenciler bu içeriklerde yer alan sözcükleri bütünsel olarak duyar, görür ve tekrarlar (E3.2, SDB1.1, OB5). Öğrenciler yaş ve sayılar, vücut bölümleri ve kıyafetlere ilişkin temel kavramları ifade eden sözcükleri iletişimsel ihtiyaçlarına göre seçmeyi ve kullanmayı öğrenir (E1.1, KB2.6, KB2.16).
Öğrenciler görseller, kısa metinler, diyaloglar ve etkileşimli etkinlikler aracılığıyla hedef sözcüklerle karşılaşır; bu sözcüklerin anlamlarını bağlam içinde kavrar ve farklı durumlarda nasıl kullanıldığını algılar (E3.2, E3.5, KB2.10). Bu süreçte öğrenciler alt temalarda geçen sözcükleri koro, grup veya bireysel olarak tekrar eder (SDB1.2). Öğretmen, bu sözcüklerin geçtiği örnek kullanımları sunarak öğrencilerin sözcüklerin hangi bağlamda kullanıldığını fark etmelerini sağlar (OB4, KB2.2). Böylece sözcük bilgisi, ezbere dayalı bir süreçten çıkarak anlam temelli ve işlevsel bir yapıya dönüşür (OB1, KB2.5).
İlerleyen aşamada öğrenciler, öğrendikleri sözcükleri kullanarak kendileri, yaşları, vücut özellikleri ve kıyafetleri hakkında anlamlı ifadeler oluşturur (E1.4, E2.4). Bu süreçte alt temalardaki sözcükleri kavramsal olarak ilişkilendirir; görseller, nesneler veya sınıf içi etkinlikler aracılığıyla bu sözcüklerin anlamlarını pekiştirir (KB2.16, KB2.17). Uygun sözcük seçimi yaparak iletişim amacına hizmet eden cümleler kurar (E2.3, SDB2.1, KB2.7). Bu sözcükleri farklı bağlamlarda kullanarak pekiştirmeye devam eder (SDB3.3). Bu süreçte öğrencilerin sözcükleri doğru, yerinde ve anlamlı biçimde kullanmaları desteklenir (E1.5, KB2.17). Öğrenciler sözlü ve yazılı anlatımlarında sözcükleri giderek daha akıcı, doğal ve otomatik bir şekilde kullanmaya başlar (SDB3.1, KB2.15). Öğrenciler alt temalardaki sözcükleri uygun bağlamlarda kullanarak iletişim kurar ve bu sözcükleri gerçek iletişim durumlarında işlevsel hâle getirir (SDB1.2, D6.2, D12.1).
ARN.5.1.SES
Öğrencilere ʻʻBen ve Sen” alt temalarına uygun kısa diyaloglar, şarkılar veya ses kayıtları dinletilir; öğrenciler özellikle Arnavutçaya özgü seslere, vurgu ve tonlama özelliklerine dikkat ederek dinler (E3.2, E3.5, SDB1.1). Bu içeriklerde yer alan temel ifadeleri kullanırken doğru vurgu, tonlama ve sesletim özelliklerini fark eder ve tekrarlayarak pekiştirir (OB1, KB2.16).
Model dinleme etkinlikleri, tekrar çalışmaları ve öğretmen rehberliğinde yapılan sözlü alıştırmalar aracılığıyla hedef sesleri ve sesletim özelliklerini tanır (E1.4, OB4). Bu süreçte öğrenciler, alt temalara ilişkin kelimeleri öğretmen veya ses kaydı eşliğinde sınıfça, grup hâlinde veya bireysel olarak tekrar eder (SDB1.2). Öğretmen, farklı bağlamlarda kullanılan örnekleri sunarak öğrencilerin belirli sesleri farklı kelime ve ifadelerde fark etmelerini sağlar; öğrenciler duydukları sesleri tanır ve işaret eder (KB2.2). Özellikle Arnavutçaya özgü sesler, hece yapıları ve vurgu düzeni üzerinde durulur. Öğrenciler, duyduklarını taklit ederek doğru sesletimi üretmeye yönelik farkındalık geliştirir (E1.5, D12.1).
İlerleyen aşamada öğrenciler, öğrendikleri sesletim özelliklerini kısa cümleler, diyaloglar ve günlük ifadeler içerisinde kullanarak pekiştirir (E2.3, KB2.10). Bu süreçte öğrenciler alt temalara ait kelimeleri farklı iletişim durumlarında doğru ve doğal şekilde kullanır (E2.4, SDB2.1, KB2.16). Öğrenciler, sözlü üretimlerinde alt temalardaki ifadeleri kullanarak iletişim kurar (KB2.7, SDB3.1). Sesletim özelliklerini giderek daha doğru, akıcı ve doğal bir biçimde kullanmaya başlar (E3.5, SDB3.2, KB2.15, D14.1).
1. Zenginleştirme Etkinliği: Resim Tanımlama
Öğrenciler, kendilerini ve ailelerini gösteren görseller (aile ağacı, birey görselleri vb.), poster hazırlayabilir ve bu posterlerini sunabilir. Sunumlarında yalnızca kendilerini tanıtmakla kalmaz, aynı zamanda aile bireylerini tanıtarak aralarındaki ilişkileri ifade edebilirler. Öğrencilerden ʻʻUnë quhem… (Benim adım ... / Ben ... diye adlandırılırım.), Kam një motër… (Bir kız kardeşim var ...), Familja ime… (Benim ailem ...)” gibi temel ifadelerin yanı sıra aile bireylerini karşılaştırmaları veya nitelik belirtmeleri de beklenebilir. "Familja ime është.... (Benim ailem ...) Unë jetoj me ... (Ben ... ile birlikte yaşıyorum.)". Sunum sürecinde öğrenciler, görsellerden yararlanarak konuşmalarını yapılandırabilir ve 3-4 cümlelik bütünlüklü bir anlatım oluşturur. Sunumlar kısa bir diyalog veya soru-cevap şeklinde de zenginleştirebilir.
2. Zenginleştirme Etkinliği: Röportaj Yapma
Öğrenciler gruplar hâlinde çalışarak kendileri ve aileleri hakkında mini röportaj gerçekleştirebilir. Bu süreçte öğrenciler, yalnızca soru-cevap yapmakla kalmaz, aynı zamanda elde ettikleri bilgileri anlamlandırarak yeniden ifade edebilirler. Etkinliğin ilk aşamasında öğretmenin rehberliğinde temel soru kalıplarını gözden geçirebilir ve kendi sorularını oluşturabilirler [Si e ke emrin? (Adın nedir?), Sa vjeç / vjeçe je? (Kaç yaşındasın?), A ke vëlla apo motër? (Erkek kardeşin ya da kız kardeşin var mı?), Si është familja jote? (Ailen nasıldır?)] Ardından röportaj yapabilir, sorular sorabilir ve verilen cevapları dikkatle dinleyerek not alabilir. Daha sonra birbirlerinden edindikleri bilgileri kullanarak kısa bir sözlü anlatım hazırlayabilir. Bu aşamada öğrencilerden yalnızca tekrar etmeleri değil bilgileri düzenleyerek aktarmaları beklenebilir. "Ai [Onun adı... / O... ) diye adlandırılır (erkek için)]. ajo quhet... [Onun adı... / O... ) diye adlandırılır (kadın için)]. është... vjeç / vjeçe ( ... yaşındadır.), Ai / ajo ka një motër... [Onun bir kız kardeşi var. (kadın için )], Familja e tij [Onun ailesi...dır. (erkek için)], saj është... [Onun ailesi...dır. (kadın için)]. Etkinliğin son aşamasında öğrenciler, röportaj yaptıkları kişiyi sınıfa tanıtabilir. Sunumları kısa bir diyalog, rol yapma veya soru-cevap formatında genişletebilir.
1. Destekleme Etkinliği: Cümle ve Görsel Eşleştirme
Öğrencilere ülkeler, diller, meslekler ve yiyeceklere ait kısa ve açık cümleler ile bu cümleleri temsil eden görseller karışık olarak sunulabilir. Cümleler, öğrencilerin kolayca anlamlandırabileceği doğrudan yapılardan seçilebilir: "Ai është mjek. [O doktordur. (erkek)], Në këtë vend flitet Shqip. (Bu ülkede Arnavutça konuşulur.), Më pëlqen pica. (Pizzayı severim / Pizza hoşuma gider.), Ky është një qytet i madh. (Bu büyük bir şehirdir.)" Öğrencilerden bu cümleleri uygun görsellerle eşleştirmeleri istenebilir. Etkinlik ilerledikçe yalnızca bire bir eşleştirme değil benzer görseller arasından doğru olanı seçme gibi dikkat gerektiren görevler de eklenebilir. Etkinliğin ikinci aşamasında öğrencilerden seçtikleri eşleşmeleri sözlü olarak ifade etmeleri beklenebilir [Kjo është ... [Bu ... (dişil)], Ai është ... (O ... [erkek). Böylece etkinlik yalnızca tanıma değil aynı zamanda üretim boyutuna da taşınabilir. Bu süreç, öğrencilerin hem sözcük bilgisini hem de temel cümle yapılarını pekiştirmelerini sağlayabilir.
2. Destekleme Etkinliği: Cümle Tamamlama
Öğrencilere tema ile ilgili yarım bırakılmış cümleler sunulabilir ve bu cümleleri uygun sözcüklerle tamamlamaları istenebilir. Cümleler hedef dil yapılarını doğrudan kullanmaya yönlendirecek şekilde kurgulanabilir. [Unë vij nga … (Ben ...den geliyorum.), Ai është … mjek (O doktordur.) / polic (O polistir.) / mësues (O öğretmendir.)], Më pëlqen … (...hoşuma gider. / ... severim.), pica (pizza), supa (çorba), buka (ekmek), Në këtë vend flitet … (Bu ülkede ... konuşulur.) Kjo është më … se ajo. (Bu, ondan daha ...dır.) Başlangıçta öğrencilere seçenekler sunularak kontrollü bir üretim sağlanabilir. İlerleyen aşamada seçenekler kaldırılarak öğrencilerin kendi sözcüklerini seçmeleri teşvik edilebilir. Etkinliğin genişletilmiş aşamasında öğrencilerden tamamladıkları cümleleri birleştirerek kısa bir metin oluşturmaları istenebilir. Böylece öğrenciler yalnızca tekil cümle değil bağlantılı ifade üretimi de gerçekleştirebilir. Bu etkinlik dil bilgisi ve sözcük bilgisinin birlikte işlevsel kullanımını destekleyebilir.
3. Destekleme Etkinliği: Doğru mu-Yanlış mı?
Öğrencilere görsellerle kısa cümleler verilebilir. Bazı cümleler görselle uyumlu, bazı görseller ise bilinçli olarak yanlış hazırlanabilir. [Görsel: doktor; Ai është mjek. (O doktordur.) Ai është mësues. (O öğretmendir.) vb.]. Öğrencilerden cümlelerin doğru olup olmadığını belirlemeleri ve cümlelerden yanlış olanları düzeltmeleri istenebilir. Bu etkinlik, öğrencilerin yalnızca tanıma değil anlam kontrolü ve düzeltme becerisi geliştirmelerini sağlayabilir.
Güncelleme tarihi: 21.09.2026


