T.C. MİLLÎ EĞİTİM
BAKANLIĞI

7. ÜNİTE: ÖZGÜN ÜRÜNÜMÜ TASARLIYORUM

Yedinci ünitede öğrencilerin program boyunca teknoloji ve tasarımla ilgili elde ettikleri becerileri kullanarak özgün bir ürün tasarlamaları, geliştirdikleri ürünün markalaşmasının ve tanıtımının nasıl olabileceği üzerine düşünmeleri ve yaptıkları uygulamaları sergilemeleri amaçlanmıştır.
Ders Saati
10
Alan Becerileri

TSRMAB1. Tasarım Ürünü Oluşturma (TSRMAB1.2. Tasarımı Ürüne Dönüştürme)

Kavramsal Beceriler

KB3.2. Problem Çözme

Eğilimler

E2.1. Empati, E3.7. Sistematiklik, E1.6. Seçicilik

Programlar Arası Bileşenler
Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri

-

Değerler

D7. Estetik, D12. Sabır, D14. Saygı, D19. Vatanseverlik

Okuryazarlık Becerileri

OB2. Dijital Okuryazarlık

Disiplinler Arası İlişkiler
Fen Bilimleri, Türkçe, Görsel Sanatlar, Sosyal Bilgiler
Beceriler Arası İlişkiler
KB2.8. Sorgulama, KB2.4. Çözümleme, SBAB11.2. Tablo, Grafik, Şekil ve/veya Diyagram Hazırlama, TSRMAB1. Tasarım Ürünü Oluşturma (TSRMAB1.1. Taslak Oluşturma), SAB4.1. Sanatsal Ürün Tasarlama
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri

TT.8.7.1. Günlük hayatta karşılaştığı tasarım problemlerini çözebilme

a) Günlük hayatta karşılaşılan tasarım problemini yapılandırır.

b) Günlük hayatta karşılaşılan tasarım problemini özetler.

c) Problemin çözümüne yönelik gözleme dayalı veya mevcut bilgi ve veriye dayalı tahminlerde bulunur.

ç) Problemin çözümüne yönelik önermeler üzerinden akıl yürütür.

d) Problemin çözümüne ilişkin değerlendirmede bulunur.

TT.8.7.2. Tasarımı ürüne dönüştürebilme

a) Tasarım planlaması sırasında tasarıma uygun araç gereci belirler.

b) Tasarım sürecinde kullanılacak uygulama yöntemlerini ve tekniklerini belirler.

c) Üretim aşamalarını konuya ve işleve göre sıralar.

ç) Üretim aşamalarını tasarım oluşturma kriterlerine göre uygular.

d) Ürünle ilgili maket, model veya prototip (ilk örnek) oluşturur.

İçerik Çerçevesi

Sanat, Tasarım ve Problem Odaklı Düşünme Yaklaşımının Araştırılması

Günlük Yaşamda Karşılaşılan Tasarım Problemlerinin Belirlenebilmesi

Bir Tasarım Problemini Çözebilmek İçin Fikir Geliştirme Aşamasından Ürün Oluşturmaya Kadar Geçen Sürecin Gerçekleştirilebilmesi

Anahtar Kavramlar

bilim, ergonomi, estetik, geri dönüşüm, malzeme, problem odaklı düşünme, sanat, sürdürülebilirlik, tasarım, tasarım süreci, teknoloji.

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme)

Öğrenme çıktılarının değerlendirilmesinde ürün dosyası değerlendirme, öz değerlendirme, akran değerlendirme, ürün ve performans değerlendirme formları öğrenme kanıtları olarak değerlendirmede kullanılabilir. Performans görevi olarak öğrencilerden probleme yönelik geliştirdikleri çözüm önerilerinden birine ait eskiz oluşturmaları istenebilir.

Öğrencilerden bir değerlendirme formu hazırlamaları ve defterlerine çizmeleri istenir. Öğrenciler oluşturdukları değerlendirme formuna göre öz değerlendirme yaparak tasarımını  değerlendirir.

Öğrenme-Öğretme Yaşantıları
Temel Kabuller

Tasarım oluşturma sürecini bildikleri kabul edilmektedir.

Öğrencilerin fikirlerini görselleştirmesi için ilgili araç gereci kullanmayı bildikleri kabul edilmektedir.

Çizim becerilerinin olduğu kabul edilmektedir.

Sanat-tasarım eleman ve ilkelerini bildikleri kabul edilmektedir.

Ergonomi, işlevsellik, kullanışlılık, estetik ve ekonomiklik vb. kavramları bildikleri kabul edilmektedir.

Ön Değerlendirme Süreci

Öğrencilerin tasarım süreci hakkındaki bilgileri açık uçlu sorularla açığa çıkarılabilir veya tasarım döngüsünü infografik hâlinde çizmeleri istenebilir.

Bir tasarım oluşturulurken hangi alan ve disiplinlerin dikkate alındığını gösteren (bilim, sanat, sosyal sorumluluk, çevre bilinci, güvenlik vb.) tablo hazırlamaları istenebilir.

Köprü Kurma

Bir scooter, elektrikli bisiklet veya akıllı saatin ihtiyaç olarak görülüp fikir olarak ortaya çıkmasından, özgün bir ürün oluşturma sürecine kadar geçen aşamaları düşünmeleri sağlanabilir. Bunu yaparken Tasarım Odaklı Süreç ünitesinde öğrendiklerini göz önünde bulundurmaları istenir.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları

TT.8.7.1.

Öğrencilerden günlük yaşantılarında özel gereksinimli bireylerin karşılaştıkları problemleri göz önüne alarak ihtiyaçlarını belirlemeleri, belirledikleri problemi yapılandırmaları ve  özetlemeleri istenir. Öğretmen öğrencilerin özel gereksinimli bireylerin yaşadıkları problemleri hissetmeleri (E2.1) için yaratıcı drama yönteminden ve akvaryum tekniğinden faydalanabilir. Öğrencilerin bu yöntem ve tekniklerle deneyimledikleri bu süreçten hareketle problem veya problemlerin çözümüne yönelik tahminlerde bulunması beklenir. Öğrencilerden bir problemi çözerken uygulanması gereken basamakların ne olabileceğini sorgulamaları istenir (KB2.8). Sorgulama sonrasında çıkan ifadelerin tahtaya yazılması sağlanır. Sonrasında bunların sınıflandırılması ve problem çözme sürecinin problemi tespit etme, anlama, tanımlama, problemin çözümü hakkında fikir geliştirme, üretilen çözümlerden bi rine karar verme, çözüm sürecini planlama, uygulama, ortaya çıkan çözümü değerlendir me basamaklarından oluştuğunu belirtilerek bilgilendirme tasarımı olarak çizmeleri istenir (E1.6, SBAB11.2, KB2.4). Ayrıca öğrencilerden çözüm odaklı düşünmeleri beklenir (D12.1). Öğrencilerden özel gereksinimli bireylerin problemlerine yönelik geliştirdikleri çözüm önerilerini defterlerine kaydetmeleri beklenir. Problem çözümü; ergonomi, estetiklik, işlevsellik, yaratıcılık, özgünlük, bakım, tamir kolaylığı gibi kullanım özellikleri ile dayanıklılık, kolay bulunabilirlik, geri dönüşüme uygunluk, ekonomiklik, çevresel faktörler, malzeme özellikleri ve yapılabilirlik kriterlerinin yer aldığı bir form ile değerlendirilir. Bu değerlendirme öz ve akran değerlendirmesi şeklinde yapılabilir.

TT.8.7.2.

Öğrencilerden geliştirdikleri fikirler arasında en iyisi olduğunu düşündükleri bir fikri ürüne dönüştürebilmek için tasarım ürünü oluşturma sürecine göre planlama yapmaları, tasarıma uygun araç gereç ve malzemeleri belirlemeleri beklenir. Tasarımı ürüne dönüştürme süreçlerinde uygun yöntem ve teknikleri belirler (KB2.4). Probleme yönelik seçilen önerilerden birinin eskizinin çizilmesi, çizimin kâğıt üzerinde veya dijital ortamda gerçekleştirilmesi performans görevi olarak verilebilir (OB2, SAB4.1). Öğrenciler tasarımlarına yönelik sınıf arkadaşlarının ve öğretmenlerinin eleştirilerine saygı duyarak bilgi alışverişinde bulunur (D14.1). Eğer çizimin yeniden yapılandırılması gerekiyorsa gerekli düzeltmeleri yapar. Tasarımı ürüne dönüştürme sürecinde gerekli güvenlik önlemleriyle ilgili hazırlıkları yapar. Örneğin öğrencilerin tasarım sürecinde Türkçeyi doğru ve anlaşılır biçimde kullanarak fikirlerini ifade etmeleri sağlanarak Türkçeyi kurallarına uygun kullanır davranışı geliştirilir (D19.1). Öğretmen öğrencilere tasarımın uygulama aşamasında güvenlik önlemlerinin önemini açıklar ve dikkatli olmalarını hatırlatır. Öğrencilerden tasarım oluşturma kriterlerini dikkate almaları beklenir. Ürün ortaya konulurken imkânlar dâhilinde maket, model veya prototip (ilk örnek) oluşturmaları istenir (D7.3). Eğer uygulama imkânları sınırlıysa maket, model veya prototip (ilk örnek) yerine yalnızca çizim yapılması da sağlanabilir. Öğrencilerden ergonomi, estetik, işlevsellik, yaratıcılık, özgünlük, bakım, tamir kolaylığı gibi kullanım özellikleri ile dayanıklılık, kolay bulunabilirlik, geri dönüşüme uygunluk, ekonomiklik, çevresel faktörler, malzeme özellikleri ve yapılabilirlik başlıklarından oluşan bir değerlendirme  formu hazırlamaları ve defterlerine çizmeleri istenir. Öğrenciler oluşturdukları değerlendirme formuna göre öz değerlendirme yaparak tasarımını değerlendirir (E3.7). Öğrencinin  özel gereksinimli bireylerin ihtiyaçlarını sorgulaması, tartışması ve bir ihtiyaç belirleyerek buna yönelik taslak oluşturması, tasarlaması, maket-model-prototip hazırlamasına kadar geçen süreci sonuçlandırarak sunumunu yapmalarının sağlandığı bir yaklaşımla yerine getirmesi istenir (TSRMAB1.1). 

Farklılaştırma
Zenginleştirme

Müze, ören yeri vb. mekânlar gezilerek geçmiş dönemlerde insanların karşılaştıkları problemleri nasıl çözdükleri gözlemlenebilir.  Bir ürünün zamana bağlı değişiminin hangi tasarım problemlerini ortadan kaldırdığı üzerine bir grup tartışması yapılabilir. Örneğin cep telefonunun veya süpürgenin 20 yıllık geçmiş tasarımlarının bir görsel üzerinde sergilenmesi bu görselin tahtaya yapıştırılarak hangi tasarım problemlerine ne tür çözümler getirildiğine dair bir tartışma ortamı oluşturulabilir. Başka bir gezegende beslenme, barınma vb. problemleri nasıl çözebilecekleri hakkında beyin fırtınası yaptırılabilir.

Destekleme

Problem belirleyemeyen veya problemi fark edemeyen öğrencilere yönelik benzetim ve drama yöntemlerini içeren etkinlikler yaptırılabilir. Problemi tespit etme, anlama, tanımlama, problemin çözümü hakkında fikir geliştirme, üretilen çözümlerden birine karar verme, çözüm sürecini planlama, uygulama, ortaya çıkan çözümü değerlendirme basamakları basit ve anlaşılır yönergeler ve sunular verilebilir. İcatlar ve bilim insanları ile ilgili film, kısa film, belgesel vb. materyallerin izlenmesi sağlanabilir.

Öğrencinin ilgi ve ihtiyaçlarına göre gerektiğinde özel öğrenme materyalleri sunulabilir.

Çalışmalarda arkadaşlarından yardım alması sağlanabilir.