Sosyal Bilim Çalışmaları Dersi Ortaöğretim Seçmeli Dersler 3. Tema: Küçülen Dünya Teması

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri

SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık), SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği

Değerler

D3. Çalışkanlık, D5. Duyarlılık, D16. Sorumluluk

Okuryazarlık Becerileri

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık

Disiplinler Arası İlişkiler

Tarih, Coğrafya

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri

SBÇ.II.3.1. Küreselleşme olgusunu sorgulayabilme

a) Küreselleşme olgusuna ilişkin sorular sorar.

b) Küreselleşme olgusuna ilişkin bilgi toplar.

c) Küreselleşme olgusuna ilişkin topladığı bilgileri düzenler.

ç) Küreselleşme olgusuna ilişkin düzenlediği bilgileri çözümler.

d) Küreselleşme olgusuna ilişkin çözümlediği bilgilerden çıkardığı sonuçları paylaşır.

SBÇ.II.3.2. Küreselleşme sürecinde meydana gelen değişim ve sürekliliği algılayabilme

a) Küreselleşme sürecinde meydana gelen değişiklikleri farklı disiplinler açısından karşılaştırır.

b) Küreselleşme sürecinde meydana gelen değişiklikleri farklı disiplinler açısından sıralar.

c) Küreselleşmenin zamansal değişimini neden ve sonuçlarıyla yorumlar.

ç) Küreselleşme sürecinde meydana gelen değişiklikleri farklı disiplinler açısından sentezler.

d) Küreselleşme kavramının geçmişteki ve bugünkü anlamlarına ilişkin bilgilere ve kendi gözlemlerine dayanarak öngörülerde bulunur.

İçerik Çerçevesi

Küreselleşme

Küreselleşmenin Gelişimi

Anahtar Kavramlar

globalizm, küçülen dünya, küreselleşme

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme)

Bu temadaki öğrenme çıktıları; çalışma yaprağı, kısa metin ve performans görevi ile değerlendirilebilir. Öğrencilerden küreselleşmenin hangi alanlarda nasıl hissedildiğine ilişkin kısa metin hazırlamaları istenebilir. Performans görevi olarak öğrencilerden küreselleşmenin ilk kez yoğun olarak hissedildiği döneme yönelik araştırma yapmaları ve elde ettikleri bilgileri sunmaları istenebilir. Hazırlanan sunum soru oluşturma, bilgi toplama, bilginin doğruluğu, kaynak çeşitliliği, çıkarımda bulunma, aktarım gibi ölçütlerden oluşan dereceli puanlama anahtarı ve grup değerlendirme formuyla değerlendirilebilir. Hazırlanan metinler kaynak inceleme, içerik, görsel materyal kullanımı, grup iletişimi gibi ölçütler kullanılarak oluşturulan dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Ayrıca akran değerlendirme ve grup değerlendirme formları kullanılarak ölçme araçlarında çeşitlilik sağlanabilir.

Temel Kabuller

Öğrencilerin ticaret ve iletişim gibi konuları bildikleri kabul edilmektedir.

Ön Değerlendirme Süreci

Tema kapsamında öğrencilere aşağıdaki rehber sorular sorulabilir:

Dünya ticareti nasıl başlamış olabilir?

Farklı milletlerden insanlar nasıl iletişime geçmiş olabilir?

“Dünya küçük bir köy hâline geldi.” ifadesini küreselleşme ile ilişkilendirerek nasıl açıklarsınız?

Köprü Kurma

Öğrencilere, “Bugün telefonla dünyanın farklı yerlerinden insanlarla konuşabiliyoruz. Sizce bu geçmişteki hangi gelişmelerin sonucu olabilir?” sorusu yöneltilebilir. Küreselleşmeyle sanayi, ticaret, iletişim ve tarım üzerinden bağlantılar kurulabilir.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları

SBÇ.II.3.1

Küreselleşme olgusunun herkesçe kabul edilmiş bir tanımının olmamasına vurgu yapılarak, farklı disiplinlerin küreselleşme ile ilgili tanımlamalarını içeren bir araştırma yapılması amacıyla iş birlikli öğrenme yönteminden yararlanılarak planlama yapılabilir. Bu kapsamda ekonomi, uluslararası ilişkiler, eğitim, kültür ve bilişim teknolojileri olmak üzere beş grup oluşturulur. Öğrencilerin ilgilerine göre bir gruba dâhil olmaları sağlanabilir. Gruplardan kendi konularıyla ilgili merak ettikleri araştırma sorularını listelemeleri ve bu soruların cevaplarına nasıl ulaşacaklarını planlamaları istenebilir. Bu süreçte görev bilincine sahip olmanın önemi vurgulanır (D16.3). Grupların küreselleşmenin ekonomi, uluslararası ilişkiler, eğitim, kültür ve bilişim teknolojilerine olan etkilerini yansıtan örnek vakalar üzerinden bilgi toplaması sağlanır. Covid-19 pandemisinde yaşanan ekonomik durgunluklar, Rusya-Ukrayna Savaşı’nın bölgeye yansıması, İsrail’in Filistin halkına saldırıları vb. konular araştırılabilir. Ulaşılan bilgiler arasında ilişki kurulur (OB1). Toplanan bilgilerin iş birlikli öğrenme yöntemiyle çözümlenmesi beklenebilir. Çözümlenen bilgilerden elde edilen sonuçların gruplar arasında paylaşılması sağlanır (SDB2.1). Coğrafi sorgulama sürecinde yapılan bilimsel araştırmada sistematiklik ve öz yeterlilik/kendine inanma eğilimleri dikkate alınır (SDB1.1, SDB1.2, E1.4, E3.7, D5.1). Tüm çalışmalar sunulduktan sonra ortaya çıkan ürünler kontrol listesi ile değerlendirilebilir. Değerlendirme sonrası tartışma ortamı oluşturularak küreselleşme olgusuyla ilgili sorgulamalar yapılır. Grupların iş birliği ve iletişim becerisinin ölçülmesinde grup değerlendirme formu kullanılabilir. Öğrenmeler açık uçlu sorularla izlenir (SDB2.1, SDB2.2).

SBÇ.II.3.2

Öğrencilerin kavram öğretim materyalleri üzerinden konu içeriğinde geçen kavramların anlamlarını açıklamaları istenir. Grup çalışması yoluyla öğrencilerin küreselleşmenin kavram olarak hayatımıza girmesi, küreselleşmenin başlaması, küreselleşmenin somut bir gerçeklik olarak ortaya çıkması, “küresel” (global) kelimesinin kökeni ve bugün kullanılan anlamı, küreselleşmenin aşamalarına ilişkin merak ettikleri bir konuyu belirlemeleri sağlanır (E1.1, SDB2.1, SDB2.2). Öğrencilerin belirledikleri konuda ihtiyaçları olan bilgileri fark etmeleri sağlanır (OB1). Ulaşılan bilgilerin bilimsel olması gerektiği vurgulanır (D3.3). 5N1K tekniği ile merak ettikleri konulara ilişkin sorgulama yapmaları istenir. Yazılı, görsel, basılı ve dijital kaynaklar üzerinden konuya ilişkin bilgiler toplanır ve toplanan bilgiler kaydedilir. Bu süreçte dijital ağ kaynakları kullanılırken kaynağın dijital kimliği veya uzantısının güvenilirliği dikkate alınır (OB2). Bu temada performans görevi olarak öğrencilerden sunum hazırlamaları ve sunumlarını paylaşmaları istenebilir. Performans görevi analitik puanlama anahtarı ve öz değerlendirme formuyla değerlendirilebilir.

Zenginleştirme

Küreselleşme ile ilgili çalışmaları olan bilim insanlarının eserleri önerilir. Bu bilim insanlarının küreselleşmenin anlaşılmasında ne gibi katkıları olduğu, küreselleşmenin en çok hangi alanlarda hissedildiği ve günlük hayata yansımalarının neler olduğu konularında araştırma görevi verilebilir. Ayrıca küreselleşmenin kültürlere etkisi konusunda makale inceleme ve inceleme sonuçlarını raporlayarak sınıfla paylaşma görevi verilebilir.

Destekleme

Öğrencilerin küreselleşmenin gelişimi ile ilgili belgesel izlemesi sağlanabilir. Ayrıca “küresel köy” teorisinin araştırması ve bunun günümüz koşulları ile değerlendirilmesi istenebilir.