1. Tema: Kültürel Miras Ve İlk Çağ Anadolu Medeniyet Havzası

SBÇ.I.1.1

Öğrencilere günümüzde kullanılan para, anıt, resmî belge ve sanat eseri örnekleri gösterilir. Bu materyaller üzerinden açık uçlu sorular yöneltilir. Bu nesnelerin kültürel kimlik, değerler, yaşam biçimi ve teknolojik gelişmişlik açısından hangi bilgileri yansıttığına dair bir tartışma gerçekleştirilir (SDB1.1, KB2.18, E3.1). Kültürel miras kavramını açıklamaları istenir. Verilen farklı kaynaklardan yararlanılarak kültürel miras örnekleri karşılaştırılır ve incelenir. Somut olan, somut olmayan, doğal miras ve su altı kültürel mirasın örnekleri çözümlenerek her birinin özellikleri belirlenir. Öğrencilerden bu miras türleriyle ilgili örnekler vermeleri istenir. Somut olan ve somut olmayan kültürel mirasın farklılıkları ve benzerlikleri sınıflandırılarak Venn şeması üzerinde gösterilir. Sanal müze uygulamaları veya dijital arşivlerden öğrenci seviyesine uygun eserler seçilir. Öğrenciler bu eserleri inceleyerek miras türlerine göre sınıflandırır ve elde ettikleri sınıflandırmayı bir bilgi görseline dönüştürür. Dijital kaynaklardan elde edilen bilgiler kullanılırken kaynağın kimliği veya kaynağın uzantısının güvenilirliği dikkate alınır (OB2, KB2.5). Öğrencilerden elde ettikleri kültürel miras örnekleriyle ilgili bilgilerden yararlanarak özgün bilgi kartları hazırlamaları ve hazırladıkları kartları sınıfta paylaşmaları istenir. Öğrencilerin kültürel mirasın toplumsal aidiyet ve kimlik üzerindeki rolünü yorumlamaları ve bu konuda çıkarımlarda bulunmaları sağlanır (D19.2).

SBÇ.I.1.2

Öğrencilerin verilen farklı kaynaklardan Göbeklitepe, Çatalhöyük, Arslantepe, Letoon, Nemrut ve Troya miras alanlarını incelemeleri sağlanır (OB1). Türkiye’nin Dünya Mirası Listesi’nde yer alan İlk Çağ yerleşim yerleri harita üzerinde gösterilir. Bu yerleşim yerlerinin tarihî, kültürel ve arkeolojik değerleri açıklanarak kültürel miras alanlarının temel özellikleri tablo üzerinde gösterilir (SBAB10.2). Öğrencilerden Dünyanın Yedi Harikası Listesi’nde yer alan eserlerden Halikarnas Mozolesi (Kral Mausoleus’un Mezarı) ve Efes Artemis Tapınağı hakkında araştırma yapmaları istenir. Yapılan araştırma sonucu raporlaştırılır ve sınıfta sunulur. “Kültürel mirasın korunmasında bireylerin mi yoksa toplumun mu daha fazla sorumluluğu vardır?” sorusu ile Sokrat tartışması başlatılır. Tartışma boyunca öğrencilerin kanıta dayalı akıl yürütme becerilerini kullanmaları, farklı bakış açılarına saygı göstermeleri ve ulaştıkları sonuçları gerekçeleriyle ifade etmeleri sağlanır. Tartışma sonrasında öğrencilerden yansıtma yazısı oluşturmaları istenir (KB2.18). Öğrencilere kültürel mirasın önemi ve günümüze ulaşmış kültürel miras alanlarının korunmasının gerekliliği ile ilgili bir broşür hazırlama ve hazırladıkları broşürü sınıfta sunmaya yönelik performans görevi verilir (E2.2, SDB2.3). Hazırlanan performans görevi; kaynakları inceleme, içerik, görsel materyal kullanımı, özgünlük ve sunum gibi ölçütlerden oluşan dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Öğrenme sürecinin sonunda öğrencilere çalışma yaprağı verilebilir.

SBÇ.I.1.3

Öğrencilere sosyal bilim çalışmalarının araştırma yöntem ve tekniklerine ilişkin temel bilgiler verilir. Bunun için kavram haritalarından veya bilgi görsellerinden yararlanılabilir. Daha sonra Hitit, Frig, Lidya, Urartu ve İyonya İlk Çağ Anadolu medeniyetlerine ait yazıtlar, tabletler, heykeller, kabartmalar vb. birinci ve ikinci elden kaynaklara ait metinler ve görseller verilir. Bu kaynaklar üzerinden öğrencilerden bu medeniyetlerin siyasal, sosyal, ekonomik ve kültürel yapılarına ilişkin merak ettikleri soruları sormaları istenir. Öğrenciler, konuya ilişkin bilgi toplamak amacıyla sanal müze uygulamaları [Anadolu Medeniyetleri Müzesi, British Museum (Britiş Müzyum), Louvre (Luvr) vb.] kullanarak farklı tür kaynaklardan veri toplar ve bulgulara ulaşır (OB2, BTYAB5.2). Öğrenciler, birincil ile ikincil kaynakları inceleyerek bu medeniyetlerin siyasal, sosyal, ekonomik ve kültürel yapısı hakkında ulaştığı bulguları yorumlar (OB1, SDB1.2, BTYAB5.4). Süreçte; incelenen döneme ait birincil kaynaklar ile bu kaynakları yorumlayan tarihçi görüşleri (ikincil kaynaklar) karşılaştırılarak kanıt ve yorum arasındaki farkın somutlaştırılması sağlanır. Konuyla ilgili istasyon tekniği kullanılabilir. Her Anadolu medeniyetine ait bir istasyon kurulur ve öğrenciler gruplara ayrılır. Gruplar istasyonlardaki kaynakları yorumlayarak o medeniyetin siyasal, sosyal, ekonomik ve kültürel özelliklerini belirler. Gruplardan bulundukları istasyonda elde ettikleri bilgileri kısa notlar hâlinde özetlemeleri ve bir sonraki istasyona aktarmaları istenir. Tüm istasyonlar tamamlandığında toplanan veriler bir araya getirilerek öğrencilerin seçtikleri bir İlk Çağ Anadolu medeniyetinin genel özelliklerini yansıtan bir kavram haritası hazırlanır. Süreçte öğrencilerin grup içindeki görevlerini zamanında yerine getirmeleri beklenir. Çalışmalar sınıfta paylaşılır ve çalışma süreci önceden belirlenmiş kriterlere göre hazırlanan grup değerlendirme formu ile değerlendirilir (SDB2.1, SDB2.2, D16.2). Tema sonunda süreci değerlendirmek amacıyla öğrenme günlüğü kullanılabilir.

Öğrencilerden yerel müze ya da ören yeri ziyaret etmeleri, gördükleri eserleri miras türlerine göre sınıflandırmaları ve kısa bir sergi kataloğu hazırlamaları istenebilir.

Öğrencilerden UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde Anadolu’daki kültürel miras alanlarını gösteren etkileşimli bir harita hazırlamaları istenebilir.

Öğrencilerden İlk Çağ Anadolu medeniyetlerinin ön plana çıkan özellikleri ile ilgili hazırlanan tarih şeridinde eksik bilgileri tamamlamaları istenebilir. Öğrencilerden seçtikleri bir İlk Çağ Anadolu medeniyeti ile ilgili bilgi kartları hazırlamaları istenebilir.