5. Öğrenme Alanı: Hayatımızdaki Ekonomi

SB.4.5.1

Öğrencilere doğal kaynakların tüketimi ile ilgili düzeye uygun belgesel, gazete haberi gibi yazılı, görsel veya dijital kaynaklar sunulur (OB1, OB2, OB4). Sunulan örneklerde yer alan doğal kaynakların (su, orman vb.) tüketimi ile ilgili temsilî şekil grafikleri öğrencilerle paylaşılır. Öğrencilere grafikte hangi unsurların dikkatlerini çektiği sorulur. Verilen cevaplardan hareketle ilgili grafikte yer alan simgeler tanıtılır. Grafikte yer alan sembollere karşılık gelen değerlerden yola çıkarak öğrencilerin grafiği çözümlemeleri sağlanır (OB7). Öğrenciler gruplara ayrılır. Her gruba doğal kaynakların (su, orman vb.) tüketim ile ilgili temsilî şekil grafikleri sunulur. Öğrencilerden, grafikleri ve verileri çözümlemeleri istenir. Çözümledikleri verilerden hareketle grafiklerdeki bilgileri açıklamaları istenir. Her grubun çıkarımlarına dayalı olarak kaynaklar ve tüketim arasındaki ilişkiyi anlatan bir karşılaştırma tablosu hazırlaması istenir (KB2.7, E3.4, OB7). Bu karşılaştırma tablosu dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Her grup hazırladığı tabloyu diğer gruplarla paylaşır. Tablolardaki bilgilerden yola çıkarak doğal kaynakların bilinçsizce tüketiminin sonuçlarının neler olabileceği hakkında bir tartışma ortamı oluşturulur. Böylece öğrencilerin ülke varlıklarına sahip çıkmaları, ülkesinin doğal güzelliklerini korumalarının önemini fark etmeleri amacıyla doğal kaynakların korunmasına yönelik örnek olaylar paylaşılır ve sürdürülebilirliğe ilişkin farkındalık oluşturulur (D19.3, OB8).

SB.4.5.2

ğrencilere istek ve ihtiyaç kavramları ile ilgili görsellerle desteklenmiş deneyimlere dayalı kısa senaryolar sunulur. Senaryolar gözden geçirilerek istek ve ihtiyaç kavramlarına ulaşılır (E3.10). Bu süreçte soru cevap tekniğinden yararlanılabilir. İstek ve ihtiyaçlarımızı karşılamak için alışveriş yaptığımız vurgulanır. İstek ve ihtiyaçlarımızı karşılamak için kaynaklarımızı etkili ve verimli kullanmak amacıyla neler yapmamız gerektiği sorularak tartışma başlatılır (OB3). Bu aşamada istek ve ihtiyaçlarımızın çoğunun satın alındığı ve maddi kaynakların bir sınırı olduğu konusu hatırlatılarak ihtiyaçlarımızı karşılarken bilinçli karar vermenin önemli olduğu çıkarımı yapılır (D17.1, OB3). Bilinçli tüketici kavramı üzerinde durularak öğrencilerle birlikte bilinçli tüketici davranışlarının neler olduğu belirlenir. Bu aşamada kavram karikatürleri, kavram haritaları gibi farklı kavram öğretimi tekniklerinden yararlanılabilir. Süreç sonunda öğrencilerin alışveriş yaparken yerli üretimi ve millî ürünleri tercih etmeye özen göstermeleri, kaynakları verimli kullanarak ülke kalkınmasına destek olacak tutumlar sergilemeleri beklenir (D19.4). Öğrencilerin farklı ürünler içerisinden seçim yapabilecekleri ortamlar oluşturularak seçimlerini ifade etmeleri sağlanır (KB3.1). Yaptıkları seçimi gerekçeleriyle açıklayarak değerlendirmeleri istenir (SDB3.3). Öğrencilere örnek olayların yazılı olduğu çalışma yaprakları dağıtılır. Bu çalışma yapraklarında örnek olaylar ve her örnek olay için ürün listeleri sunulur. Öğrencilerden her örnek olay için listelerden ihtiyaç olan ürünleri belirlemeleri istenir (D17.2, E2.2,SDB1.2). Tamamlanan çalışma yaprakları dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

SB.4.5.3

 Bir ürünün tüketiciye ulaşana kadar geçtiği aşamaları anlatan görseller öğrencilerle paylaşılır ve öğrencilerden görsellerdeki süreçleri tahmin etmeleri istenir (OB4, E1.1). Büyük grup çalışması yapılarak aşamalar listelenir. “Bu aşamalara birer isim vermek gerekirse hangi isimleri verirdiniz?” sorusu öğrencilere yöneltilerek farklı isim önerileri alındıktan sonra “üretim”, “dağıtım” ve “tüketim” kavramları tahtaya yazılır. Öğrencilere bir ürünün yolculuğunu anlatan kavram haritası verilerek bu süreçleri incelemeleri beklenir. Her bir alt etkinliği gruplayarak, bu etkinliklerin “üretim”, “dağıtım” ve “tüketim” aşamalarından hangisi ile ilgili olduğunu belirlemeleri istenir. Performans görevi olarak öğrencilerden grup çalışması yoluyla merak ettikleri bir ürünün üretim, dağıtım ve tüketim yolculuğu hakkında bilgi toplamaları istenebilir (SDB2.2, OB1). Hazırlanan performans görevi dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Bilgi topladıkları ürünün üretim, dağıtım ve tüketim yolculuğuna ilişkin süreçleri belirlemeleri ve bunlar arasındaki ilişkiye yönelik çıkarım yapmaları beklenir (KB2.10, E3.6). Bu çıkarımlara dayalı olarak üzerinde çalıştıkları ürünün üretim, dağıtım, tüketim aşamalarını gösteren kendi kavram haritalarını oluşturmaları istenir. Oluşturulan kavram haritaları değerlendirme amacı ile kullanılabilir. Ürünlerin birçok aşamadan geçerek tüketiciye ulaştığı ve bu nedenle öğrencilerin sahip olduklarının değerini bilmeleri, tasarrufa dikkat etmeleri beklenir (D17.3).

Doğal kaynakların tüketimi konusunda seçtikleri bir doğal kaynağa ilişkin araştırma yaparak edindiği veriler ışığında bir grafik oluşturmaları ve oluşturdukları grafiği sınıfta paylaşmaları istenebilir.
Çevresindeki doğal kaynaklara ilişkin bir harita hazırlamaları istenebilir.
Bir ürünün üretim, dağıtım ve tüketim aşamalarını gösteren kısa bir video çekmeleri istenebilir.

Doğal kaynakların kullanım düzeyi ile rezerv durumları arasındaki tutarsızlığı anlatan dijital bir içerik izletilebilir.
İhtiyaçlarını resim çizerek ya da ilgili görselleri edinerek anlatmaları istenebilir.
Günlük yaşantılarında aşina oldukları bir ürünün üretim, tüketim ve dağıtım süreçlerini anlatan görseller öğrencilerle paylaşılabilir veya ilgili süreçler bir animasyon aracılığıyla gösterilebilir.