4. Ünite: Şehrimin Tarihi Ve İdari Yapısı

Ş.4.1

Öğrencilere yaşadıkları şehirde aynı meydan, cadde, mahalle veya yapının geçmişteki ve günümüzdeki  durumunu gösteren fotoğraf, harita veya çizimler sunulur. Öğrencilerin görsellerdeki mekânları ve yapıları  tanımaları (OB4), değişen ve değişmeden kalan özellikleri belirleyerek görselleri yorumlamaları sağlanır.  Tarihî yapılar ve kent dokusundaki biçim, renk, desen, simetri gibi estetik özelliklerin zaman içindeki deği şimini incelemeleri istenir (D7.1). Estetik niteliğini koruyan yapı ve çevreleri belirlemeleri ve bunları neden  değerli bulduklarını açıklamaları sağlanır. Öğrenciler gruplara ayrılır. Şehrin kuruluşu ve tarihsel gelişimindeki başlıca dönüm noktalarını gösteren tarih şeritlerini, eski ve yeni haritaları, fotoğrafları, resmî belgele ri, seyahatnameleri veya yerel tarih çalışmalarını gibi kaynaklar öğrencilere sunulur (OB1). Öğrencilerden  coğrafi koşullar, ekonomik faaliyetler, ulaşım imkânları, teknolojik gelişmeler veya doğa kaynaklı afetler  gibi şehrin değişiminde etkili olan unsurları belirlemeleri istenir. Bulgularını düzenleyerek bir tabloya kay detmeleri sağlanır (E3.7). Gruplardan belirledikleri nedenlerin şehrin yerleşim yapısı, mimarisi, ulaşımı, ekonomisi, kültürel yaşamı  üzerindeki etkilerini araştırmaları istenir. Nedenler ile etkilenen unsurlar arasında bilgiye dayalı ilişkiler kur maları sağlanır (OB1). Grup üyeleri arasında kaynak inceleme, kanıt seçme, ilişki kurma ve görselleştirme  görevlerinin paylaşılması ve her öğrencinin ortak çalışmaya katkı sunması beklenir (SDB2.2). Farklı yaş ve meslek grupları, göç edenler veya farklı dönemlerde şehirde yaşayan toplumsal gruplar üze rindeki etkilerinin aynı olmayabileceğini incelemeleri sağlanır.Farklı toplumsal grupların deneyimlerini ve  bakış açılarını dikkate almaları istenir (SDB2.3). Kurdukları neden-sonuç ilişkilerini yansıtan bir bilgi görseli  oluşturmaları sağlanır (OB1, OB4). Öğrencilerden belirledikleri etkileri kısa veya uzun süreli, doğrudan veya dolaylı, olumlu veya olumsuz so nuçları bakımından sorgulamaları istenir (E3.10). “Bu değişim şehirde yaşayan herkesi aynı şekilde etkilemiş  midir?”, “Değişimin olumlu ve olumsuz sonuçları nelerdir?”, “Ortaya çıkan sonuçlar geçici mi, kalıcı mı olmuş tur?” ve “Değişime rağmen varlığını sürdüren unsurlar nelerdir?” soruları üzerinde düşünmeleri sağlanır.  Grupların ulaştıkları yargıları kullandıkları kanıtlarla birlikte sınıfa sunmaları istenir. Farklı görüşleri dikkatle  dinlemeleri ve kendi görüşlerini anlaşılır biçimde ifade etmeleri sağlanır (SDB2.1). Tartışmalarda birbirleri nin sözünü kesmemeleri, farklı görüşlere saygı göstermeleri ve eleştirilerini nezaketli bir dille ifade etmeleri  beklenir (D14.1). Yeni kanıtlarla karşılaştıklarında önceki yargılarını yeniden gözden geçirmeleri teşvik edilir  (E3.10). Öğrencilerden topladıkları bilgilerden yararlanarak “Şehrimin Değişim ve Süreklilik Portresi” başlıklı açıkla malı bir dijital sunum veya kısa tarih anlatısı hazırlamaları istenir. Üründe şehrin başlıca dönüm noktalarına,  değişimin nedenlerine, etkilediği unsurlara, etkilerin niteliğine ve geçmişten günümüze devam eden özel liklere yer vermeleri beklenir. Bilgileri tarihsel bağlamı ve kaynaklardaki anlamı değiştirmeden kendi ifade leriyle yeniden açıklamaları sağlanır (OB1). Fotoğraf, harita veya diğer görselleri anlatımı destekleyecek ve  doğru bilgi verecek biçimde kullanmaları istenir (OB4). Hazırlanan ürünlerde şehrin geçmişten günümüze  ulaşan somut veya somut olmayan bir kültürel miras unsuruna yer verilmesi ve bu unsurun şehir kimliği  açısından öneminin açıklanması sağlanır (OB5). Seçilen kültürel miras unsurunun korunarak gelecek ku şaklara aktarılmasının önemini ifade etmeleri beklenir (D19.3). Ayrıca şehrin mimarisinde veya kent doku sunda estetik açıdan değerli buldukları bir yapı ya da çevresel unsuru belirlemeleri; bu unsurdaki değişim  ve sürekliliği biçim, uyum, veya özgünlük özellikleri açısından değerlendirmeleri istenir (D7.1). Estetik ve  kültürel miras unsurlarının korunmasına yönelik farkındalık oluşturmak amacıyla hazırlanan ürünlerin okul  veya sınıf ortamında paylaşılması sağlanır (D7.3). Süreç dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir.  Grup çalışmasındaki iletişim, görev paylaşımı ve katkı düzeyi gözlem formuyla izlenebilir.

Ş.4.2

Öğrencilere “Yaşadığınız şehrin idari yapısı ve demografik özellikleri hakkında bilgi toplamak isteyen bir kişiye hangi kaynaklara başvurmasını önerirsiniz?” sorusu yöneltilerek düşüncelerini ifade etmeleri sağlanır  (SDB2.1). Bu süreçte beyin fırtınası tekniğinden yararlanılabilir. Öğrencilerden gelen cevaplar sınıfça değer lendirilerek Türkiye İstatistik Kurumu, valilik, belediye ve ilgili kurumların resmî internet sayfaları ile bilimsel  yayınlar ve kitaplar arasından kullanabilecekleri kaynakları belirlemeleri sağlanır  (D3.3, OB1, OB4).  Öğrenciler, belirledikleri kaynaklardan yaşadıkları şehrin idari birimleri ile bu birimlerin nüfus ve diğer de mografik özelliklerine ilişkin bilgileri bulur (OB1, OB2). Bilgi toplama sürecinde resmî ve güncel kaynaklar dan yararlanmaları, araştırdıkları konuyla doğrudan ilgili bilgileri seçmeleri ve başkalarının emeğine saygı  duymaları sağlanır (D14.3). Öğrencilerin kullandıkları kaynakları not etmeleri istenir (OB1). Öğrenciler, ulaştıkları idari yapı ve demografik özelliklere ilişkin bilgileri farklı yazılı, görsel veya dijital kay naklardaki bilgilerle karşılaştırarak doğrular (OB1, OB2, OB4). Bu süreçte kaynakların güvenilirliği ve güncel liği ile farklı kaynaklarda yer alan verilerin birbiriyle tutarlılığı incelenir. Öğrencilere yaşadıkları şehrin idari  yapısı ve nüfusuna ilişkin yazılı, görsel veya dijital materyaller sunularak bilgileri teyit etmeleri sağlanır (OB1, OB2,OB4). Öğrenciler, doğruladıkları bilgileri kaynaklarını belirterek bilgi fişlerine kaydeder. Bilgi fişlerinden yararlana rak şehrin idari birimlerini gösteren bir yapı şeması ve demografik özelliklerini gösteren tek bir tablo oluşturur (OB1, OB6, OB7). Öğrencilerden bilgileri kendi ifadeleriyle düzenlemeleri, kaynak göstermeleri ve başkalarının emeğine saygı duymaları istenir. Öğrencilerin yaşadıkları şehrin idari yapısı ve demografik özellikleri  hakkında bilgi toplama ile bu bilgileri bir ürüne dönüştürme süreçleri kontrol listesi ile değerlendirilebilir.

Öğrencilerden yaşadıkları şehrin tarihsel gelişiminde dönüm noktası oluşturan bir olayı seçmeleri ve bu  olayın şehir üzerindeki etkilerini neden–sonuç ilişkisi içinde analiz etmeleri istenebilir. Ayrıca “Bu olay ger çekleşmeseydi şehrin bugünkü görünümü nasıl olurdu?” sorusu üzerinden alternatif bir tarih senaryosu  oluşturmaları istenebilir. Öğrencilerden yaşadıkları şehrin idari yapısı ve nüfus özellikleriyle ilgili kavramlardan oluşan bir “şehir bul macası” hazırlamaları istenebilir. Bulmacada “il, ilçe, mahalle, yerel yönetim, belediye, nüfus artışı, göç vb.”  kavramlara yer verilebilir.

 Şehrin tarihsel gelişimine ilişkin hazır zaman şeridi üzerinde eksik bırakılan yerleri tamamlamaları istenebilir. Örnek bir şehir üzerinden model tablo gösterilerek öğrencilerin kendi şehirlerine ait bilgileri aynı düzen için de yerleştirmeleri istenebilir.