T.C. MİLLÎ EĞİTİM
BAKANLIĞI

"Şehrimiz ..." Dersi Ortaokul Seçmeli Dersler

3. Ünite: Şehrimi Tanıyorum

Bu ünitede öğrencilerin yaşadıkları şehrin coğrafi özelliklerini tanımaları; yer şekilleri, doğal kaynaklar, iklim ve bitki örtüsünü sınıflandırarak aralarındaki ilişkileri kavramaları amaçlanmaktadır. Öğrencilerin farklı kay naklardan bilgi toplayarak verileri analiz etmeleri ve görselleştirmeleri; doğanın insan yaşamına etkilerini neden-sonuç ilişkisi içinde değerlendirmeleri hedeflenmektedir. Bu süreçte çevresel farkındalık geliştir meleri ve yaşadıkları şehrin doğal kimliğini bütüncül biçimde anlamlandırmaları beklenmektedir.
Ders Saati
12
Alan Becerileri

SBAB7. Mekânsal Düşünme (SBAB7.2. Mekânın Coğrafi Koşullarını Tanımlama)

Kavramsal Beceriler

KB2.11. Gözleme Dayalı Tahmin Etme

Eğilimler

E3.3. Yaratıcılık, E3.7. Sistematiklik

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri

SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği

Değerler

D6. Dürüstlük, D7. Estetik, D17. Tasarruf, D19. Vatanseverlik

Okuryazarlık Becerileri

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık

Disiplinler Arası İlişkiler
Görsel Sanatlar, Sosyal Bilgiler, Türkçe
Beceriler Arası İlişkiler
KB2.14. Yorumlama
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri

Ş.3.1. Yaşadığı şehrin coğrafi özelliklerini tanımlayabilme

a) Yaşadığı şehrin coğrafi özelliklerini ayırt eder. 

b) Yaşadığı şehrin coğrafi özellikleriyle ilgili bilgi toplar.  

c) Yaşadığı şehrin coğrafi özelliklerini sınıflandırır.

  ç)    Yaşadığı şehrin coğrafi özelliklerini görselleştirir.

Ş.3.2. Yaşadığı şehrin coğrafi özelliklerinin şehir yaşamına etkileri hakkında gözleme dayalı tahminde bulunabilme 

a) Yaşadığı şehrin coğrafi özelliklerinin şehir yaşamına etkilerine ilişkin ön gözlemi ile deneyimini ilişkilendirir.

b) Yaşadığı şehrin coğrafi özelliklerinin şehir yaşamına etkilerine ilişkin çıkarım yapar.

c) Yaşadığı şehrin coğrafi özelliklerinin şehir yaşamına etkilerine ilişkin yargıda bulunur.

İçerik Çerçevesi

Şehrimizin Coğrafi Özellikleri 

Şehrimizin Coğrafi Özelliklerinin Şehir Yaşamına Etkileri

Anahtar Kavramlar

bitki örtüsü, iklim, yeryüzü şekilleri

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme)

Bu ünitede yer alan öğrenme çıktıları; kontrol listesi, derecelendirme ölçekleri, kavram haritaları, gözlem  formları, dereceli puanlama anahtarları, performans görevi vb. ölçme ve değerlendirme araçları kullanılarak değerlendirilebilir. Performans görevi: Öğrencilerden yaşadıkları şehrin coğrafi özelliklerinden birini seçerek bu özelliğin insan  yaşamı üzerindeki etkisini anlatan bir resim yapmaları veya hikâye yazmaları istenebilir. Hazırlanan çalışmalar dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir

Temel Kabuller

Öğrencilerin yönler, harita kullanımı, coğrafi unsurlar ve doğal çevre hakkında bilgi sahibi oldukları; beslenme, barınma ve giyinme gibi temel ihtiyaçların doğadan karşılandığını kavradıkları ve temel gözlem becerilerine sahip oldukları kabul edilmektedir.

Ön Değerlendirme Süreci

Öğrencilerin Türkiye haritası üzerinde şehrin kurulduğu yeri incelemeleri ve şehrin konumu nedeni ile sahip  olduğu coğrafi özelliklerin neler olabileceği hakkında bildiklerini söylemeleri istenebilir. Öğrencilere, insanların beslenme, giyinme ve barınma ihtiyaçlarını nasıl karşıladığına dair açık uçlu sorular  sorularak doğa ve insan etkileşimi hakkında düşüncelerini ifade etmeleri istenebilir.

Köprü Kurma

Öğrencilerden yaşadıkları ilin coğrafi özelliklerini daha önce ziyaret ettikleri veya gezdikleri başka bir ilin  coğrafi özellikleriyle karşılaştırmaları istenebilir. Öğrencilerden yaşadıkları çevrede insanların beslenme, giyim ve barınma ihtiyaçlarını farklı mevsimlerde  nasıl karşıladıklarına ilişkin günlük yaşamdan örnekler vermeleri istenebilir.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları

Ş.3.1

Öğrencilerin, yaşadıkları şehre ait görsel ve haritaları incelemeleri sağlanır (OB4). İncelenen görsellerde yer  alan coğrafi özellikleri (yer şekilleri, yer altı ve üstü doğal kaynakları, iklim ve bitki örtüsü) ayırt etmeleri ve  bu özelliklere örnekler vermeleri istenir. Bitki örtüsü ele alınırken öğrencilerin yaşadıkları şehirde doğal olarak yetişen, yaygın görülen veya şehirle özdeşleşen bitki, çiçek ve ağaç türlerini belirlemeleri ve bu türlere  örnekler vermeleri sağlanır. Öğrencilerin şehrin su varlığının yeterliliğini ve su kaynaklarının amacına uygun,  özenli kullanılmasının önemini tartışmaları sağlanır (D17.2). Bu süreçte küçük grup tartışması tekniğinden  yararlanılabilir. Öğrencilerden yazılı, görsel veya dijital kaynaklar üzerinden yaşadıkları şehrin coğrafi özellikleriyle ilgili bilgi  toplamaları istenir (OB1, OB2, OB4). Bu süreçte öğrencilerin Okul Dışı Öğrenme Platformu’nu (https://okul disiogrenme.eba.gov.tr/) ziyaret ederek “Okul Dışı Öğrenme Ortamlarını Keşfet” sayfasındaki harita üze rinde yaşadıkları ili seçmeleri, bu ildeki coğrafi özellikleri (yeryüzü şekilleri ile göl, akarsu, ova vb.) tanıtan  sayfaları inceleyerek bilgi toplamaları sağlanır. Elde edilen bilgilerden hareketle öğrenciler, şehrin coğrafi özelliklerini yer şekilleri, yer altı ve yer üstü doğal  kaynakları, iklim ve bitki örtüsü başlıkları altında sınıflandırır. Öğrencilerden sınıflandırma yaparken her bir  özelliği uygun başlık altında, belirlenen ölçütlere göre ve sıra gözeterek tablo veya kavram ağına yerleştir meleri istenerek onların bilgileri düzenli, tutarlı ve eksiksiz biçimde sınıflandırmaları sağlanır (E3.7). Ardın dan öğrencilerden oluşturdukları sınıflandırmayı şehirleriyle ilişkilendirmeleri istenir. Öğrenciler gruplara ayrılır. Öğrenci gruplarına boş bir şehir haritası verilir. Şehrin yer şekilleri, yer altı ve yer  üstü doğal kaynakları, iklim ve bitki örtüsüyle ilgili konular gruplara dağıtılarak her gruba şehrin bir coğrafi  özelliği verilir. Grupların kendilerine verilen coğrafi özelliği dilsiz şehir haritası üzerinde estetik unsurlara  dikkat ederek görselleştirmeleri ve sunmaları sağlanır (D7.1). Bu süreçte öğrenciler arasında iletişim ve iş  birliği desteklenir (SDB2.1, SDB2.2). Hazırlanan çalışmalar, kontrol listesi veya derecelendirme ölçeği ile  değerlendirilebilir. Yaşadığı şehrin coğrafi özelliklerini tanımlayabilme süreci kontrol listesi  ile izlenebilir.

Ş.3.2.

Öğrencilerden yaşadığı şehrin coğrafi özelliklerinin şehir yaşamındaki hangi alanları nasıl etkilediğine ilişkin  örnekler vermeleri istenir. Bu süreçte düşün-eşleş-paylaş tekniği kullanılabilir. Verilen yazılı, görsel veya  dijital kaynaklar üzerinden öğrencilerin yaşadığı şehrin coğrafi özelliklerinin şehir yaşamındaki beslenme,  giyim ve barınma alanlarındaki olumlu ve olumsuz etkilerini kendi gözlem ve deneyimleriyle ilişkilendirme leri sağlanır (E3.3, OB1). Bu süreçte yöresel kültür unsurlarına sahip çıkmanın gerekliliğine yönelik duygu ve  düşüncelerini açıkça ifade etmeleri sağlanır (D6.2, D19.3).  Öğrencilerin, yaşadığı şehrin coğrafi özelliklerinin şehir yaşamına etkilerine ilişkin verilen olumlu ve olumsuz  örnekleri inceleyerek bu etkileri kendi cümleleriyle ifade etmeleri sağlanır (KB2.14, SDB2.1). Bu ifadelerden  hareketle öğrencilerin yaşadığı şehrin coğrafi özelliklerinin şehir yaşamı üzerindeki etkilerine yönelik çıka rımlarda bulunmaları sağlanır.  Öğrenciler iki gruba ayrılır. “Yaşadığımız şehrin coğrafi özelliklerinin şehir yaşamı üzerinde olumlu etkileri  daha fazladır.”, “Yaşadığımız şehrin coğrafi özelliklerinin şehir yaşamı üzerinde olumsuz etkileri daha fazladır.” önermeleri ile grup tartışması yapılarak öğrencilerin yaşadığı şehrin coğrafi özelliklerinin şehir ya şamıyla etkileşimine ilişkin yargıda bulunmaları sağlanır (SDB2.1). Öğrencilerden yaşadığı şehrin coğrafi  özelliklerinden dolayı oluşmuş yöresel yemek, kıyafet veya konutları tanıtan afiş hazırlamaları istenir (E3.3).  Hazırlanan afişler, kontrol listesi veya derecelendirme ölçeği ile değerlendirilebilir. Performans görevi ola rak yaşadığı şehrin coğrafi özelliklerinden birini seçerek bu özelliğin şehir yaşamı üzerindeki etkisini anlatan  resim yapmaları veya hikâye yazmaları istenebilir. Hazırlanan çalışmalar, dereceli puanlama anahtarı ile  değerlendirilebilir.

Zenginleştirme

 Şehrin coğrafi özellikleri ile ilgili tanıtım broşürleri hazırlanabilir veya dijital sesli kitap oluşturulabilir.  Öğrencilerden yaşadıkları şehrin coğrafi özelliklerinin şehir yaşamı üzerindeki olumlu ve olumsuz etkilerine  ilişkin örnekleri; gözlem, aile ve çevre görüşmeleri, fotoğraflar, haritalar, yerel haberler ve dijital kaynaklar dan yararlanarak incelemeleri ve bu incelemelerden hareketle ‘Şehrin Doğa Raporu’ adlı bir çalışma hazır lamaları istenebilir.

Destekleme

Öğrencilerin yaşadıkları şehre karşı aidiyet duygusunu geliştirmek amacıyla onlara şehrin yer şekilleri,  su kaynakları, iklimi ve bitki örtüsünü tanıtan kısa bilgi kartları verilebilir. Öğrencilerden bu kartları uygun  başlıklarla eşleştirmeleri; seçtikleri bir coğrafi özelliğin şehir yaşamındaki önemini açıklamaları, yaşadık ları çevrenin güçlü ve sınırlı yönlerini kabullenerek bu doğal özelliklerin korunmasına yönelik bireysel ve  toplumsal sorumluluklarını belirlemeleri istenebilir. Ayrıca öğrencilerden doğanın insan yaşamı üzerindeki  olumlu ve olumsuz etkilerini yansıtan resim çalışmaları yapmaları istenebilir.

Güncelleme tarihi: 21.08.2026