Yapay Zekâ Uygulamaları Dersi Ortaokul Seçmeli Dersler 1. Tema: Hayatımızda Yapay Zekâ Teması

Bu tema kapsamında öğrencilerin yapay zekâya ilişkin temel kavramları öğrenmesi, bu kavramlarla ilgili sorular sorabilmesi ve doğru bilgi toplayabilmesi, yapay zekâ uygulamalarını tanıyıp sınıflandırabilmesi, çalışma sistemlerini ve alt boyutlarını anlayabilmesi, yapay zekâda etik ve güvenlik-mahremiyet konularını fark ederek gerekli önlemleri ayırt edebilmesi ve uygulamaları bu açıdan değerlendirebilmesi amaçlanmaktadır.

Ders Saati

Alan Becerileri

BTYAB1. Bilişim Teknolojilerini Kullanma (BTYAB1.1. Bilişim Teknolojilerini Sınıflandırma), BTYAB6. Dijital Güvenlik Önlemleri Alma (BTYAB6.1. Dijital Güvenlik Önlemlerini Yönetme)

Kavramsal Beceriler

KB2.8. Sorgulama

Eğilimler

E1.1. Merak, E3.8. Soru Sorma, E3.10. Eleştirel Bakma

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri

SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık), SDB2.1. İletişim, SDB3.1. Uyum, SDB3.3. Sorumlu Karar Verme

Değerler

D1. Adalet, D3. Çalışkanlık, D8. Mahremiyet

Okuryazarlık Becerileri

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB4. Görsel Okuryazarlık

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri

YZU1.1.1. Yapay zekâya ilişkin temel kavramları sorgulayabilme
a) Yapay zekâya ilişkin temel kavramları tanımlar.
b) Yapay zekâya ilişkin temel kavramlar ile ilgili sorular sorar.
c) Yapay zekâya ilişkin temel kavramlar ile ilgili bilgi toplar.
ç) Yapay zekâya ilişkin temel kavramlar ile ilgili toplanan bilgilerin doğruluğunu değerlendirir.
d) Toplanan bilgiler üzerinden çıkarım yapar.

YZU1.1.2. Yapay zekânın uygulamalarını sınıflandırabilme
a) Yapay zekâ uygulamalarını belirler.
b) Yapay zekâ uygulamalarının çalışma sistemi bileşenlerini ilişkilendirir.
c) Yapay zekâ uygulamalarını alt boyutlara göre gruplandırır.

YZU1.1.3. Yapay zekâya ilişkin etik ve güvenlik-mahremiyet önlemlerini yönetebilme
a) Yapay zekâda etik ve güvenlik/mahremiyet risklerini belirler.
b) Yapay zekâda etik ve güvenlik/mahremiyet önlemlerini belirler.
c) Yapay zekâda etik ilkelerin ve bilgi güvenliğinin/mahremiyetinin temel bileşenlerini ayırt eder.
ç) Yapay zekâ uygulamalarını etik ilkeler ile güvenlik/mahremiyet açısından değerlendirir.

İçerik Çerçevesi

Yapay Zekâya Genel Bakış
Yapay Zekâ Uygulamalarını Tanıma ve Sınıflandırma
Yapay Zekâda Etik

Anahtar Kavramlar

akıllı sistemler, etik, güvenlik, mahremiyet, nesnelerin interneti, sensör, veri, yapay zekâ

Programlar Arası Bileşenlere Yönelik Uygulamalar

YZU.1.1.1
• Öğrencilerin çeşitli fikir ve argümanlara açık olmaları için farklı bakış açılarıyla düşünmeleri teşvik edilir. Örneğin bir öğrenci yapay zekânın insan gibi düşünebileceğini savunurken bir başkası bunun mümkün olmadığını belirterek araştırmacı ve sorgulayıcı bir şekilde kendi gerekçelerini ortaya koyabilir (D3.3, SDB3.3).
• Öğrencilerin görüşleri alındıktan sonra yapay zekâya ilişkin kısa ve günlük hayattan örnekler verilir (sesli asistanlar, yüz algılama ve tanıma uygulamaları, otonom arabalar vb.). Örneklerdeki yapay zekâ uygulamaları ile nerelerde karşılaştıklarını ve bu uygulamalardan nasıl faydalandıklarını düşünüp ifade etmeleri istenir (SDB1.1).

YZU1.1.2
• Yapay zekânın önemli kullanım alanları ile ilgili video izletilir. Teknolojik altyapı mevcut değilse bu kullanım alanlarını gösteren bazı görsellerin çıktısı alınıp tahtaya asılır (OB4).
• Öğrenciler; fikir üretme, karar alma ve uygulama süreçlerinde aktif rol almak amacıyla beş–altı kişilik rastgele gruplara ayrılır (D3.4).
• Öğrencilerden mevcut bilgilerini kullanarak bir konunun tam olarak öğrenilebilmesi için gerekli olan adımların neler olduğuna ilişkin varsayımda bulunmaları ve düşüncelerini paylaşmaları istenir (SDB2.1).

YZU1.1.3
• Öğrencilerin etik ve güvenlik kararlarını sorumlu teknoloji yaklaşımı doğrultusunda bilinçli, gerekçeli ve tutarlı biçimde vermeleri beklenir (SDB3.1).
• Öğrencilerin yapay zekâ uygulamalarında adil, doğru ve güvenli davranmaları, yapılan işlemlerin sonuçlarını hukuki ve ahlaki açıdan değerlendirmeleri beklenir (D1.3).
• Öğrencilerin yapay zekâ uygulamalarında etik kullanım ilkelerini açıklamaları ve kişisel verilerin gizliliğini korumaları beklenir (D8.2).
• Alınan kararların ahlaki olarak uygunluğunu değerlendirmeleri beklenir (SDB3.3).

Güncelleme tarihi: 26.08.2026