7.Tema: Basit Matlar Opozisyon Ve İki Hamlelik Matlar
SBAB5. Sosyal Katılım (SBAB5.5. Fikri Eyleme Dönüştürme)
KB2.4. Çözümleme, KB2.14. Yorumlama
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.2. İş Birliği, SDB3.3. Sorumlu Karar Verme
D3. Çalışkanlık, D12. Sabır
OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB7. Veri Okuryazarlığı
OOEST.7.1. Satranç oyununda basit matlara yönelik çözümleme yapabilme. a) Satranç oyununda basit matların çeşitlerini belirler. b) Satranç oyununda basit matlar arasındaki ilişkileri belirler.
OOEST.7.2. Satrançta opozisyon konumunu yorumlayabilme. a) Satrançta opozisyonu ve opozisyonun mat yapmaya etkisini inceler. b) Opozisyonun mat yapmaya etkisini bağlamdan kopmadan açıklar. c) Opozisyonu ve opozisyonun anlamını kendi cümleleri ile yeniden ifade eder.
OOEST.7.3. Kademeli olarak önce bir sonra iki hamlelik matlara yönelik fikirlerini eyleme dönüştürebilme. a) Kademeli olarak önce bir sonra iki hamlelik matlara yönelik plan yapar. b) Kademeli olarak önce bir sonra iki hamlelik matlara yönelik yapılan planı uygular. c) Uyguladığı planın oyuna etkisini değerlendirir.
Temel Matlar Opozisyon ve Önemi Bir ve İki Hamlelik Matlar
çoban, merdiven, opozisyon, tembel
OOEST.7.1
Öğrencilerin merdiven matı, çoban matı gibi basit mat konumlarındaki hamle dizilimlerini çok boyutlu olarak incelemeleri, olası savunma risklerini analiz ederek mat hedefine ulaştıracak en doğru ve sorumlu hamleleri tercih etmeleri istenir (SDB3.3). Öğrencilerin basit mat kalıplarına giden süreçte rakibin beklenmedik dirençleri veya hamleleri karşısında aceleci davranmayıp soğukkanlılıklarını korumaları, mat kurgusunu sabır ve kararlılıkla sonuna kadar sürdürmeleri beklenir (D12.1). Öğrencilerin tahta üzerinde oluşan taş dizilimlerini ve zayıf kareleri eleştirel bir süzgeçten geçirerek basit mat temalarıyla ilişkilendirmeleri, mevcut konumun şifrelerini çözerek teorik mat bilgilerini pratikle sentezlemeleri ve ulaştıkları bilgileri kullanarak mat yapmaya yönelik bütünsel bilgi oluşturmaları beklenir (OB1).
OOEST.7.2
Öğrencilerin oyun sonu evresinde iki şahın karşı karşıya geldiği opozisyon konumunu acele etmeden, piyonların ve şahların gelecekteki konumlarını zihninde canlandırarak sabırla analiz etmeleri ve bilişsel odaklanmalarını sürdürmeleri istenir (SDB1.2). Öğrencilerin oyunu kazanmada opozisyon konumunun etkisini eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirmeleri ve opozisyonun bilinçli, etkin bir bekleyiş süreci olduğunun farkına varmaları istenir (D3.3, D12.3). Öğrencilerin opozisyon avantajını elde etmek veya mevcut opozisyon baskısını kırmak için hamle sırasının önemini gözetmeleri, aceleci ve dikkatsiz kararlar vermekten kaçınmaları ve en doğru şah hamlesini bulana kadar sabırla pozisyonu incelemeleri istenir (D12.1). Öğrencilerin şahlar arasındaki tek veya çoklu kare boşluklarını (yakın/uzak opozisyon) ve tahta üzerindeki konumsal verileri analiz etmeleri, hamle sırasının oluşturacağı geometrik örüntüleri betimleyerek oyunun sonucuna etkisini yorumlamaları istenir (OB7).
OOEST.7.3
Öğrencilerin zihninde tasarladıkları bir ve iki hamlelik mat kombinasyonlarını tahta üzerinde uygulamadan önce, dürtüsel ve aceleci hamlelerden kaçınmaları, rakibin olası gizli savunmalarını sakinlikle hesaplamaları ve bilişsel kontrollerini korumaları beklenir (SDB1.2). Öğrencilerin bir ve iki hamlelik matlara yönelik grup etkileşimi sonucu ortaya konan fikirleri örnek bir oyunda analiz etmeleri istenir (SDB2.2). Öğrencilerin mat hamlesini gerçekleştirmek için tahta üzerindeki tüm değişimleri kararlılıkla sınamaları, ilk denemede göremedikleri gizli kaçış yolları olsa bile pes etmeden en doğru mat eylemine ulaşana kadar zihinsel çaba göstermeleri istenir (D3.1). Öğrencilerin tahtadaki taşların konumlarından yola çıkarak kurguladıkları bir ve iki hamlelik mat fikirlerini pratik hamlelerle tahtaya yansıtmaları, teorik mat kalıpları bilgisiyle mevcut pozisyonu sentezleyerek mat yapmaya yönelik bütünsel bilgi oluşturmaları ve bunu eyleme dönüştürmeleri beklenir (OB1).
Güncelleme tarihi: 31.08.2026


