2. Tema: Sağlık Ve Sporda Matematik

MBU.MU.2.2.1.

Öğrencilere “Sağlık ve spor alanlarında sıvı ölçme birimlerini kullanmak neden önemlidir?”  vb. sorular yöneltilerek görüşlerinin alındığı bir tartışma ortamı oluşturulur (SDB2.1). Tartışma esnasında günlük hayatta karşılaşabilecekleri ilaç, kozmetik, sıvı gıda vb. ürünler  üzerinden sıvı ölçme birimlerinin sağlık ve spor alanındaki kullanım alanlarına dikkat çekilir  (E1.1). Öğrencilere sıvı ölçme birimlerinin sağlık ve spor alanlarındaki kullanım alanlarıyla  ilgili bilgi toplamalarını ve ulaştıkları bilgileri poster, afiş, resim, rapor vb. olarak sunmalarını içeren performans görevi verilir (SDB2.1, OB4). Bu süreçte bireysel çalışma ya da grup  olarak çalışmaları  sağlanır (SDB2.2). Performans görevi hazırlama sürecinde öğrencilerden sorumlu ve planlı davranmaları sağlanır (D3.2, E2.2).Öğrencilerden konuya ilişkin bilgi  edinebilmeleri için güvenilir araçları (genel ağ adresleri, basılı kaynaklar, alan uzmanlarıyla  görüşme vb.) belirlemeleri beklenir (OB1, OB2). Belirledikleri bilgi edinme yolları aracılığıyla  ölçme birimlerinin sağlık ve spor alanlarındaki kullanım alanları hakkında bilgileri bulmaları  beklenir. Öğrencilerden ulaştıkları bilgileri öğretmenlerinden, alan uzmanlarından, bilimsel  kaynaklardan yararlanarak ya da arkadaşları ile tartışarak doğrulamaları beklenir (E3.10,  OB1). Doğruladıkları bilgileri kaydedip poster, afiş, rapor vb. olarak düzenlemeleri  ve sunmaları istenir (SDB2.1, OB1, OB7). Bu süreçte öğrencilerden birbirlerini saygı çerçevesinde  dinlemeleri, görüşlerini belirtirken empatik yaklaşmaları sağlanır (SDB2.1, D14.1, E2.1). Elde  edilen sonuçlara dayalı olarak öğrencilere geri bildirim verilir. Öğrencilerin hazırladıkları  poster, afiş, resim, rapor vb. süreç bileşenlerinin yer aldığı performans kriterlerini barındıran analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Değerlendirmede çeşitlilik  sağlamak için öz değerlendirme, akran değerlendirme formları da kullanılabilir. Öğrenme  çıktısının sonunda açık uçlu sorulardan oluşan çalışma kâğıdı kullanılabilir.

MBU.MU.2.2.2. 

Öğrencilere “Dengeli beslenmek ve spor yapmak kendinizi nasıl hissetmenizi sağlar?”,  “Sağlıklı bir yaşam sürebilmeniz için gece uykunuzun süresi ne kadar olmalıdır?” vb. sorular  sorularak konuya ilişkin düşünmelerini ve fikirlerini açıklamalarını sağlayacak bir tartışma  ortamı oluşturulur (SDB2.1). Bu tartışmalarla öğrencilerin uyku, su tüketimi, bedensel aktivite, ekran süresi, beslenme, hijyen vb. konularına ilişkin farkındalıkları arttırılır. Ardından  fen bilimleri dersiyle ilişki kurularak sağlıklı yaşam için bu kavramların önemi kısaca açıklanır. Sağlıklı yaşam konusunda dengeli öğünlerin ve fiziksel aktivitenin önemi vurgulanarak  bu konuda farkındalık geliştirmeleri sağlanır (D13.1). Bu süreçte “Bir bardak suyun kaç mililitre olduğunu biliyor musunuz?”,  “İçmeniz gereken günlük su miktarını mililitre cinsinden  nasıl hesaplayabilirsiniz?", “Yarım saatlik bir yürüyüşün kaç dakika olduğunu hesaplayabilir misiniz?”, “Sağlıklı bir yaşam sürmek için günde kaç dakika yürümeliyiz?” vb. sorularla öğrencilerin sağlıklı yaşam ile ilgili bilgilerini matematiksel temsillerle ifade etmeleri sağlanır  (MAB3). Ardından öğrencilerin günlük hayatında bu kavramlara ilişkin (uyku süresi, su tüketimi, ekran süresi vb.) bir haftalık ortalama yaşam planlarını matematik temsillerden de  faydalanarak yazmaları istenir. Ardından öğrencilerden bu deneyimlerini gözden geçirmeleri istenir (SDB1.1, D13.1). Öğrencilerin yaşam planlarını gözden geçirdikten sonra sağlıklı  yaşam konusunda mevcut durumlarına ilişkin çıkarım yapmaları sağlanır. Öğrencilerden  ulaştıkları çıkarımları sınıfla paylaşarak değerlendirmeleri istenir (SDB2.1). Bunun için ayrı lıp birleşme, vızıltı grupları vb. teknikler ile grup tartışması yaptırılır (SDB2.1, SDB2.2). Tartışma esnasında öğrencilere “Düzenli hareket etmek neden önemlidir?” ve “Sağlıklı beslenmek için neleri değiştirmeliyiz?” gibi sorular yöneltilebilir. Tartışma sonucunda öğrencilerin  sağlıklı yaşam konusunda çıkarımlar yapması sağlanır. Örneğin “Sağlıklı yaşam için televizyon izleme süresini azaltıp, dışarda oyun süresini arttırmalıyız.”, "Her gün 15 dakika yürümek  hareketsiz kalmaktan daha iyidir." vb. Öğrencilerin ulaştıkları çıkarımları değerlendirmeleri  sağlanır (KB3.1). Sağlıklı yaşamın önemini fark etmeleri ve bu konuda günlük davranışlarındaki küçük düzenlemelerin bile ne denli önemli olduğu vurgulanır. Daha sonra öğrencilere  öğrendikleri bilgilerden yola çıkarak kendileri için bir sağlıklı yaşam planı hazırlamaları ve  sunmalarını içeren performans görevi verilebilir (SDB2.1, D14.2, E3.10).  Sunumlar hazırlanırken dijital araçlardan da yararlanılabilir (OB2, OB7). Öğrencilerin hazırladıkları sunumlar üzerinden sağlıklı yaşam konusunda değerlendirmeler yapmaları sağlanır (KB3.3, E3.1,  D13.1). Performans görevi, süreç bileşenleri dikkate alınarak performans kriterlerini barındıran bütüncül dereceli puanlama anahtarı yardımıyla değerlendirilebilir. Öğrenme çıktısı  sonunda açık uçlu vb. sorular kullanılarak değerlendirme yapılabilir.

MBU.MU.2.2.3.

Öğrencilerden sağlık ve sporla bağlantılı olarak günlük hayatta karşılaşabilecekleri yüzde  hesaplama durumlarına dair örnekler vermeleri istenir (E1.1). Bu örneklerden yola çıkılarak  öğrencilerin sağlık ve spor alanında problem durumları ile ilgili görüşlerini ifade etmeleri sağlanır. Problemler, spor müsabakalarındaki atışların isabet yüzdesi, sağlıklı bir insanın vücudundaki yağ oranı, paketli ürünlerin içerdiği maddelerin miktarları vb. durumları  içermesine dikkat edilir (D13.2). Bu problem durumları aracılığıyla beden eğitimi ve spor  dersi ile ilişki kurulabilir. Ayrıca bir çokluğu belirli bir yüzde ile artırmaya veya azaltmaya  yönelik hesaplamaların yapıldığı çalışmalara da yer verilmelidir. Örneğin “Bir sporcu, günlük  alması gereken kalorinin %60'ını karbohidratlardan, %25'ini proteinlerden ve geri kalanını  yağlardan almaktadır. Sporcunun günlük kalori ihtiyacı 2500 kcal olduğuna göre her bir  besin grubundan alması gereken kalori miktarları nedir?” vb. problemler kurgulanabilir.  Problemlerin, öğrencilerin problem çözme becerilerini geliştirmenin yanı sıra sağlık bilinci  kazanmalarına özen gösterilmelidir (D13.1). Öğrencilerden problemlerin çözümü için öncelikle problemle ilgili matematiksel bileşenleri belirlemeleri istenir. Sağlık ve spor ile ilgili  yüzde problemlerinin çözümünde öğrencilerin verilenler ve istenenleri belirlemeleri beklenir. Daha sonra öğrencilerden verilenler ve istenenler arasındaki işlem ilişkilerini tespit  etmeleri beklenir. Bu süreçte problemdeki ilişkilere yönelik şekil ya da diyagram çizmeleri  istenerek öğrencilerin problemi anlamaları sağlanabilir (OB4). Böylece problemlerin anlaşılıp anlaşılmadığı değerlendirilebilir. Öğrencilerden problem bağlamlarını yorumlarken  verilenleri belirleyip uygun matematiksel temsillere dönüştürmeleri ve problemi kendi ifadeleriyle açıklamaları beklenir. Problemlere yönelik matematiksel çözümler geliştirilirken  öğrencilerden sonuca ilişkin tahminde bulunmaları ve stratejiler geliştirmeleri beklenir.  Öğrencilerin çözüm stratejileri geliştirirken farklı temsillerden (tablo ve grafik vb.) yararlanmaları sağlanır (MAB3). Öğrencilerin seçtikleri farklı stratejiler ile problemleri çözmelerine fırsat verilir. Çözüm stratejileri geliştirme ve uygulama sürecinde iş birliği içinde  grup çalışmaları yapmaları sağlanabilir (SDB2.1, SDB2.2). Öğrencilerden problem çözme  stratejilerini gözden geçirmeleri, çözüme ulaştırmayan stratejileri değiştirmeleri beklenir  (SDB1.2, E3.1, KB3.3). Kullandıkları veya geliştirdikleri stratejileri gözden geçirip alternatif  yollara ilişkin çıkarım ve değerlendirmeler yapmaları istenerek stratejilerini paylaşmalarına  olanak sağlanır. Problem çözme sürecinde kullandıkları stratejilerin hangi tür problemlerde kullanılabileceğine dair genelleme yapmaları ve yaptıkları genellemelerin geçerliliğini  matematiksel örneklerle değerlendirmeleri beklenir. Öğrencilerin benzer türde günlük hayat problemleri kurmaları ve problemlerin bağlamlarına yönelik yansıtmalar yapmaları da  sağlanır. Ayrıca çıkarımlarını değerlendirmeleri ve karar verme sürecine ait davranışlarının  sorumluluğunu kabul etmeleri sağlanır (SDB3.3, D16.3, E3.10). Sağlık ve spor alanında kullanılan uzunluk, zaman ve kütle ölçme birimleri ile ilgili problemlerde öğrencilerin problem  çözme sürecini değerlendirmelerine yönelik kontrol listesi hazırlanabilir. Öğrenme durumlarının değerlendirilmesinde açık uçlu sorular kullanılabilir.

Öğrencilerin günlük öğünlerini kaydederek protein, karbohidrat ve yağ oranlarını belirlemeleri ve bu bilgilerini afiş, poster vb. olarak sunmaları istenebilir.

Bulunduğu yaş grubunun beslenme alışkanlıklarına ilişkin bir araştırma planlayıp görüşmeler yoluyla veri toplamaları ve bu verileri analiz ederek raporlaştırmaları istenebilir. Bulguları sağlıklı yaşam alışkanlıkları bağlamında yorumlamaları istenebilir.

Olimpiyatlardaki kısa, orta ve uzun mesafe koşu mesafelerini araştırarak bu mesafelerin   cm, m  ve km ölçme birimleri cinsinden dönüşümlerini yapmaları istenebilir. Bu dönüşümleri içeren problemler verilerek çözmeleri istenebilir.

Öğrencilere günlük spor yapma süreleriyle ilgili bir haftalık  tablo verilerek tabloyu doldurmaları istenebilir.

 Sağlıklı beslenme ve spor alanındaki yüzde problemlerinin çözüm aşamalarında, öğrenciler yapılan ek açıklamalarla desteklenebilir.