T.C. MİLLÎ EĞİTİM
BAKANLIĞI

3. TEMA: NEYDE İKİNCİ VE ÜÇÜNCÜ KADEME SES ALANINDA ANA SESLERDEN OLUŞAN ESERLER

Temanın içeriğini neyde ikinci ve üçüncü kademe ses alanında yer alan ana seslerden (rast, dügâh, buselik, çargâh, açık neva, hüseyni, acem, açık gerdaniye ve açık muhayyer) oluşan Türk müziği eserlerini çalabilme oluşturmaktadır. Bu doğrultuda neyde ikinci ve üçüncü kademede ses alanında yer alan ana seslerden oluşan eserleri çalabilmek için belirlenen öğrenme çıktılarına ulaşılması amaçlanır.
Ders Saati
17
Alan Becerileri

SAB11. Müziksel Çalma

Eğilimler

E3.2. Odaklanma

Programlar Arası Bileşenler
Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

Değerler

D10. Mütevazilik, D12. Sabır

Okuryazarlık Becerileri

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

Disiplinler Arası İlişkiler
Türkçe, Hayat Bilgisi
Beceriler Arası İlişkiler
KB2.2. Gözlemleme
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri

NEY.4.3.1. İkinci ve üçüncü kademe ses alanındaki ana seslerden oluşan Türk müziği eserlerini çalabilme

 a) İkinci ve üçüncü kademe ses alanındaki ana seslerden oluşan Türk müziği eserlerini çözümler.

b) Doğru duruş ve tutuş pozisyonu alır.

c) Çalgıya özgü teknikleri kullanır.

ç) Ezgisel yapıya uygun olarak ikinci ve üçüncü kademe ses alanındaki ana seslerden oluşan Türk müziği eserlerini çalar.

İçerik Çerçevesi

Neyde İkinci ve Üçüncü Kademede Yer Alan Ana Sesler

 İkinci ve Üçüncü Kademede Yer Alan Ana Seslerden Oluşan Eserler

Anahtar Kavramlar

ana sesler, ney, nota, ritim, süre

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme)

Temadaki öğrenme çıktıları; gözlem formu, analitik dereceli puanlama anahtarı, kontrol listesi ve performans görevi kullanılarak değerlendirilebilir. Performans görevi olarak öğrencilerin neyde ikinci ve üçüncü kademe ses alanında kendi melodilerini oluşturup sunmaları istenebilir. Performans görevi gözlem formu veya analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirebilir.

Öğrenme-Öğretme Yaşantıları
Temel Kabuller

Öğrencilerin bir önceki temada yer alan neyde ikinci ve üçüncü kademe ses alanında yer alan ana seslerden (rast, dügâh, buselik, çargâh, açık neva, hüseyni, acem, açık gerdaniye ve açık muhayyer) oluşan etütleri çalabilme ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Ön Değerlendirme Süreci

Dudak pozisyonu, nefes yönü ve baş hareketi gibi incelikler gösterilerek bireysel çalışmalar desteklenebilir. Öğrencilerin neyde ikinci ve üçüncü kademede yer alan ana seslerden oluşan etütler ve eserler ile ilgili öğrenme çıktılarına yönelik hazırlık soruları sorulabilir.

Köprü Kurma

Öğrencilerin önceki temalarda yer alan ikinci ve üçüncü kademede ses alanında ana seslerin parmak pozisyonları ve nefes şiddetlerini hatırlayıp çalacağı eserlerle ilişki kurması sağlanabilir.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları

NEY.4.3.1

Öğretmen tarafından neyde ikinci ve üçüncü kademe ses alanındaki ana seslerden oluşan Türk müziği eserleri uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden eserleri çözümlemeleri beklenir. Seslendireceği Türk müziği eserlerinde kullanacağı parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilerek öğrencilerin odaklanıp kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (D10.1, SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin neyde ikinci ve üçüncü kademede ana seslerden oluşan eserleri çalabilmeleri için neye özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları sağlanır. İkinci ve üçüncü kademede yer alan ana seslerin belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden ve basit usullerden oluşan Türk müziği eserleri, öğretmen tarafından ezgisel yapıya uygun olarak çalınır. Öğrenciler gözlemledikten sonra etütleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3, KB2.2). Süreç sonunda performans görevi olarak öğrencilerin neyde ikinci ve üçüncü kademe ses alanında kendi melodilerini oluşturup sunmaları istenebilir. Performans görevi gözlem formu veya analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirebilir.

Farklılaştırma
Zenginleştirme

Bu süreçte etütler metronom aleti ile hızlandırılarak çalınabilir.

Destekleme

Her öğrencinin gelişimi takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Bu süreçte etütler metronom aleti ile yavaşlatılarak çalınabilir.