T.C. MİLLÎ EĞİTİM
BAKANLIĞI

3. TEMA: TELLER ARASINDA GEÇİŞLİ YAY ÇALIŞMALARI

Temanın içeriğini öğrencilerin la-re, la-mi ve re-sol tellerinde yay çalışmaları yapmaları, yapacakları çalışmalar sonunda bütün tellerde birlik, ikilik ve dörtlük yay çekmeleri oluşturmaktadır. Bu doğrultuda öğrencilerin belirlenen öğrenme çıktılarına ulaşmaları amaçlanmaktadır.
Ders Saati
18
Alan Becerileri

SAB13. Müziksel Hareket

Kavramsal Beceriler

KB2.4. Çözümleme

Eğilimler

E1.5. Kendine Güvenme, E3.1. Muhakeme

Programlar Arası Bileşenler
Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri

SDB2.1. İletişim, SDB3.1. Uyum

Değerler

D3. Çalışkanlık, D7. Estetik

Okuryazarlık Becerileri

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

Disiplinler Arası İlişkiler
Matematik; Beden Eğitimi, Oyun ve Müzik
Beceriler Arası İlişkiler
KB2.10. Çıkarım Yapma
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri

KMN.3.3.1. Bütün tellerde farklı sürelerde yay çalışması sergileyebilme

a) Tellerde ritmik yapıya uygun hareketler belirler.

b) Tel çalışmaları yaparken uygun ritimsel ve ezgisel hareketler sergiler.

KMN.3.3.2. İkili yay çalışmalarında çözümleyebilme

 a) Yay geçişlerine ilişkin çalışmaları belirler.

b) Bütün tellerde etütlerle nota değerleri arasındaki ilişkiyi belirler.

İçerik Çerçevesi

Yan Yana Teller Arasında ve Bütün Tellerde İkilik, Dörtlük ve Birlik Yay Çalışmaları

Anahtar Kavramlar

keman, metronom, nota süreleri, reçine, yay

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme)

Öğrenme çıktıları; gözlem formu, kontrol listesi, video analizi, açık uçlu sorular ve analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Öğrenciye tüm telleri içeren ve farklı süre değerlerine sahip alıştırmalar veya ezgiler verilerek yay tekniği uygulanması istenen performans görevi verilebilir. Öğrencilerin performansları kontrol listesi ve gözlem formu ile değerlendirilebilir. Etüt parçaları üzerinde nota sürelerini ve yay tekniklerini eşleştirme çalışmaları yapılabilir. Yapılan çalışmalar, bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Öğrenme-Öğretme Yaşantıları
Temel Kabuller

Bütün tellerde ikilik, dörtlük ve birlik nota değerleri ve suslarıyla yay çalışmaları yaptığı kabul edilir.

Ön Değerlendirme Süreci

Öğrencilere üzerinde ikili tel kombinasyonları ve ilgili ritim desenleri olan kartlar verilebilir. Öğrenci kartta verilen tel kombinasyonlarını doğru sırayla çalar ve her geçiş sonrası duraklayarak hangi telde olduğunu sesli olarak söyler. Bu uygulama hem yay geçişini hem de tel bilincini gözlemlemeye yönelik gerçekleştirilebilir.

Köprü Kurma

Merdiven çıkarken sağ ve sol bileğimizi hafifçe büküp ayak açımızı artırmadan sadece hafifçe kaldırıp bileğimizi bükerek yürüdüğümüz hatırlatılabilir ve tellerde yay çekme ile söz konusu benzetme arasında ilgi kurulabilir.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları

KMN.3.3.1

Re ve la tellerinde önce ritmik ve ezgisel yapıya uygun olarak iki vuruşluk yay çeker. Daha sonra aynı çalışmaları re-sol ve la-mi tellerinde çalışır. Bu çalışmaları dört vuruşluk ve bir vuruşluk yay hareket becerisi kullanarak öz güvenle tekrarlar (E1.5). Bu çalışmaları dersin sonunda uygulamalı olarak sergiler. La ve re tellerinde ayna karşısında 6 ve 8 ölçülük çalışma parçaları belirler, enstrümana bakmadan yay kontrolünü sağlayarak, kullanılan çalışma parçalarının içerisine ikilik ve birlik nota değerlerini katarak (Burada öğretmen öğrencilerinin seviyesine uygun parçalar yazmalıdır.) çalışmaları kişiselleştirir (E3.1) ve ritmik yapıya uygun olarak yay çekme çalışmaları yapar (SDB3.1). Bu çalışmayı diğer tellerde dikkatli ve küçük molalar vererek yapar. İkilik ve birlik yay çalışmalarının devamında dörtlük yay çalışmasına geçer. Öğrencinin seviyesine uygun 6 ve 8 ölçülük yay çalışma etütleri yazılır. Öğrenci metronom eşliğinde yarım yaya kadar çekerek bir dörtlük nota, yarısından sonra üst yayda ise diğer bir dörtlük nota çalışması yapar. Çalışmayı yaparken küçük molalar vererek çalışmanın doğru olması için gayret gösterir (D3.1). Öğretmen, öğrencilerin çalışma sürecini dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirir. Yan yana tel çalışmaları yapılırken öğrencinin ayna karşısında (Çalgısına bakmayıp aynaya bakma hususunda öğrenciyle sözlü ve sözsüz iletişime geçilerek kol hizasının yaya tamamen doğru açılarla adapte olması için öğretmen öğrenciye destek olur.) dik durma pozisyonu alarak tel geçişlerinde açıya dikkat edip çalması ve yapıya uygun çalışma hareketleri sergilemesi sağlanır (D7.3, SDB2.1). Öğrenciye tüm telleri içeren ve farklı süre değerlerine sahip alıştırmalar veya ezgiler verilerek yay tekniği uygulanması istenen performans görevi verilebilir. Kontrol listesi ve gözlem formu ile öğrenci performansı değerlendirilebilir.

KMN.3.3.2

Mi ve la teli çalışmasında yayı la telinden mi teline doğru eğerken eğimin dar açıda kullanılması gerektiğini çözümler ve kaydeder (OB1). Burada bileğin ve alt kol açısının dik olması gerektiğini ayna karşısında kavrar. Mi ve la telindeki eğimin aynı çalışmasını re ve sol telinde de gözlemleyip belirler. Sol teline yayı eğerken ayarladığı dar açıyı yine doğru ayarlayarak gövdeye değmesini engeller. Çalışmaları önce ikilik ve birlik nota değerleri sonra ise birlik ve dörtlük nota değerleri birlikte olarak yapar. Yaptığı bu tel çalışmalarından tellerin eğimine dair çıkarımlarda bulunur (KB2.10). Bütün tellerde yay çalışmalarına geçilir.Birlik, ikilik, dörtlük nota değerleri kullanılıp 12-14 ölçülerden oluşan yay çalışmaları (Burada öğretmen her öğrenciye uygun etütler yazmalı veya kullanmalıdır.) ayna karşısında yapılarak tel ve vuruş çalışmalarının uyumubelirlenir. Etüt parçaları üzerinde nota sürelerini ve yay tekniklerini eşleştirme çalışmaları yapılabilir. Yapılan çalışmalar, bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Farklılaştırma
Zenginleştirme

Grup çalışmalarına geçilebilir. Bu çalışmalarda ikilik, birlik ve dörtlük notaların bir arada kullanılarak 10 ve 12 ölçüden oluşan karma ritimsel çalışmaların yapılması ile notalar öğrencilere çaldırılabilir.

Destekleme

Öğrencinin seviyesine uygun yay çalışma etütleri yazılabilir ve öncelikle ikilik nota değeri üzerinden, ara ölçülere ise birlik nota değeri eklenerek çalışma yaptırılabilir.