4. TEMA: KANUN ÇALARKEN 7, 8 VE 9 ZAMANLI USULLERİ ÖĞRENİYORUM
SAB11. Müziksel Çalma
E1.3. Azim ve Kararlılık, E3. 2. Odaklanma
SDB3.1. Uyum
D12. Sabır
OB5. Kültür Okuryazarlığı
KNN.7.4.1. 7 zamanlı usuller olan devrihindi ve devrituran usullerini çalabilme
a) 7 zamanlı usuller olan devrihindi ve devrituran usullerini çalmak için yazılmış etüt veya eserleri çözümler.
b) 7 zamanlı usuller olan devrihindi ve devrituran usullerini çalmak için uygun duruş ve tutuş pozisyonu alır.
c) 7 zamanlı usuller olan devrihindi ve devrituran usullerini çalmak için uygun teknikleri kullanır.
ç) 7 zamanlı usuller olan devrihindi ve devrituran usullerini çalmak için uygun müziksel bileşenleri uygular.
KNN.7.4.2. 8 zamanlı usuller olan düyek ve müsemmen usullerini çalabilme
a) 8 zamanlı usuller olan düyek ve müsemmen usullerini çalmak için yazılmış etüt veya eserleri çözümler.
b) 8 zamanlı usuller olan düyek ve müsemmen usullerini çalmak için uygun duruş ve tutuş pozisyonu alır.
c) 8 zamanlı usuller olan düyek ve müsemmen usullerini çalmak için uygun teknikleri kullanır.
ç) 8 zamanlı usuller olan düyek ve müsemmen usullerini çalmak için uygun müziksel bileşenleri uygular.
KNN.7.4.3. 9 zamanlı usuller olan aksak, raks aksağı ve oynak usullerini çalabilme
a) 9 zamanlı usuller olan aksak, raks aksağı ve oynak usullerini çalmak için yazılmış etüt veya eserleri çözümler.
b) 9 zamanlı usuller olan aksak, raks aksağı ve oynak usullerini çalmak için uygun duruş ve tutuş pozisyonu alır.
c) 9 zamanlı usuller olan aksak, raks aksağı ve oynak usullerini çalmak için uygun teknikleri kullanır.
ç) 9 zamanlı usuller olan aksak, raks aksağı ve oynak usullerini çalmak için uygun müziksel bileşenleri uygular.
7 Zamanlı Usuller Olan Devrihindi ve Devrituran Usullerinin Öğretilmesi
8 Zamanlı Usuller Olan Düyek ve Müsemmen Usullerinin Öğretilmesi
9 Zamanlı Usuller Olan Aksak, Raks Aksağı ve Usullerinin Öğretilmesi
darp, kanun, makam, müzik, usul
Öğrenme çıktıları; gözlem formu, kontrol listesi, öz değerlendirme, akran değerlendirme formu eşleştirme kartları kullanılarak değerlendirilebilir. Dinlediğini anlama ve tanıma becerisini içine alan performans görevi verilebilir. Öğrencilerden 7 zamanlı usuller olan devrihindi ve devrituran usullerini öğrenebilme, 8 zamanlı usuller olan düyek ve müsemmen usullerini öğrenebilme, 9 zamanlı usuller olan aksak, raks aksağı ve oynak usullerini öğrenebilme performans görevi istenebilir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.
Öğrencilerin makamları bildiği ve teknik çalışmaları yaptığı öngörülmektedir.
Daha önce dizi kavramı ile ilgili öğrencinin bilgisi o olduğu varsayılarak saba dizisinin öğrenilmesiyle ilgili ön hazırlık yapılabilir. Sabâ dizisi sesleri üzerinde durulabilir.
Önceden öğrenilen Türk müziği seslerini (perdelerini) diziler içerisine nasıl yerleştirip kullanılabileceği konusunda bilgiler verilebilir.
KNN.7.4.1.
Öğrenciye 7 zamanlı usuller ile ilgili bilgi verilir ve öğrenciye bunlarla ilgili daha önceden bilgisinin olup olmadığı sorularak konuya odaklanmaları sağlanır (E3.2). Öğrencinin çalışacağı eser veya etütler öğrenciyle çözümlenir (SDB3.1). Daha sonra 7 zamanlı usullerden Devr-i Hindî ve ardından Devr-i Turan’ın kâğıt üzerinde sağ ve sol el yardımıyla nasıl vurulacağı gösterilir ve öğrenciden bunu tekrar etmesi istenir. Öğrenci, sağ ve sol dizine vurarak usulün geleneksel vurma şeklini öğrenir ve tekrar eder. Birbirleriyle karşılaştırılarak farklarının ne olduğu konusu üzerinde durulur. Bu çalışmaları yaparken sabırlı olmalı ve vazgeçmeden çalışılmalıdır (E1.3, D12.3). Öğrencilerden 7 zamanlı usuller olan devrihindi ve devrituran usullerini öğrenebilme performans görevi istenebilir; performans görevi dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.
KNN.7.4.2
Öğrencinin çalışacağı eser veya etütler öğrenciyle çözümlenir. Daha sonra 8 zamanlı usuller düyek ve müsemmen usullerinin kâğıt üzerinde sağ ve sol el yardımıyla nasıl vurulacağı gösterilip öğrenciden de bunu tekrar ederek yapması istenir. Öğrenci tarafından sağ ve sol dizinin üstüne vurmak suretiyle usulün geleneksel vurma şeklini öğrenir (OB5) ve tekrar edilir. Birbirleriyle karşılaştırılarak farklarının ne olduğu konusu üzerinde durulur. Bu çalışmaları yaparken sabırlı olmalı ve vazgeçmeden çalışılmalıdır (E1.3) (D12.3). Ardından 8 zamanlı usullerden önce düyek usulü arkasından müsemmen usulü aynı yöntemle öğretilerek öğrencinin tekrar etmesi istenir. Birbirleriyle karşılaştırılarak farklarının ne olduğu üzerinde durulur. Öğrencilerden 8 zamanlı usuller olan düyek ve müsemmen usullerini öğrenebilme performans görevi istenebilir; performans görevi, dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.
KNN.7.4.3
Öğrencinin çalışacağı eser veya etütler öğrenciyle çözümlenir. Ardından 9 zamanlı usuller olan aksak, raks aksağı ve oynak usullerinin kâğıt üzerinde sağ ve sol el yardımıyla nasıl vurulacağı gösterilir; öğrenciden de bunu tekrar etmesi istenir. Öğrenci sağ ve sol dizinin üstüne vurmak suretiyle usulün geleneksel vurma şeklini öğrenir (OB5) ve tekrar eder. Birbirleriyle karşılaştırılarak farklarının ne olduğu konusu üzerinde durulur. Bu çalışmaları yaparken sabırlı olmalı ve vazgeçmeden çalışılmalıdır (E1.3) (D12.3). Daha sonra 9 zamanlı usullerden aksak, raks aksağı, oynak ve evfer usulleri de aynı yöntemle öğretilerek öğrencinin tekrar etmesi istenir. Birbirleriyle karşılaştırılarak farklarının ne olduğu konusu üzerinde durulur. Öğrencilerden 9 zamanlı usuller olan aksak, raks aksağı ve oynak usullerini öğrenebilme performans görevi istenebilir. Performans görevi; analitik dereceli puanlama anahtarı öz değerlendirme, akran değerlendirme formu kullanılarak değerlendirilebilir.
Öğrencilerin öğrendiği dizilerde eser ve etütleri farklı metronom hızları ile çalışılabilir. Ayrıca öğrenilen dizinin 1, 4 ve 5 ses transpoze çalışmaları ile öğrenmeleri çeşitlendirilebilir.
Öğrencilerin 7, 8 ve 9 zamanlı usullerle ilgili öğrenmeleri takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Yavaş metronom ile öğrenilen etütler, öğrencinin öğrenmelerine göre hızlandırılarak çaldırılabilir.