T.C. MİLLÎ EĞİTİM
BAKANLIĞI

2. TEMA: KANUNDA OKTAVLI ÇALMA VE GLİSSANDO TEKNİĞİNİ ÖĞRENİYORUM

Temada öğrencinin kanunda oktavlı çalma ve glissando tekniğini öğrenmesi, örnek etüt ve eser çalabilmesi ile ilgili öğrenme çıktılarına ulaşılması amaçlanmaktadır.
Ders Saati
11
Alan Becerileri

SAB11. Müziksel Çalma

Eğilimler

E3.2. Odaklanma

Programlar Arası Bileşenler
Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri

SDB3.1. Uyum

Değerler

D12. Sabır

Okuryazarlık Becerileri

OB2. Dijital Okuryazarlık

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri

KNN.7.2.1. Oktavlı çalma ve glissando tekniğini eserlerde uygulayarak çalabilme

a) Oktavlı çalma ve glissando tekniğini eserlerde çalmak için yazılmış etüt veya eserleri çözümler.

b) Oktavlı çalma ve glissando tekniğini eserlerde çalmak için uygun duruş ve tutuş pozisyonu alır.

c) Oktavlı çalma ve glissando tekniğini eserlerde çalmak için uygun teknikleri kullanır. ,

ç) Oktavlı çalma ve glissando tekniğini eserlerde çalmak için uygun müziksel bileşenleri uygular.

İçerik Çerçevesi

Oktavlı Çalma ve Glissando Tekniğinin Öğretilmesi

Anahtar Kavramlar

dizi, kanun, müzik, perde, Türk müziği

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme)

Öğrenme çıktıları; gözlem formu, kontrol listesi, eşleştirme kartları kullanılarak değerlendirilebilir. Dinlediğini anlama ve tanıma becerisini ölçen performans görevi verilebilir. Performans görevi olarak oktavlı çalma ve glissando tekniğini eserlerde uygulayarak çalabilme performans görevi verilebilir. Performans görevi analitik dereceli puanlama anahtarı öz değerlendirme, akran değerlendirme formu kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrenme-Öğretme Yaşantıları
Temel Kabuller

Öğrencilerin öğrendikleri uşşak ve hicaz dizileriyle nim sofyan, semai, sofyan, Türk aksağı ve yürük semai usullerini bildiği ve çarpma, göçürme, tremolo teknik çalışmaları yaptığı öngörülmektedir.

Ön Değerlendirme Süreci

Daha önce makam kavramı ile ilgili öğrencinin bilgisi o olduğu varsayılarak karcığar dizisinin öğrenilmesiyle ilgili ön hazırlık yapılabilir. Karcığar sesleri üzerinde durulabilir.

Köprü Kurma

Öğrencinin yedinci sınıfa kadar öğrendiği bilgiler temel alınarak yedinci sınıfta bu bilgilerin üzerine yeni bilgiler ekleyerek kanun çalımı ve kanuna bakış açısının geliştirilmesi amaçlanabilir.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları

KNN.7.2.1

Çalınan etüt ve eserlerin uygun bölümlerinden faydalanılarak oktav tekniği öğrenciye öğretilir. Öğrencinin çalışacağı eser veya etütler öğrenciyle çözümlenir (SDB3.1). Oktavlı çalımda sağ ve sol elin çaldığı sesler arasında bir oktav (sekiz ses) olması esası gözetilerek öğrencinin bu konuya odaklanması sağlanmalıdır (E3.2). Örneğin sağ el yukarıda sol el aşağıda olmak üzere sağ el çargâh perdesinde ise sol el kaba çargâh perdesine vurulmalıdır. Etüt ve eserler bu mantık üzerine kurularak uygun bölümler çalınmalıdır. Glissando tekniği ile ilgili öğrenciye genel bilgi verilip dijital materyallerden faydalanılarak (OB2) farklı enstrümanlardan glissando sesi ve teknikleri dinletildikten sonra kanunda glissando tekniğinin nasıl uygulanacağı, hangi perdelerde kullanılabileceği anlatılır. Glissando tekniğinde önemli olan diyez bir sesin diyezden natürele doğru kaydırılarak ya da natürel bir sesin natürelden bemole doğru kaydırılarak elde edilmesi şeklidir. Sol elimizin baş ve orta parmaklarının arasına mandalları alarak tele vurduktan sonra mandalları diyezden natürele ya da natürelden bemole doğru sırayla bırakma hadisesi kanunda glissando tekniği olarak bilinmektedir. Öğrencilerden oktavlı çalma ve glissando tekniğini eserlerde uygulayarak çalabilme performans görevi istenebilir (D12.1). Performans görevi analitik dereceli puanlama anahtarı öz değerlendirme, akran değerlendirme formu kullanılarak değerlendirilebilir.

Farklılaştırma
Zenginleştirme

Öğrencilerin öğrendiği dizilerde eser ve etütleri farklı metronom hızları ile çalışılabilir. Ayrıca öğrenilen dizinin 1, 4 ve 5 ses transpoze çalışmaları ile zenginleştirilebilir.

Destekleme

Öğrencilerin öğrendiği dizilerle ile ilgili öğrenmeleri takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Etütleri metronom yavaşlatılarak çalınabilir. Yavaş metronom ile öğrenilen etütler, öğrencinin öğrenmelerine göre hızlandırılarak çaldırılabilir.