2. TEMA: KABA ÇARGÂH VE ACEMAŞİRAN PERDELERİNİ ÖĞRENİYORUM
SAB11. Müziksel Çalma
E2.3. Girişkenlik
SDB2.1. İletişim
D3. Çalışkanlık, D12. Sabır
KNN.3.2.1. Kaba çargâh ve acemaşiran perdelerini pekiştirerek çalabilme
a) Kaba çargâh ve acemaşiran notalarını çalmak için yazılmış eser veya etütleri çözümler.
b) Kaba çargâh ve acemaşiran notalarını çalmak için kanuna özgü duruş ve tutuş pozisyonu alır.
c) Kaba çargâh ve acemaşiran notalarını çalmak için kanuna özgü teknikleri kullanır.
ç) Kaba çargâh ve acemaşiran notalarını çalmak için kanunda müzik bileşenlerini uygular.
KNN.3.2.2. Kaba çargâh ve acemaşiran seslerini içeren etütleri çalabilme
a) Kaba çargâh ve acemaşiran seslerinde yazılmış etütleri çözümler.
b) Kaba çargâh ve acemaşiran seslerinde yazılmış etütleri çalmak için kanuna özgü duruş ve tutuş pozisyonu alır.
c) Kaba çargâh ve acemaşiran seslerinde yazılmış etütleri çalmak için kanuna özgü teknikleri kullanır.
ç) Kaba çargâh ve acemaşiran seslerinde yazılmış etütleri çalmak için kanuna özgü müziksel bileşenleri uygular.
Türk Müziği Seslerinin Öğretilmesi, Kanunun Üzerinde Türk Müziği Seslerinin Öğretilmesi
Doğru Oturuş, Duruş ve Doğru Mızrap Vuruşlarının Öğretilmesi
dizi, kanun, müzik, perde, Türk müziği
Öğrenme çıktıları; gözlem formu, kontrol listesi, öz değerlendirme, akran değerlendirme formu eşleştirme kartları kullanılarak değerlendirilebilir. Dinlediğini anlama ve tanıma becerisini ölçen performans görevi verilebilir.Öğrencilerden kaba çargâh ve acemaşiran seslerini pekiştirerek çalmaları, analiz etmeleri ve müzikal özellikleri işlemeleri performans görevi istenebilir. Performans görevi analitik dereceli puanlama anahtarı öz değerlendirme, akran değerlendirme formu kullanılarak değerlendirilebilir.
Öğrencinin Türk müziği perdeleri hakkında bilgi sahibi olduğu kabul edilmektedir.
Daha önce şeklini ve yapısını öğrendikleri kanunun üzerindeki mandal ve mandal sayılarıyla birlikte seslerin perdelerin nasıl yerleştiği ile ilgili sorular sorulabilir. Mandal dizilişlerinde dikkatinizi çeken bir şey var mı? Boşluklu ve boşluksuz mandallar arasında bir ilişki ya da bir düzen var mı?
Öğrencinin boşluklu ve boşluksuz mandallar ile kanundaki mandal diziliminin kendi içindeki sistematiğiyle birlikte hangi mandalın hangi notaya karşılık geldiği ve Türk müziğinde bu notalara (perdelere) verilen isimlerin neler olduğu konusu üzerinde durularak ikinci sınıf konularıyla üçüncü sınıf arasında köprü kurulması sağlanabilir.
KNN.3.2.1
Öncelikle öğrencinin çalışacağı eser/etütler öğrenciyle birlikte çözümlenir. (KB2.4) Sağ ve sol elde aynı kullanılmak üzere elimizin baş parmağını çalacağımız perdenin (sesin) altındaki tele hafif yaslayarak oradan destek alıp, mızrabı çok hafif sağa-sola yatırarak yukarıdan aşağıya doğru üç tele de vuracak şekilde ses çıkartılır. Bu vuruş tekniğini kanunda hemen her telde tekrar edilecek şekilde yapılarak mızrap vuruş tekniğinin iyice oturması sağlanır (D3.1, D12.3).
KNN.3.2.2
Öncelikle öğrencinin çalışacağı eser/etütler öğrenciyle birlikte çözümlenir. (SDB2.1, E2.3) Kaba çargâh perdesinde yukarıda belirtilen alıştırmalar yapıldıktan sonra üstteki boşluksuz mandal olan acemaşiran perdesinde de aynı alıştırmalar tekrar edilmelidir (D3.1). Mızrap vurma tekniğini bozmadan kaba çargâh ve acemaşiran seslerinden oluşan etütler çalınmalıdır. Dinlediğini anlama ve tanıma becerisini ölçen performans görevi verilebilir. Performans görevi analitik dereceli puanlama anahtar öz değerlendirme, akran değerlendirme formu kullanılarak değerlendirilebilir.
Bu süreçte öğrencilerin hazır bulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınarak ve bunlara ilişkin etkinlik ve materyal hazırlanabilir. Kanunun tarihini ve kültürel bağlamını anlatan hikâyeler anlatılarak öğrencilerin bağ kurması sağlanabilir. Kaba çargâh ve acemaşiran seslerinden oluşan bir parçayı veya eserin bir bölümünü bir topluluk önünde (sınıf arkadaşları, alt veya üst sınıf öğrencileri, velilerin katıldığı bir etkinlik vb.) sergileyecek şekilde prova etmesi ve mümkünse sahnelemesi istenebilir.
Bu süreçte öğrenme süreci oyunlaştırılarak öğrencilerin motivasyonu artırılabilir. Hazırlanan materyaller, görseller ve etkinlikler öğrencinin hazır bulunuşluk düzeyine göre değerlendirilirken sade ve basitten karmaşığa olabilir. Öğrencileri küçük gruplara ayırarak kanun hakkında öğrendiklerini birbirleriyle paylaşmaları sağlanabilir. Etkinlikler yapılırken öğrencilere ipuçları verilebilir.