4. TEMA: KANUNDA TEMEL DAVRANIŞLAR

KB1. Temel Beceriler, KB2.13.Yapılandırma

E3.2. Odaklanma

SDB3.1. Uyum

D15. Sevgi, D19. Vatanseverlik

OB1. Bilgi Okuryazarlığı , OB4. Görsel Okuryazarlık

KNN.1.1.4. Kanun çalmak için doğru oturuş ve doğru duruş poziyonunu uygulayabilme

KNN.1.1.5. Kanunda çevre materyaller, teller, burgular, mandallar ve eşik arasındaki ilişkiyi yapılandırabilme

a) Kanunda çevre materyaller, teller, burgular, mandallar ve eşiği inceleyerek nedensel ilişkiler ortaya koyar.

b) Kanunda çevre materyaller, teller, burgular, mandallar ve eşikle ilgili kendi öz bilgisi ile elde ettiği, ilişkilere dayalı unsurlardan uyumlu bir bütün oluşturur.

Kanunun Bölümleri, Kanunun Sesi

kanun, müzik, ses

Öğrenme çıktıları; gözlem formu, kontrol listesi, eşleştirme kartları kullanılarak değerlendirilebilir. Dinlediğini anlama ve tanıma becerisini içine alan performans görevi verilebilir. Öğrencilerden kanun, yüzük ve mızrapları ile akort anahtarının hangi malzemelerden yapıldığını, bunların ölçülerinin nasıl ayarlandığını araştırmaları performans görevi istenebilir, Performans görevi analitik dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.

Kanunun şeklini ve çalım pozisyonunu gözlemlediği kabul edilmektedir.

Öğrencilerden aileleriyle gittikleri etkinliklerde (konser vb.) gördükleri çalgılardan bahsetmeleri istenebilir. Bu çalgılardan mızrap ile icra edilenleri tahmin etmeleri beklenir. Öğrencilerin kanun ile bağ kurabilmesi için tahmin ettikleri çalgılar ile kanun arasında ilişki kurması istenebilir.

Öğrencilerden televizyon, internet veya çevrelerinde gördükleri müzik aletlerinden bahsetmeleri istenebilir. Bu çalgıların nasıl çalındığı, çalgılardan nasıl ses çıkarıldığından bahsedilerek mızrap ile icra edilen çalgıları tahmin etmeleri beklenebilir.

KNN.1.1.4

 Öğretmen tarafından kanun öğrencilere gösterilerek uygun bir yere sandalye konulup öğretmen sandalyeye oturur. Sırtı kambur olmayacak şekilde dik oturup dizlerinin üstüne kanun sazını dengeli bir şekilde koyarak doğru oturuş ve duruşun örneği sergilenir (OB4). Daha sonra öğrencilere sergilenen oturuş biçimi her bir öğrenci sandalyeye oturtularak gösterilir ve bundan böyle kanun çalarken bu şekilde oturmaları gerektiği belirtilir. (Öğrencinin boyunun kısa olduğu durumlarda yere ayaklık konularak doğru oturuş ve duruş için ayaklarının daha yükseğe konulması sağlanabilir.) Bu süreçte öğrencinin doğru oturuş ve duruş biçimini benimseyerek kendini uyarlaması beklenir (SDB3.1).

KNN.1.1.5

Öğretmen tarafından kanun çalmak için gerekli olan materyallerden yüzük ve mızrap tanıtılır. Öğretmen tarafından gösterip yaptırma tekniği kullanılarak, bu çevre materyallerinin doğru kullanım şekli öğrencilere gösterilerek uygulamaları istenebilir (OB4). Diğer çevre materyallerinden olan akort anahtarının işlevi ve nasıl kullanıldığı gösterilir. Edinilen bilgilerin dijital veya görsel sınıf arşivi oluşturularak öğrenciler tarafından kaydedilmesi istenebilir. Öğretmen, sesle uzunluk ilişkisini kavratabilmek için öğrencilerden farklı boyutlardaki lastiklerle ses çıkarmasını isteyerek dikkat çeker. Öğrencilerin lastiği gerip gevşetirken çıkan ses değişikliklerine odaklanmaları ve bununla ilgili genelleme yapmaları istenebilir (E3.2, KB2.16). Kanun çalgısının geliştirme süreci hakkında bilgi verilerek telin uzunluğu ile çıkardığı ses arasındaki ilişkiye değinilir (D15.2., D19.2). Öğrencilere kanun çalgısının telleri, hangi maddeden yapıldığına vurgu yapılarak tanıtılır. Daha sonra tellerin sol taraftan bağlandığı burguların konik yapısıyla birlikte işlevi ile ilgili bir sunum yapılır. Tellerin gerginliğini ayarlayan burgular ile nasıl bir bağlantısı olduğuna dair öğrencilerin nedensel ilişki kurması beklenir (OB1). Ardından mandalların kanun üzerindeki konumu gösterilerek işlevi hakkında bilgi verilir. Kanun çalgısının çıkardığı seslerin mandallarla ilişkisi uygulamalı olarak gösterilir. Öğrencinin mandalların değişmesiyle beraber çıkan sesin de değiştiğini fark etmesi sağlanır. Kanunun bu üç önemli unsurunun seslerin oluşumunda nasıl bir rol oynadığı verilen bilgilerden yararlanılarak ortaya konulur. Öğrencilerden burgular, teller ve mandallarla ilgili dijital mecralardan faydalanarak bir araştırma yapması ve bununla bilgilerini pekiştirmesi performans görevi istenebilir. Performans görevi analitik dereceli puanlama anahtarıyla ölçülebilir.

Bu süreçte öğrencilerin hazır bulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınarak bunlara ilişkin etkinlik ve materyal hazırlanabilir. Örnek olarak kanun sesini dinleyip tanıma yarışmaları yapılabilir. Kanunun tarihini ve kültürel bağlamını anlatan hikâyeler anlatılarak öğrencilerin bağ kurması sağlanabilir.

Bu süreçte öğrenme süreci oyunlaştırılarak öğrencilerin motivasyonu artırılabilir. Hazırlanan materyaller, görseller ve etkinlikler öğrencinin hazır bulunuşluk düzeyine göre değerlendirilirken sade ve basitten karmaşığa olabilir. Öğrencileri küçük gruplara ayırarak kanun hakkında öğrendiklerini birbirleriyle paylaşmaları sağlanabilir. Etkinlikler yapılırken öğrencilere ipuçları verilebilir.