T.C. MİLLÎ EĞİTİM
BAKANLIĞI

1. TEMA: BAĞLAMADA İLERİ DÜZEY RİTMİK YAPILARI UYGULUYORUM

Temada bağlamada otuz ikilik notaları çalma tekniğine yönelik belirlenen öğrenme çıktılarına ulaşmak amaçlanmaktadır.
Ders Saati
18
Alan Becerileri

SAB11. Müziksel Çalma

Eğilimler

E3.2. Odaklanma, E3.3. Yaratıcılık

Programlar Arası Bileşenler
Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği

Değerler

D3. Çalışkanlık, D4. Dostluk

Okuryazarlık Becerileri

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB4. Görsel Okuryazarlık, OB9. Sanat Okuryazarlığı

Disiplinler Arası İlişkiler
Türkçe, Matematik; Beden Eğitimi, Oyun ve Müzik
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri

BAĞL.7.1.1. Bağlamada otuz ikilik notaları çalabilme

a) Bağlamada otuz ikilik notaları çözümler.

b) Bağlamada otuz ikilik notaları çalarken duruş ve tutuş pozisyonu alır.

c) Bağlamada otuz ikilik notalar ile çalgıya özgü teknikleri kullanır.

 ç) Bağlamada otuz ikilik notalar ile müziksel bileşenleri uygular.

İçerik Çerçevesi

Bağlamada Otuz ikilik Nota

Anahtar Kavramlar

otuz ikilik nota

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme)

Temadaki öğrenme çıktıları; akran değerlendirme formu, kontrol listesi, eşleştirme soruları, performans görevi ve gözlem formu ile değerlendirilebilir. Performans görevi olarak öğrencilerin otuz ikilik notaları çalarken gösterdikleri teknik doğruluk ve müzikal ifadeleri ile ilgili çalışma istenebilir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilir.

Öğrenme-Öğretme Yaşantıları
Temel Kabuller

Öğrencilerin temel tartımları bildiği, sağ ve sol el koordinasyonları ile ritmik algılarının geliştiği kabul edilmektedir.

Ön Değerlendirme Süreci

Öğretmen, öğrencilerin daha önce çaldıkları kısa parçalar veya etütler üzerinden otuz ikilik notaların uygulanabilirliğini ve teknik doğruluğunu değerlendirebilir. Bunun yanında öğrencilere otuz ikilik notaları tanıyabilmeleri ve yazılı örneklerle eşleştirebilmeleri için basit sorular yöneltilebilir. Bu süreç sonucunda öğrencilerin hem kavramsal bilgileri hem de uygulama becerileri değerlendirilerek hangi düzeyde oldukları belirlenebilir.

Köprü Kurma

Öğrencilere günlük yaşamdan hızlı tekrar eden ses örnekleri hatırlatılabilir. Örneğin yağmur damlalarının hızla yere düşmesi, bir kuşun kanat çırpışı ya da daktilo/klavye tuşlarının seri şekilde basılması otuz ikilik notalara benzetilebilir. Bu örneklerle notaların sürelerinin kısaldıkça hızlandığı açıklanabilir. Öğrencilerden alkış veya parmak tıklatma ile hızlı ritimleri denemeleri istenerek bağlamada otuz ikilik notaları çalmaları kolaylaştırılabilir.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları

BAĞL.7.1.1

Bağlama üzerinde otuz ikilik notaların ne olduğu ve müziksel işlevi hakkında kısa bir açıklama yapılır (SDB2.1, OB1). Öğrencilere otuz ikilik notaların yazılı örnekleri gösterilir ve çalınışı hakkında bilgilendirme yapılır (OB4). Öğrencilerin otuz ikilik notaların ritmik yapısını ve melodik ifadelerde nasıl kullanılabileceğini teorik olarak incelemeleri sağlanır. Bu, notaların bir ölçüde nasıl yer değiştirdiğini, hızlı geçişlerin nasıl yapıldığını ve melodiye olan etkisini anlamalarına yardımcı olur. Eşleştirme soruları, öğrencilerin otuz ikilik notaların örneklerini tanımalarına ve doğru bir şekilde ilişkilendirmelerine yardımcı olur. Öğretmen, bağlamada otuz ikilik notalarla çalınan bir alıştırmayı örnekleyerek öğrencilere çalar (E3.2). Öğrenciler, daha önce çalıştıkları notalarla otuz ikilik notaların nasıl birleşebileceğini fark ederler. Otuz ikilik notaları içeren kısa etütler çalarken doğru duruş ve tutuş pozisyonunu almak için uygulamalı çalışmalara başlarlar. Öğretmen, her bir öğrenciyi izleyerek gerekli düzeltmeleri yapar. Öğrenciler, grup çalışmaları yaparak birbirlerinin çaldığı otuz ikilik notalarla ilgili akran değerlendirme formu doldurarak birbirine geri bildirimlerde bulunurlar. Bu, öğrencilerin hem teknik becerilerini hem de müzikal ifadelerini geliştirmelerine yardımcı olur (SDB2.2, D4.1). Bu süreçte öğrenciler, otuz ikilik notalarla çalgıya özgü teknikleri (parmak pozisyonları ve vuruş teknikleri) doğru bir şekilde kullanmaya başlarlar. Ayrıca öğrenciler bağlama üzerinde otuz ikilik notalarla müziksel bileşenleri (ritim, melodi, harmoni) nasıl uygulayacaklarını keşfederler (D3.1). Otuz ikilik notalarla kısa parçalar yaratarak bu teknikleri örnek eserlerin içine entegre ederler (E3.3, SDB1.2, D3.2, OB9). Öğrencilerin performansları gözlem formuyla gözlemlenir ve anlık geri bildirimlerle geliştirilir. Öğrencilerin bağlama çalma becerileri, otuz ikilik notaları doğru bir şekilde kullanıp kullanmadıkları kontrol listesi ile değerlendirilir. Performans görevi olarak öğrencilerden otuz ikilik notaları çalarken gösterdikleri teknik doğruluk ve müzikal ifadeleri ile ilgili çalışma istenebilir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilir.

Farklılaştırma
Zenginleştirme

 Öğrenciler, otuz ikilik notaları çalarken parmak tekniklerini daha ileri seviyede kullanarak çalma hızlarını artırabilir ve daha hassas parmak hareketleri ile doğru notaları çalma becerilerini geliştirebilirler. Öğrenciler, öğrendikleri teknikleri kullanarak otuz ikilik notaları içeren kendi kısa eserlerini yaratmaya başlayabilirler. Bu eserlerde hem melodi hem de ritmi özgün bir şekilde tasarlayarak notaların müzikal ifadesini derinleştirebilirler. Öğrenciler, otuz ikilik notaları bir araya getirerek melodik bir yapı içinde belirli armonik geçişler yaratabilirler. Bu tür çalışmalar, öğrencilerin hem melodik hem de armonik anlayışlarını pekiştirebilir.

Aksak ritimlerde otuz ikilik notalar kullanarak öğrenciler, ritmik zenginlik ve esneklik kazanabilirler. Bu çalışmalar, öğrencilerin hem ritim hem de melodi açısından daha derin bir anlayış geliştirmelerini sağlayabilir. Öğrenciler, öğrendikleri otuz ikilik notaları içeren kısa eserleri sınıf arkadaşlarına veya bir topluluğa canlı olarak seslendirebilirler. Bu performanslar, öğrencilerin sahne deneyimi kazanmalarını ve otuz ikilik notaları müzikal olarak etkili bir şekilde ifade etmelerini sağlayabilir.

Destekleme

Öğrenciye boş tel üzerinde tezene vuruşlarını hızlandırarak otuz ikilik vuruşları denemesi, metronom eşliğinde yavaş tempoda başlayıp kademeli olarak hız artırma çalışmaları yaptırılabilir. Öğrencilere otuz ikilik notaları içeren özel egzersiz notaları hazırlanabilir. Bağlama düzenine uygun TAB (bağlama nota gösterimi) kullanılarak öğrencinin parmak yerleşimini görselleştirmesi sağlanabilir. Farklı hız seviyelerinde yazılmış egzersiz kitapçıkları veya pdf dökümanları kullanılabilir. Dijital metronom uygulamaları kullanılarak farklı hız seviyelerinde otuz ikilik vuruşları denemesi sağlanabilir. Öğrenciye otuz ikilik notalar içeren parçaların hem normal hem de yavaş versiyonları dinletilerek kulağının gelişmesi sağlanabilir.