3. TEMA: BAĞLAMADA SOL VE LA PERDELERİNİ ÖĞRENİYORUM

SAB11. Müziksel Çalma

E1.5. Kendine Güvenme

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.1. İletişim

D3. Çalışkanlık, D12. Sabır, D13. Sağlıklı Yaşam

OB4. Görsel Okuryazarlık

BAĞL.2.3.1. Bağlamada sol perdesini çalabilme

a) Bağlamada sol perdesini çözümler.

b) Bağlamada sol perdesinde duruş ve tutuş pozisyonu alır.

 c) Bağlamada sol perdesinde çalgıya özgü teknikleri kullanır.

ç) Bağlamada sol perdesinde müziksel bileşenleri uygular.

 BAĞL.2.3.2. Bağlamada la perdesini çalabilme

a) Bağlamada la perdesini çözümler.

b) Bağlamada la perdesinde duruş ve tutuş pozisyonu alır.

c) Bağlamada la perdesinde çalgıya özgü teknikleri kullanır.

ç) Bağlamada la perdesinde müziksel bileşenleri uygular.

Bağlamada Sol ve La Perdesi

pozisyon, teknik

Temadaki öğrenme çıktıları; gözlem formu, performans görevi, dereceli puanlama anahtarı, öz ve akran değerlendirme formu kullanılarak değerlendirilebilir. Performans görevi olarak öğrencilerin sol ve la perdelerini kullanarak eserleri bağlama ile uygulamaları istenilebilir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Öğrencilerin bağlamada perde aralığına göre pozisyon konumlandırma tekniğini bildikleri kabul edilmektedir.

Öğrencilere mi–fa notalarını ve temel tartım kalıplarını bilip bilemediklerine dair sorular sorulabilir. Bildikleri kalıpları sıra ile seslendirebilmeleri istenebilir ve teller arası geçişlerde ne gibi zorluklar yaşayabildikleri sorulabilir. Parmak pozisyonu, tuşe gibi konularda zorluk yaşayabilen öğrencilere yönelik çalışmalar ve müziksel okuma, yazma, çalma dinamikleri hakkında bilgilendirme yapılabilir.

Öğrencilerin günlük yaşamda duydukları melodilerle bağ kurmaları sağlanabilir. Öğrendikleri “la“ ve “sol“ notalarının çocuk şarkılarında, telefon zil seslerinde ya da alarmlarda bulunabileceği vurgulanabilir. Kuş cıvıltısı, rüzgâr sesi gibi doğadaki seslerle bağlamada çıkan sesler ilişkilendirilebilir. Öğrencilerin basit melodileri sınıfta veya evde küçük gösterilerle çalmaları teşvik edilerek öğrendiklerini eğlenceli şekilde kullanmaları ve sosyal çevreleriyle paylaşmaları desteklenebilir.

BAĞL.2.3.1

Bağlamanın doğru şekilde tutularak sol perdesinin rahatça çalınabilmesi için uygun parmak yerleşimi, bilek pozisyonu ve parmak uçlarının doğru kullanımı öğretilir. Öğretmen, bağlamada sol perdesinin hangi perde olduğunu tahmin etmelerini isteyerek merak uyandırır (E1.1). Öğretmen, sol perdesini çalarken ellerinin ve parmaklarının nasıl durduğunu görseller ve materyaller aracılığıyla gösterir (OB4). Öğrencilerin duruşunu gözlemler ve küçük düzeltmeler yaparak doğru pozisyonu uygulamalarını sağlar. Öğrenci, öğretmenin gösterdiği şekilde bağlamayı tutarak sol perdesine parmak yerleştirir. Aynı zamanda omuzların rahat olması sırtın dik tutulması gerektiği hatırlatılır. Bu durumun sağlık açısından da önemli olduğu hatırlatılır (D13.4). Öğretmen bağlamada sol perdesi için gerekli olan özel teknikleri açıklayarak her bir tekniğin nasıl yapılması gerektiğini gösterir. Öğrenci öğretmenin uyguladığı teknikleri dikkatle izler ve ardından kararlı bir şekilde uygular (D12.3). Öğrenciye tekniklerin sürekli olarak pratik edilmesi ve her parmağın, bileğin doğru pozisyonda kalmasına özen gösterilmesi gerektiği söylenir. Öğrenciler, bağlamada sol perdesinde kullanılacak özel teknikleri öğrenir ve bu teknikleri yavaş bir tempoda uygulamaya başlarlar (E1.5). Öğrencilere ezgi çalışmaları uygulanır. Öğrenciler sol perdesi ile birlikte diğer seslerin birbirine nasıl bağlandığını melodinin akışına göre anlamlandırırlar. Ezgiyi çalarken kullanılan tekniklerin melodinin duygu ve ritmine nasıl uygun hâle getirileceği öğretilir. Öğrenciler, ezgiyi çalarken hangi teknikleri nasıl kullanacaklarını gruplar hâlinde pratikler yaparak öğrenirler (SDB2.1). Öğrenciler, öğrendiği ezgiyi ve ritmi takip ederek sol perdesindeki sesleri doğru şekilde çıkarırlar. Öğrendiği notalar ile birlikte sol notası içeren eserler icra ederler (SDB2.1, D3.1). Öğrencilere sol perdesi ile ilgili kazandıkları becerileri ve teknikleri değerlendirmek amacıyla bir performans görevi verilir. Bu görevde öğrencilerin sol perdesindeki doğru parmak yerleşimi, bilek pozisyonu, çalınan ezgilerin ritmine uygunluk gibi unsurlar göz önünde bulundurularak bir dereceli puanlama anahtarı kullanılır. Öğrenciler, öğrendikleri teknikleri ve ezgiyi pratik ederek öğretmen tarafından belirlenen ölçütlere göre değerlendirilir.

BAĞL.2.3.2

Öğretmen la perdesinin konumunun, parmak yerleşiminin ve duruşun önemini açıklar. Bağlamada doğru duruş ve tutuş pozisyonunun çalarken rahatlık sağladığını ve sesin net çıkmasını sağladığını vurgular. La perdesini çalarken ellerinin ve parmaklarının doğru konumunu görsel ve materyaller aracılığıyla gösterilir (OB4). Bu sırada öğrencilere bağlamanın kol, omuz ve parmaklarla olan ilişkisi de anlatılır. Öğrenciler bu gösterimi izler. Öğrenci, öğreticinin modelini taklit ederek la perdesine parmak yerleştirme pozisyonunu uygular (E1.5). Öğrencinin la perdesinde doğru duruş ve tutuş pozisyonunu uygulayıp uygulamadığı gözlemlenir. Öğrencinin çaldığı seslerin temiz olup olmadığı, teknikleri doğru kullanıp kullanmadığı değerlendirilir. Başlangıçta yavaş bir tempoda duruşun rahatlığını ve tutuş pozisyonunun doğruluğunu kontrol eder (SDB1.2). La perdesinde teknik ve melodik ögelerin birleştirilmesi gerektiği vurgulanır. Bu aşamada öğrencilere la perdesinde çalabilecekleri ezgiler verilir ve her bir öğrencinin bu ezgiyi duygusal ifade ile nasıl çalacağı üzerine rehberlik edilir. Öğrenciler, la perdesinde çalınan ezgileri dikkatlice takip eder ve teknikleri doğru bir şekilde kullanarak melodiyi çıkarır. Grupla birlikte hem ritme hem de melodiye uygun bir şekilde birleştirmeleri beklenir (SDB2.1). Öğrendiği notalar ile birlikte sol notası içeren eserler icra ederler (D3.1). Öğrencilerin la perdesindeki teknik ve melodik becerilerini değerlendirmek amacıyla bir performans görevi verilir. Bu görevde öğrencilerin doğru parmak yerleşimi, duruş pozisyonu, çalınan ezgilerin doğru ritim ve melodiyle icrası gibi unsurlar gözlemlenir. Öğrenciler, kendi performanslarını değerlendirmek için öz değerlendirme yapar ve akran değerlendirmeleri aracılığıyla geri bildirim alırlar. Öğrencilerin la perdesindeki teknikleri ne kadar doğru kullandığı ve çaldıkları ezgilerin duygusal ifade ile uyumlu olup olmadığı derecelendirilir. Performans görevi, öğrencilerin gelişim süreçlerini takip etmek için belirlenen ölçütlere dayalı olarak gerçekleştirilir. Derecelendirme ölçütleri uygulanarak duruş, parmak yerleşimi, teknik kullanımı, melodik ifade gibi alanlarda bir değerlendirme yapılır.

Hızlı geçişler ve karmaşık melodilerle öğrencilerin teknik becerileri bir üst seviyeye taşınabilir. Ayrıca bu tekniklerin müzikal eserlere nasıl entegre edilebileceği üzerine çalışmalar yapılabilir. Öğrenciler, sınıf içinde veya okul etkinliklerinde çaldıkları ezgileri diğer öğrencilere veya öğretmenlerine sunabilirler. Bu, öğrencilerin teknik becerilerini geliştirdiği gibi sahne duruşlarını ve topluluk önünde çalma becerilerini de sağlamlaştırabilir.

Öğrencilere önce yavaş, sonra hızlı tempoda çalışmalar yaptırılabilir. Hızlandırılmış tekrarlarla parmak dayanıklılığı artırılabilir. Sol ve la perdelerini hızlı ve doğru şekilde bulma refleksini geliştirmek için öğrencilere farklı perdeler çalınır ve hangi sesin olduğunu bulmaları istenebilir. Bu süreç, öğrencilerin ritim ve koordinasyon becerilerini geliştirirken öğrenme hızlarına göre ilerlemelerine olanak tanıyabilir.