İyep Türkçe Dersi 2. Sınıf Düzeylerine Ait Öğrenme Alanları
1. Öğrenme Alanı: İyep 2. Sınıf Türkçe Dersi
TAB1. Dinleme / İzleme, TAB2. Okuma, TAB3. Konuşma TAB4. Yazma
E1.6. Seçicilik, E3.2. Odaklanma, E3.7. Sistematiklik
SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği, SDB3.2. Esneklik
D7. Estetik, D14. Saygı, D16.Sorumluluk
OB4. Görsel Okuryazarlık
İ.T.D.2.1. Dinleme / İzlemeyi yönetebilme
a) Verilen görseller arasından öğrendiği sesin geçtiği görseli / görselleri seçer.
İ.T.D.2.2. Dinledikleri / izledikleri ile ilgili anlam oluşturabilme
a) Sese karşılık gelen sembolü / harfi tanır.
b) Dinlediği sesin kaynağını tahmin eder.
c) Dinlediği sesin bulunduğu sözcüklere örnekler verir.
İ.T.D.2.3. Dinlediklerini / izlediklerini çözümleyebilme
a) Seslere karşılık gelen sembolleri / harfleri ayırt eder.
İ.T.K.2.1. Konuşma kurallarını uygulayabilme
a) Öğrendiği ses, hece, sözcük, cümleleri işitilebilir bir ses düzeyinde söyler.
b) Konuşmalarında sözcükleri yerinde ve anlamına uygun kullanır.
İ.T.O.2.1. Okuma sürecini yönetebilme
a) Harf ve heceleri doğru seslendirir.
b) Sözcükleri doğru okur.
c) Basit ve kısa cümleleri doğru okur.
ç) Öğrendiği ses, hece, sözcük veya cümleleri işitilebilir bir ses düzeyinde okur.
d) Noktalama işaretlerine dikkat ederek okur.
e) Kuralına uygun sesli ve sessiz okur.
f) Anlaşılabilir ve uygun bir hızda sesli okur.
İ.T.Y.2.1. Yazılı anlatım becerilerini yönetebilme
a) Boyama ve çizgi çalışmaları yapar.
b) Hece, sözcük veya cümleler yazar.
c) Kısa metinler yazar.
ç) Verilen bir metni metne bakarak yazar.
d) Söylenen sözcük ve cümleleri yazar.
İ.T.Y.2.2. Yazılarında içerik oluşturabilme
a) Görsellerle ilgili sözcük ve cümleler yazar.
b) Sözcük ve cümlelerde eksik bırakılan yerleri ön bilgileri doğrultusunda yazarak tamamlar.
İ.T.Y.2.3. Yazma kurallarını uygulayabilme
a) Anlamlı ve kurallı cümleler yazar.
b) Harfleri temel formuna ve yazım yönlerine göre yazar.
c) Rakamları temel formuna ve yazım yönlerine göre yazar.
ç) Harf, sözcük veya cümleler arasında uygun boşluk bırakır.
d) Harflerin büyük yazılışını yerinde kullanır.
e) Yazılarında anlamlı ve kurallı cümleler kullanır.
f) Rakam ve sayıları kuralına uygun yazar.
g) Büyük harfleri kuralına uygun yazar.
ğ) Yazılarında harfler, sözcükler ve satırlar arasında uygun boşluk bırakır. h) Yazılarında noktalama işaretlerini (nokta, kesme işareti, soru işareti, virgül, ünlem) kuralına uygun kullanır.
Bu öğrenme alanındaki etkinlikler aracılığı ile dinleme / izleme, konuşma, okuma ve yazma becerilerine ait öğrenme çıktılarının öğrencilere kazandırılması beklenmektedir.
harfler, rakamlar, okuma, yazma
Öğrenme çıktıları; gözlem formu, performans görevi, dereceli puanlama anahtarı, kontrol listesi, öz değerlendirme formu, çalışma kâğıdı, öğrenci öğrenme dosyası kullanılarak değerlendirilebilir. Öğrencilere okuduğunu ve dinlediğini anlama, yazma ve konuşma becerisini içine alan bir performans görevi verilebilir. Performans görevi analitik dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.
Öğrencinin önceki yıldan kalem tutma becerisine ve temel çizgi çalışmaları bilgisine sahip olduğu, dinleme ve konuşma becerisi ile ilgili öngörülen yeterliğe ulaştığı kabul edilmektedir.
Bu sınıf seviyesindeki öğrenme çıktılarının gerektirdiği ön bilgilere öğrencinin sahip olma durumu; kontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı, gözlem formu gibi ölçme araçlarından en az biri kullanılarak veya söz konusu çıktılara hizmet edecek etkinliklerle değerlendirilebilir.
Öğrenilen seslerle öğrenilecek olan seslerden yola çıkılarak hece, sözcük, cümle ve metin bağlantısı kurmaları sağlanabilir.
Düzenli çizgi çalışmaları ile öğrencilerin ilk okuma ve yazma sürecine başlamaları sağlanır. Öğrenme-öğretme uygulamalarında ele alınan bir sesin / harfin öğrenme-öğretme yaşantıları tüm seslerin / harflerin öğretiminde gerçekleştirilir. İlk iki harf grubu içinde bütün rakamların (1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 0) yazılışları kuralına uygun öğretilir. İlk grubun ilk harfi olan a-A sesi ile öğrenilen sesin baskın olarak geçtiği şarkı, türkü, tekerleme, ninni, masal, öykü, ses senaryoları gibi örneklerle ses öğrenciye hissettirilerek öğrencinin baskın sesi fark etmesi sağlanır (KB1).Sesler öğretilirken ünsüzlerin tek başına sesletilmemesine dikkat edilir. Ses hissettirildikten sonra her bir sesin ağızdan nasıl çıktığı mimiklerle desteklenerek gösterilir (E3.2). Öğrenilen sesin geçtiği ve geçmediği bir dizi görselden hareketle öğrencilerden öğrendikleri sesin geçtiği görseli seçmeleri istenir (E1.6, OB4, KB2.12). Bu aşama kontrol listesi ile değerlendirilebilir. Öğretilen sesin geçtiği sözcük ve nesnelere öğretmen tarafından örnekler verilir. Öğrencilerden de o sesin içinde geçtiği nesne ve sözcüklere örnekler vermesi istenir. Verilen örneklerle ilgili konuşulur (D14.2, SDB2.1, SDB3.2, KB2.16). Bu süreç, gözlem formu ve çalışma kâğıdı ile değerlendirilebilir. Önce harfin küçük yazılışı verilir, bu formun yazım süreci tamamlandıktan sonra aynı süreçler harfin büyük yazılışı ve rakamların yazımı için de işletilir. Ses-harf ilişkisi kurulduktan sonra öğrencilere satır dizgesi üzerinde harfin kaç hamlede yazıldığı, hangi çizgi ve boşluklara yazıldığı öğretilir. Harf; havaya, sıra üstüne ve avuç içine parmakla yazılarak harfin yazım süreci gösterilir. Sonrasında kesik çizgilerle yazılı harfi önce kalemlerinin arkası ile yazma yönünde takip etmeleri sağlanır. Kesik çizgiler yazma yönünde birleştirilerek harf yazma alıştırması yapılır. Yazma alıştırması yeterince pekiştikten sonra satır dizgesi üzerinde harfin bağımsız olarak yazılması sağlanır (D7.2). Harfin büyük ve küçük yazılışı esnasında harflerin arasına uygun boşluklar bırakılmasına dikkat edilir. Yazım sürecinde kalem tutma, harfi deftere uygun şekilde yazma, deftere uygun uzaklık ve açıda yaklaşma gibi etkinliklerle yazım materyalinin doğru kullanımı sağlanır (E3.7). Bu süreç, gözlem formu veya kontrol listesi ile değerlendirilebilir. İlk harf grubunun (A, N, E, T, İ, L) öğretiminde hece ve sözcükler üzerinde durulur, cümleler kurulmaz. İkinci harf grubundan itibaren (O, K, U, R, I, M) cümle ve metin çalışmalarına geçilir. Metin çalışmaları sırasında öğrencilerin grup çalışması yapmaları ve böylece iş birliği içinde hareket etmeleri sağlanabilir (SDB2.2). Önceki öğrenilen sesler ile yeni öğrenilen ses bir araya getirilerek önce kapalı hecelere sonra açık hecelere ulaşılır. Öğrenilen seslerle ulaşılabilecek tüm hecelere öğrencilerin ulaşması sağlanır (KB2.7). Sözcüklerin farklı renkte hecelerle, cümlelerin farklı renkte sözcüklerle, metinlerin farklı renkte cümlelerle verilmemesi gerekmektedir. Heceler birleştirilerek ulaşılan sözcüklerde ve sözcükler birleştirilerek oluşturulan cümlelerde öğrencinin heceleyerek okumasına neden olduğu için hece ve sözcükler farklı renkle yazılmamalıdır (E3.7). Bu süreç, gözlem formu ve çalışma kâğıdı ile değerlendirilebilir. Oluşturulan heceler birleştirilerek sözcüklere ulaşılır. Sözcüklere ulaşıldıktan sonra anlamları üzerinde konuşulur varsa görselleri verilir. Verilen görsellerle ilgili sözcük ve cümle yazma çalışması yapılır. Yeni öğrenilen hece ve sözcükler öğrencilere okutulur ve yazdırılır (D16.3). Bu süreç; gözlem formu, performans görevi ve çalışma kâğıdı ile değerlendirilebilir. Cümle ve metin oluşturma çalışmalarında anlaşılabilir, somutlaştırılabilir, bilgi ve mantık hatasına yol açmayacak cümleler ve metinler oluşturulmasına dikkat edilir. Oluşturulan cümle ve metinlerle ilgili okuma ve yazma çalışmaları yaptırılır. Öğrencilerin sözcükler arasında uygun boşluk bırakmaları sağlanır. İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı’nda yer alan Harflerden Heceler, Hecelerden Sözcükler, Sözcüklerden Cümleler Oluşturma başlığı altında sıralanan yazım ve noktalama kurallarına yeri geldikçe değinilir ve farklı etkinlikler yoluyla bu kurallar pekiştirilir (KB2.20). Bu süreç, gözlem formu ve kontrol listesi ile değerlendirilebilir. Performans görevi olarak öğrencilerin dinlediğini / okuduğunu anlama, yazma ve konuşma becerilerini bütüncül biçimde ortaya koyabilecekleri bir görev verilebilir. Performans görevi analitik dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir
Zenginleştirme sürecinde öğrencilere hecelerin yazılı olduğu kartlar verilir. Öğrencilerin hecelerden sözcükler oluşturmaları, bu sözcüklerle cümleler kurmaları ve kurdukları cümleleri defterlerine yazmaları istenebilir. Verilen görselden yola çıkarak cümle yazma çalışmaları yaptırılabilir.
Destekleme sürecinde öğrencilerin harfleri yazarken yaşadıkları güçlüklerin giderilmesi için harf yazım kılavuzlarıyla, harf-ses eşleştirmesini sağlamaya yönelik şarkı, türkü, tekerleme gibi etkinliklerle, hece oluşturmaya dönük alıştırmalarla, heceleri birleştirerek sözcüğe ulaştırma basamağını oluşturabilecek somut nesne ve görsellerle öğrenciler desteklenebilir.
Destekleme sürecinde oyun, bilmece sorma, bulmaca çözme, şarkı ve tekerleme söyleme, sayışma, canlandırma yapma gibi etkinliklerden ve görsel eşleştirme kartlarından yararlanılabilir. Etkinlikler yapılırken öğrencilerin zorlandıkları yerlerde onlara ipuçları verilebilir.
Güncelleme tarihi: 07.10.2026


