T.C. MİLLÎ EĞİTİM
BAKANLIĞI

İlkokul Türkçe Dersi 1.Sınıf

3. Tema: Çevremizdeki Yaşam

Bu temada doğa, çevre ve tasarruf vb. tema içeriğine uygun bir şiir ve üç öyküleyici dinleme metni işlenirken ilk okuma ve yazma sürecine ilişkin belirlenen öğrenme çıktılarına ulaşmak amaçlanır. Tema boyunca öğrencilerin ikinci grupta yer alan “r-R, ı-I, m-M” ve üçüncü grupta yer alan “ü-Ü, s-S, ö-Ö, y-Y, d-D, z-Z” harflerinin öğretim süreci yer almaktadır.
Ders Saati
38
Alan Becerileri

TAB1. Dinleme/İzleme, TAB2. Okuma, TAB3. Konuşma, TAB4. Yazma

Eğilimler

E1.1. Merak, E1.2. Bağımsızlık, E3.2. Odaklanma, E3.7. Sistematik Olma

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri

SDB2.1. İletişim

Değerler

D14. Saygı

Okuryazarlık Becerileri

OB4. Görsel Okuryazarlık

Disiplinler Arası İlişkiler
Matematik, Hayat Bilgisi, Görsel Sanatlar, Beden Eğitimi ve Oyun
Beceriler Arası İlişkiler
KB1. Temel Beceriler, KB2.7. Karşılaştırma, KB2.12. Mevcut Bilgiye/Veriye Dayalı Tahmin Etme, KB2.13. Yapılandırma, KB2.16. Muhakeme (Akıl Yürütme), KB2.20. Sentezleme
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri

T.D.1.1. Dinleme/izlemeyi yönetebilme

a) Verilen görseller arasından öğrendiği sesin geçtiği görseli/görselleri seçer.

c) Dinleme kurallarına uygun olarak dinler.

ç) Dinleme esnasında konuşmaya dâhil olmak için uygun zamanda söz alır.

T.D.1.2. Dinledikleri/izledikleri ile ilgili anlam oluşturabilme

a) Sese karşılık gelen sembolü/harfi tanır.

c) Görselden/görsellerden hareketle dinleyeceği/izleyeceği metin hakkında tahminde bulunur.

ç) Dinlediklerini yaşantı ve ön bilgileriyle karşılaştırarak çıkarımda bulunur.

d) Dinlediği sesin bulunduğu sözcüklere örnekler verir.

f) Dinlediklerinde/izlediklerinde geçen olayların sonrası hakkında tahminde bulunur.

T.D.1.3. Dinlediklerini/izlediklerini çözümleyebilme

b) Seslere karşılık gelen sembolleri/harfleri ayırt eder.

c) Dinlediği/izlediği metnin konusunu bulur.

T.D.1.4. Dinleme/izleme sürecini değerlendirebilme

c) Dinlemesindeki/izlemesindeki uygun davranışlarını sonraki dinlemelerine aktarır.

T.K.1.2. Konuşmalarında içerik oluşturabilme

a) Ön bilgilerinden hareketle dinlediği sesin içinde geçtiği sözcükler hakkında konuşur.

b) Dinlediği/izlediği metni anlatır.

g) Dinlediklerini, izlediklerini veya okuduklarını kendi cümleleriyle ifade eder.

T.K.1.3. Konuşma kurallarını uygulayabilme

a) Öğrendiği ses, hece, sözcük, cümleleri işitilebilir bir ses düzeyinde söyler.

c) Dinlediğini/izlediğini telaffuza dikkat ederek anlatır.

T.O.1.1. Okuma sürecini yönetebilme

a) Harf ve heceleri doğru seslendirir.

b) Sözcükleri doğru okur.

c) Basit ve kısa cümleleri doğru okur.

ç) Telaffuza dikkat ederek okur.

d) Öğrendiği ses, hece, sözcük veya cümleleri işitilebilir bir ses düzeyinde okur.

T.Y.1.1. Yazılı anlatım becerilerini yönetebilme

a) Yazma materyalini kurala uygun kullanır.

c) Hece, sözcük veya cümleler yazar.

T.Y.1.2. Yazılarında içerik oluşturabilme

a) Görsellerle ilgili sözcük veya cümleler yazar.

T.Y.1.3. Yazma kurallarını uygulayabilme

b) Harfleri temel formuna ve yazım yönlerine göre yazar.

ç) Harf, sözcük veya cümleler arasında uygun boşluk bırakır.

d) Harflerin büyük yazılışını yerinde kullanır.

ı) Büyük harfleri kuralına uygun yazar.

k) Yazılarında noktalama işaretlerini (nokta, kesme işareti, soru işareti, virgül, ünlem) kuralına uygun kullanır.

İçerik Çerçevesi

Bu temadaki etkinlikler ve metinler aracılığı ile dinleme/izleme, konuşma, okuma, yazma becerisine ait öğrenme çıktılarının kazandırılması beklenmektedir.

Anahtar Kavramlar

afetlere hazırlık, atık, bitkiler, canlılar, çevre, çevrenin korunması, doğa, doğa olayları, doğal miras, dünya, gece, geri dönüşüm, gündüz, hayvanlar, iklim değişikliği, manzaralar, mevsimler, tasarruf, tutumluluk, yenilenebilir enerji, yeryüzü

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme)

Öğrenme çıktıları; gözlem formu, performans görevi, dereceli puanlama anahtarı, kontrol listesi, öz değerlendirme formu, çalışma kâğıdı, öğrenci öğrenme dosyası kullanılarak değerlendirilebilir. Okuduğunu ve dinlediğini anlama, yazma ve konuşma becerisini içine alan bir performans görevi verilebilir. Performans görevi analitik dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.

Temel Kabuller

Öğrencinin gelişim dönemine uygun fiziksel, bilişsel ve sosyal duygusal gelişim açısından okul olgunluğuna sahip olduğu, bir önceki temada ön görülen yeterliliğe ulaştığı kabul edilmektedir.

Ön Değerlendirme Süreci

Öğrencilerin bilgi ve beceri düzeyleri, ilgi alanları, öğrenme stilleri, öğrenme çıktıları ve  beklentileri belirlenebilir. Bu süreçte öğrencilerin tema ile ilgili hazır bulunuşluk düzeylerinin tespitinde önceki seslerin öğrenilme durumuna ilişkin hazırlık soruları, materyal ve  çeşitli etkinliklerden yararlanılabilir. 

Köprü Kurma

Öğrenilen seslerle öğrenilecek olan seslerden yola çıkılarak hece, sözcük, cümle ve metin bağlantısı kurmaları sağlanır.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları

Dinleme/izleme metninin içeriğine yönelik ön bilgi oluşturmak için haber, olay, anı gibi örnekler verilerek öğrencilerin konuşması istenir (E1.1).Dinleme/izleme metnine yönelik görseller üzerine konuşulur (OB4). Dinleme/izleme metni ile ilgili görseller gösterilerek dinleyeceği/izleyeceği metin hakkında öğrencilerin tahminde bulunmaları istenir (KB2.16). Metni dinleme/izleme aşamasına geçmeden önce dinleme kuralları hakkında bilgi verilir. Bu kuralların daha sonra yapılacak dinleme/izleme çalışmalarında uygulanacağı vurgulanır (D14.1). Dinleme kurallarına uygun dinlemeleri sağlanır (SDB2.1). Dinleme/izleme yapılırken metin belli bir yerde durdurularak metnin devamı ya da sonucu üzerine tahminlerde bulunulur (KB2.16, KB2.12). Dinleme/izleme süreci sonunda tahminler ele alınır ve metnin konusu belirlenir. Öğrencilerden dinlediği/izlediğini telaffuza dikkat ederek kendi cümleleri ile tekrar anlatmaları istenir (E1.2). Bu süreç; gözlem formu, dereceli puanlama anahtarı veya kontrol listesi ile değerlendirilebilir. Sesler öğretilirken ünsüzlerin tek başına sesletilmemesine dikkat edilir; sesin baskın olarak geçtiği şarkı, türkü, tekerleme, ninni, masal, öykü, ses senaryoları gibi örneklerle ses öğrenciye hissettirilerek öğrencinin baskın sesi fark etmesi sağlanır. Ses hissettirildikten sonra her bir sesin ağızdan nasıl çıktığı mimiklerle desteklenerek gösterilir (E3.2). Öğrenilen sesin geçtiği ve geçmediği bir dizi görselden hareketle öğrendikleri sesin geçtiği görseli seçmeleri istenir (E1.6, OB4,KB2.7). Bu süreç, kontrol listesi kullanılarak değerlendirilebilir. Öğrenilen sesin geçtiği sözcük ve nesnelere öğretmen tarafından örnekler verilir. Öğrencilerden de o sesin içinde geçtiği nesne ve sözcüklere örnekler vermesi istenir. Verilen örneklerle ilgili konuşulur. Bu süreç, kontrol listesi kullanılarak değerlendirilebilir. Dinleme/izleme metninin içeriğine yönelik ön bilgi oluşturmak için haber, olay, anı gibi örnekler verilerek öğrencilerin konuşması istenir (E1.1). Dinleme/izleme metnine yönelik görseller üzerine konuşulur (OB4). Dinleme/izleme metni ile ilgili görseller gösterilerek dinleyeceği/izleyeceği metin hakkında öğrencilerin tahminde bulunmaları istenir (KB2.16). Metni dinleme/izleme aşamasına geçmeden önce dinleme kuralları hakkında bilgi verilir. Bu kuralların daha sonra yapılacak dinleme/izleme çalışmalarında uygulanacağı vurgulanır (D14.1). Dinleme kurallarına uygun dinlemeleri sağlanır (SDB2.1). Dinleme/izleme yapılırken metin belli bir yerde durdurularak metnin devamı ya da sonucu üzerine tahminlerde bulunulur (KB2.16, KB2.12). Dinleme/izleme süreci sonunda tahminler ele alınır ve metnin konusu belirlenir. Öğrencilerden dinlediği/izlediğini telaffuza dikkat ederek kendi cümleleri ile tekrar anlatmaları istenir (E1.2). Bu süreç; gözlem formu, dereceli puanlama anahtarı veya kontrol listesi ile değerlendirilebilir. Sesler öğretilirken ünsüzlerin tek başına sesletilmemesine dikkat edilir; sesin baskın olarak geçtiği şarkı, türkü, tekerleme, ninni, masal, öykü, ses senaryoları gibi örneklerle ses öğrenciye hissettirilerek öğrencinin baskın sesi fark etmesi sağlanır. Ses hissettirildikten sonra her bir sesin ağızdan nasıl çıktığı mimiklerle desteklenerek gösterilir (E3.2). Öğrenilen sesin geçtiği ve geçmediği bir dizi görselden hareketle öğrendikleri sesin geçtiği görseli seçmeleri istenir (E1.6, OB4, KB2.7). Bu süreç, kontrol listesi kullanılarak değerlendirilebilir. Öğrenilen sesin geçtiği sözcük ve nesnelere öğretmen tarafından örnekler verilir. Öğrencilerden de o sesin içinde geçtiği nesne ve sözcüklere örnekler vermesi istenir. Verilen örneklerle ilgili konuşulur. Bu süreç, kontrol listesi kullanılarak değerlendirilebilir. Dinleme/izleme metninin içeriğine yönelik ön bilgi oluşturmak için haber, olay, anı gibi örnekler verilerek öğrencilerin konuşması istenir (E1.1). Dinleme/izleme metnine yönelik görseller üzerine konuşulur (OB4).Dinleme/izleme metni ile ilgili görseller gösterilerek dinleyeceği/izleyeceği metin hakkında öğrencilerin tahminde bulunmaları istenir (KB2.16). Metni dinleme/izleme aşamasına geçmeden önce dinleme kuralları hakkında bilgi verilir. Bu kuralların daha sonra yapılacak dinleme/izleme çalışmalarında uygulanacağı vurgulanır (D14.1). Dinleme kurallarına uygun dinlemeleri sağlanır (SDB2.1). Dinleme/izleme yapılırken metin belli bir yerde durdurularak metnin devamı ya da sonucu üzerine tahminlerde bulunulur (KB2.16, KB2.12). Dinleme/izleme süreci sonunda tahminler ele alınır ve metnin konusu belirlenir. Öğrencilerden dinlediği/izlediğini telaffuza dikkat ederek kendi cümleleri ile tekrar anlatmaları istenir(E1.2). Bu süreç; gözlem formu, dereceli puanlama anahtarı veya kontrol listesi ile değerlendirilebilir. Sesler öğretilirken ünsüzlerin tek başına sesletilmemesine dikkat edilir; sesin baskın olarak geçtiği şarkı, türkü, tekerleme, ninni, masal, öykü, ses senaryoları gibi örneklerle ses öğrenciye hissettirilerek öğrencinin baskın sesi fark etmesi sağlanır. Ses hissettirildikten sonra her bir sesin ağızdan nasıl çıktığı mimiklerle desteklenerek gösterilir(E3.2). Öğrenilen sesin geçtiği ve geçmediği bir dizi görselden hareketle öğrendikleri sesin geçtiği görseli seçmeleri istenir (E1.6, OB4,KB2.7). Bu süreç, kontrol listesi kullanılarak değerlendirilebilir. Öğrenilen sesin geçtiği sözcük ve nesnelere öğretmen tarafından örnekler verilir. Öğrencilerden de o sesin içinde geçtiği nesne ve sözcüklere örnekler vermesi istenir. Verilen örneklerle ilgili konuşulur. Bu süreç, kontrol listesi kullanılarak değerlendirilebilir.

Zenginleştirme

Zenginleştirme sürecinde öğrenme ortamları öğrencilerin farklı öğrenme stillerine göre  bireysel ve iş birlikli çalışmalara katkı sağlayacak şekilde tasarlanabilir. Bununla birlikte  okul dışı öğrenme ortamları da sürece dâhil edilebilir.

Verilen simge ve sembollerle kodlama etkinliklerine benzer düzeyde sözcük ve cümle  oluşturma çalışması, dinlediği metindeki olayları oluş sırasına göre resmetmesi gibi zenginleştirme etkinlikleri yapılabilir. 

Destekleme

Destekleme sürecinde öğrencilerin hazırbulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınırken etkinlikler/materyal sade, kolay ve anlaşılır olabilir. Bunlar tüm duyulara hitap edecek şekilde basitten karmaşığa, yakından uzağa, somuttan soyuta gibi öğrenme ilkelerine uygun ve tüm öğrenme ortamlarında uygulanacak şekilde düzenlenebilir.

Cümleleri anlamlı ve kurallı hâle getirmesi, dinleme ve anlatma etkinliklerine katılması gibi  destekleme çalışmaları yapılabilir

Güncelleme tarihi: 31.08.2026