5. Ünite: Çevre Sorunlarına Yenilikçi Çözümler Geliştirme

İÇYÇ.5.1

Öğrencilere çevresel bir soruna yönelik yenilikçi fikirlere dayalı model tasarlama çalışması yapılacağı açıklanarak çalışma grupları oluşturulur. İş birlikli öğrenme yöntemiyle verilen uyaranlar üzerinden günümüzde yaşanan önemli çevre sorunlarının neler olduğunun sınıf ortamında tartışılması sağlanır. Grup üyelerinden bir çevre sorunu belirlemeleri, bu sorundan etkilenenlerle empati kurmaları, empati kurma sürecinde “Burada dikkati çeken sorun nedir? Bu sorunu yaşayanlar neler hissetmiş olabilir? Bu sorunun nedenleri nelerdir? Bu sorundan en fazla kimler etkilenmektedir?” vb. sorular üzerinden bireysel olarak gözlem analiz formunu oluşturarak grup arkadaşlarıyla paylaşmaları istenir (SDB2.3, E2.1). Bireysel olarak oluşturulan ve grup üyeleriyle paylaşılan gözlem analiz formlarından hareketle grup üyelerinin görüşlerini ortaya koyan yeni bir gözlem analiz formunu oluşturmaları ve diğer gruplarla paylaşmaları istenir. Grupların yapmış oldukları paylaşımlardan hareketle belirlenen temel sorun ya da sorunlara yönelik gözlem analizlerini yansıtan gözlem analizlerini birleştirme ve yansıtma formunun sınıf ortamında doldurmaları ve yorumlamaları istenir (SDB1.3). Yaşanılan bir çevre sorunundan etkilenen insanlara ve diğer canlılara yardım etmenin önemi vurgulanır (D20.3). Öğrencilerin gözlemledikleri çevre sorunlarından etkilenen paydaşlarla kurduğu empatiyi yansıtabilme çalışmaları ölçme ve değerlendirme formu üzerinden izlenebilir.

İÇYÇ.5.2

Öğrencilerden iş birlikli öğrenme yöntemine uygun olarak çalışma grupları oluşturmaları ve belirlenen çevre sorununun çevresel sistemler üzerindeki etkilerini sorgulamaları istenir. Bunun için gruplara dikkatlerini ve ilgilerini çeken “çevre sorununun çevresel sistemler üzerindeki etkisinin neler olabileceği, bu sorunun çözümü için neler yapılabileceği ve bu sorunun çözümüne dair hangi bilgi kaynaklarından yararlanabilecekleri” sorularak öğrenme ihtiyacına yönelik (konu ya da durumla ilgili) bilgi toplamaları istenir. Ulaştıkları bilgilerden hareketle çözülmek istenen temel sorunu ve buna neden olan alt sorunları gösteren sorunlar ve fırsatlar formunun doldurulması istenir. Öğrencilerden ölçüt kavramı ve toplumsal fayda, özgünlük, yaratıcılık, yenilikçilik ve yapılabilirlik gibi ölçütleri araştırmaları istenir. Öğrencilerin, araştırma neticesinde elde ettikleri bilgileri grup arkadaşlarıyla paylaşmaları ve tartışmaları sağlanır (SDB2.1, SDB2.2). Öğrencilerden daha önce doldurdukları sorunlar ve fırsatlar formunda belirledikleri temel sorun ve alt sorunları toplumsal fayda, özgünlük, yaratıcılık, yenilikçilik ve yapılabilirlik ölçütleri üzerinden sorunları ve fırsatları değerlendirme formunda puanlamaları istenir. Değerlendirme sonrası grup olarak geliştirmek istedikleri yenilikçi çözüm için olası sorunu ve fırsatı belirlemeleri istenir. Belirlenen yenilikçi çözüm için ortaya konulan olası sorun ve fırsata ilişkin problem cümlesinin ve problemin tanımı için grupların bakış açısı formunu doldurmaları istenir (OB8, E3.10). Çevresel bir sorunun çözümü veya araştırma-geliştirme sürecinin başarıya ulaşmasında sabırlı olmanın önemi vurgulanır (D12.3). Öğrencilerin çevre sorunlarına yenilikçi çözüm geliştirmeye yönelik tanımladıkları çalışma problemini değerlendirebilme çalışmaları ölçme ve değerlendirme formu üzerinden izlenebilir.

İÇYÇ.5.3 

Öğrencilerden iş birlikli öğrenme yöntemiyle çevre sorunlarının çözümünde belirledikleri ve tanımladıkları problem için ne tür yenilikçi fikirler geliştirebileceklerine yönelik araştırma yapmaları istenir. Öğrencilerin yaptıkları araştırmalar neticesinde yapacakları proje çalışma konusunda ne tür yenilikçi fikirler geliştirebileceklerini önce bireysel olarak yazmaları sonra da tüm fikirleri grup olarak fikir havuzu formunda bir araya getirmeleri istenir. Bir araya getirilen fikirlerin değerlendirilmesi amacıyla soru-cevap yöntemi kullanılabilir (OB8, SDB2.1, SDB2.2).  Öğrencilerden ortaya koydukları yenilikçi çözüm önerilerinden birkaç tanesini görsel beyin fırtınası tekniğiyle kâğıt üzerine görsel olarak aktarmaları istenir. Kâğıt üzerine aktarılan yenilikçi fikirlere yönelik geri dönüt alınabilmesi amacıyla fikir paylaşım ve değerlendirme formunun diğer öğrenciler tarafından doldurulması istenir. Öğrencilerden grup olarak düşündükleri yenilikçi çözüm önerileri için hangi fikir değerlendirme kriterleri gerektiğini belirlemeleri ve bunların içinden de en öncelikli olanları seçmeleri istenir. Belirledikleri kriterler üzerinden yenilikçi çözüm fikirleri değerlendirme kriterleri formunu kullanarak fikirlerini değerlendirmeleri istenir. Yapılan değerlendirme sonrası projelendirilmesi amacıyla en yüksek puan alan yenilikçi çözüm fikri belirlenir (SDB2.3, E2.3, E3.3, E3.6). Daha temiz ve yaşanılabilir bir Türkiye için yenilikçi fikirler geliştirmenin vatan sevgisinin bir yansıması olduğu vurgulanır (D19.1, D19.3, D19.4). Öğrencilerin çevre sorunlarının çözümünde belirledikleri ve tanımladıkları probleme yönelik yenilikçi fikirler geliştirme çalışmaları ölçme ve değerlendirme formu üzerinden izlenebilir.

İÇYÇ.5.4 

Öğrencilerden çevre sorunlarının çözümünde tanımladıkları probleme yönelik iş birlikli öğrenme yöntemiyle seçtikleri fikrin (fiziki ya da fikrî) modellenmesinin yapılabilmesi amacıyla model geliştirme ölçütleri (yönetilebilirlik, toplumsal fayda, organize edilebilirlik, performans, güvenlik, sağlamlık, ekonomiklik, ergonomiklik, estetik görünüm vb.) hakkında bilgi toplamaları istenir. Öğrencilerin belirledikleri ve tanımladıkları çevresel problemin çözümü için topladıkları bilgilerden hareketle yenilikçi çözüm fikirlerine yönelik yapmayı planladıkları tasarım taslağını model geliştirme ölçütleri formuna göre değerlendirmeleri ve değerlendirme sonucunda yetersiz kalan boyutların geliştirilmesi sağlanır. Öğrencilerden grup olarak tasarlamayı düşündüğü yenilikçi çözümün taslak çizimini yapmaları ve model için gerekli malzemeleri belirlemek için taslak model malzeme ve ihtiyaç listesi formunu doldurmaları istenir. Tedarik edilen malzemeler ile taslak modelin tasarlanması sağlanır. Grupların tasarladıkları fiziki ya da fikrî model diğer gruplarla paylaşılır. Grupların fiziki ya da fikrî modelleri, model değerlendirme formu kullanılarak diğer öğrenciler tarafından değerlendirilir. Gelen dönütler doğrultusunda ilgili gruplarca tasarlanan fiziki ya da fikri modelin son şeklinin verilmesi sağlanır (OB8, SDB2.1, SDB2.2, SDB2.3). Yaşanılan çevre sorunlarının çözümüne yönelik model tasarlamada üzerine düşen sorumlulukları yerine getirmenin önemi üzerinde durulur. Tasarladıkları yenilikçi fikre yönelik model geliştirirken mülkiyet haklarının dikkate alınmasının önemi vurgulanır (D16.3, D14.3). Öğrencilerin yenilikçi fikre yönelik fiziki ya da fikrî modele yönelik öğrenmeleri ölçme ve değerlendirme formu üzerinden izlenebilir. Bu ünitede performans görevi olarak öğrencilerden grup çalışmasıyla gözlemlediği çevre sorununa yönelik geliştirdiği yenilikçi fikre yönelik tasarladığı fiziki ya da fikrî modeli sunmaları istenebilir (SDB1.3, SDB2.1, SDB2.2, E3.7). Performans görevi analitik dereceli puanlama anahtarı ve öz değerlendirme formuyla değerlendirilebilir.

Öğrencilere *gözlemlediği çevre sorunlarına yönelik geliştirilen yenilikçi çözümlerin etkilerini ortaya koyan bir araştırma görevi verilebilir. Öğrencilerden araştırma sonuçlarını tablo, grafik, şekil ve/veya diyagram, harita, görsel vb. materyaller yardımıyla poster hâline getirerek sınıf ortamında sunum yapması istenebilir.

Öğrencilerin öğrenme düzeylerine göre bireyselleştirilmiş çalışma yaprakları hazırlanabilir. Yenilikçi fikir geliştirme süreçleri olan empati kurma, problemi tanımlama, yenilikçi fikir geliştirme, model tasarlama süreçlerini ortaya koyan bir sunum düzenlenebilir.