T.C. MİLLÎ EĞİTİM
BAKANLIĞI

İklim, Çevre ve Yenilikçi Çözümler Dersi Ortaöğretim Seçmeli Dersler

2. Ünite: Çevre Ve İnsan

Bu ünitede çevre bilincinin gelişim sürecinin neden ve sonuçlarıyla yorumlanabilmesi, çevresel olay ya da olgu üzerinden çevre etiği yaklaşımlarının karşılaştırılabilmesi, doğal kaynakların insan hayatındaki öneminin özetlenebilmesi, ekolojik ayak izi ile biyolojik kapasite arasındaki ilişkinin çözümlenebilmesi amaçlanmaktadır.
Ders Saati
10
Alan Becerileri

SBAB4. Değişim ve Sürekliliği Algılama (SBAB4.2. Değişim ve Sürekliliği Neden ve Sonuçlarıyla Yorumlama)

Kavramsal Beceriler

KB2.3. Özetleme, KB2.4. Çözümleme, KB2.7. Karşılaştırma

Eğilimler

E3.4. Gerçeği Arama, E3.6. Analitiklik, E3.10. Eleştirel Bakma

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği, SDB3.3. Sorumlu Karar Verme

Değerler

D14. Saygı, D16. Sorumluluk, D19. Vatanseverlik

Okuryazarlık Becerileri

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB5. Kültür Okuryazarlığı, OB7. Veri Okuryazarlığı

Disiplinler Arası İlişkiler
Tarih, Felsefe, Sosyoloji, Biyoloji, Kimya
Beceriler Arası İlişkiler
SBAB11. Tablo, Grafik, Şekil ve/veya Diyagram (SBAB11.1. Tablo, Grafik, Şekil ve/veya Diyagram Okuma ve Yorumlama, SBAB11.2. Tablo, Grafik, Şekil ve/veya Diyagram Hazırlama)
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri

İÇYÇ.2.1. Çevre bilincinin gelişim sürecini neden ve sonuçlarıyla yorumlayabilme

a) Çevre bilincinin ortaya çıkmasına neden olan olayları inceler. 

b) Çevre bilincinin gelişim sürecini etkileyen unsurları inceler.

c) Çevre bilincinin gelişim sürecinin niteliğini sorgular.

ç) Çevre bilincinin gelişim sürecinin nedenlerini ve sonuçlarını bağlamından kopmadan yeniden ifade eder.

İÇYÇ.2.2. Çevresel olay ya da olgu üzerinden çevre etiği yaklaşımlarını karşılaştırabilme

a) Çevresel olay ya da olguya ilişkin çevre etiği yaklaşımlarının özelliklerini belirler.

b) Çevresel olay ya da olguya ilişkin çevre etiği yaklaşımlarının benzerliklerini listeler. c) Çevresel olay ya da olguya ilişkin çevre etiği yaklaşımlarının farklılıklarını listeler. İÇYÇ.2.3. Doğal kaynakların insan hayatındaki önemini özetleyebilme

a) Doğal kaynakların insan hayatındaki kullanım alanlarını çözümler.

b) Doğal kaynakları kullanım alanlarına ve yenilenebilirlik özelliklerine göre sınıflandırılır.

c) Doğal kaynakların önemini kullanım alanlarına ve yenilenebilirlik özelliklerine göre yorumlar.

 İÇYÇ.2.4. Ekolojik ayak izi ile biyolojik kapasite arasındaki ilişkiyi çözümleyebilme

 a) Ekolojik ayak izi ile biyolojik kapasiteye ilişkin parçaları belirler.

b) Ekolojik ayak izi ile biyolojik kapasite arasındaki ilişkiyi belirler.

İçerik Çerçevesi

Çevre Bilinci

Çevre Etiği

Doğal Kaynakların İnsan Hayatındaki Önemi

Ekolojik Ayak İzi ve Biyolojik Kapasite Arasındaki İlişki

Anahtar Kavramlar

biyolojik kapasite, çevre bilinci, çevre etiği, doğal kaynak, ekolojik ayak izi

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme)

Öğrenme çıktısı; açık uçlu sorular, çalışma yaprağı, performans görevi, analitik dereceli puanlama anahtarı, öz değerlendirme formu kullanılarak değerlendirilebilir.

Bu ünitede performans görevi olarak öğrencilerden grup çalışması şeklinde ekolojik ayak izi ile biyolojik taşıma kapasitesi arasındaki ilişkiyi ortaya koyan poster, afiş, bilgi görseli vb. çalışmalar yaparak sunmaları istenebilir. Performans görevi; bilgi toplama, bilgileri düzenleme, görselleştirme ve sunum yapma ölçütlerine göre değerlendirilebilir.

Temel Kabuller

Öğrencilerin çevrenin korunmasının önemine yönelik temel bilgilere sahip olduğu kabul edilmektedir.

Ön Değerlendirme Süreci

Öğrencilerin yaşadığı çevrenin korunmasının önemine yönelik ön bilgileri, soru-cevap yöntemiyle belirlenebilir.

Köprü Kurma

Öğrencilere çevre bilinci ile doğal kaynakların kullanımı arasındaki ilişkiyi ortaya koyan görsel, metin vb. materyaller üzerinden sorular yöneltilebilir. Öğrencilerden bu sorulara verilen cevaplar doğrultusunda toplumda çevre bilincinin gelişiminde etkili olabilecek unsurlar hakkında görüşlerini ifade etmeleri istenebilir.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları

İÇYÇ.2.1

Öğrencilerden çevre bilincinin ortaya çıkmasına neden olan olaylar ile çevre bilincinin gelişim sürecini etkileyen unsurları metin, örnek olay, tablo, grafik, şekil ve/veya diyagram, görsel vb. materyalleri kullanarak incelemesi istenir (SBAB11.1). İncelenen materyaller üzerinden çevre bilincinin gelişim sürecinin niteliği, çevre bilincinin gelişim sürecinin nedenleri ve sonuçları bağlamından kopmadan tartışma yöntemiyle sorgulanarak yeniden ifade edilmesi sağlanır. Öğrencilerin çevre bilincinin gelişim sürecine yönelik öğrenmeleri çalışma yaprağı üzerinden izlenebilir (SDB2.1, E3.10). İÇYÇ.2.2

Öğrencilerden iş birlikli öğrenme yöntemiyle örnek bir çevresel olay ya da olgu üzerinden çevre etiği yaklaşımlarının özelliklerini belirlemeleri, özellikleri belirlenen çevre etiği yaklaşımlarının benzerliklerini ve farklılıklarını karşılaştırma tablosu üzerinen listelemeleri istenir (SDB2.1, SDB2.2, E3.4). Yapılacak çalışmalar sırasında farklı fikirlere saygı duymanın önemi vurgulanır (D14.1). Öğrenmeler açık uçlu sorularla değerlendirilebilir.

İÇYÇ.2.3

Öğrencilerden metin, örnek olay, tablo, grafik, şekil ve/veya diyagram, görsel vb. materyalleri kullanarak tüketim maddelerinin üretiminde kullanılan doğal kaynakları soru- cevap yöntemiyle çözümlemeleri istenir. Bu doğal kaynakların kullanım alanlarına ve yenilenebilirlik durumlarına göre sınıflandırılması sağlanır. Yapılan çalışmalar ile insan hayatının doğal kaynaklara bağımlılık durumunun tartışılarak yorumlanması istenir (SDB3.3, E3.4). Doğal kaynakların adil kullanımı ve gelecek nesillerin de bu kaynaklardan yararlanabilmesi için bireylere düşen sorumlulukların önemi vurgulanır (D19.4, OB5). Öğrenmeler açık uçlu sorularla değerlendirilebilir. İÇYÇ.2.4

Öğrencilerden metin, örnek olay, tablo, grafik, şekil ve/veya diyagram, görsel vb. materyalleri kullanarak ekolojik ayak izini ve biyolojik kapasiteyi oluşturan bileşenleri tartışma yöntemiyle belirlemeleri istenir. Grup çalışması yöntemiyle farklı gelişmişlik seviyesine sahip ülkelere ait verilerden yararlanılarak ekolojik ayak izi ile biyolojik kapasite arasındaki ilişki üzerinden ülkelerin ekolojik açık/fazla durumları hesaplanır. Elde edilen bulgular soru-cevap yöntemiyle yorumlanır (SDB1.2, SDB2.1, SDB2.2, OB7, E3.6). Dünyanın ekolojik ayak izini biyolojik kapasitesinin altında tutmak ve dünyanın biyolojik kapasitesini artırmak için bireylere düşen sorumluluklar vurgulanır (D16.3). Öğrencilerin ekolojik ayak izi ile biyolojik kapasite arasındaki ilişkiye yönelik öğrenmeleri çalışma yaprağı üzerinden izlenebilir. Bu ünitede performans görevi olarak öğrencilerden grup çalışması şeklinde ekolojik ayak izi ile biyolojik kapasite arasındaki ilişkiyi ortaya koyan poster, afiş, bilgi görseli vb. çalışmalar yaparak sunmaları istenebilir. Performans görevi, analitik dereceli puanlama anahtarı ve öz değerlendirme formuyla değerlendirilebilir (SBAB11.2, SDB1.2, SDB2.1, SDB2.2, OB1).

Zenginleştirme

Öğrencilere *dünya limit aşım günü hesaplamasına yönelik bir araştırma görevi verilebilir. Öğrencilerden araştırma sonuçlarını tablo, grafik, şekil ve/veya diyagram, harita, görsel vb. materyaller yardımıyla poster hâline getirerek sınıf ortamında sunum yapması istenebilir.

Destekleme

Öğrencilerin öğrenme düzeylerine göre bireyselleştirilmiş çalışma yaprakları hazırlanabilir. Çevre bilinci ve etiği, doğal kaynakların insan yaşamındaki önemi ile ekolojik ayak izi ve biyolojik kapasite arasındaki ilişkiyi ortaya koyan bir sunum düzenlenebilir.

Güncelleme tarihi: 02.09.2026