T.C. MİLLÎ EĞİTİM
BAKANLIĞI

Hayat Bilgisi Dersi 2.Sınıf

1. Öğrenme Alanı: Ben Ve Okulum

Bu öğrenme alanında öğrencilerin planlı olmanın kişisel yaşama etkilerini fark etmeleri, öğretmen ve arkadaşlarıyla etkili iletişim kurmaları, arkadaşlık ilişkilerini düzenlemeleri, sınıf içi karar alma süreçlerinde sosyal temas oluşturmaları amaçlanmaktadır.
Ders Saati
24
Alan Becerileri

SBAB5. Sosyal Katılım (SBAB5.1. Sosyal Temas Oluşturma)

Kavramsal Beceriler

KB1. Temel Beceriler 

Eğilimler

 E1.3. Azim ve Kararlılık, E1.4. Kendine İnanma (Öz Yeterlilik), E1.5. Kendine Güvenme (Öz  Güven), E2.1. Empati, E2.2. Sorumluluk, E3.2. Odaklanma, E3.5. Açık Fikirlilik

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri

 SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği

Değerler

 D1. Adalet, D3. Çalışkanlık, D4. Dostluk, D10. Mütevazılık, D12. Sabır, D14. Saygı, D15. Sevgi,  D16. Sorumluluk

Disiplinler Arası İlişkiler
Sosyal Bilgiler
Beceriler Arası İlişkiler
KB2.15. Yansıtma
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri

HB.2.1.1. Planlı olmanın kişisel yaşama etkilerini fark edebilme

 HB.2.1.2. Öğretmen ve arkadaşlarıyla etkili iletişim kurabilme 

 HB.2.1.3. Arkadaşlık ilişkilerini düzenleyebilme

 HB.2.1.4. Sınıf içi karar alma süreçlerinde sosyal temas oluşturabilme

a) Sınıf içi karar alma süreçlerinde grup iletişimini başlatır.

b) Sınıf içi karar alma süreçlerinde grup etkileşimine katılır.

c) Sınıf içi karar alma süreçlerinde grup iletişimine katkıda bulunur.

 ç) Sınıf içi karar alma süreçlerinde grup iletişimini değerlendirir.

İçerik Çerçevesi

Zaman Yönetimi

İletişim Kuralları

Arkadaşlık İlişkilerini Etkileyen Davranışlar

Sınıf İçi Karar Alma Süreçleri

Anahtar Kavramlar

zaman yönetimi, planlı olma, iletişim, arkadaş, davranış, grup çalışması, iş birliği, karar  alma

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme)

Öğrenme çıktıları; kontrol listesi, performans görevi, gözlem formu, çalışma kâğıdı kulla nılarak değerlendirilebilir. Bütüncül değerlendirme için tüm öğrenme çıktılarından oluşan  bir izleme testi uygulanabilir.

Sınıf içi performans görevi olarak öğrencilerden tüm sınıfın katılımı ve ortak kararıyla sınıf  kuralları oluşturmaları istenebilir. Bu süreç, gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.

Temel Kabuller

 Öğrencilerin planlı olma ile ilgili ön bilgilerinin olduğu; öğretmenleri ve arkadaşlarıyla  iletişim kurabildikleri; okul, mahalle gibi yakın çevrelerinde arkadaşları oldukları ve sınıf  kurallarını belirlerken ortak karar alma deneyimi yaşadıkları kabul edilmektedir.

Ön Değerlendirme Süreci

 Öğrencilere   "Planlı olmak ne demektir?”,   "Sınıfta ve okulda katıldığınız etkinlikler nelerdir?”,   "Arkadaşlık sizin için ne anlama geliyor?”,  "Sınıfta hangi kuralları arkadaşlarınızla birlikte  oluşturdunuz?” gibi sorular sorulabilir.

Köprü Kurma

 Öğrencilerden fikir taraması, görüş geliştirme gibi tekniklerle günlük rutinleri hakkın da konuşmaları istenebilir. Öğrencilerin sınıf, okul ve oyun alanlarında iletişim kurarken  nelere dikkat ettiklerine ilişkin örnek vermeleri istenebilir. Rol oynama, canlandırma gibi  teknikler kullanılarak çeşitli olay ve durumlarda çevresindekilerin ve kendisinin duygula rını fark etmelerine yönelik etkinlikler yapılabilir. Karar alma süreçlerine yönelik örnek bir  durum verilip bağlam temelli sorularla öğrencilerden süreçteki davranışların uygunluğunu  değerlendirmeleri istenebilir.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları

 HB.2.1.1

Öğrencilerden oyun oynama, ders çalışma, kitap okuma, dinlenme, uyuma, beslenme, ailesi  ve arkadaşlarıyla nitelikli zaman geçirme, kitle iletişim araçlarını kullanma gibi günlük iş lerini güne başlarken, okul öncesinde/sonrasında, evde, dinlenme zamanlarında ve günü  tamamlarken yapılabilecek işler olarak gruplandırmaları istenir. Ardından öğrencilerden  günlük işleri, günlük yaşamda dengeli yer verme açısından incelemeleri beklenir. Grup tar tışması, konuşma halkası, aile ve öğretmenlerle görüşme gibi teknikler kullanılarak   "Hangi  işler her gün düzenli yapılmalıdır?”,  "Hangi işler önce yapılırsa günümüz daha kolay ilerler?”,    "Oyun, dinlenme, ders çalışma ve aileyle vakit geçirme arasında nasıl denge kurulabilir?” gibi  sorular üzerinde durulur. Öğrencilerden belirledikleri günlük işleri kullanarak günlük rutin  kartı, iş sırası çizelgesi, haftalık görev takip çizelgesi ya da görsel plan panosu hazırlamala rı istenir (SDB1.2). Hazırlanan araçta öğrencilerden işlerini saat ya da dakika kullanmadan  hazırlanan çizelgeyi belirlenen günler boyunca uygulamaları ve tamamladıkları işleri işaret lemeleri istenir (D3.1, D16.1, E3.2). Grup tartışması yapılarak öğrencilerin planlarını uygular ken karşılaştıkları zorlukları, hangi işleri ertelediklerini, hangi işleri düzenli yapabildiklerini  ve bu durumlarda nasıl çözüm ürettiklerini ifade etmeleri sağlanır (E1.3, E1.4, E1.5). Öğ renciler  "Planımı uygularken en kolay yaptığım iş neydi?”,  "Hangi işi yapmakta zorlandım?”,   "Bir işi unutunca ya da erteleyince ne oldu?”,  "Planlı olmak günümü nasıl kolaylaştırdı?” gibi  sorularla düşünmeye yönlendirilir. Balık kılçığı, neden-sonuç zinciri, problem çözme gibi  teknikler kullanılarak öğrencilerin planlı olmanın kişisel yaşama etkilerine yönelik çıkarım  yapmaları sağlanır. Süreç, örnek olaylardan hareketle bağlam temelli sorulardan oluşan  çalışma kâğıdı, görsel plan panosu ya da rutin takip çizelgesi ile değerlendirilebilir.

HB.2.1.2

Öğrencilerle öğretmen ve arkadaşlarıyla iletişim sürecinde duygu ve düşüncelerini ifade  etmeleri için gösterip yaptırma, benzetim gibi teknikler kullanılarak söz istemeden önce  konuşan kişinin sözünü bitirmesini beklemek, konuşan kişi ile göz teması kurmak, ses  tonunu ayarlamak, akıcı ve anlamlı cümleler kurmak, dinleyici ile göz teması kurmak gibi  iletişim kurallarına yönelik etkinlikler yapılır (D14.1, E1.5, SDB2.1). Öğrencilerden iletişim  kurarken nelere dikkat edilmesi gerektiğine ilişkin iletişim kurallarını listelemeleri istenir.  Öğrencilerden öğretmen veya arkadaşlarının yerinde olsalardı iletişim kurma sürecinin nasıl  olacağına ilişkin düşüncelerini ifade etmeleri beklenir. Öğrencilerin iletişim sürecindeki  davranışlarının değerlendirilmesi için gözlem formu kullanılabilir.

  HB.2.1.3

  Öğrencilerden arkadaşlık ilişkilerini etkileyen olumlu ve olumsuz davranışlara günlük ya şamlarından örnekler vermeleri istenir. Örnek olaylar sunularak öğrencilerden bu örnek  olaylar karşısında arkadaşlık ilişkilerini etkileyen olumlu ve olumsuz davranışları, bu dav ranışlar sonucunda hissettikleri duyguları listelemeleri beklenir (E2.1). Bu süreçte sorular  yardımıyla arkadaşlık ilişkilerini düzenlemeye ilişkin öğrencilerin kendilerini ifade etmeleri,  arkadaşlık ilişkilerini olumlu etkileyen davranışlar geliştirmeleri ya da olumsuz etkileyen dav ranışları terk etmelerine yönelik çıkarım yapmaları sağlanır (D15.1). Bu konuda öğrencilerden  arkadaşlarıyla duygu ve düşüncelerini paylaşmaları istenir (D4.1, SDB2.1). Bunun için konu  ile ilgili insan ilişkilerinde yapıcı olmak, duygu, düşünce ve davranışlarında kontrollü olmak,  kendisine saygı duymak gibi davranışlardan oluşan bir kontrol listesi hazırlanır. Öğrencilerin  davranışlarını değerlendirerek güçlü ve zayıf olduğu noktaları belirlemeleri sağlanır (D10.1,  D10.3, D12.2, D14.2). Davranışların gerçekleşme durumu öğrencinin kendisi tarafından gün lük, haftalık vb. olarak kontrol listesine işaretlenir (SDB1.2, KB2.15). Öğrenciler, kontrol lis tesini belirli aralıklarla öğretmenleriyle değerlendirerek arkadaşlık ilişkilerini etkileyen dav ranışları birlikte gözden geçirip düzenleyebilir. 38 HAYAT BILGISI DERSI ÖĞRETIM PROGRAMI

HB.2.1.4

Öğrencilerden grup çalışması yaparak sınıf başkanı seçimi, oturma düzeninin belirlenmesi  gibi tüm sınıfı ilgilendiren bir konuda karar almaları istenir. Grup çalışmasının başlangıcında  gruptaki her öğrencinin konu ile ilgili görüşlerini arkadaşlarıyla paylaşmaları sağlanır. Bunun  için çoklu oylama, konuşma halkası, evet-hayır kartları gibi teknikler kullanılır. Öğrencilerin  düşüncelerini arkadaşlarıyla açık bir şekilde paylaşmaları, farklı görüşlere saygı duymaları  sağlanır (E3.5, D1.2). Karar alma süreçlerinde öğrencilerin sorumluluk almaları, kendileri ni ifade ederken duygu, düşünce ve davranışlarında kontrollü olmaları, başkalarının bakış  açılarını anlamaları ve farklı düşünceler üzerinde uzlaşmaları beklenir (D12.2, E2.1, E2.2,  SDB2.2). Akran değerlendirme, öz değerlendirme formu gibi araçlar kullanılarak karar alma  sürecinde grup içi iletişim değerlendirilir. Sınıf içi performans görevi olarak öğrencilerden  tüm sınıfın katılımı ve ortak kararıyla sınıf kuralları oluşturmaları istenebilir. Bu süreç, göz lem formu kullanılarak değerlendirilebilir. 

Zenginleştirme

 Öğrencilerden planlı yaşamın kişisel yaşama etkilerine ilişkin bir sunum hazırlamaları ve  hazırladıkları sunumu arkadaşlarıyla paylaşmaları istenebilir.

Öğretmen ve arkadaşlarıyla iletişim kurarken dikkat etmeleri gereken iletişim kuralları ile  ilgili örnek bir durum hazırlayıp canlandırmaları sağlanabilir.

Öğrenciler, arkadaşlık ilişkilerinde karşılaşabilecekleri problemlerin çözümüne yönelik  önerilerde bulunabilir. 

Grup çalışmalarında iletişim kurma ve karar alma süreçlerini yürütebilmek için plan  oluşturabilirler. 

Destekleme

Öğrencilere günlük işleri sıralama, günlük işler ile bu işlere ayrılacak süreleri eşleştirme  görevleri verilebilir. 

Öğretmen ve arkadaşlarıyla iletişim kurarken dikkat edilmesi gereken kurallara yönelik  duygu ve durum kartları kullanılarak etkinlikler yaptırılabilir.

Öğrencilerin arkadaşlık ilişkilerini geliştirmelerine yönelik rol oynama, düşünme  sandalyesi gibi tekniklerle çeşitli etkinliklere yer verilebilir. 

Örnek bir sınıf içi karar alma durumu sunularak karar alma sürecine  uygun olan ve  olmayan davranışları öğrencilerin belirlemeleri istenebilir.

Güncelleme tarihi: 20.08.2026