1. Öğrenme Alanı: Ben Ve Okulum
SBAB5. Sosyal Katılım (SBAB5.1. Sosyal Temas Oluşturma)
KB1. Temel Beceriler
E1.3. Azim ve Kararlılık, E1.4. Kendine İnanma (Öz Yeterlilik), E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven), E2.1. Empati, E2.2. Sorumluluk, E3.2. Odaklanma, E3.5. Açık Fikirlilik
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği
D1. Adalet, D3. Çalışkanlık, D4. Dostluk, D10. Mütevazılık, D12. Sabır, D14. Saygı, D15. Sevgi, D16. Sorumluluk
HB.2.1.1. Planlı olmanın kişisel yaşama etkilerini fark edebilme
HB.2.1.2. Öğretmen ve arkadaşlarıyla etkili iletişim kurabilme
HB.2.1.3. Arkadaşlık ilişkilerini düzenleyebilme
HB.2.1.4. Sınıf içi karar alma süreçlerinde sosyal temas oluşturabilme
a) Sınıf içi karar alma süreçlerinde grup iletişimini başlatır.
b) Sınıf içi karar alma süreçlerinde grup etkileşimine katılır.
c) Sınıf içi karar alma süreçlerinde grup iletişimine katkıda bulunur.
ç) Sınıf içi karar alma süreçlerinde grup iletişimini değerlendirir.
Zaman Yönetimi
İletişim Kuralları
Arkadaşlık İlişkilerini Etkileyen Davranışlar
Sınıf İçi Karar Alma Süreçleri
zaman yönetimi, planlı olma, iletişim, arkadaş, davranış, grup çalışması, iş birliği, karar alma
Öğrenme çıktıları; kontrol listesi, performans görevi, gözlem formu, çalışma kâğıdı kulla nılarak değerlendirilebilir. Bütüncül değerlendirme için tüm öğrenme çıktılarından oluşan bir izleme testi uygulanabilir.
Sınıf içi performans görevi olarak öğrencilerden tüm sınıfın katılımı ve ortak kararıyla sınıf kuralları oluşturmaları istenebilir. Bu süreç, gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.
Öğrencilerin planlı olma ile ilgili ön bilgilerinin olduğu; öğretmenleri ve arkadaşlarıyla iletişim kurabildikleri; okul, mahalle gibi yakın çevrelerinde arkadaşları oldukları ve sınıf kurallarını belirlerken ortak karar alma deneyimi yaşadıkları kabul edilmektedir.
Öğrencilere "Planlı olmak ne demektir?”, "Sınıfta ve okulda katıldığınız etkinlikler nelerdir?”, "Arkadaşlık sizin için ne anlama geliyor?”, "Sınıfta hangi kuralları arkadaşlarınızla birlikte oluşturdunuz?” gibi sorular sorulabilir.
Öğrencilerden fikir taraması, görüş geliştirme gibi tekniklerle günlük rutinleri hakkın da konuşmaları istenebilir. Öğrencilerin sınıf, okul ve oyun alanlarında iletişim kurarken nelere dikkat ettiklerine ilişkin örnek vermeleri istenebilir. Rol oynama, canlandırma gibi teknikler kullanılarak çeşitli olay ve durumlarda çevresindekilerin ve kendisinin duygula rını fark etmelerine yönelik etkinlikler yapılabilir. Karar alma süreçlerine yönelik örnek bir durum verilip bağlam temelli sorularla öğrencilerden süreçteki davranışların uygunluğunu değerlendirmeleri istenebilir.
HB.2.1.1
Öğrencilerden oyun oynama, ders çalışma, kitap okuma, dinlenme, uyuma, beslenme, ailesi ve arkadaşlarıyla nitelikli zaman geçirme, kitle iletişim araçlarını kullanma gibi günlük iş lerini güne başlarken, okul öncesinde/sonrasında, evde, dinlenme zamanlarında ve günü tamamlarken yapılabilecek işler olarak gruplandırmaları istenir. Ardından öğrencilerden günlük işleri, günlük yaşamda dengeli yer verme açısından incelemeleri beklenir. Grup tar tışması, konuşma halkası, aile ve öğretmenlerle görüşme gibi teknikler kullanılarak "Hangi işler her gün düzenli yapılmalıdır?”, "Hangi işler önce yapılırsa günümüz daha kolay ilerler?”, "Oyun, dinlenme, ders çalışma ve aileyle vakit geçirme arasında nasıl denge kurulabilir?” gibi sorular üzerinde durulur. Öğrencilerden belirledikleri günlük işleri kullanarak günlük rutin kartı, iş sırası çizelgesi, haftalık görev takip çizelgesi ya da görsel plan panosu hazırlamala rı istenir (SDB1.2). Hazırlanan araçta öğrencilerden işlerini saat ya da dakika kullanmadan hazırlanan çizelgeyi belirlenen günler boyunca uygulamaları ve tamamladıkları işleri işaret lemeleri istenir (D3.1, D16.1, E3.2). Grup tartışması yapılarak öğrencilerin planlarını uygular ken karşılaştıkları zorlukları, hangi işleri ertelediklerini, hangi işleri düzenli yapabildiklerini ve bu durumlarda nasıl çözüm ürettiklerini ifade etmeleri sağlanır (E1.3, E1.4, E1.5). Öğ renciler "Planımı uygularken en kolay yaptığım iş neydi?”, "Hangi işi yapmakta zorlandım?”, "Bir işi unutunca ya da erteleyince ne oldu?”, "Planlı olmak günümü nasıl kolaylaştırdı?” gibi sorularla düşünmeye yönlendirilir. Balık kılçığı, neden-sonuç zinciri, problem çözme gibi teknikler kullanılarak öğrencilerin planlı olmanın kişisel yaşama etkilerine yönelik çıkarım yapmaları sağlanır. Süreç, örnek olaylardan hareketle bağlam temelli sorulardan oluşan çalışma kâğıdı, görsel plan panosu ya da rutin takip çizelgesi ile değerlendirilebilir.
HB.2.1.2
Öğrencilerle öğretmen ve arkadaşlarıyla iletişim sürecinde duygu ve düşüncelerini ifade etmeleri için gösterip yaptırma, benzetim gibi teknikler kullanılarak söz istemeden önce konuşan kişinin sözünü bitirmesini beklemek, konuşan kişi ile göz teması kurmak, ses tonunu ayarlamak, akıcı ve anlamlı cümleler kurmak, dinleyici ile göz teması kurmak gibi iletişim kurallarına yönelik etkinlikler yapılır (D14.1, E1.5, SDB2.1). Öğrencilerden iletişim kurarken nelere dikkat edilmesi gerektiğine ilişkin iletişim kurallarını listelemeleri istenir. Öğrencilerden öğretmen veya arkadaşlarının yerinde olsalardı iletişim kurma sürecinin nasıl olacağına ilişkin düşüncelerini ifade etmeleri beklenir. Öğrencilerin iletişim sürecindeki davranışlarının değerlendirilmesi için gözlem formu kullanılabilir.
HB.2.1.3
Öğrencilerden arkadaşlık ilişkilerini etkileyen olumlu ve olumsuz davranışlara günlük ya şamlarından örnekler vermeleri istenir. Örnek olaylar sunularak öğrencilerden bu örnek olaylar karşısında arkadaşlık ilişkilerini etkileyen olumlu ve olumsuz davranışları, bu dav ranışlar sonucunda hissettikleri duyguları listelemeleri beklenir (E2.1). Bu süreçte sorular yardımıyla arkadaşlık ilişkilerini düzenlemeye ilişkin öğrencilerin kendilerini ifade etmeleri, arkadaşlık ilişkilerini olumlu etkileyen davranışlar geliştirmeleri ya da olumsuz etkileyen dav ranışları terk etmelerine yönelik çıkarım yapmaları sağlanır (D15.1). Bu konuda öğrencilerden arkadaşlarıyla duygu ve düşüncelerini paylaşmaları istenir (D4.1, SDB2.1). Bunun için konu ile ilgili insan ilişkilerinde yapıcı olmak, duygu, düşünce ve davranışlarında kontrollü olmak, kendisine saygı duymak gibi davranışlardan oluşan bir kontrol listesi hazırlanır. Öğrencilerin davranışlarını değerlendirerek güçlü ve zayıf olduğu noktaları belirlemeleri sağlanır (D10.1, D10.3, D12.2, D14.2). Davranışların gerçekleşme durumu öğrencinin kendisi tarafından gün lük, haftalık vb. olarak kontrol listesine işaretlenir (SDB1.2, KB2.15). Öğrenciler, kontrol lis tesini belirli aralıklarla öğretmenleriyle değerlendirerek arkadaşlık ilişkilerini etkileyen dav ranışları birlikte gözden geçirip düzenleyebilir. 38 HAYAT BILGISI DERSI ÖĞRETIM PROGRAMI
HB.2.1.4
Öğrencilerden grup çalışması yaparak sınıf başkanı seçimi, oturma düzeninin belirlenmesi gibi tüm sınıfı ilgilendiren bir konuda karar almaları istenir. Grup çalışmasının başlangıcında gruptaki her öğrencinin konu ile ilgili görüşlerini arkadaşlarıyla paylaşmaları sağlanır. Bunun için çoklu oylama, konuşma halkası, evet-hayır kartları gibi teknikler kullanılır. Öğrencilerin düşüncelerini arkadaşlarıyla açık bir şekilde paylaşmaları, farklı görüşlere saygı duymaları sağlanır (E3.5, D1.2). Karar alma süreçlerinde öğrencilerin sorumluluk almaları, kendileri ni ifade ederken duygu, düşünce ve davranışlarında kontrollü olmaları, başkalarının bakış açılarını anlamaları ve farklı düşünceler üzerinde uzlaşmaları beklenir (D12.2, E2.1, E2.2, SDB2.2). Akran değerlendirme, öz değerlendirme formu gibi araçlar kullanılarak karar alma sürecinde grup içi iletişim değerlendirilir. Sınıf içi performans görevi olarak öğrencilerden tüm sınıfın katılımı ve ortak kararıyla sınıf kuralları oluşturmaları istenebilir. Bu süreç, göz lem formu kullanılarak değerlendirilebilir.
Öğrencilerden planlı yaşamın kişisel yaşama etkilerine ilişkin bir sunum hazırlamaları ve hazırladıkları sunumu arkadaşlarıyla paylaşmaları istenebilir.
Öğretmen ve arkadaşlarıyla iletişim kurarken dikkat etmeleri gereken iletişim kuralları ile ilgili örnek bir durum hazırlayıp canlandırmaları sağlanabilir.
Öğrenciler, arkadaşlık ilişkilerinde karşılaşabilecekleri problemlerin çözümüne yönelik önerilerde bulunabilir.
Grup çalışmalarında iletişim kurma ve karar alma süreçlerini yürütebilmek için plan oluşturabilirler.
Öğrencilere günlük işleri sıralama, günlük işler ile bu işlere ayrılacak süreleri eşleştirme görevleri verilebilir.
Öğretmen ve arkadaşlarıyla iletişim kurarken dikkat edilmesi gereken kurallara yönelik duygu ve durum kartları kullanılarak etkinlikler yaptırılabilir.
Öğrencilerin arkadaşlık ilişkilerini geliştirmelerine yönelik rol oynama, düşünme sandalyesi gibi tekniklerle çeşitli etkinliklere yer verilebilir.
Örnek bir sınıf içi karar alma durumu sunularak karar alma sürecine uygun olan ve olmayan davranışları öğrencilerin belirlemeleri istenebilir.
Güncelleme tarihi: 20.08.2026


