T.C. MİLLÎ EĞİTİM
BAKANLIĞI

Fen Bilimleri Dersi 4.Sınıf

8. Ünite: Sürdürülebilir Yaşam Alanları

Bu ünitede sürdürülebilir bir yaşam alanı kurmaya ilişkin bilimsel sorgulama yapılması amaçlanmaktadır.
Ders Saati
12
Alan Becerileri

FBAB13. Bilimsel Sorgulama

Kavramsal Beceriler

-

Eğilimler

E3.3. Yaratıcılık, E3.4. Gerçeği Arama, E3.10. Eleştirel Bakma

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB1.3. Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma), SDB2.2. İş Birliği, SDB2.3. Sosyal Farkındalık, SDB3.3. Sorumlu Karar Verme

Değerler

D1. Adalet, D3. Çalışkanlık, D7. Estetik, D17. Tasarruf, D18. Temizlik

Okuryazarlık Becerileri

OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık, OB7. Veri Okuryazarlığı, OB8. Sürdürülebilirlik Okuryazarlığı

Disiplinler Arası İlişkiler
Görsel Sanatlar, Bilişim Teknolojileri ve Yazılım
Beceriler Arası İlişkiler
KB3.1. Karar Verme, KB3.2. Problem Çözme, KB3.3. Eleştirel Düşünme
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri

FB.4.8.1. Sürdürülebilir bir yaşam alanı kurmaya ilişkin bilimsel sorgulama yapabilme
a) Sürdürülebilir bir yaşam alanı kurmaya ilişkin soru veya problem tanımlar.
b) Sorusunu/problemini cevaplamada kullanabileceği bir sürdürülebilir yaşam alanı modeli geliştirir.
c) Sürdürülebilir bir yaşam alanı kurmaya ilişkin araştırma planlayarak modelini
gerçekleştirir.
ç) Yaşam alanının sürdürülebilirliğine ilişkin verileri analiz ederek yorumlar.
d) Yaşam alanının sürdürülebilir olup olmadığına ilişkin kanıta dayalı açıklama yaparak çözüm üretir.
e) Sürdürülebilir bir yaşam alanı kurmaya ilişkin bilgiyi değerlendirerek paylaşır.

İçerik Çerçevesi

Sürdürülebilir Yaşam

Anahtar Kavramlar

sürdürülebilirlik, enerji, verimlilik, gıda erişimi, temiz enerji

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme)

Öğrenme çıktılarının değerlendirilmesinde öz değerlendirme formu, performans görevi, öğrenci ürün dosyası kullanılabilir.

Öğrencilerin tasarım sürecine yönelik öz değerlendirme formu, sürdürülebilir bir yaşam alanı kurmaya ilişkin modellerini değerlendirmek için performans görevi verilebilir. Tüm bu çalışmalar öğrencinin ürün dosyasına eklenebilir.

Temel Kabuller

Öğrencilerin elektrik, su ve gıda tasarrufunun çevre ve canlı yaşamı için önemini bildikleri kabul edilmektedir.

Ön Değerlendirme Süreci

 Elektrik, su ve gıda tasarrufunun çevre ve canlı yaşamı için önemi, doğru-yanlış kartları tekniği ile değerlendirilebilir.

 Su ayak izi hesaplaması, çevrim içi yaptırılarak öğrencilerin bireysel tüketimleri değerlendirilebilir.

Köprü Kurma

Öğrencilere “Bir sincap, temiz içme suyu bulmak için eskisinden çok daha fazla çaba harcıyorsa nedeni ne olabilir?“ vb. sorular sorulabilir.  Öğrencilerin okullarda elektrik, su ve gıda tasarrufu için yapılanları okul idaresi ile görüşerek belirlemeleri sağlanabilir.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları

FB.4.8.1

Sürdürülebilir yaşam alanlarını konu alan kısa film, video, animasyon vb. öğrencilere gösterilir (OB4). TÜBİTAK “Bilim Çocuk“ sözlüğündeki sürdürülebilirlik sayfasında bulunan etkinlikler yaptırılabilir. TÜBİTAK “Simit ve Peynir’le Bilim İnsanı“ öykülerinden ya da TÜBİTAK popüler bilim kitaplarından Mimar Sinan’ın öyküsü okunabilir. Bu alanlardaki sürdürülebilir ve sürdürülebilir olmayan süreçlerin farkına varmaları sağlanır (OB8). Böylelikle öğrencilerin sürdürülebilir bir yaşam için gerekli nitelikleri belirlemelerine rehberlik edilebilir (SDB1.2). Belirlenen nitelikleri göz önünde bulundurarak kendi yaşam alanlarındaki (köy, mahalle, okul, ev, park, bahçe vb.) enerji verimliliği, su verimliliği, gıda erişimi, temiz enerji ile ilgili olarak sürdürülebilir bir yaşam alanı kurmaya ilişkin soru veya problem tanımlamaları öğrencilerden istenir. Problem tanımlama sürecinde öğrencilere kaynakların sürdürülebilir kullanımı görsel yorumlama, konuşma halkası ya da örnek olay yöntemi ile fark ettirilebilir. Öğrenciler, sahip oldukları kaynakları amacına uygun ve en verimli şekilde kullanmanın yollarını araştırmaları için yönlendirilir (D1.2, SDB3.3, SDB2.3, E3.4, D17.3). Öğrenciler soruyu veya problemi çözmek için performans görevi olarak sürdürülebilir bir yaşam alanı modelini birlikte tartışarak geliştirmeye yönlendirilir (SDB2.2, D18.3, KB3.2, OB8). Performans görevi olarak hazırladıkları modellerini fiziksel ya da dijital ortamda tasarlamaları öğrencilerden istenir (OB2). Model geliştirme sürecinde öğrenciler, yaratıcılıklarını ve sürdürülebilir tasarım ilkelerini kullanmaları için teşvik edilir (E3.3, D7.2). Öğrencilerin tasarlayacakları yaşam alanına ilişkin araştırma planlayarak modellerini gerçekleştirmeleri sağlanır (KB3.1, SDB2.2, D3.2). Öğrencilerden model üzerinde sürdürülebilir ve sürdürülebilir olmayan özellikleri verileri analiz ederek yorumlamaları beklenir (OB7). Bütün süreçte öğrencilerden modellerini gerekli ise düzenlemesi veya geliştirmesi istenir (SDB2.2). Burada tasarım odaklı düşünme tekniği ya da konuşma halkası tekniği kullanılabilir. Yapılan tartışmalar doğrultusunda öğrencilerden yaşam alanının sürdürülebilir olup olmadığını çevresel, toplumsal ve ekonomik açıdan değerlendirmeleri; bu değerlendirmeye bağlı olarak kanıta dayalı açıklamalar yapmaları ve çözüm önerileri üretmeleri beklenir. Öğrencilerden sürdürülebilir bir yaşam alanı kurmaya ilişkin bilgiyi, modelleri üzerinde eleştirel bakış açısıyla değerlendirerek paylaşmaları istenir (SDB2.3,E3.10, OB8, KB3.3). Öğrencilerden öz değerlendirme formu ile süreçteki performanslarını değerlendirmeleri istenebilir (SDB1.3). Model oluşturma performanslarını değerlendirmek için analitik veya bütüncül dereceli puanlama anahtarı kullanılabilir. Öğrencilerin çalışmaları öğrenci ürün dosyasına eklenebilir.

Zenginleştirme

Öğrencilere sürdürülebilir bir yaşam alanı için yeşil çatı, dikey bahçe, yağmur suyu hasadı vb. uygulamalara yönelik tasarımlar yaptırılabilir. 

Destekleme

Enerji verimliliği, su verimliliği, gıda erişimi, temiz enerji ve sürdürülebilirlik ile ilgili videolar izletilebilir.
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları sürecinde sürdürülebilir bir yaşam alanına ait görsellerden yararlanması sağlanabilir.
Model tasarımında gösterip yaptırma tekniği kullanılabilir.

Güncelleme tarihi: 21.08.2026